Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 3:7

Θα αποτινάξω και τον ύπνο της αθυμίας, τον οποίο μου έφερε η νύχτα της συμφοράς· και θα εγερθώ προς ευθυμία, βλέποντας σαν φωτεινή ημέρα την πιο λαμπρή κατάσταση των πραγμάτων. Διότι η προσδοκία της βοήθειας του Θεού δεν με αφήνει να κοιμάμαι και να καταπέφτω. <Δεν θα φοβηθώ από μυριάδες λαού.> (A f. 18 b.) Επειδή, λέει, ο Κύριος με βοήθησε, έχω εγερθεί και έχω αποκτήσει τόσο ακμαίο φρόνημα, ώστε να μη φοβάμαι με κανέναν τρόπο, ακόμη κι αν με περικυκλώνουν μυριάδες λαού από εκείνους που συντάσσονται με τον Αβεσσαλώμ. Είναι καλή, λοιπόν, η πίστη των αγίων· διότι δεν φοβούνται καθόλου το αναρίθμητο πλήθος των εχθρών που παρατάσσεται εναντίον τους, όταν τους υπερασπίζεται ο Θεός. Διότι αρκεί και μόνο η παρουσία Του για να διασκορπίσει τις πολλές μυριάδες.

Διότι, λέγει, αφού κοιμηθεί, θα εγερθεί, επειδή ο Κύριος θα τον προστατεύσει. Ως κοίμηση δε εννοεί τον θάνατο, μετά τον οποίο προφητεύει ότι θα συμβούν αυτά σε αυτόν, παραπέμποντας στον χρόνο της παρουσίας του Σωτήρος, μετά την οποία εκπληρώθηκε η προφητεία· όταν δηλαδή, αφού κατέβηκε μέχρι τον άδη ο Υιός του ανθρώπου, ο Χριστός, αναδείχθηκε Σωτήρας και σε εκείνους που προσδοκούσαν εκεί την άφιξη, έτσι ώστε, μαζί με την εκ νεκρών ανάστασή Του, να συναναστηθούν μαζί Του πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων, μεταξύ των οποίων είναι εύλογο να βρισκόταν και η ψυχή του Δαβίδ. Λαμβάνοντας δε θάρρος από τη δύναμη της αναστάσεως του Σωτήρος, μέσω της οποίας έμελλε και ο ίδιος, αφού κοιμηθεί, να αναστηθεί, λέγει: Δεν θα φοβηθώ από μυριάδες λαού, οι οποίοι με κυκλώνουν και μου επιτίθενται. Διότι προέβλεπε ότι μυριάδες εχθρικών δυνάμεων θα θελήσουν να εμποδίσουν την αναβίωση των αγίων, φθονώντας τη σωτηρία τους· για τις οποίες εγώ, λέγει, δεν θα δώσω καμία σημασία, έχοντας εμπιστοσύνη στον υπερασπιστή μου, τον νικητή του θανάτου· ο οποίος, αφού συνέτριψε χάλκινες θύρες και έθραυσε σιδερένιους μοχλούς, άνοιξε τις από αιώνων αποκλεισμένες πύλες του θανάτου· και άνοιξε τον δρόμο της αναστάσεως για τους οικείους Του που βρίσκονταν εκεί, ένας από τους οποίους ήταν και ο Δαβίδ.

Διάψαλμα: μεταβολή της προφητείας προς την ανάσταση. «Εγώ κοιμήθηκα»: Μέσα στον τάφο κατά το τριήμερο τον ζωοποιό θάνατο (τον τριήμερο και ζωοποιό θάνατο). «Εξυπνήθηκα»: Αναστημένος από τον τάφο (και) συνανασταίνοντας τον άνθρωπο. «Δεν θα φοβηθώ»: Διότι ο άνθρωπος δεν φοβάται πλέον τα πλήθη των δαιμόνων, έχοντας τελειωθεί με την ανάσταση του Χριστού. «Ολόγυρα»: Διότι ούτε παύουν να περικυκλώνουν τον άνθρωπο, αν και δεν έχουν καμία ισχύ. «Ανάστα, Κύριε»: Δηλαδή, αφού αναστηθείς από τους νεκρούς, σώσε με από την πληγή μου, με την οποία με χτύπησαν οι δαίμονες, λέει ο Αδάμ. «Διότι εσύ πάταξες»: Διότι μάταια οι Ιουδαίοι μηχανεύονταν έχθρα εναντίον του Σωτήρα· αυτούς τους πάταξε και (όταν) σκορπίστηκαν (διασκορπίστηκαν). «Τα δόντια»: Τα δόντια του διαβόλου· διότι αμαρτωλός είναι ο διάβολος και οι δαίμονες, (εκείνοι) που μηχανεύονται την αμαρτία. Και δόντια του διαβόλου είναι οι πονηροί λογισμοί. «Του Κυρίου»: Διότι υπέρ (περί, επί) αυτού κατεργάστηκε σωτηρία στο μέσο της γης, δηλαδή τον σταυρό, του οποίου η σωτηρία και η ευλογία έφτασε στον λαό των εθνών.

Τι εννοεί ο ψαλμωδός λέγοντας για τους εχθρούς «αυτών που επιτίθενται ολόγυρα»; Το «ολόγυρα» είναι το εμπρός, το πίσω, το δεξιό, το αριστερό. Μας επιτίθενται, λοιπόν, οι δαίμονες από εμπρός μεν, όταν μας δελεάζουν μέσω των υλικών φαινομένων· από πίσω δε, όταν ανακινούν τη μνήμη της κακίας μέσω των προλήψεων των λογισμών· από αριστερά, όταν ανατρέπουν την ψυχή μέσω των σαρκικών και ακόλαστων παθών· και από δεξιά, όταν επιτίθενται στην ψυχή μέσω της κενοδοξίας και της υπερηφάνειας.

Ψαλμός 3. Ψαλμός του Δαβίδ, όταν διέφευγε από το πρόσωπο του γιου του, Αβεσσαλώμ. «Κύριε, γιατί πλήθυναν αυτοί που με θλίβουν; Πολλοί επαναστατούν εναντίον μου· πολλοί λένε στην ψυχή μου: δεν υπάρχει σωτηρία για αυτόν στον Θεό του. Εσύ όμως, Κύριε», ακυρώνοντας την απόφασή τους, «είσαι ο υπερασπιστής μου, η δόξα μου και αυτός που υψώνει το κεφάλι μου». Και αυτά μεν τα έλεγε ο Δαβίδ καθώς καταδιωκόταν από τον ίδιο του τον γιο, τον Αβεσσαλώμ, ήταν όμως αυτά τύποι και προτυπώσεις του πάθους του Κυρίου Ιησού, ο οποίος καταδιώχθηκε από τους δικούς του γιους και φονιάδες. «Γιους», λέει, «γέννησα και ανέθρεψα, αλλά αυτοί με αθέτησαν». Εγώ όμως «με τη φωνή μου προς τον Κύριο έκραξα» λέγοντας: «Πατέρα, δόξασε το όνομά σου», «και με εισάκουσε από το άγιο όρος του», λέγοντας: «Και δόξασα και πάλι θα δοξάσω». Δόξασα, δίνοντας τη μαρτυρία: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός», «και πάλι θα δοξάσω» μετά τον σταυρό και το πάθος. «Εγώ κοιμήθηκα και αποκοιμήθηκα» τριήμερος μέσα στον τάφο· «σηκώθηκα, διότι ο Κύριος», ο Πατέρας μου, «θα με υπερασπιστεί». «Διότι ο θάνατος δεν θα με κυριεύσει πλέον». «Δεν θα φοβηθώ από μυριάδες λαού, που ολόγυρα μου επιτίθενται». Διότι εγώ είμαι ασύλληπτος μετά την ανάσταση, απρόσβλητος και αθέατος, και εκτός από τους μαθητές, ο κόσμος δεν με βλέπει πλέον. «Ανάστα, Κύριε, σώσε με, ο Θεός μου».

Έχετε λοιπόν θάρρος, τέκνα και αδελφοί· να έχετε θάρρος. Έχουμε τον Θεό βοηθό, άγγελο ως παραστάτη της ζωής μας, την προστασία από τους αγίους (των οποίων τα ονόματα επικαλούμαστε), αήττητο όπλο το σημείο του σταυρού του Χριστού, την ίδια την πατρώα πίστη, τη βεβαιότητα για τις υποσχέσεις μας, τη συμπαράταξη των αδελφών. Δεν θα φοβηθούμε από μυριάδες λαού, από τους αόρατους λογισμούς που μας περικυκλώνουν. Δεν θα κάμψουμε γόνυ στον Βάαλ των ηδονών, δεν θα εγκαταλείψουμε τη σωφροσύνη μας, την οποία νυμφεύθηκε ο Κύριος εν αγιασμώ. Δεν θα κάνουμε τα μέλη μας σκεύη πορνείας και ακαθαρσίας μέσω της ολέθριας ανάρμοστης οικειότητας μεταξύ μας και της μυσαρής πράξης, εφόσον είναι μέλη του Χριστού, του άχραντου και αθάνατου Νυμφίου. Δεν θα δεχθούμε ως σύμβουλο τον όφι, που θέλει να μας αποδιώξει από το παραδεισιακό κοινόβιο. Δεν θα ανοίξουμε την πόρτα στους κλέφτες δαίμονες για να συλήσουν τον θησαυρό της ψυχής μας και να αιχμαλωτιστούμε σε ασσυριακούς λογισμούς και βαβυλωνιακές δουλείες. Πόσο καλό είναι να μένουμε στην πόλη την οποία ο Κύριος και Θεός μας οικοδόμησε για εμάς με τις ποικίλες αρετές! Πόσο μακάριο είναι να κατέχουμε το αξίωμα της ψυχής αδούλωτο από τη δουλοπρεπή αμαρτία!

Νομίζω πως είναι πιο ανεκτό να παραδοθεί κανείς στα θηρία παρά στα ολέθρια πάθη· διότι εκεί μεν χάνεται το σώμα, ενώ εδώ καταστρέφεται και η ψυχή και το σώμα. Αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο με τον ενάρετο, ο οποίος, όντας ελεύθερος από την αμαρτία —και το λέω αυτό όχι μόνο ως προς την ηδονή, αλλά και ως προς κάθε άλλο πάθος— χαίρεται και ευφραίνεται, βασιλεύει μέσω της δικαιοσύνης, είναι ατρόμητος και στη στεριά και στη θάλασσα. Διότι έχει ένοικο τον Θεό, προς τον οποίο και αναβοά για όσα συμβαίνουν: «Δεν θα φοβηθώ κακά, διότι εσύ είσαι μαζί μου». «Δεν θα φοβηθώ από μυριάδες λαού που με περικυκλώνουν και μου επιτίθενται». «Δεν θα φοβηθώ όταν ταράζεται η γη και όταν μετατοπίζονται τα όρη στα βάθη των θαλασσών». Αυτή είναι η αγαθή ζωή. Αυτή είναι η μακάρια βιοτή, την οποία και ασπαστήκαμε, αδελφοί, με το έλεος του Θεού, με την οποία καταπιανόμαστε, και προς την οποία ας σπεύσουμε να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο, ταπεινωνόμενοι σε όλα από ευλάβεια, εξασκώντας κάθε υπακοή, περιβαλλόμενοι ως ένδυμα κάθε ταπεινοφροσύνη, αποκτώντας για τον εαυτό μας κάθε καθαρότητα ψυχής, βλέποντας μπροστά στο πρόσωπό μας και τον θάνατο να ενεργεί.