Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 28:2

Όπως λοιπόν κάποιος κατασκευάζει τον εαυτό του οίκο του Κυρίου, για να γίνει ναός του Θεού· έτσι μπορεί να περιβληθεί και με αυλή, περιτειχίζοντας τον εαυτό του με τον βίο, με τον λόγο και με τα θεία νοήματα, προσκυνώντας μέσα του τον Θεό, έχοντας ως επαρκή αφορμή για προσκύνηση εκείνη που ενυπάρχει μέσα του, τόσο από τη σωματική του κατασκευή όσο και από την οικονομία της ψυχής του, κατανοώντας Εκείνον που τον έκτισε. Ήδη άλλωστε και ο Κύριος ονόμασε αυλή αυτήν των Ιουδαίων, λέγοντας: «Και άλλα πρόβατα έχω, τα οποία δεν είναι από την αυλή αυτή», υποδεικνύοντας προφανώς ότι υπάρχει και άλλη αυλή, η όντως αγία, η οποία πρόκειται να συνάξει τα πρόβατα του Χριστού, εκείνους από τα έθνη που είναι προορισμένοι για σωτηρία· δηλαδή, την Εκκλησία αυτή, μέσα στην οποία οι αληθινοί προσκυνητές προσκυνούν εν πνεύματι και αληθεία. Κανένας όμως, ο οποίος θεοποιεί οτιδήποτε άλλο εκτός από τον Θεό, δεν μπορεί να προσκυνήσει τον Θεό μέσα στην αγία αυλή Του.

Εις τον ΚΗ΄ Ψαλμόν. Ψαλμός του Δαβίδ της εξόδου της σκηνής. Ο εικοστός όγδοος ψαλμός έχει αφενός το κοινό γνώρισμα της επιγραφής, διότι αναφέρει «Ψαλμός του Δαβίδ»· έχει όμως και κάτι το ιδιαίτερο, διότι προστίθεται το «Εξοδίου σκηνής». Τι είναι όμως αυτό; Ας κατανοήσουμε τι σημαίνει το εξόδιο και τι η σκηνή, ώστε να μπορέσουμε να εισδύσουμε στο νόημα του ψαλμού. Σύμφωνα λοιπόν με την ιστορική προσέγγιση, φαίνεται ότι το παράγγελμα αυτό δίνεται στους ιερείς και τους Λευίτες που αποδεσμεύονται από το έργο τους, ώστε να θυμούνται όσα οφείλουν να έχουν προετοιμάσει για τη λατρεία. Διότι προς αυτούς που αναχωρούν από τη σκηνή και εξέρχονται, λοιπόν, ο λόγος διαμηνύει αυστηρά ποια πράγματα όφειλαν να έχουν ετοιμάσει και με ποια θα έπρεπε να παρουσιαστούν την επόμενη φορά· ότι δηλαδή απαιτούνται «υιοί κριών»· ότι «δόξα και τιμή»· ότι «δόξα στο όνομά του»· ότι δεν πρέπει να προσφέρουν λατρεία πουθενά αλλού παρά μόνο στην αυλή του Κυρίου και στον τόπο του αγιάσματος. Σύμφωνα όμως με τον δικό μας νου, ο οποίος θεωρεί τα υψηλά νοήματα και μέσω της μεγαλειώδους και πρέπουσας στη θεία Γραφή κατανόησης προσοικειώνει σε εμάς τον νόμο, υποπίπτουν στην αντίληψή μας τα εξής: ούτε ως κριός νοείται το αρσενικό ανάμεσα στα πρόβατα, ούτε ως σκηνή το οίκημα που έχει κατασκευαστεί από τούτη την άψυχη ύλη, ούτε ως έξοδος της σκηνής η αναχώρηση από τον ναό. Απεναντίας, σκηνή για εμάς είναι τούτο το σώμα, όπως μας δίδαξε ο Απόστολος λέγοντας ότι «όσοι βρισκόμαστε μέσα στη σκηνή στενάζουμε»· και πάλι ο ψαλμός λέει: «Και μάστιγα δεν θα πλησιάσει στο σκήνωμά σου».

Προσκυνήστε τον Κύριο στην άγια αυλή Του. Μετά την καρποφορία των επιζητουμένων, είναι αναγκαία η προσκύνηση. Μια προσκύνηση, όμως, που δεν τελείται έξω από την Εκκλησία, αλλά μέσα στην ίδια την αυλή του Θεού. Μην επινοείτε, λέει, δικές σας αυλές και συναγωγές. Μία είναι η άγια αυλή του Θεού. Προηγουμένως, αυλή ήταν η συναγωγή των Ιουδαίων· αλλά, μετά την αμαρτία τους απέναντι στον Χριστό, η έπαυλή τους ερημώθηκε.

ΨΑΛΜΟΣ ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ ΚΗ΄. Της εξοδίου σκηνής. Προσφέρετε στον Κύριο, υιοί του Θεού, προσφέρετε στον Κύριο υιούς κριών. Προσφέρετε στον Κύριο δόξα και τιμή. Προσφέρετε στον Κύριο δόξα για το όνομά του. Προσκυνήστε τον Κύριο στην άγια αυλή του. Θεωρώ ότι με αυτά ισοδυναμούν κατά το νόημα τα όσα λέγονται στον ενενηκοστό πέμπτο ψαλμό περί της κλήσεως των εθνών με αυτόν τον τρόπο: Ψάλτε στον Κύριο άσμα καινό· ψάλτε στον Κύριο, όλη η γη. Ψάλτε στον Κύριο, ευλογήστε το όνομά του, ευαγγελισθείτε από ημέρα σε ημέρα τη σωτηρία του. Αναγγείλετε στα έθνη τη δόξα του, σε όλους τους λαούς τα θαυμάσιά του.

Εκτός από όλα αυτά, οι προαναφερθέντες υιοί του Θεού, ή υιοί των κριών, προστάζονται να προσκυνούν τον Κύριο στην άγια αυλή του. Διότι δεν επιθυμεί να τον προσκυνούν έξω από την αυλή, ούτε να αποσύρονται και να προσεύχονται μεμονωμένα, αλλά να προσέρχονται στην Εκκλησία του. Αντί δε της φράσης «εν αυλή αγία αυτού», ο μεν Ακύλας την απέδωσε ως «εν διαπρεπεία ηγιασμένη», ο δε Σύμμαχος ως «εν διαπρεπεία αγία». Διότι ο λόγος επιθυμεί να προσφέρουμε την προσκύνηση με τον πρέποντα στολισμό και με τη δικαιοσύνη που είναι προσφιλής στον Θεό, έχοντας καταστεί όλοι εξολοκλήρου σε κατάσταση αγιασμού και ευπρέπειας.

Ψαλμός του Δαυίδ για την έξοδο της σκηνής. Προφήτευσε το Πνεύμα, ότι οι Ιουδαίοι θα εκδιωχθούν από τον ναό [και από τον νόμο] και από τη χάρη, ως αχάριστοι. «Ενέγκατε» (Φέρτε). Η προφητεία υποδηλώνει τους αποστόλους, καθώς πρόκειται τότε να καθίσουν σε θρόνους και να κρίνουν. Γι' αυτούς λοιπόν λέγει: Φέρτε την εκκλησία των εθνών στον Θεό, δηλαδή οδηγήστε τους σε Αυτόν. «Ενέγκατε υιούς κριών» (Φέρτε υιούς κριών). Διότι τα έθνη είχαν γίνει σαν άγριοι και ανυπότακτοι κριοί. Ως τρυφερά αρνιά λοιπόν, τον νέο λαό προσάγετε στον Θεό <τον Κύριο>. «Ενέγκατε τιμήν». Διότι όλοι όσοι πίστεψαν δοξάζοντας (δοξάζονται), όπως ακριβώς ο καθένας προσφέρει τιμή μέσω της προσκυνήσεως [στον Θεό]. «Ενέγκατε τω ονόματι αυτού». Κηρύξτε, λέγει, σε όλα τα έθνη το όνομα του Χριστού, ώστε σε όλη τη γη να δοξάζεται το όνομα του Χριστού και Θεού. «Προσκυνήσατε». Στον νυμφώνα της αναστάσεως· διότι αυτή [η αγία αυλή] υπάρχει ως κατοικητήριο του Θεού και παράταξη αγγέλων και περίβολος προφητών· εννοεί δε την Εκκλησία. «Φωνή Κυρίου». Όταν το Άγιο Πνεύμα κατήλθε με μορφή περιστεράς στον Ιορδάνη, αυτή ήταν η φωνή του Πατρός, και υποδήλωνε το βάπτισμα. «Ο Θεός της δόξης». Πότε; Όταν ακούστηκε η φωνή του Πατρός από τον ουρανό λέγοντας: Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευδόκησα· [Αυτόν να ακούτε]. «Κύριος επί υδάτων». Ο Χριστός που βαπτίζεται στον Ιορδάνη, και δι' αυτού αγιάζει όλα τα ύδατα.

ΤΙΤΛΟΣ ΣΤ΄. — Περί της εκκλησίας, και του οίκου του Θεού, και του θυσιαστηρίου, και της ιερατικής θυσίας· και ότι δεν πρέπει να εμπορεύονται [να καπηλεύονται] μέσα στις εκκλησίες. «Το θυσιαστήριο θα είναι άγιο των αγίων· και καθένας που αγγίζει το θυσιαστήριο, θα αγιασθεί.» «Τις απαρχές των πρωτογεννημάτων της γης σου θα τις φέρεις στον οίκο του Θεού σου.» «Δεν θα ανεβείς με σκαλοπάτια στο θυσιαστήριό μου, ώστε να μην αποκαλύψεις την ασχημοσύνη σου πάνω σε αυτό.» «Θα τοποθετείς πάνω στην τράπεζά μου άρτο ενώπιόν μου παντοτινά.» «Καθένας που θα αγγίξει τη θυσία των ιερέων θα αγιασθεί.» «Είπε ο Κύριος προς τον Μωυσή: Μίλησε στον Ααρών τον αδελφό σου, και να μην εισέρχεται οποιαδήποτε ώρα στο άγιο εσωτερικό του καταπετάσματος, ενώπιον του ιλαστηρίου.» «Εγώ όμως με το πλήθος του ελέους σου θα εισέλθω στον οίκο σου· θα προσκυνήσω προς τον άγιο ναό σου με τον φόβο σου, και τα λοιπά.» «Εν μέσω εκκλησίας θα σε υμνήσω. Οι φοβούμενοι τον Κύριο, αινέστε αυτόν.» «Κύριε, αγάπησα την ευπρέπεια του οίκου σου, και τον τόπο του σκηνώματος της δόξας σου.» «Ένα πράγμα ζήτησα από τον Κύριο, αυτό θα αναζητήσω,» και τα λοιπά. «Προσκυνήστε τον Κύριο στην άγια αυλή του.» «Θα χορτάσουμε από τα αγαθά του οίκου σου.» «Στις εκκλησίες ευλογείτε τον Θεό, τον Κύριο, όσοι προέρχεστε από τις πηγές του Ισραήλ.» «Πόσο αγαπητά είναι τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων, ο βασιλιάς μου. Είναι προτιμότερη μία ημέρα στις αυλές σου παρά χιλιάδες.» «

Ψαλμός 28ος <Ψαλμός του Δαβίδ· κατά την έξοδο της σκηνής.> «Προσφέρετε στον Κύριο, υιοί του Θεού, προσφέρετε στον Κύριο υιούς κριών· προσφέρετε στον Κύριο δόξα και τιμή και προσκυνήστε τον Κύριο στην άγια αυλή του». Όσοι, λέει, είστε υιοί του Θεού, ή επιθυμείτε διακαώς να γίνετε, «προσφέρετε σε αυτόν δόξα και τιμή» δι' αγαθών έργων, ως άμωμους αμνούς, ως υιούς κριών. «Η φωνή του Κυρίου αντηχεί πάνω στα ύδατα, ο Θεός της δόξης εβρόντησε» με τη φωνή Του προς τον Χριστό, ο οποίος στεκόταν «πάνω σε πολλά ύδατα» και βαπτιζόταν. Τι εβρόντηξε; «Αυτός είναι», έλεγε η φωνή που ακούστηκε σαν βροντή, «ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα. Η φωνή του Κυρίου ενισχύει» τον Πρόδρομο Ιωάννη για να βαπτίσει τον Κύριο. «Η φωνή του Κυρίου με μεγαλοπρέπεια» προς τον αγαπητό Υιό. «Η φωνή του Κυρίου που συντρίβει τους κέδρους», δηλαδή τους εχθρικούς τυράννους· «θα συντρίψει ο Κύριος τους κέδρους του Λιβάνου και θα τους κατακομματιάσει όπως το μοσχάρι τον Λίβανο». Και σε τι, άραγε, αμάρτησε ο Λίβανος και οι κέδροι του, ώστε να συντριβούν και να κατακομματιαστούν με αυτόν τον τρόπο, αν όχι επειδή ο λόγος γίνεται ασφαλώς για κάποια έμψυχα όντα, υπερόπτες, εχθρούς, που επιτέθηκαν με μανία κατά του αγαπητού; «Και ο αγαπητός», λέει, «ως υιός μονοκερώτων», διότι εξόντωσε αόρατους και ορατούς εχθρούς με το κέρας του Σταυρού. «Η φωνή του Κυρίου που διαχωρίζει τη φλόγα του πυρός» στη βάτο και στο καμίνι· ώστε να μην καταφλέξει η φωτιά τη βάτο στο Σινά, ούτε το καμίνι των Χαλδαίων τους παίδες. «