Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 26:6

Επειδή για τον ασθενή ο λόγος του άριστου ιατρού γίνεται νόμος, υπακούοντας σε αυτούς ως ιατρούς, τους ακολουθώ ως γεωργούς, συλλέγοντας τις ρώγες από τη φυτεία του λόγου τους και εναποθέτοντάς τες στα πατητήρια, που είναι οι δικές σας ακοές. Και αυτοί μεν σας φέρνουν τα μεγάλα τσαμπιά των νοημάτων, ως εύφορα και πολύφορα κλήματα της μονογενούς αμπέλου· εγώ δε, μαζεύοντας πάντοτε τις ρώγες από την άμπελο του λόγου, αυτά που συγκέντρωσα με το παιδικό μου δεξί χέρι, αυτά προβάλλω σε εσάς ως σε πατέρες, αδελφούς και φίλους. <Εις το τέλος, υπέρ των ληνών· ψαλμός τω Δαβίδ.> Ο προκείμενος όγδοος ψαλμός είναι αρμόδιος και συγγενής με τον προηγούμενο έβδομο ψαλμό. Πώς; Άκουσε. Σε εκείνον λεγόταν υπέρ της εκκλησίας: <Και υπέρ αυτής εις ύψος επίστρεψον.> Κύριε, <εις ύψος επίστρεψον,> εσύ που είπες: <Και καθώς ο Μωυσής ύψωσε τον όφι στην έρημο, έτσι πρέπει να υψωθεί ο Υιός του ανθρώπου. Εις ύψος επίστρεψον,> εσύ που είπες: <Και εγώ εάν υψωθώ, όλους θα τους ελκύσω προς εμένα. Υπέρ αυτής εις ύψος επίστρεψον·> και εάν επιστρέψω στο ύψος, τι θα συμβεί; <Και συναγωγή λαών θα σε κυκλώσει· Με περικύκλωσαν πολλοί σκύλοι,> οι λαοί των Ιουδαίων, γαυγίζοντας εναντίον σου το <Άρον άρον, σταύρωσον αυτόν>. <Και συναγωγή λαών,> των εθνών, <θα σε κυκλώσει,> σαν να λέει: <Περικύκλωσα και θυσίασα στη σκηνή του. Σε περικύκλωσαν> εκείνοι <όπως οι μέλισσες την κηρήθρα.>

Επάνω σε πέτρα με ύψωσε. Σαφώς ο Παύλος ισχυρίζεται ότι η πέτρα είναι ο Χριστός. Θα υμνήσω και θα ψάλω στον Κύριο. Σαφώς ανακηρύσσει τη λατρεία του «Άγιος, άγιος, άγιος». Εισάκουσε, Κύριε, τη φωνή μου. Αντί του: Σε ευχαριστώ για τα παρελθόντα, θα δεηθώ όμως για τα επόμενα.

Λοιπόν, από όλη τη γη συγκεντρώστε αυτούς που έχουν ήδη προγνωστεί ότι θα είναι πιστοί και γνήσιοι, λέει· αυτοί είναι που συνάπτουν διαθήκη, δηλαδή σπεύδουν να εκπληρώσουν τη διαθήκη του Χριστού με θυσίες όχι από αίματα και καπνούς, αλλά μάλλον με πνευματικές. Διότι είναι γραμμένο: «Θυσιάστε θυσία δικαιοσύνης, και ελπίστε στον Κύριο». Σε τέτοιες θυσίες χαίρεται ο Θεός· και θα προσδεχθεί πάλι τη δοξολογία ως πνευματική ευωδία. Είπε λοιπόν ο θεσπέσιος Μελωδός: «Περιήλθα και θυσίασα στη σκηνή του θυσία αλαλαγμού». Και θα μπορούσε κάποιος εύκολα να προσθέσει και πάρα πολλά άλλα σε αυτά, μέσω των οποίων μπορεί να δει ότι η προσφορά της δοξολογίας αποτελεί ευπρόσδεκτη θυσία στον Θεό. Έπειτα στη συνέχεια λέει: <Και θα αναγγείλουν οι ουρανοί τη δικαιοσύνη σου, Κύριε.> (A f. 282 b, B f. 193 b, I f. 278.) Διότι πριν από τους άλλους προσέφερε το σωτήριο κήρυγμα σε όσους προέρχονταν από τον Ισραήλ· διότι δικές τους ήταν οι επαγγελίες, και η νομοθεσία, και η διαθήκη, και οι πατέρες. Επειδή όμως έγιναν πονηροί και αμείλικτοι, και ελάχιστα ενδιαφέρθηκαν για τα ευαγγελικά κηρύγματα, απώθησαν τη χάρη Εκείνου που τους καλούσε σε σωτηρία, η οποία μεταφέρθηκε αναγκαστικά στα πλήθη των εθνών, και έτσι απέκτησε όλη την οικουμένη κάτω από τον ουρανό. Και εξαιτίας αυτής της δίκαιης απόφασης οι ουρανοί θα αναγγείλουν τη δικαιοσύνη Του· διότι είναι κριτής δίκαιος, όσιος και αγαθός.

Κατανοείς λοιπόν ότι προπορεύονται και τιμώνται πάρα πολύ εκείνοι που προέρχονται από την ελεύθερη γυναίκα, ενώ ακολουθούν εκείνοι που προέρχονται από τις δούλες. Ή μήπως δεν είναι ξεκάθαρο αυτό, το οποίο και ο ίδιος ο θεσπέσιος Παύλος μας γράφει; «Διότι όταν», λέει, «εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τότε όλος ο Ισραήλ θα σωθεί.» ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Ορθά μίλησες, διότι η παρατήρηση είναι πολύ λεπτή. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Και βέβαια ότι το πράγμα δεν είναι ψευδές, θα το διαπιστώσεις πάρα πολύ εύκολα. Διότι ο λόγος μάς το επιβεβαιώνει αμέσως και από άλλες έννοιες. Επειδή ο Θεός καθόριζε τυπολογικά ότι έπρεπε να γίνονται με την πρέπουσα τάξη και οι αναχωρήσεις, αλλά και οι εγκαταστάσεις, δηλαδή οι στρατοπεδεύσεις των υιών του Ισραήλ, και έχει προστάξει ρητά να κινούνται κυκλικά γύρω από τη σκηνή, σύμφωνα με αυτό που νομίζω ότι ψάλλεται τόσο ωραία από τον μακάριο Δαβίδ: «Και θα κυκλώσω το θυσιαστήριό σου, Κύριε, για να ακούσω τη φωνή της αινέσεώς σου», ή το «Περικύκλωσα και προσέφερα στη σκηνή του θυσία αλαλαγμού». Υποδηλώνεται όμως και κάτι άλλο από αυτό που είχε προσταχθεί να πράξουν τυπολογικά. Διότι πρέπει εμείς να μην απομακρυνόμαστε από τον Θεό, αλλά τρόπον τινά να στεκόμαστε κοντά και γύρω του, χωρίς να μεσολαβεί η αμαρτία, χωρίς να μας χωρίζει η κοσμική ηδονή, αλλά το ορθό φρόνημα της διάνοιας και η ετοιμότητα προς καθετί το θαυμαστό να μας συγκεντρώνει στην πνευματική ενότητα. Διότι αρμόζει πάρα πολύ σε όσους έχουν επιλέξει να ευδοκιμούν κατ' αυτόν τον τρόπο, το να οφείλουν να καρποφορούν.

Και τώρα ανύψωσε την κεφαλή μου πάνω από τους εχθρούς μου. Θα το κατανοήσεις, εάν επιστήσεις την προσοχή σου στο πώς έχει ειπωθεί από τον Απόστολο το: «Ενόσω ονομάζεται το σήμερα». Διότι έτσι θα πεις ότι και στην παρούσα περίπτωση υποδηλώνεται η διάρκεια του χρόνου. Διότι ο άνθρωπος του Θεού, έχοντας κατακτήσει τα νικητήρια κατά των εχθρών, γίνεται πάντοτε ανώτερος από την κεφαλή των εχθρών· έτσι και ο ίδιος ο Δαβίδ μέχρι τη σημερινή εποχή εξυψώνεται και ανυψώνεται, καθώς ψάλλεται και διακηρύσσεται σε όλη την οικουμένη από όλα τα έθνη, και αληθινά έχει υψωθεί η κεφαλή του πάνω από τους παλαιούς εχθρούς του, τις αόρατες δυνάμεις. Ο δε άνθρωπος του Θεού, έχοντας υψωθεί με αυτόν τον τρόπο, δεν παραδίδει τον εαυτό του στην αργία ούτε στην απραξία, αλλά επιδεικνύει μεγαλύτερο ζήλο για τη λατρεία του Θεού. Γι' αυτό προσθέτει: «Περιήλθα και προσέφερα στη σκηνή του θυσία αλαλαγμού».

Αυτές δε ήταν εκείνες που αναπέμπονταν μέσω της φωνής και της θεολογίας, των ύμνων και της ευχαριστίας. Στον προηγούμενο, λοιπόν, ψαλμό, αυτός που εκπαιδευόταν στα θεία διδασκόταν να λέει σε μέλλοντα χρόνο: «Θα νίψω τα χέρια μου ανάμεσα στους αθώους και θα κυκλώσω το θυσιαστήριό σου, Κύριε»· εδώ, όμως, καθώς έχει ήδη προχωρήσει και έχει επιτύχει με την προσευχή το αποτέλεσμα της επαγγελίας, προσθέτει λέγοντας: «Κύκλωσα και προσέφερα στη σκηνή του θυσία αλαλαγμού»· και ενώ στα προηγούμενα λεγόταν: «Για να ακούσω φωνή αινέσεως», εδώ αναφέρει: «Θα άσω και θα ψάλω στον Κύριο».

Διότι σε αυτούς νομοθετούσε ο Μωυσής, ορίζοντας διατάξεις σύμφωνα με τη σκληροκαρδία τους. Εγώ όμως, λέει, δεν υπέβαλα τον εαυτό μου στη νομοθεσία του Μωυσή. Γι' αυτό και δεν υποσχέθηκα θυσία μέσω σφαγής ζώων, αλλά θυσία αλαλαγμού, με τρόπο πιο καινό από ό,τι προέβλεπαν οι διατάξεις του Μωυσή. Για τον λόγο αυτόν αξιώνω να λάβω από εσένα νέα νομοθεσία. Εσύ λοιπόν υπόδειξέ μου την οδό σου· ή «φώτισέ την», σύμφωνα με τον Ακύλα. Και μη μου την υποδείξεις απλώς, ούτε μόνο να νομοθετήσεις για μένα, Κύριε, αλλά και οδήγησέ με σε ευθεία τρίβο, για να μην προσκόψει το πόδι μου σε λίθο, εξαιτίας των εχθρών μου. Μην με παραδώσεις στις ψυχές αυτών που με θλίβουν. Διότι σε παρακαλώ να με καθοδηγήσεις μέσα από μια ομαλή και ειρηνική οδό σε όλον τον χρόνο της ζωής μου. Επειδή δεν τυγχάνουν να είναι μόνο πολέμιοι, αλλά και άδικοι συκοφάντες και ψευδομάρτυρες, και πράττουν όλα όσα κάνουν οι εχθροί. Τότε δε αληθινά η αδικία διαψεύδει τον ίδιο της τον εαυτό, όταν δεν στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα, ούτε υπερισχύει αυτών που πέφτουν θύματα ψευδομαρτυρίας.

Ορθώς ψάλατε με αλαλαγμό. Αυτός ο αλαλαγμός είναι μυστικός· γι' αυτό έχει ειπωθεί κάπου: Μακάριος ο λαός που γνωρίζει τον αλαλαγμό. Αλλά και αντί για βόδια και μοσχάρια, και για τις αιματηρές θυσίες, αναφέρει ότι έχει προσφέρει θυσίες αλαλαγμού εκείνος που είπε: Περιήλθα και θυσίασα στη σκηνή του θυσία αλαλαγμού.

Το πρώτο, λοιπόν, ας το επιτελέσουμε διά της επιστήμης και της αληθινής γνώσης, αλαλάζοντας προς τον Θεό, κατά το παράδειγμα των στρατιωτών που φωνάζουν και αλαλάζουν στους πολέμους, οι οποίοι με τη δύναμη της φωνής τους καθιστούν τους εαυτούς τους τρομακτικούς και φοβερούς στους εχθρούς. Επειδή, λοιπόν, ο Σωτήρας μας, καταδιώκοντας και πολεμώντας τους δικούς μας εχθρούς, οι οποίοι παλαιότερα είχαν αιχμαλωτίσει την ψυχή μας στην πολύθεη πλάνη, εξοπλίζει εναντίον τους και όλους εμάς τους στρατιώτες Του, ευλόγως προτρεπόμαστε να αλαλάζουμε προς τον Θεό μέσω των προσευχών· και με αλάλητους στεναγμούς να συμπράττουμε στη νίκη του Βασιλιά μας. Και ο αλαλαγμός αυτός γίνεται διά των προσευχών, γίνεται και διά της θεολογίας, γίνεται και διά της υγιούς και σαφούς γνώσης, γίνεται και διά της πνευματικής ιερουργίας, την οποία επιτελούμε στις ευχαριστίες σύμφωνα με τα μυστήρια της Καινής Διαθήκης σε ολόκληρη την οικουμένη, όταν, τελώντας την ανάμνηση της θυσίας του Αμνού του Θεού, εκπληρώνουμε την προφητεία που λέει: «Εκύκλωσα και θυσίασα στη σκηνή του θυσία αινέσεως και αλαλαγμού». Γι' αυτό και ένα άλλο λόγιο μακαρίζει τον λαό που γνωρίζει καλά αυτά τα πράγματα, λέγοντας: «Μακάριος ο λαός που γνωρίζει τον αλαλαγμό». Αυτό ακριβώς το πρώτο, λοιπόν, παραγγέλλει ως αναγκαίο το προφητικό Πνεύμα σε όλους τους ανθρώπους να πράττουν, λέγοντας: «Αλαλάξατε στον Θεό, όλη η γη».

Διότι αυτά θα ήταν παρεμφερή με όσα λέγονται στο προκείμενο χωρίο: «Εκείνου που διατήρησε την ψυχή μου στη ζωή, και δεν άφησε να σαλευθούν τα πόδια μου»· και πάλι: «Και μας έβγαλες σε τόπο αναψυχής». Όσοι δε προστατεύθηκαν κατά τον βίο τους και είδαν την πυρκαγιά του διωγμού να σβήνει, εφόσον βρέθηκαν σε λαμπρή ειρήνη, πέτυχαν την αναψυχή, και, αφού κατέληξαν σε απάνεμο λιμάνι, απήλαυσαν την ευφροσύνη μετά τον διωγμό. Θα κατανοήσεις δε πώς έχει λεχθεί εδώ το: «Ανέβασες ανθρώπους πάνω στα κεφάλια μας», αν το παραβάλεις με αυτό που έχει ειπωθεί αλλού: «Και τώρα ύψωσε το κεφάλι μου πάνω από τους εχθρούς μου. Τριγύρισα και πρόσφερα στη σκηνή σου θυσία αλαλαγμού». Διότι, όπως ακριβώς κατά τους καιρούς των διωγμών ο Θεός αφήνει να εγερθούν άνθρωποι πάνω στα κεφάλια μας, έτσι και μετά από αυτά, όταν μας έβγαλε σε τόπο αναψυχής, υψώνει τα κεφάλια μας πάνω από τους εχθρούς μας. Και αυτό το δήλωνε προφητικά εκείνος που είπε: «Και τώρα ύψωσε το κεφάλι μου πάνω από τους εχθρούς μου. Θα εισέλθω στον οίκο σου με ολοκαυτώματα». Διότι οι άγιοι μάρτυρες του Θεού, μετά τους μεγάλους άθλους τους οποίους υπέμειναν, αφού πέρασαν μέσα από φωτιά και νερό, παρελήφθησαν σε τόπο αναψυχής.

Θορυβούν και προκαλούν ταραχή οι εχθροί του Θεού, όταν πλέον δεν τολμούν κρυφά ούτε συγκρατημένα να εκστομίζουν τις εναντίον του Θεού βλασφημίες· αλλά ήδη φανερά και μαζικά όλοι προφέρουν άθεα λόγια κατά του Θεού, όπως τολμούν να πράττουν κατά τους καιρούς των διωγμών. Έπειτα, υπερηφανευόμενοι και φρυάττοντας, σηκώνουν ψηλά το κεφάλι, όταν μάλιστα η σιωπή του Θεού απεργάζεται την καταστροφή τους. Κι όταν αυτοί σηκώνουν το κεφάλι, οι άνθρωποι του Θεού καταπονούνται και ταπεινώνονται· ενώ αντίθετα, όταν ταπεινώνονται οι εχθροί του Θεού, τα κεφάλια των αγίων και θεοφιλών ανδρών υψώνονται. Γι' αυτό έχει λεχθεί κάπου εκ μέρους τους το: «Και τώρα ύψωσε το κεφάλι μου πάνω από τους εχθρούς μου».

Σε άλλα σημεία, εξάλλου, ο θείος λόγος διδάσκει ότι ένας τέτοιος αλαλαγμός είναι θυσία, λέγοντας: Περιήλθα και προσέφερα στη σκηνή του θυσία αλαλαγμού. Μου φαίνεται, λοιπόν, ότι εδώ το θείο Πνεύμα μακαρίζει σαφώς τον λαό του Χριστού. Διότι αυτός, έχοντας λάβει γνώση της νίκης του Σωτήρα μας κατά των πολεμίων, αλαλάζει εναντίον των εχθρών, υψώνοντας τον αλαλαγμό υπέρ του δικού του βασιλιά. Αλλά και την αναίμακτη λογική θυσία μόνο αυτός ο λαός συνηθίζει να την προσφέρει στον Θεό μέσω αλαλαγμού, με το να αναπέμπει ομόφωνη ευχαριστία στον Θεό κατά τις πνευματικές ιερουργίες και κατά τις λατρείες που επιτελούνται από εμάς σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, δηλαδή τις αναίμακτες, άυλες και πνευματικές θυσίες.

«Του να κατοικώ»: Διότι, αφού ανέβασε την ψυχή του Αδάμ μαζί με το σώμα, την εγκατέστησε στους ουρανούς στους αιώνες των αιώνων (στους ουρανούς εις τον αιώνα του αιώνος). «Του να θεωρώ»: Το να βλέπει ο άνθρωπος τις ομορφιές των ουρανών και τις δυνάμεις και εξουσίες μέσα σε αυτούς. «Και να επισκέπτομαι»: Εννοεί το Δεσποτικό σώμα· διότι ο ίδιος ο Κύριος το ονόμασε αυτό ναό, λέγοντας: «γκρεμίστε αυτόν τον ναό». «Ότι με έκρυψε»: Διότι, αφότου ο Λόγος έγινε σάρκα [όπως ο ίδιος θέλησε] και κατασκήνωσε ανάμεσά μας, ο άνθρωπος, σκεπασμένος με αυτή τη σκηνή (αυτής της σκηνής), γλίτωσε από κάθε κακία του διαβόλου. «Με σκέπασε»: Λέει «στο απόκρυφο» εννοώντας το μυστήριο της σάρκωσής του, διότι ο νους του ανθρώπου (των ανθρώπων) δεν μπορεί να το κατανοήσει. «Πάνω σε πέτρα»: Στην πέτρα του Γολγοθά, πάνω στον σταυρό. «Και τώρα ιδού»: Γι' αυτό ονομάζεται Κρανίου Τόπος, επειδή εκεί υψώθηκε το κεφάλι του ανθρώπου, ενάντια στους δαίμονες. «Περικύκλωσα»: Διότι σε εκείνον τον τόπο και ο Αβραάμ θυσίασε τον υιό του σκοπίμως· επειδή εκεί θυσιάστηκε και η Δεσποτική σάρκα, η οποία είναι η σκηνή του Χριστού. Όσο για τον «αλαλαγμό», διότι το πεπραγμένο υμνείται στα πέρατα της οικουμένης. «Θα ψάλω»: Στο εξής ο άνθρωπος, αφού σώθηκε, προσφέρει [στον Κύριο] τη λατρεία του ακατάπαυστα. «Εισάκουσε»: Αυτήν που σου προσφέρω με κραυγή έχοντας ελεηθεί, <ελέησέ μας>, λέει ο άνθρωπος. «Ελέησέ με»: Διότι αυτό το λέει κάθε πιστός από τα βάθη της καρδιάς του. «Εξεζήτησα»: (Διότι αυτό παρομοίως το λέει κάθε πιστός).

Ψαλμός 26. <Του Δαβίδ, πριν χριστεί.> Ο οποίος αρμόζει μεν στον Δαβίδ, αρμόζει όμως και σε κάθε άνθρωπο που έχει εμπιστοσύνη στον Θεό και λέγει με θάρρος: «Ο Κύριος είναι ο φωτισμός μου και ο σωτήρας μου, ποιον θα φοβηθώ; Ο Κύριος είναι ο υπερασπιστής της ζωής μου, από ποιον θα δειλιάσω;» Έχοντας τον Θεό ως βοηθό, λέγει, δεν θα φοβηθώ κανέναν ορατό ή αόρατο εχθρό· εκείνοι μάλιστα θα με φοβηθούν εξαιτίας του ακαταμάχητου βοηθού μου. «Όταν πλησιάζουν εναντίον μου οι κακοποιοί για να καταφάγουν τις σάρκες μου», αυτοί μάλλον «ατόνησαν και έπεσαν», έχοντας μάθει από την εμπειρία το ακλόνητο του οχυρού μου. «Εάν παραταχθεί εναντίον μου στρατόπεδο» εχθρών, «δεν θα φοβηθεί η καρδιά μου», εφόσον είναι ως απόρθητο και ασφαλισμένο οχυρό. «Εάν ξεσπάσει εναντίον μου», νοητός και αισθητός πόλεμος, «σε αυτήν εγώ στηρίζω την ελπίδα μου» την πεποίθηση. «Ένα ζήτησα» ως αίτημα «από τον Κύριο, το να κατοικώ στον οίκο του Κυρίου όλες τις ημέρες της ζωής μου, το να ατενίζω την τερπνότητα του Κυρίου και να επισκέπτομαι τον άγιο ναό του», μήπως τυχόν οι θεοκάπηλοι τον κάνουν σπήλαιο ληστών. «Διότι με έκρυψε στη σκηνή του κατά την ημέρα των συμφορών μου, με σκέπασε σε απόκρυφο μέρος της σκηνής του, στηρίζοντας τα πόδια μου επάνω σε πέτρα» αδιάρρηκτης πίστεως. «Ύψωσε το κεφάλι μου πάνω από τους εχθρούς μου.

«Περικύκλωσα και προσέφερα θυσία στη σκηνή του», τη νοητή αλλά και την αισθητή, όχι προσφέροντας θυσία ζώων, αλλά «θυσία αινέσεως και αλαλαγμού», υμνώντας και ψάλλοντας στον Κύριό μου, λέγοντας: «Εισάκουσε, Κύριε, τη φωνή μου, με την οποία έκραξα· ελέησέ με και εισάκουσέ με.» Διότι η καρδιά μου είπε «Τον Κύριο θα αναζητήσω». «Σε αναζήτησε το πρόσωπό μου και το πρόσωπό σου, Κύριε, θα αναζητήσω». Γι' αυτό: «Μην αποστρέψεις το πρόσωπό σου από εμένα και μην απομακρυνθείς με οργή από τον δούλο σου· γίνε βοηθός μου, μην με απορρίψεις», δηλαδή, μην με αποδιώξεις, «και μην με εγκαταλείψεις, Θεέ, ο σωτήρας μου». «Διότι ο πατέρας μου και η μητέρα μου με εγκατέλειψαν», εσύ όμως, Κύριε, στάσου στο πλευρό μου. «Δίδαξέ με, Κύριε, τον νόμο της οδού σου και οδήγησέ με σε ευθεία πορεία». Δες πόσο καθολικός είναι αυτός ο ψαλμός, για κάθε πρόσωπο που αγωνίζεται να προσφύγει στον Θεό· διότι κατ' αυτόν τον τρόπο τα λόγια των προφητών έχουν ισχύ όχι απλώς για τους ίδιους, αλλά και για το κοινό όφελος. «Εξαιτίας των εχθρών μου», για να μην με χλευάσουν. «Μην με παραδώσεις στις ψυχές εκείνων που με θλίβουν, διότι στράφηκαν εναντίον μου άδικοι μάρτυρες και η αδικία διέψευσε τον εαυτό της». Αυτός ο λόγος εκπληρώνεται και στον Δαβίδ και στον Χριστό και σε πολλούς που συκοφαντούνται μέχρι σήμερα· ωστόσο η αδικία διέψευσε τον εαυτό της, εξαφανιζόμενη πανεύκολα σαν φούσκα. Εγώ όμως: «Πιστεύω ότι θα δω τα αγαθά του Κυρίου στη γη των ζώντων.»

Απομένει, λοιπόν, σύμφωνα με τον νόμο της εορτής, να προσφέρουμε στον Θεό, τον χορηγό όλων των αγαθών, και ιδίως σε Αυτόν που μας χάρισε και βράβευσε αυτήν τη νίκη υπέρ της ευσέβειας, τις ευχαριστίες, θυσία, για να μιλήσουμε προφητικά, αινέσεως και αλαλαγμού· θυσία αναίμακτη, λογική, ζωντανή, άγια, ευάρεστη, την οποία, σαν τη δροσιά του Αερμών που κατεβαίνει στα όρη της Σιών, έδωσε ως εντολή ο Κύριος, ευλογία και ζωή αιώνια, την οποία πρώτος ο Θεός που είναι μαζί μας ετοίμασε για τον εαυτό Του στο υπερώο, και την παρέδωσε στους ιερούς μύστες Του για να την τελούν στο διηνεκές σε ανάμνησή Του, και για την οποία αγωνίστηκε, όσο ήταν δυνατό, ο παρών λόγος. Να στεφανώσουμε δε με επευφημίες εκείνους που αγωνίστηκαν προηγουμένως συνοδικά και οι οποίοι ήδη γιόρτασαν τις συνοδικές πράξεις, τους ιερούς προστάτες της Εκκλησίας, τους δούλους του Κυρίου που στέκονται στον οίκο Του και ευλογούν τον Κύριο, εκείνους που στηρίζουν τα πόδια τους σε ασφαλή πίστη και δεν υποχωρούν εύκολα ώστε να κλονιστούν, τους ποιμένες που αγρυπνούν στο ύπαιθρο με γνώση και μελωδούν αρμονικά το μυστήριο της πίστεως και ασφαλώς, όπως ειπώθηκε, φυλάνε τη νύχτα και γενναία αποσοβούν και εκδιώκουν τον λύκο, τον κλέφτη, τον επιδρομέα, ο οποίος αόρατα επιβουλεύεται διαρκώς την Εκκλησία και τη νύχτα σπέρνει τα δικά του ζιζάνια πάνω στον θείο σπόρο, μαζί με τους φανερούς ακολούθους και υπασπιστές του. Και πάνω από όλους, τον άγρυπνο φύλακα που δόθηκε από τον Θεό σε όλους μας, τον θεόστεπτο και κράτιστο Αυτοκράτορα, ο οποίος, επειδή κυριαρχεί πρώτα στον εαυτό του και κραταιώνει κατά το δυνατόν την ορθή πίστη, έτσι κυβερνά με ευσέβεια και την κοσμική αυτοκρατορία, προστατεύοντας και υπερασπιζόμενος την ευσέβεια όχι λιγότερο από τη βασιλεία. Αυτός, στην ένταση της εγρήγορσής του δεν υστερεί καθόλου από τα ακοίμητα άστρα, αλλά φιλονικεί να συναγωνιστεί και τους ασώματους νόες, περνώντας ολόκληρες νύχτες άγρυπνος σαν να ήταν ημέρες, φροντίζοντας για το κοινό συμφέρον. Αυτός, ο οποίος, διατηρώντας πάντοτε τέτοια εγρήγορση, όταν αντιλήφθηκε την ήδη φανερωμένη επιβουλή κατά της Εκκλησίας, αν και κατακλυζόταν από αμέτρητες τρικυμίες κοσμικών υποθέσεων, όλες τους άγριες, που άφριζαν μανιωδώς και απειλούσαν κάθε δεινό, οι οποίες ξεσηκώνονταν από παντού, από τη θάλασσα, από τη στεριά, από κοντά, από μακριά, από οικείους, από ξένους, από τα άκρα της γης, την ανατολή, τη δύση και τα περίχωρα —δικά σου είναι αυτά τα πανουργήματα, διάβολε, δημιουργέ κάθε κακίας, πονηρέ όφι, σκολιέ, διεστραμμένε προς κάθε τι το ευθύ, ώστε, εάν λυγίσει ο ακλόνητος στύλος της ευσέβειας από αυτά, να εγκαταλείψει την Εκκλησία αστήρικτη, ενώ έτσι κλονίζεται από εσένα— αυτός όμως, στέκοντας αλύγιστος, σταθερός, όρθιος, απέκρουσε όλες εκείνες τις κυματώδεις επιθέσεις σου με επιδεξιότητα, όσο ήταν δυνατόν, σαν εμπειρότατος πηδαλιούχος, και διέσωσε το κοσμικό σκάφος μέχρι τώρα χωρίς κλυδωνισμούς· ενώ προσφέρει τον εαυτό του και αναλαμβάνει την προστασία της Εκκλησίας, θεωρώντας πρωταρχικής σημασίας να μετατρέψει την τρικυμία της σε γαλήνη.