Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 3:6

Το διάψαλμα υποδηλώνει την αλλαγή του μουσικού μέλους ή του τρόπου, ή την εναλλαγή του νοήματος και της δύναμης του λόγου. Το «εξηγέρθην», δηλώνει το εξής: ότι, αφού απόλαυσα τη θεία μεταστροφή, έγινα ανώτερος από τα κακά που μου επιτέθηκαν. «Εγώ εκοιμήθην και ύπνωσα». Αναφέρεται στον ύπνο του νου, μέσω του οποίου έπεσε και στην αμαρτία. «Ότι συ επάταξας πάντας τους εχθραίνοντάς μοι». Πάταξε, σύντριψε, ή θα πατάξεις. Επισπεύδει την εξέγερση του Θεού εναντίον τους, δηλαδή την άμυνά Του. Μάταια έχει εχθρούς εκείνος που δεν παρέχει αφορμή για μίσος. Ως «οδόντας αμαρτωλών» εννοεί είτε τη δύναμη εκείνων που αμαρτάνουν εναντίον του, είτε τα λόγια που στρέφονται κατ' αυτού και τις βλασφημίες· είτε πάλι «οδόντες αμαρτωλών» είναι οι άλογοι λογισμοί που μας συμβαίνουν παρά φύσιν. Διότι οι πολέμιοι δαίμονες, χρησιμοποιώντας συχνά τους λογισμούς ως δόντια, μας πλησιάζουν για να καταφάγουν τις σάρκες μας, δηλαδή εκείνα που γεννιούνται από τη σάρκα. «Φανερά δε», λέει ο θείος Απόστολος, «εστί τα έργα της σαρκός». Αναφέρει τη λέξη «οδόντας»· το λέει αυτό μεταφορικά από τα θηρία, τα οποία αντλούν τη δύναμή τους κυρίως από τα δόντια τους, και όταν αυτά συντριβούν, γίνονται εντελώς ευκαταφρόνητα.

Τώρα, βέβαια, στρέφει το πρόσωπο προς εμάς, και διηγείται πώς εισακούστηκε όταν προσευχήθηκε, και λέει: «Με τη φωνή μου έκκραξα προς τον Κύριο, και με εισάκουσε από το άγιο όρος του.» <Εγώ κοιμήθηκα και αποκοιμήθηκα.> (A f. 18, B f. 12 b, D f. 40.) Με τον ύπνο εννοεί εδώ αυτόν που αφορά τον νου, μέσω του οποίου και έπεσε στην αμαρτία. [Κώδ. B. D. Ομολογεί το σφάλμα, και θεωρεί ως αίτιο του γεγονότος τον ύπνο που συνέβη στον νου. Διότι ενός νου, κ.λπ.] Διότι έργο και φροντίδα ενός νου που βρίσκεται σε εγρήγορση θα ήταν να αποφεύγει το φαύλο και να σπεύδει να απομακρυνθεί από αυτό που από τη φύση του προξενεί αδικία· ενώ γνώρισμα του νου που κοιμάται βαθιά και πάσχει από ραθυμία, είναι η ήττα από τα πάθη, και μάλιστα τα σαρκικά. Επομένως, ταυτόχρονα κάνει μνεία της αμαρτίας του και αναπέμπει ευχαριστήρια ωδή στον Θεό, λέγοντας: Εγώ μεν αποκοιμήθηκα από ραθυμία πέφτοντας στην αμαρτία, καθώς συνευρέθηκα με τη Βηρσαβεέ και σκότωσα τον Ουρία. Δεν θα είχα όμως αφυπνιστεί με τη μετάνοια, αν ο Κύριος δεν με είχε στηρίξει. Αυτό δείχνει κάποιον που από τη μια ομολογεί ξεκάθαρα την αδυναμία της ανθρώπινης διάνοιας, και από την άλλη στεφανώνει με ύμνους τον Θεό, ο οποίος πάντοτε σώζει και βοηθά, συντρίβει την παγίδα του διαβόλου και απεγκλωβίζει από αυτήν όσους πιάστηκαν. Αλλά και όταν ο Αβεσσαλώμ, λέει, μηχανευόταν εναντίον μου, εγώ ραθυμούσα και τρόπον τινά κοιμόμουν· τώρα όμως σηκώθηκα και γνωρίζω ότι ο Κύριος θα με στηρίξει στην αδικία που υφίσταμαι.

Θα αποτινάξω και τον ύπνο της αθυμίας, τον οποίο μου έφερε η νύχτα της συμφοράς· και θα εγερθώ προς ευθυμία, βλέποντας σαν φωτεινή ημέρα την πιο λαμπρή κατάσταση των πραγμάτων. Διότι η προσδοκία της βοήθειας του Θεού δεν με αφήνει να κοιμάμαι και να καταπέφτω. <Δεν θα φοβηθώ από μυριάδες λαού.> (A f. 18 b.) Επειδή, λέει, ο Κύριος με βοήθησε, έχω εγερθεί και έχω αποκτήσει τόσο ακμαίο φρόνημα, ώστε να μη φοβάμαι με κανέναν τρόπο, ακόμη κι αν με περικυκλώνουν μυριάδες λαού από εκείνους που συντάσσονται με τον Αβεσσαλώμ. Είναι καλή, λοιπόν, η πίστη των αγίων· διότι δεν φοβούνται καθόλου το αναρίθμητο πλήθος των εχθρών που παρατάσσεται εναντίον τους, όταν τους υπερασπίζεται ο Θεός. Διότι αρκεί και μόνο η παρουσία Του για να διασκορπίσει τις πολλές μυριάδες.

Θα μας επιβεβαιώσει δε κάπως σε αυτό και ο ίδιος που γνωρίζει τα πάντα και είναι ο Δημιουργός των όλων, λέγοντας προς τον Ιερεμία: «Τι βλέπεις εσύ, Ιερεμία;» Και εκείνος απάντησε: «Ραβδί καρυδιάς». Και ο Θεός του είπε για αυτό: «Ορθά είδες, διότι εγώ αγρυπνώ πάνω στους λόγους μου, για να τους εκπληρώσω». Επομένως, το ραβδί της καρυδιάς θα μπορούσε εύλογα να νοηθεί ως σύμβολο της αγρυπνίας. Εγρήγορση δε, σαν από ύπνο, υπήρξε η εκ νεκρών αναβίωση του Χριστού. Γι' αυτό λοιπόν και μέσω της λύρας του Ψαλμωδού λέει: «Εγώ κοιμήθηκα και ύπνωσα, εξυπνήθηκα, διότι ο Κύριος με υποστήριξε». ΠΑΛΛ. Αληθινός ο λόγος. ΚΥΡ. Σχετικά δε με τον λύχνο και την τράπεζα, που βρίσκονταν στην πρώτη σκηνή, έχει γραφτεί πάλι ως εξής: «Και μίλησε ο Κύριος προς τον Μωυσή λέγοντας: Δώσε εντολή στους υιούς Ισραήλ να πάρουν καθαρό ελαιόλαδο, εκλεκτό για φωτισμό, ώστε να καίει ο λύχνος διαρκώς, έξω από το καταπέτασμα στη σκηνή του μαρτυρίου. Και θα τον ανάβουν ο Ααρών και οι υιοί του από το εσπέρας έως το πρωί ενώπιον του Κυρίου ακατάπαυστα, ως αιώνιο νόμο για τις γενεές σας. Πάνω στην καθαρή λυχνία θα ανάβετε τους λύχνους ενώπιον του Κυρίου μέχρι το πρωί».

«Με τη φωνή μου έκκραξα προς τον Κύριο, και με εισάκουσε από το άγιο όρος του». Αυτό το όρος το μνημόνευσε και ο προηγούμενος ψαλμός, στον οποίο έλεγε: «Εγώ όμως εγκαταστάθηκα ως βασιλιάς από αυτόν στο όρος Σιών, το άγιό του». Και εκείνος που τα έλεγε αυτά εκεί, ήταν ο Χριστός· και τώρα, επομένως, λέει ο Δαβίδ ότι θα τον εισακούσει από το άγιο όρος του. Ποιος δε θα τον εισακούσει, αν όχι ο Κύριος που εγκαταστάθηκε ως βασιλιάς στο όρος Σιών, το άγιό του; Διότι πίστευε ακράδαντα ότι μόνο μέσω αυτού θα επιτύχει άφεση, και ότι αυτός είναι η δόξα του, και αυτός που υψώνει το κεφάλι του. Αφού λοιπόν προείπε με μεγάλη βεβαιότητα ότι θα δοξαστεί και θα υψωθεί το κεφάλι του, διδάσκει από πού του προήλθε αυτό, λέγοντας: «Με τη φωνή μου έκκραξα προς τον Κύριο, και με εισάκουσε από το άγιο όρος του. Εγώ κοιμήθηκα και αποκοιμήθηκα, εξύπνησα, διότι ο Κύριος θα με αντιληφθεί». Με τα λόγια αυτά προφητεύει τα μελλοντικά γεγονότα σαν να έχουν ήδη συμβεί στο παρελθόν· διότι, όπως ακριβώς στον δεύτερο ψαλμό λεγόταν: «Γιατί φρύαξαν τα έθνη, και οι λαοί μελέτησαν μάταια; Παραστάθηκαν και συνωμότησαν κατά του Κυρίου και κατά του Χριστού του», και αυτά τα νοούσε ως μελλοντικά, έτσι και τώρα το «Εγώ κοιμήθηκα και αποκοιμήθηκα», έχει ειπωθεί προφητικά, αντί του: «Θα κοιμηθώ και θα αποκοιμηθώ, και θα εξυπνήσω· διότι εσύ, Κύριε, είσαι ο βοηθός μου, η δόξα μου και αυτός που υψώνει το κεφάλι μου». Διότι με αυτόν τον τρόπο επισημαίνει τον καιρό κατά τον οποίο θα του συμβούν αυτά.

Διότι, λέγει, αφού κοιμηθεί, θα εγερθεί, επειδή ο Κύριος θα τον προστατεύσει. Ως κοίμηση δε εννοεί τον θάνατο, μετά τον οποίο προφητεύει ότι θα συμβούν αυτά σε αυτόν, παραπέμποντας στον χρόνο της παρουσίας του Σωτήρος, μετά την οποία εκπληρώθηκε η προφητεία· όταν δηλαδή, αφού κατέβηκε μέχρι τον άδη ο Υιός του ανθρώπου, ο Χριστός, αναδείχθηκε Σωτήρας και σε εκείνους που προσδοκούσαν εκεί την άφιξη, έτσι ώστε, μαζί με την εκ νεκρών ανάστασή Του, να συναναστηθούν μαζί Του πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων, μεταξύ των οποίων είναι εύλογο να βρισκόταν και η ψυχή του Δαβίδ. Λαμβάνοντας δε θάρρος από τη δύναμη της αναστάσεως του Σωτήρος, μέσω της οποίας έμελλε και ο ίδιος, αφού κοιμηθεί, να αναστηθεί, λέγει: Δεν θα φοβηθώ από μυριάδες λαού, οι οποίοι με κυκλώνουν και μου επιτίθενται. Διότι προέβλεπε ότι μυριάδες εχθρικών δυνάμεων θα θελήσουν να εμποδίσουν την αναβίωση των αγίων, φθονώντας τη σωτηρία τους· για τις οποίες εγώ, λέγει, δεν θα δώσω καμία σημασία, έχοντας εμπιστοσύνη στον υπερασπιστή μου, τον νικητή του θανάτου· ο οποίος, αφού συνέτριψε χάλκινες θύρες και έθραυσε σιδερένιους μοχλούς, άνοιξε τις από αιώνων αποκλεισμένες πύλες του θανάτου· και άνοιξε τον δρόμο της αναστάσεως για τους οικείους Του που βρίσκονταν εκεί, ένας από τους οποίους ήταν και ο Δαβίδ.

Ψαλμός γ'. — Γ'. Είναι ευχερές να εκλάβουμε και τον τρίτο ψαλμό ως αναφερόμενο στον Χριστό, σε ακολουθία με τους προηγούμενους, καθώς εκθέτει τα σχετικά με την εναντίον του επιβουλή μέσω του στίχου: «Κύριε τί ἐπληθύνθησαν οἱ θλίβοντές με;», και τα σχετικά με την ανάστασή του, τα οποία δηλώνονται μέσω του: «Ἐγὼ ἐκοιμήθην καὶ ὕπνωσα, ἐξηγέρθην, ὅτι Κύριος ἀντιλήψεταί μου».

Παρόμοια με αυτά διδάσκουν και οι πιο διακεκριμένοι από τους Στωικούς, όταν πραγματεύονται περί της εκπυρώσεως και της διοικήσεως του κόσμου, καθώς και περί του ιδίως ποιού του κόσμου και του ανθρώπου, και περί της μεταθανάτιας επιβίωσης των ψυχών μας. Πάλι, εξάλλου, ο Πλάτων στο έβδομο βιβλίο της Πολιτείας ονόμασε την επίγεια ημέρα «νυκτερινή ημέρα» εξαιτίας, νομίζω, «των κοσμοκρατόρων του σκότους τούτου»· ενώ την πορεία της ψυχής προς το σώμα την ονόμασε ύπνο και θάνατο, κατά τον ίδιο τρόπο με τον Ηράκλειτο. Και μήπως αυτό ακριβώς δεν προφήτευε το Πνεύμα για τον Σωτήρα, λέγοντας μέσω του Δαβίδ: «Εγώ κοιμήθηκα και υπνώττησα· εξυπνήθηκα, διότι ο Κύριος θα με αντιληφθεί»· διότι δεν αλληγορεί μόνο την ανάσταση του Χριστού ως έγερση από τον ύπνο, αλλά και την κάθοδο του Κυρίου στη σάρκα την αλληγορεί ως ύπνο. Αμέσως, άλλωστε, ο ίδιος ο Σωτήρας παραγγέλλει: «Γρηγορείτε», το οποίο σημαίνει, μελετάτε πώς να ζείτε και προσπαθείτε να χωρίζετε την ψυχή από το σώμα. Την δε Κυριακή ημέρα στο δέκατο βιβλίο της Πολιτείας ο Πλάτων την προμαντεύει με τα εξής λόγια: «Όταν παρήλθαν επτά ημέρες για τον καθένα από όσους βρίσκονταν στο λειβάδι, έπρεπε, αφού σηκωθούν από εκεί, να αναχωρήσουν την όγδοη ημέρα και να φτάσουν κατά την τέταρτη».

Επομένως, το γεγονός ότι δεν υπήρξε καμία ανάγκη, στο τελευταίο τμήμα του διαψάλματος, να διδαχθεί ο υποφήτης του Πνεύματος κάποιο από τα υψηλότερα νοήματα, αποτελεί σαφές τεκμήριο για να κατανοήσουμε τον λόγο περί τούτου, εφόσον παραθέσουμε εκείνα τα μέρη της ψαλμωδίας που διαχωρίζονται με το διάψαλμα. Στον τρίτο Ψαλμό, αφού εξέθεσε προηγουμένως τη στενοχώρια και την αμηχανία που του προκλήθηκε από την εξέγερση των εχθρών, έπειτα, διαχωρίζοντας το τμήμα με το διάψαλμα, πήρε θάρρος με εκείνη τη σωτήρια φωνή απευθυνόμενος σε Εκείνον που του αντήχησε κατά τρόπο μυστικό: «Σὺ δέ, Κύριε, ἀντιλήπτωρ μου εἶ, δόξα μου καὶ ὑψῶν τὴν κεφαλήν μου». Πάλι, αφού έκανε μια παύση στη μελωδία, μετά την ευχαριστήρια εκείνη φωνή που διατύπωσε λέγοντας «Φωνῇ μου πρὸς Κύριον ἐκέκραξα, καὶ ἐπήκουσέ μου ἐξ ὄρους ἁγίου αὐτοῦ», διδάσκεται ποια είναι η λύση του κοινού αδιεξόδου των ανθρώπινων δεινών. Και αφού διδάχθηκε το μυστήριο του πάθους του Κυρίου μέσα από την αθρόα έλλαμψη του Πνεύματος, ενδύεται το ίδιο το Δεσποτικό πρόσωπο και λέει: «Ἐγὼ ἐκοιμήθην καὶ ὕπνωσα· ἐξηγέρθην, ὅτι Κύριος ἀντιλήψεταί μου». Το να αναπτύξουμε, όμως, με ακρίβεια το νόημα που ενυπάρχει σε καθεμία από αυτές τις λέξεις θα ήταν περιττό, καθώς ο λόγος μας σπεύδει προς άλλα ζητήματα.

Διάψαλμα: μεταβολή της προφητείας προς την ανάσταση. «Εγώ κοιμήθηκα»: Μέσα στον τάφο κατά το τριήμερο τον ζωοποιό θάνατο (τον τριήμερο και ζωοποιό θάνατο). «Εξυπνήθηκα»: Αναστημένος από τον τάφο (και) συνανασταίνοντας τον άνθρωπο. «Δεν θα φοβηθώ»: Διότι ο άνθρωπος δεν φοβάται πλέον τα πλήθη των δαιμόνων, έχοντας τελειωθεί με την ανάσταση του Χριστού. «Ολόγυρα»: Διότι ούτε παύουν να περικυκλώνουν τον άνθρωπο, αν και δεν έχουν καμία ισχύ. «Ανάστα, Κύριε»: Δηλαδή, αφού αναστηθείς από τους νεκρούς, σώσε με από την πληγή μου, με την οποία με χτύπησαν οι δαίμονες, λέει ο Αδάμ. «Διότι εσύ πάταξες»: Διότι μάταια οι Ιουδαίοι μηχανεύονταν έχθρα εναντίον του Σωτήρα· αυτούς τους πάταξε και (όταν) σκορπίστηκαν (διασκορπίστηκαν). «Τα δόντια»: Τα δόντια του διαβόλου· διότι αμαρτωλός είναι ο διάβολος και οι δαίμονες, (εκείνοι) που μηχανεύονται την αμαρτία. Και δόντια του διαβόλου είναι οι πονηροί λογισμοί. «Του Κυρίου»: Διότι υπέρ (περί, επί) αυτού κατεργάστηκε σωτηρία στο μέσο της γης, δηλαδή τον σταυρό, του οποίου η σωτηρία και η ευλογία έφτασε στον λαό των εθνών.

Διότι ο Ησαΐας λέει: «Θα εξέλθει ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί, και άνθος θα αναβεί από αυτήν». Αυτό λοιπόν που ειπώθηκε από τον Ησαΐα ως «άνθος», ο Ιακώβ το ονόμασε «βλαστό»· διότι πρώτα βλάστησε στην κοιλιά ο Λόγος, και έπειτα άνθισε στον κόσμο. Και το να λέει «αφού πλάγιασες, κοιμήθηκες σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος», φανέρωσε την τριήμερη κοίμηση του Χριστού, όπως λέει και ο Ησαΐας: «Πώς έγινε πόρνη η πιστή πόλη, η Σιών που ήταν γεμάτη κρίση; Στην οποία κοιμήθηκε η δικαιοσύνη, ενώ τώρα υπάρχουν φονιάδες». Και ο Δαβίδ παρομοίως: «Εγώ κοιμήθηκα και ύπνωσα, εξυπνήθηκα, διότι ο Κύριος θα με αντιληφθεί», για να δείξει με το ρητό την κοίμηση και την ανάστασή του που συνέβη. Ο Ιακώβ πάλι λέει «ποιος θα τον εγείρει;», δηλαδή ο Πατέρας, όπως λέει και ο Παύλος: «και του Θεού Πατρός που τον ήγειρε από τους νεκρούς». Και το να πει «δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα, ούτε ηγέτης από τους μηρούς του, μέχρι να έρθει εκείνος στον οποίο ανήκει, και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών», φανέρωσε τη διαδρομή του βασιλικού γένους από τον Ιούδα που εκπληρώνεται στον Χριστό. Διότι αυτός είναι η δική μας, των εθνών, «προσδοκία»· επειδή τον περιμένουμε να έρθει από τους ουρανούς με δύναμη, και μέσω της πίστεως ήδη τον βλέπουμε. «Δένοντας το γαϊδούρι του στην άμπελο», δηλαδή τον λαό της περιτομής στη δική του κλήση. Διότι αυτός ήταν η άμπελος. «

Το δε «αφού ξάπλωσες κοιμήθηκες σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος», ελέχθη για να καταδείξει την κοίμηση της τριήμερης ταφής του, κατά την οποία αναπαύθηκε στην καρδιά της γης. Όπως και ο ίδιος ο Κύριος μαρτύρησε λέγοντας: «όπως ο Ιωνάς παρέμεινε στην κοιλιά του κήτους τρεις ημέρες και τρεις νύχτες, <έτσι θα είναι και ο Υιός του ανθρώπου στην καρδιά της γης τρεις ημέρες και τρεις νύχτες>». Και ο Δαβίδ προαναφωνώντας λέει: «εγώ κοιμήθηκα και αποκοιμήθηκα· εγέρθηκα, διότι ο Κύριος θα με αντιληφθεί». Ομοίως δε και ο Ιακώβ: «ποιος θα τον εγείρει;» <Και δεν είπε: κανένας δεν τον εγείρει,> αλλά «ποιος», για να κατανοήσουμε τον Πατέρα που ανέστησε τον Υιό εκ νεκρών. Όπως λέει ο Απόστολος: «και του Θεού Πατρός που τον ανέστησε εκ νεκρών». Και ο Πέτρος λέει: «τον οποίο ο Θεός ανέστησε, λύνοντας τις ωδίνες του θανάτου, καθότι δεν ήταν δυνατόν να κρατείται αυτός από αυτόν».

Έχει, λοιπόν, την εξουσία διασώζοντας τη βασιλική εικόνα. Το «καθ' ομοίωσιν», αν δεν θεωρηθεί από κάποιους ότι λέγεται εκ παραλλήλου, όπως το: «Εγώ κοιμήθηκα και ύπνωσα», και το: «Μακάριος εκείνος που μεριμνά για τον φτωχό και τον πένητα», πρέπει να ερμηνευθεί ως εξής: ότι ο Θεός τού εμπιστεύθηκε την εξουσία, προκειμένου να επιδείξει την αρετή και να διασώσει την ομοιότητα.

Όταν δε το προφητικό πνεύμα ομιλεί εκ μέρους του προσώπου του Χριστού, λέγει τα εξής: «Εγώ άπλωσα τα χέρια μου σε λαό απειθή και αντιδραστικό, σε αυτούς που πορεύονται σε οδό μη καλή.» Και πάλι: «Την πλάτη μου παρέδωσα σε μαστιγώσεις και τα μάγουλά μου σε ραπίσματα, και δεν απέστρεψα το πρόσωπό μου από την ντροπή των εμπτυσμών. Και ο Κύριος έγινε βοηθός μου· γι' αυτό δεν ντράπηκα, αλλά έθεσα το πρόσωπό μου σαν στερεή πέτρα, και γνώριζα ότι δεν θα καταισχυνθώ, διότι πλησιάζει αυτός που με δικαίωσε.» Και πάλι, όταν λέγει: «Αυτοί έβαλαν κλήρο για τον ιματισμό μου», «και τρύπησαν τα πόδια μου και τα χέρια μου.» «Εγώ δε κοιμήθηκα και ύπνωσα και αναστήθηκα, διότι ο Κύριος με αντιλήφθηκε.» Και πάλι, όταν λέγει: «Μίλησαν με τα χείλη, κούνησαν το κεφάλι», λέγοντας, «Ας σώσει τον εαυτό του» — ότι όλα αυτά έγιναν στον Χριστό από τους Ιουδαίους μπορείτε να το μάθετε. Διότι, όταν σταυρώθηκε, στρέβλωναν τα χείλη και «κουνούσαν τα κεφάλια», λέγοντας: «Αυτός που ανέστησε νεκρούς, ας σώσει τον εαυτό του.» Όταν, όμως, το προφητικό πνεύμα ομιλεί προφητεύοντας τα μέλλοντα να συμβούν, λέγει τα εξής: «Διότι από τη Σιών θα εξέλθει νόμος, και λόγος Κυρίου από την Ιερουσαλήμ· και θα κρίνει ανάμεσα στα έθνη και θα ελέγξει λαό πολύ, και θα μετατρέψουν τα μαχαίρια τους σε άροτρα και τις λόγχες τους σε δρέπανα. Και δεν θα σηκώσει μαχαίρι έθνος εναντίον έθνους και δεν θα μάθουν πλέον να πολεμούν.»

Διότι ούτε το γεγονός ότι ο προφήτης Μωυσής παρέμεινε μέχρι το βράδυ σε αυτό το σχήμα, όταν ο Ωρ και ο Ααρών υποβάσταζαν τα χέρια του, συνέβη τυχαία. Διότι και ο Κύριος παρέμεινε σχεδόν μέχρι το βράδυ πάνω στο ξύλο, και προς το βράδυ τον έθαψαν· έπειτα αναστήθηκε την τρίτη ημέρα. Αυτό είχε προφητευθεί μέσω του Δαβίδ ως εξής: «Με τη φωνή μου έκραξα προς τον Κύριο, και με εισάκουσε από το άγιο όρος του. Εγώ κοιμήθηκα και αποκοιμήθηκα· εξυπνήθηκα, διότι ο Κύριος με αντιλήφθηκε». Και μέσω του Ησαΐα ομοίως ειπώθηκε για αυτό, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο επρόκειτο να πεθάνει, ως εξής: «Άπλωσα τα χέρια μου σε λαό απειθή και αντιλέγοντα, σε αυτούς που πορεύονται σε οδό που δεν είναι καλή». Και για το ότι επρόκειτο να αναστηθεί, ο ίδιος ο Ησαΐας είπε: «Η ταφή του έχει αρθεί από το μέσο, και θα δώσω τους πλουσίους αντί του θανάτου του». Και πάλι με άλλα λόγια ο Δαβίδ για το πάθος και τον σταυρό, με μυστηριώδη παραβολή, είπε τα εξής στον εικοστό πρώτο ψαλμό: «Τρύπησαν τα χέρια μου και τα πόδια μου, εξαρίθμησαν όλα τα οστά μου· αυτοί δε με παρατήρησαν και με περιεργάστηκαν. Διαμοιράστηκαν τα ιμάτιά μου μεταξύ τους, και για τον ιματισμό μου έβαλαν κλήρο». Διότι όταν τον σταύρωσαν, μπήγοντας τα καρφιά, τρύπησαν τα χέρια και τα πόδια του, και αυτοί που τον σταύρωσαν διαμοίρασαν τα ιμάτιά του μεταξύ τους, ρίχνοντας κλήρο ο καθένας, σύμφωνα με την πτώση του κλήρου, για το τι θα επέλεγε να πάρει.

Ψαλμός 3. Ψαλμός του Δαβίδ, όταν διέφευγε από το πρόσωπο του γιου του, Αβεσσαλώμ. «Κύριε, γιατί πλήθυναν αυτοί που με θλίβουν; Πολλοί επαναστατούν εναντίον μου· πολλοί λένε στην ψυχή μου: δεν υπάρχει σωτηρία για αυτόν στον Θεό του. Εσύ όμως, Κύριε», ακυρώνοντας την απόφασή τους, «είσαι ο υπερασπιστής μου, η δόξα μου και αυτός που υψώνει το κεφάλι μου». Και αυτά μεν τα έλεγε ο Δαβίδ καθώς καταδιωκόταν από τον ίδιο του τον γιο, τον Αβεσσαλώμ, ήταν όμως αυτά τύποι και προτυπώσεις του πάθους του Κυρίου Ιησού, ο οποίος καταδιώχθηκε από τους δικούς του γιους και φονιάδες. «Γιους», λέει, «γέννησα και ανέθρεψα, αλλά αυτοί με αθέτησαν». Εγώ όμως «με τη φωνή μου προς τον Κύριο έκραξα» λέγοντας: «Πατέρα, δόξασε το όνομά σου», «και με εισάκουσε από το άγιο όρος του», λέγοντας: «Και δόξασα και πάλι θα δοξάσω». Δόξασα, δίνοντας τη μαρτυρία: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός», «και πάλι θα δοξάσω» μετά τον σταυρό και το πάθος. «Εγώ κοιμήθηκα και αποκοιμήθηκα» τριήμερος μέσα στον τάφο· «σηκώθηκα, διότι ο Κύριος», ο Πατέρας μου, «θα με υπερασπιστεί». «Διότι ο θάνατος δεν θα με κυριεύσει πλέον». «Δεν θα φοβηθώ από μυριάδες λαού, που ολόγυρα μου επιτίθενται». Διότι εγώ είμαι ασύλληπτος μετά την ανάσταση, απρόσβλητος και αθέατος, και εκτός από τους μαθητές, ο κόσμος δεν με βλέπει πλέον. «Ανάστα, Κύριε, σώσε με, ο Θεός μου».

Διότι, το ρητό: «κάθε νύχτα θα λούζω την κλίνη μου και με τα δάκρυά μου θα βρέχω το στρώμα μου», δεν γνωρίζω πώς αλλιώς να το εφαρμόσω σε εκείνον, παρά μόνο εάν εκλάβω ως στρώμα και κλίνη του την ψάθα που ήταν ριγμένη στο χώμα, πάνω στην οποία αποκλειστικά, και αφού πλέον ο κόπος του γινόταν ανυπόφορος, ξάπλωνε, αναπαύοντας το εξαντλημένο πια σώμα του. Και με μια σύντομη ανάπαυλα, σαν το πυρακτωμένο σίδερο μέσα στο νερό, το ατσάλωνε ξανά για νέους ιδρώτες και πόνους. Και βυθιζόταν στον ύπνο τόσο λίγο, ώστε να φαίνεται ότι τα χείλη του δεν είχαν σταματήσει να ψιθυρίζουν εκείνη τη σοφή ρήση: «εγώ κοιμάμαι και η καρδιά μου αγρυπνεί». Και αμέσως σηκωνόταν και άρχιζε να ψάλλει: «εγώ πλάγιασα και κοιμήθηκα· ξύπνησα, διότι ο Κύριος θα με στηρίξει». Έτσι, λοιπόν, ευδοκιμούσε στους καρπούς της προσευχής, σπέρνοντας με δάκρυα και συγκομίζοντας με αγαλλίαση τον άφθονο θερισμό.