Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 29:3

Κύριε ο Θεός μου, έκραξα προς εσένα και με θεράπευσες. Μακάριος είναι εκείνος που γνωρίζει τη βαθιά εσωτερική του πληγή, ώστε να μπορεί να προσέλθει στον ιατρό και να πει: Θεράπευσέ με, Κύριε, διότι ταράχθηκαν τα οστά μου· και, Εγώ είπα, Κύριε, ελέησέ με, θεράπευσε την ψυχή μου, διότι αμάρτησα σε εσένα. Εδώ, ωστόσο, εκφράζεται ευχαριστία για τη θεραπεία που του παρασχέθηκε· διότι, λέει, Κύριε ο Θεός μου. Ο Θεός δεν είναι Θεός όλων, αλλά εκείνων που έχουν οικειωθεί μαζί Του διά της αγάπης. Διότι είναι Θεός του Αβραάμ, και Θεός του Ισαάκ, και Θεός του Ιακώβ. Εάν δε ήταν Θεός όλων ανεξαιρέτως, δεν θα μαρτυρούνταν αυτό για εκείνους ως κάτι το εξαίρετο. Και πάλι ο Ιακώβ λέει: Σε βοήθησε ο δικός μου Θεός.

Και ο Θωμάς, μετά την πλήρη βεβαίωση, ασπαζόμενος τον Δεσπότη λέει: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου». Εγκάρδια, λοιπόν, είναι η φωνή «Κύριε ο Θεός μου» και αρμόζουσα στην προφητική κατάσταση. «Έκραξα προς εσένα, και με θεράπευσες». Τίποτα δεν μεσολάβησε μεταξύ της φωνής μου και της δικής σου χάριτος, αλλά ταυτόχρονα έκραξα, και ήλθε η ίαση. Διότι λέει: «Ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, εγώ θα πω: Ιδού, είμαι παρών». Πρέπει, λοιπόν, να υψώνουμε ισχυρή φωνή προσευχόμενοι στον Θεό, ώστε να ανατείλει γρήγορα σε εμάς η ίαση. «Κύριε, ανήγαγες από τον άδη την ψυχή μου». Για αυτήν την ίαση ευχαριστεί τον Θεό εκείνος που κατήλθε μεν από αδυναμία στον άδη, ανήχθη δε από τον άδη διά της δυνάμεως Εκείνου που καταπάλαιψε για χάρη μας αυτόν ο οποίος κατείχε το κράτος του θανάτου.

Διότι, παρόλο που έλεγε με τη μέγιστη βεβαιότητα στον προηγούμενο ψαλμό: «Πιστεύω ότι θα δω τα αγαθά του Κυρίου στη γη των ζώντων», εντούτοις ως άνθρωπος, επειδή περιβαλλόταν ακόμη από τη σάρκα, αγωνιούσε εξαιτίας του σαθρού και ευμετάβολου χαρακτήρα του βίου. Επειδή και ο Απόστολος αγωνιούσε, μήπως τυχόν, αφού κηρύξει σε άλλους, ο ίδιος αποδειχθεί αδόκιμος. «Λάκκο» δε συνηθίζουν οι θείοι λόγοι να ονομάζουν το κατοικητήριο των ψυχών στον λεγόμενο Άδη· πράγμα που παρουσιάζει ο ίδιος ο Δαβίδ λίγο παρακάτω, στον κθ΄ ψαλμό, λέγοντας: «Κύριε ο Θεός μου, έκραξα προς εσένα, και με θεράπευσες· Κύριε, ανέβασες από τον Άδη την ψυχή μου· με έσωσες από εκείνους που κατεβαίνουν στον λάκκο». Βλέπεις πώς συνέδεσε ταυτόσημα τον Άδη και τον λάκκο μέσα από αυτά τα λόγια;

Αλλά στον μεν προκείμενο ψαλμό υψώνει κραυγές προς τον Θεό, παρακαλώντας να μην ομοιωθεί με εκείνους που κατεβαίνουν στον λάκκο· στον δε εικοστό ένατο διδάσκει ότι έχουν εκπληρωθεί τα αιτήματα της προσευχής του, λέγοντας: «Κύριε, έκραξα προς εσένα, και με ιάτρευσες· με έσωσες από εκείνους που κατεβαίνουν στον λάκκο». Προσφυώς δε έχει ονομαστεί λάκκος το κατοικητήριο των ψυχών στον Άδη. Διότι, όπως ακριβώς ο λάκκος είναι δοχείο των υδάτων που κατέρχονται σε αυτόν από πάνω και από ψηλά, με τον ίδιο τρόπο και ο χώρος του θανάτου, ο οποίος καλείται Άδης, υποδεχόμενος τις ψυχές που κατέρχονται σε αυτόν από πάνω, από τη ζωή των ανθρώπων, έχει προσφυώς ονομαστεί λάκκος.

Εις το τέλος· Ψαλμός ωδής του εγκαινισμού. Η προφητεία μιλάει για την εκκλησία αναφορικά με το «εις το τέλος»· διότι στο τέλος (των αιώνων) ο Χριστός, [αφού ήλθε], εγκαινιάζει την εκκλησία. «Υψώσω σε»: Η εκκλησία λέγει προς τον Κύριο (τον Χριστό): Θα σε υψώσω, Κύριε, δηλαδή θα σε δοξάσω, διότι με ανέστησες ενώ κειτόμουν χάμω. «Και ουκ ηύφρανας»: Ως εχθρούς εννοεί τους δαίμονες, οι οποίοι την έριξαν κάτω με την πλάνη· διότι αυτοί δεν χαιρέκακαν πλέον εις βάρος της εκκλησίας. «Κύριε ο Θεός μου»: Διότι με άκουσες που βοούσα και δεν με παραθεώρησες, ως αγαθός. «Κύριε, ανήγαγες»: Ο Χριστός, αφού αναστήθηκε και ανέβασε την ψυχή του Αδάμ [εκ του σκότους]. «Έσωσάς με»: Από εκείνους που κρατούνταν στον Άδη· διότι ως λάκκο ονομάζει τον Άδη. Διότι από εκεί ανέβηκε η ψυχή του Κυρίου, καθώς έχει γραφεί στον προφήτη. «Ψάλατε τω Κυρίω»: Ως οσίους εννοεί εκείνους που ελευθερώθηκαν από τα δεσμά του Άδη· αυτοί, λέγει, θα δοξάσουν τον Κύριο για αυτό που συνέβη. «Και εξομολογείσθε»: Διότι οι πιστοί, δοξολογώντας και υμνώντας τη μνήμη του Χριστού, εκπληρώνουν <τον νόμο> διά της προσφοράς του άρτου και του ποτηρίου. «Ότι οργή»: Διότι στον θυμό Του υπάρχει οργή για τους αμαρτωλούς, στο δε θέλημά Του ζωή για τους δικαίους. «Το εσπέρας»: Εννοεί τον σταυρό και το πάθος, κατά το οποίο πενθούν (επένθουν) οι πιστοί. «Και εις το πρωί»: Εννοεί την ανάσταση· διότι έγινε το πρωί. Διότι αυτή είναι η αγαλλίαση του γένους των ανθρώπων.

Ψαλμός 29ος. <Εις το τέλος· Ψαλμός ωδής για τον εγκαινιασμό του οίκου· του Δαβίδ.> Αρμόζει σε κάθε άνθρωπο που λυτρώθηκε από κάποιον πειρασμό, αλλά αρμόζει περισσότερο στον Αδάμ και στη συνάθροιση που κρατούνταν στον άδη· η οποία λέει: «Θα σε υψώσω, Κύριε, διότι με ανέσυρες και δεν άφησες τους εχθρούς μου να χαρούν εναντίον μου» κατέχοντάς με μέχρι τέλους. «Κύριε ο Θεός μου, έκραξα προς εσένα», λέγοντας, κλίνε τους ουρανούς και κατέβα, και αφού εισακούσεις «θεράπευσέ με». Και αφού κατέβηκες, «Κύριε, ανέβασες από τον άδη την ψυχή μου, και με έσωσες από εκείνους που καταβαίνουν στον λάκκο», από την κοιλιά του κοσμοφάγου άδη, «και ανέβασες από τον άδη την ψυχή μου» με την τριήμερη έγερσή σου. «Ψάλτε στον Κύριο, οι όσιοί του, και υμνείτε τη μνήμη της αγιωσύνης του, διότι υπάρχει οργή στον θυμό του» εξαιτίας της αμαρτίας, για την οποία και μας καθυπέταξε μακροχρόνια ο άδης, «και ζωή στο θέλημά του», μέσω της οποίας αξιωθήκαμε τη ζωή και την αφθαρσία. «Το εσπέρας θα καταλύσει κλαυθμός» στην Παρθένο Μητέρα εξαιτίας του πάθους και στις υπόλοιπες γυναίκες μαζί με τους μαθητές, «και το πρωί αγαλλίαση», εξαιτίας της λαμπρής ανάστασης του Χριστού. «Εγώ δε είπα στην ευημερία μου», όταν ήμουν ακόμη στον παράδεισο· «Δεν πρόκειται να κλονιστώ στον αιώνα, διότι με το θέλημά σου, Κύριε, παρέσχες δύναμη στο κάλλος μου», κυριαρχώντας στα πάντα.

Εγώ δε, στον προαναφερθέντα μοναχό, καθώς με πλησίαζε, είπα πάλι: «Πιάσε για μένα το βαρύ σφυρί και χτύπα τον λίθο». Αφού το πήρε και τον χτύπησε, με την πρόνοια του Θεού αποκόπηκαν δύο κομμάτια, πιο βαριά από όσο σηκώνει άνθρωπος, και μόλις τα κυλήσαμε λίγο μακριά από τον λίθο, το βάρος έγινε ελαφρύτερο. Ανασηκώνοντάς τον λιγάκι, έβγαλαν το χέρι μου, ω θεία και ανέκφραστη δύναμη, χωρίς να έχει πάθει τίποτα το κακό, εκτός του ότι μόνο ο δείκτης μούδιασε ελαφρώς. Εγώ δε, πιανόμενος από τον λίθο με το ένα χέρι, ενώ το άλλο το κρατούσαν οι αδελφοί, και υποχωρώντας σιγά-σιγά προς το μέρος τους, με δυσκολία γλίτωσα από εκείνο το φοβερό κρέμασμα. Και αφού στήριξα τα πόδια μου στο προαναφερθέν μικρό μονοπάτι και άπλωσα ψηλά τα χέρια μου, έδωσα δόξα στον Θεό, που με έσωσε παραδόξως από έναν τέτοιο θάνατο. «Θα σε υψώσω», έλεγα, «Κύριε, διότι με ανέσυρες και δεν άφησες τους εχθρούς μου να χαρούν εις βάρος μου· Κύριε ο Θεός μου, έκραξα προς εσένα και με θεράπευσες· Κύριε, ανέβασες από τον άδη την ψυχή μου και με έσωσες από αυτούς που κατεβαίνουν στον λάκκο», διότι «είσαι ευλογητός» στους αιώνες. Αμήν.