Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 29:11

Άκουσε ο Κύριος και με ελέησε· ο Κύριος έγινε βοηθός μου. Αφού διηγήθηκε ποια ήταν αυτά για τα οποία έκκραξε προς τον Θεό, αισθανόμενος αμέσως την αντίληψη του Θεού και παρακινώντας εμάς στο να ζητάμε τα ίδια, λέει: Άκουσε ο Κύριος, λέει, και με ελέησε· ο Κύριος έγινε βοηθός μου. Ας προσευχόμαστε, λοιπόν, και εμείς και ας υψώνουμε την πνευματική κραυγή, ζητώντας τα μεγάλα, χωρίς να προσκολλόμαστε στη σάρκα (διότι όσοι ζουν σαρκικά δεν μπορούν να αρέσουν στον Θεό), για να εισακούσει και εμάς ο Κύριος, ελεώντας την αδυναμία μας, ώστε, αφού απολαύσουμε και εμείς τη θεία βοήθεια, να πούμε: Μετέτρεψες τον κοπετό μου σε χαρά για εμένα. Η χαρά του Θεού δεν γεννιέται στην τυχούσα ψυχή, αλλά εάν κάποιος έκλαψε πολύ για την αμαρτία του, και με ισχυρούς οδυρμούς και αδιάκοπους θρήνους έκανε κοπετό για τον εαυτό του σαν να ήταν νεκρός, ενός τέτοιου ανθρώπου ο κοπετός μετατρέπεται σε χαρά.

Άκουσε ο Κύριος και με ελέησε· ο Κύριος έγινε βοηθός μου. Μετέτρεψας τον θρήνο μου σε χαρά, έσκισες τον σάκο μου και με έζωσες με ευφροσύνη. Αυτά, λέει, όταν προσευχήθηκα, τα άκουσε ο Κύριος, ο οποίος δεν απέχει μακριά από εκείνους που τον επικαλούνται με καθαρότητα και πίστη, για τον οποίο έχει ειπωθεί: Κοντά είναι ο Κύριος σε όλους όσοι τον επικαλούνται με αλήθεια· και αφού με άκουσε, με ελέησε και απέδειξε έμπρακτα την ευσπλαχνία του προς εμένα· διότι έγινε βοηθός μου. Αφού απευθύνθηκε με αυτά τα λόγια σε εμάς και μας δίδαξε όσα του συνέβησαν, στρέφει και πάλι την ευχαριστία προς τον ίδιο τον Θεό, εξιστορώντας τις ευεργεσίες προς αυτόν. Διότι εσύ με ελέησες, λέει, και έγινες βοηθός μου· και έτσι μετέβαλες τα παλαιά μου δάκρυα, τους θρήνους και τον κοπετό σε γέλιο, χαρά και αγαλλίαση, επαληθεύοντας τον μακαρισμό που λέχθηκε αργότερα για όσους κλαίνε και πενθούν, σύμφωνα με το: Μακάριοι όσοι κλαίνε, διότι θα γελάσουν· και μακάριοι όσοι πενθούν, διότι θα παρηγορηθούν. Με απέδυσες λοιπόν από τα σύμβολα του πένθους, τον σάκο, με τον οποίο τιμωρούσα τον εαυτό μου κακοπαθώντας, και με έζωσες με ένδυμα ευφροσύνης. Και όλα αυτά μου τα πρόσφερες, ώστε να μην απομείνω σκόνη και χώμα που δεν σε δοξολογεί, αλλά για να σου ψάλλει η δόξα μου. Διότι από το να καταβώ στη φθορά δεν θα υπήρχε καμία ωφέλεια ούτε σε εμένα ούτε σε άλλους.

Και έτσι θα συνεχίσω σε όλο τον αιώνα, δοξολογώντας σε, και εξιστορώντας διαρκώς τις δικές σου ευεργεσίες προς εμένα. Ο Κύριος έγινε βοηθός μου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ρήμα «έγινε» δεν σημαίνει πάντοτε ουσιώδη γένεση, αλλά ορισμένες φορές δηλώνει και κάποια σχέση. Εάν, λοιπόν, κάποτε χρησιμοποιηθεί τέτοια λέξη και για τον Σωτήρα, σημαίνει κάποια σχέση προς κάτι και όχι ουσιώδη γένεση. Μετέτρεψες τον κοπετό μου σε χαρά για μένα. Η λέξη «κοπετός» σημαίνει τη συναίσθηση, όπως ακριβώς φανερώνει και η ίδια η πράξη, κατά την οποία τα χέρια χτυπούν το στήθος.

Εάν, όμως, κάποιος ερμηνεύσει το «Είπεν ο Θεός» με τρόπο πιο σαρκικό, ώστε εξαιτίας αυτού να υποστηρίξει ότι παρήχθη από Αυτόν έναρθρος λόγος, αυτός ο ίδιος οπωσδήποτε θα υποθέσει ότι και το «Είδεν ο Θεός» συμβαίνει σύμφωνα με τη δική μας αντιληπτική ικανότητα μέσω της ενέργειας των οφθαλμών. Το ίδιο θα υποθέσει και για το «Άκουσε ο Κύριος και με ελέησε» και το «Οσφράνθηκε οσμή ευωδίας», καθώς και για όσα περιγράφει η Γραφή με πιο σωματικό τρόπο περί θείας κεφαλής ή ποδιού ή χεριού ή μύτης ή βλεφάρων ή δακτύλων ή υποδήματος. Εκλαμβάνοντας τα πάντα σύμφωνα με την άμεση και πρόχειρη σημασία τους, θα μας σκιαγραφήσει το θείο ως ανθρωποειδές, καθ' ομοιότητα των χαρακτηριστικών που παρατηρούνται σε εμάς. Εάν, αντίθετα, κάποιος, ακούγοντας ότι οι ουρανοί είναι έργα δακτύλων, και διαβάζοντας για κραταιό χέρι, για υψηλό βραχίονα, για οφθαλμό, βλέφαρα, πόδι και υποδήματα, αναλογίζεται θεοπρεπείς έννοιες για καθένα από αυτά που λέγονται, και δεν διαφθείρει τη διδασκαλία περί της καθαρής φύσεως του Θεού, μολύνοντάς την με σωματικές αντιλήψεις, τότε θα ήταν φυσικό επόμενο να θεωρεί και τις εκφωνήσεις των λέξεων ως ενδεικτικές του θείου βουλήματος, χωρίς ωστόσο να υποθέτει ότι πρόκειται για έναρθρες φωνές. Αντιθέτως, θα πρέπει να συλλογίζεται το εξής: ότι ο δημιουργός της λογικής φύσεως μας έχει δωρίσει τον λόγο ανάλογα με το μέτρο της φύσεώς μας, ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να εξαγγέλλουμε μέσω αυτού τα κινήματα της ψυχής.

Εγώ όμως είπα: «Ευθηνία» (αφθονία) ονομάζει τον πολλαπλασιασμό της πίστεως του νέου λαού, η οποία δεν θα εκλείψει στους αιώνες των αιώνων. «Κύριε, εν τω θελήματι»: «Κάλλος» ονομάζει την πίστη, δηλαδή ενδυνάμωσέ την για να παραμείνει αταλάντευτη. «Απέστρεψας»: Διότι, όταν ο λαός των εθνών βρισκόταν μακριά από τον Θεό, ήταν ταραγμένος από τη σύγχυση των ειδώλων. «Προς σε, Κύριε»: Διότι προς Εσένα φώναξε ο λαός κατά τη μετάνοια των εθνών· και ο ίδιος ο Σωτήρας ήλθε για να τον βοηθήσει. «Τις ωφέλεια»: Ο Χριστός μιλάει· ποια, λέγει, είναι η ωφέλεια από το πάθος μου; Η επιστροφή των εθνών, η σωτηρία του ανθρώπου. «Μη εξομολογήσεται»: Διότι εκείνοι που καταπονήθηκαν από τους δαίμονες ήταν πλέον ακατάλληλοι για επιστροφή. Αναφέρεται δε και στον Αδάμ, επειδή υπέστη φθορά. «Ήκουσεν Κύριος»: Άκουσε τον στεναγμό του πιστού λαού και, ως Θεός, δεν τον παρέβλεψε, αλλά τον ελέησε. «Κύριος εγενήθη»: Αφού κατήλθε από τον ουρανό, αναζήτησε το πλανημένο και το επανέφερε. «Έστρεψας»: Διότι ο άνθρωπος οδυρόταν θρηνώντας, μαστιζόμενος από τους δαίμονες· με την έλευση όμως του Χριστού, ελευθερώθηκε με τη χάρη. «Διέρρηξας»: Διότι ο άνθρωπος φορούσε κουρέλια και ρυπαρά ενδύματα, με τα οποία τον είχε ντύσει η σπείρα των δαιμόνων, αλλά, αφού ο Χριστός τα έσκισε και τα απέρριψε, τον έντυσε με τη χάρη.

Επειδή όμως παρασύρθηκα από την απάτη του όφεως, «απέστρεψας το πρόσωπό σου» δικαίως «και ταράχθηκα», παραδιδόμενος δίκαια στον φόβο και τον θάνατο. «Προς εσένα, Κύριε», από τον άδη «θα κράξω και ως προς Θεό μου θα δεηθώ», λέγοντας: «Ποια είναι η ωφέλεια στο αίμα σου με το να κατέβω εγώ στη» φθορά του άδη; «Μήπως θα σε δοξολογήσει το χώμα», ο άνθρωπος που έγινε χώμα μετά τον θάνατο, «ή θα αναγγείλει την αλήθειά σου» όταν έχει πεθάνει; «Άκουσε ο Κύριος» αυτά «και με ελέησε και έγινε βοηθός μου. Μετέτρεψες τον θρήνο μου σε χαρά, έσκισες τον σάκο μου» της δουλείας του άδη «και με περιέζωσες με ευφροσύνη», ανασταίνοντάς με μαζί σου, «για να σου ψάλλει η δόξα μου» άφθαρτα «και να μην νιώσω πλέον θλίψη» που οδηγεί στον θάνατο. «Κύριε ο Θεός μου, εις τον αιώνα θα σε δοξολογώ», δηλαδή, θα σε ευχαριστώ.