Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 26:8

Αλλά βέβαια ούτε πάλι, όταν προσευχόταν και έλεγε προς τον Κύριο «Το πρόσωπό μου σε αναζήτησε», μπορούσε να πει «Η φύση μου σε αναζήτησε»· γιατί δεν ήταν τότε η φύση των ανθρώπων που αναζήτησε τον Θεό, αλλά ο Δαβίδ. Ώστε, φύση και πρόσωπο δεν είναι το ίδιο.

Διότι οι μακάριοι προφήτες και πατριάρχες, γνωρίζοντας διά της ενέργειας του Αγίου Πνεύματος ότι δεν επρόκειτο στα έσχατα των χρόνων να εμφανισθεί πάνω στη γη και να σαρκωθεί η κοινή φύση της Αγίας Τριάδος, δηλαδή το ολόκληρο πλήρωμα των τριών προσώπων, του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, αλλά το ένα πρόσωπο, τουτέστιν ο Θεός Λόγος, γι’ αυτό δεν έλεγαν ότι θα έλθει η τριαδική ουσία του Θεού, αλλά κήρυτταν και παρακαλούσαν για την επιφάνεια του προσώπου του Θεού, σαν να επιζητούσαν καθαρά και ολοφάνερα το πρόσωπο του Θεού Λόγου και την επί γης παρουσία του και να έλεγαν προς αυτόν: «Επίφανον τὸ πρόσωπόν σου, καὶ σωθησόμεθα», και· «Ἐξεζήτησέ σε τὸ πρόσωπόν μου, τὸ πρόσωπόν σου, κύριε, ζητήσω», και· «Ἐπιφάναι τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐφ’ ἡμᾶς καὶ ἐλεήσαι ἡμᾶς», και πάλι· «Τὸ πρόσωπόν σου ἐπίφανον ἐπὶ τὸν δοῦλόν σου», δηλαδή πάνω στον άνθρωπο που έπλασες. Την παρουσία ιδίου προσώπου του Θεού, δηλαδή του ενός της Αγίας Τριάδος, τουτέστι του Θεού Λόγου, και όχι της κοινής φύσεως, κηρύττουν οι προφήτες· και, για να το πω σαφέστερα, καταγγέλλουν την παρουσία ενούσιου προσώπου του Θεού και όχι την ολική τριπρόσωπη σάρκωση της τρισυποστάτου Τριάδος. Ώστε, η φύση και το πρόσωπο δεν είναι το ίδιο, όπως είπα μυριάκις.

Γι' αυτό λέει: Το πρόσωπό σου, Κύριε, θα ζητήσω· μην αποστρέψεις το πρόσωπό σου από εμένα. Διότι η άκρα τελειότητα και η ύστατη κατά Θεόν προκοπή, αυτή θα μπορούσε να είναι: εκείνη που οδηγεί στο πρόσωπο του Θεού, ώστε να παρίσταται κανείς ενώπιόν Του και να απολαμβάνει τις μαρμαρυγές της θεότητάς Του.

Πιστεύω ότι θα δω τα αγαθά του Κυρίου στη γη των ζώντων. Ίσως μάλιστα να παραπέμπει και στο προηγούμενο αίτημα· ονομάζοντας «αγαθά του Κυρίου» το πρόσωπό Του που αναφέρθηκε παραπάνω, για το οποίο έλεγε: «Το πρόσωπό σου, Κύριε, θα αναζητήσω. Μην αποστρέψεις το πρόσωπό σου από εμένα». Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Ακύλα, έχει ειπωθεί: «Πίστεψα ότι θα δω εν αγαθώ Κυρίου»· σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: «Πίστευα ότι θα δω την αγαθοσύνη του Κυρίου». Αλλά βεβαίως θα δει το πρόσωπο του Κυρίου και τα αγαθά του Κυρίου, όχι στον επίγειο τόπο, ούτε στη χώρα των θνητών, αλλά στη γη των ζώντων, την οποία και ο Σωτήρας υποσχέθηκε λέγοντας: «Μακάριοι οι πράοι, διότι αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη».

Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου, και όλες τις ανομίες μου εξάλειψε. Αλλιώς, αυτός μεν που έχει την ψυχή του καθαρμένη από πονηρή συνείδηση θα έλεγε στον Θεό: Το πρόσωπό σου, Κύριε, θα εκζητήσω, μην αποστρέψεις το πρόσωπό σου από εμένα· αυτός όμως που αποκαλύπτεται και βλέπει την αισχρότητα των τραυμάτων της ψυχής, εύλογα λέει στον μεγάλο Κριτή: Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου, αλλά όχι από εμένα τον ίδιο, παρά ως ασθενούντα θεράπευσέ με.

Και δεν οδηγήθηκε σε αυτήν την έννοια, όπως τουλάχιστον νομίζω, μόνο από αυτά [τα οποία είναι τα πιο καταπληκτικά], αλλά και από το: «Ας φτιάξουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με τη δική μας εικόνα και ομοίωση»· και από το: «Έβρεξε ο Κύριος από τον Κύριο»· και από το: «Κάλεσε ο Κύριος στο όνομα του Κυρίου»· και από το: «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε στα δεξιά μου»· και από το: «Σε εσένα είναι [ο] Θεός, και εσύ είσαι [ο] Θεός». Διότι εκείνους που λένε ότι ο Θεός είναι άπειρες φορές άγιος, και τολμούν να παρερμηνεύσουν το «Άγιος, άγιος, άγιος Κύριος Σαβαώθ», τους ελέγχει περίτρανα το: «Αναζήτησα το πρόσωπό σου, το πρόσωπό σου, Κύριε, θα ζητήσω. Μην αποστρέψεις το πρόσωπό σου από εμένα». Διότι, εάν αυτός που τα διατύπωσε αυτά δεν διακήρυττε την Αγία Τριάδα, θα ήταν δίκαιο να του ζητηθεί ο λόγος για φλυαρία. Και όχι μόνο σε αυτό (διότι νομίζω πως πρέπει να προχωρήσουμε σε ένα σαφέστερο ρητό), αλλά και στο: «Πρόσφερε στον Θεό θυσία αινέσεως και απόδωσε στον Ύψιστο τις ευχές σου, και επικαλέσου με σε ημέρα θλίψεως, και θα σε γλιτώσω, και θα με δοξάσεις». Διότι, εάν δεν κηρυσσόταν εδώ σαφώς η Τριάδα, θα έπρεπε να είχε λεχθεί: Πρόσφερε στον Θεό θυσία αινέσεως και απόδωσε σε αυτόν τις ευχές σου, και επικαλέσου αυτόν σε ημέρα θλίψεώς σου, και θα σε γλιτώσει, και θα τον δοξάσεις. Αλλά δεν ειπώθηκε έτσι· αντιθέτως, έχει ειπωθεί όπως ακριβώς ειπώθηκε.

«Περικύκλωσα και προσέφερα θυσία στη σκηνή του», τη νοητή αλλά και την αισθητή, όχι προσφέροντας θυσία ζώων, αλλά «θυσία αινέσεως και αλαλαγμού», υμνώντας και ψάλλοντας στον Κύριό μου, λέγοντας: «Εισάκουσε, Κύριε, τη φωνή μου, με την οποία έκραξα· ελέησέ με και εισάκουσέ με.» Διότι η καρδιά μου είπε «Τον Κύριο θα αναζητήσω». «Σε αναζήτησε το πρόσωπό μου και το πρόσωπό σου, Κύριε, θα αναζητήσω». Γι' αυτό: «Μην αποστρέψεις το πρόσωπό σου από εμένα και μην απομακρυνθείς με οργή από τον δούλο σου· γίνε βοηθός μου, μην με απορρίψεις», δηλαδή, μην με αποδιώξεις, «και μην με εγκαταλείψεις, Θεέ, ο σωτήρας μου». «Διότι ο πατέρας μου και η μητέρα μου με εγκατέλειψαν», εσύ όμως, Κύριε, στάσου στο πλευρό μου. «Δίδαξέ με, Κύριε, τον νόμο της οδού σου και οδήγησέ με σε ευθεία πορεία». Δες πόσο καθολικός είναι αυτός ο ψαλμός, για κάθε πρόσωπο που αγωνίζεται να προσφύγει στον Θεό· διότι κατ' αυτόν τον τρόπο τα λόγια των προφητών έχουν ισχύ όχι απλώς για τους ίδιους, αλλά και για το κοινό όφελος. «Εξαιτίας των εχθρών μου», για να μην με χλευάσουν. «Μην με παραδώσεις στις ψυχές εκείνων που με θλίβουν, διότι στράφηκαν εναντίον μου άδικοι μάρτυρες και η αδικία διέψευσε τον εαυτό της». Αυτός ο λόγος εκπληρώνεται και στον Δαβίδ και στον Χριστό και σε πολλούς που συκοφαντούνται μέχρι σήμερα· ωστόσο η αδικία διέψευσε τον εαυτό της, εξαφανιζόμενη πανεύκολα σαν φούσκα. Εγώ όμως: «Πιστεύω ότι θα δω τα αγαθά του Κυρίου στη γη των ζώντων.»