Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
8 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
τοῦ Κυρίου ἡ σωτηρία, καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου ἡ εὐλογία σου.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–8 από 8
Καὶ γὰρ οἱ φονεῖς καὶ αἱμοχαρεῖς καὶ αὐτῶν τῶν αἱμοβόρων θηρίων χείρους εἰσὶν, ἢ τούτοις παρισοῦνται.] Τοῦ Κυρίου ἡ σωτηρία. Σῶσόν με, φησὶν, Κύριε. Εὔχομαι δὲ καὶ τοῦτο εἰς πάντα ἐξενεχθῆναι τὸν λαόν.
Διότι οι φονείς και οι αιμοχαρείς είναι χειρότεροι και από τα ίδια τα αιμοβόρα θηρία, ή εξισώνονται με αυτά. Του Κυρίου είναι η σωτηρία. Σώσε με, λέει, Κύριε. Εύχομαι δε αυτό να επεκταθεί σε όλον τον λαό.
Λεπτομέρειες
Αὐτὸς γὰρ, ὁ τὰς μύλας τῶν λεόντων συνθλάσας Κύριος. Καὶ αὐτοῦ [αὐτός, Ambr.] ἐστιν, ἤτοι παρ᾽ αὐτοῦ, ἡ σωτηρία. [Τοῦ Κυρίου ἡ σωτηρία. Οὐκ ἔχω, φησὶν, εἰς ἄνθρωπον τὴν ἐλπίδα, ἀλλὰ παρὰ σοῦ τὴν σωτηρίαν προσμένω, καὶ ὁ σὸς λαὸς σὺν ἐμοὶ πολεμούμενος.]
Διότι αυτός είναι ο Κύριος που συνέτριψε τα δόντια των λεόντων. Και δική του [αυτός, Ambr.] είναι, δηλαδή από αυτόν προέρχεται, η σωτηρία. [Του Κυρίου είναι η σωτηρία. Δεν έχω, λέει, την ελπίδα μου σε άνθρωπο, αλλά από εσένα προσμένω τη σωτηρία, όπως και ο δικός σου λαός που πολεμείται μαζί με εμένα.]
Λεπτομέρειες
Ἐρεῖ δὲ καὶ ὁ Σωτὴρ πρὸς τὸν Πατέρα, ὅτι Σὺ ἐπάταξας μὲν Ἡρώδην τὸν βρεφοκτόνον ἐχθραίνοντά μοι ματαίως· πατάξεις δὲ καὶ τοὺς Ἰουδαίους, Ῥωμαίοις αὐτοὺς παραδούς· καὶ τοὺς ὀδόντας αὐτῶν συντρίψεις, διότι εἶπον· «Οὐκ ἔχομεν βασιλέα·» καὶ, «Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ᾽ ἡμᾶς.» Πατάσσονται δὲ ὑπὸ Κυρίου καὶ οἱ δαίμονες, διότι μηδὲν παρ᾽ ἡμῶν ἀδικηθέντες, μάτην ἡμῖν διὰ τὴν ἑαυτῶν κακίαν ἐπιβουλεύουσι· καὶ οἱ νοητοὶ ὀδόντες αὐτῶν, τὰ πάθη φημὶ, δι᾽ ὧν κατεσθίουσι τοὺς ἁπλουστέρους, συντρίβονται. Σὺ γὰρ, φησὶ, «συνέθλασας τὰς κεφαλὰς τῶν ἐμφωλευόντων δρακόντων τοῖς ὕδασιν,» ὁ τὸ μέγα κῆτος διὰ τῆς ἀναστάσεως χειρωσάμενος, ὁ ᾄδην καθελὼν καὶ θάνατον πατήσας, καὶ καταργήσας διάβολον. Σὺ δέ μοι ὅρα, ὅτι οἱ ἀδικοῦντες ἐκεῖνοί εἰσιν οἱ βλαπτόμενοι, πατάσσονται γὰρ ὑπὸ Θεοῦ· οἱ δὲ ἀδικούμενοι, οὗτοι καὶ προσωφέληνται· σώζονται γάρ. <Τοῦ Κυρίου ἡ σωτηρία, καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου ἡ εὐλογία σου.> (A f. 20.) Ἁγιοπρεπὲς δὲ τὸ καὶ τοῖς ἄλλοις ὑπάρξαι παρακαλεῖν, ὅπερ ἑαυτῷ συμβῆναι βούλεται· οὐ γὰρ μόνος τῶν θεοσδότων ἀγαθῶν ἐν μεθέξει γενέσθαι ζητεῖ, ἀλλὰ κοινὴν ἅπασι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν τὴν ἐπὶ τούτοις προκεῖσθαι φιλοτιμίαν.
Και θα πει ο Σωτήρας προς τον Πατέρα: Ότι Εσύ μεν πάταξες τον Ηρώδη τον βρεφοκτόνο, ο οποίος με εχθρευόταν μάταια· θα πατάξεις δε και τους Ιουδαίους, παραδίδοντάς τους στους Ρωμαίους· και θα συντρίψεις τα δόντια τους, διότι είπαν: «Δεν έχουμε βασιλιά» και «Το αίμα του ας πέσει πάνω μας». Πατάσσονται δε από τον Κύριο και οι δαίμονες, διότι, χωρίς να έχουν αδικηθεί σε τίποτα από εμάς, μάταια μας επιβουλεύονται εξαιτίας της δικής τους κακίας· και τα νοητά τους δόντια, δηλαδή τα πάθη, με τα οποία κατασπαράζουν τους πιο απλοϊκούς, συντρίβονται. Διότι εσύ, λέει, «συνέθλιψες τα κεφάλια των δρακόντων που φωλιάζουν στα ύδατα», εσύ που καθυπέταξες το μεγάλο κήτος μέσω της ανάστασης, εσύ που κατέλυσες τον άδη και πάτησες τον θάνατο, και κατήργησες τον διάβολο. Και πρόσεξε, λοιπόν, ότι αυτοί που αδικούν είναι εκείνοι που βλάπτονται, διότι πατάσσονται από τον Θεό· ενώ οι αδικούμενοι, αυτοί έχουν και πρόσθετο όφελος, διότι σώζονται. <Του Κυρίου είναι η σωτηρία, και πάνω στον λαό σου είναι η ευλογία σου.> (A f. 20.) Είναι δε αγιοπρεπές το να παρακαλεί κανείς να υπάρξει και για τους άλλους αυτό που επιθυμεί να συμβεί στον εαυτό του· διότι δεν ζητά να γίνει μέτοχος των θεόσδοτων αγαθών μόνο ο ίδιος, αλλά να προσφέρεται αυτή η δωρεά κοινή σε όλους όσοι αγαπούν τον Θεό.
Λεπτομέρειες
Καὶ μὴ θαυμάσῃς εἰ τοιοῦτος ἔνεστι τοῖς ἁγίοις σκοπὸς, ὅπου καὶ συναλγοῦσι τοῖς πάσχουσι, καὶ συνδακρύουσι τοῖς κλαίουσι, καὶ τὴν τοῖς φιλαμαρτήμοσιν ὀφειλομένην ὀργὴν ποιοῦνται κοινήν. Τάχα δὲ καὶ θεολογεῖ ἐνταῦθα ὁ Δαβὶδ λέγων, ὅτι Παρὰ σοῦ τοῦ Κυρίου καὶ Πατρὸς ἀποσταλήτω ὁ Σωτὴρ Ἰησοῦς, ἡ σωτηρία τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, καὶ ἡ τοῦ ἁγίου Πνεύματος εὐλογία ἐπὶ τὸν λαόν σου καταπεμφθήτω, τουτέστιν ἐπὶ τὰ ἔθνη· ἂ καὶ εὐλόγησον πάσῃ εὐλογίᾳ πνευματικῇ. Ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ εὐλογηθήσονται πάντα τὰ ἔθνη, Ἰουδαῖοι δὲ ἐξωσθήσονται.
Και μην απορήσεις αν τέτοιος είναι ο σκοπός που ενυπάρχει στους αγίους, εφόσον και συμπάσχουν με τους πάσχοντες και χύνουν δάκρυα μαζί με όσους κλαίνε, και θεωρούν κοινή την οργή που οφείλεται σε όσους αγαπούν την αμαρτία. Ίσως μάλιστα εδώ ο Δαβίδ να θεολογεί λέγοντας ότι: Από εσένα, τον Κύριο και Πατέρα, ας αποσταλεί ο Σωτήρας Ιησούς, η σωτηρία της ανθρώπινης φύσης, και ας καταπεμφθεί η ευλογία του Αγίου Πνεύματος στον λαό σου, δηλαδή στα έθνη, τα οποία και ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία. Διότι εν Χριστώ Ιησού θα ευλογηθούν όλα τα έθνη, ενώ οι Ιουδαίοι θα αποβληθούν.
Λεπτομέρειες
Διὸ ἐν ἑτέρῳ ψαλμῷ ἔλεγεν· Ἐγνώρισάς μοι ὁδοὺς ζωῆς· πληρώσεις με εὐφροσύνης μετὰ τοῦ προσώπου σου. Ἀνάστα, Κύριε, σῶσόν με, ὁ Θεός μου. Ὅτι σὺ ἐπάταξας πάντας τοὺς ἐχθραίνοντάς μοι ματαίως· ὀδόντας ἁμαρτωλῶν συνέτριψας. Τοῦ Κυρίου ἡ σωτηρία, καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου ἡ εὐλογία σου. Πιστεύσας τῇ προγνώσει τῆς γενησομένης αὐτῷ μετὰ τὴν κοίμησιν τουτέστι τοῦ θανάτου διὰ τῆς σωτηρίου χάριτος καὶ εὐεργεσίας· ὅτι τε οὐκ ἄλλως ἔσται ἢ σὺν τῇ αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος ἀναστάσει, ἀκολούθως εὔχεται ἐπιταχῦναι τοῦ Κυρίου τὴν ἀνάστασιν, ὅπως δι᾽ αὐτῆς τύχῃ καὶ αὐτὸς τῆς σωτηρίας· διό φησιν· Ἀνάστα, Κύριε, σῶσόν με, ὁ Θεός μου.
Γι' αυτό σε άλλον ψαλμό έλεγε: «Μου έκανες γνωστές τις οδούς της ζωής· θα με γεμίσεις με ευφροσύνη με το πρόσωπό σου». «Ανάστηθι, Κύριε, σώσε με, Θεέ μου. Διότι εσύ πάταξες όλους όσους με εχθρεύονται μάταια· συνέτριψες τα δόντια των αμαρτωλών. Στον Κύριο ανήκει η σωτηρία, και η ευλογία σου είναι πάνω στον λαό σου». Επειδή πίστεψε, βάσει της πρόγνωσης, στη σωτηρία που επρόκειτο να του δοθεί μετά την κοίμηση, δηλαδή τον θάνατο, δια της σωτηρίου χάριτος και ευεργεσίας· και επειδή γνώριζε ότι αυτή δεν επρόκειτο να συμβεί διαφορετικά παρά μόνο με την ανάσταση του ίδιου του Σωτήρα, εύχεται ακολούθως να επισπευσθεί η ανάσταση του Κυρίου, ώστε μέσω αυτής να τύχει και ο ίδιος της σωτηρίας. Γι' αυτό λέει: «Ανάστηθι, Κύριε, σώσε με, Θεέ μου».
Λεπτομέρειες
Ἔνθεν ἐπὶ τῆς τοῦ Σωτῆρος γενέσεως λέλεκται τῷ Ἰωσὴφ ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου· Καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν· αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ, οὓς καὶ μακαρίους ὁ λόγος ἔφασκε. Ταῦτα μὲν οὖν τις κατὰ θεωρίαν τῶν προκειμένων. Εἴποι δ᾽ ἄν τις καὶ πρὸς λέξιν πεπληρῶσθαι αὐτά· προλεχθέντα μὲν ὑπὸ τοῦ Δαυῒδ προφητικῶς ἐν καιρῷ τῆς περιστάσεως, ὁπηνίκα ὁ υἱὸς ἐδίωκεν αὐτὸν, ἐπὶ πέρας δὲ ἠγμένα μετ᾽ οὐ πολὺ, ὅτε ἐν τῇ τοῦ πολέμου συμβολῇ πίπτει μὲν ὁ Ἀβεσσαλὼμ, πίπτουσι δὲ καὶ οἱ τὰ φίλα αὐτῷ φρονοῦντες· κρατεῖ δὲ ἡ τοῦ Δαυῒδ πρόῤῥησις ἡ φήσασα· Ὅτι σὺ ἐπάταξας πάντας τοὺς ἐχθραίνοντάς μοι ματαίως· ὀδόντας ἁμαρτωλῶν συνέτριψας. Τοῦ Κυρίου ἡ σωτηρία, καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου ἡ εὐλογία σου. Ἐλέγετο γοῦν ταῦτα προφητικῶς, ὡς ἂν ἤδη τοῦ λαοῦ σεσωσμένου, καὶ ὑπὸ τοῦ Δαυῒδ γενημένου.
Γι' αυτό, σχετικά με τη γέννηση του Σωτήρος λέχθηκε στον Ιωσήφ από τον άγγελο: «Και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού· διότι αυτός θα σώσει τον λαό του», τους οποίους ο λόγος αποκάλεσε και μακάριους. Αυτά, λοιπόν, μπορεί να τα εκλάβει κανείς κατά την πνευματική θεώρηση των προκειμένων. Θα μπορούσε όμως να πει κανείς ότι αυτά έχουν εκπληρωθεί και κατά γράμμα· ότι δηλαδή προελέχθησαν μεν προφητικά από τον Δαβίδ σε καιρό δυσκολίας, όταν ο γιος του τον καταδίωκε, και έφτασαν σε εκπλήρωση όχι πολύ μετά, όταν στη συμπλοκή του πολέμου έπεσε μεν ο Αβεσσαλώμ, έπεσαν όμως και εκείνοι που ήταν φίλα προσκείμενοι σε αυτόν· και επαληθεύτηκε η προφητεία του Δαβίδ που έλεγε: «Διότι εσύ πάταξες όλους αυτούς που με εχθρεύονται μάταια· τα δόντια των αμαρτωλών συνέτριψας. Του Κυρίου είναι η σωτηρία, και πάνω στον λαό σου η ευλογία σου». Ελέγοντο, λοιπόν, αυτά προφητικά, ωσάν ο λαός να είχε ήδη σωθεί και να είχε τεθεί υπό την εξουσία του Δαβίδ.
Λεπτομέρειες
Διάψαλμα· μεταβολὴ τῆς προφητείας εἰς τὴν ἀνάστασιν. ἐγὼ ἐκοιμήθην Ἐν τῷ τάφῳ τὸ τριήμερον τὸν ζωοποιὸν θάνατον (τὸν τριήμερον καὶ ζωοποιὸν θάνατον). ἐξηγέρθην Ἀναστὰς ἐκ τοῦ τάφου (καὶ) συναναστήσας τὸν ἄνθρωπον. οὐ φοβηθήσομαι Οὔτε [οὐδὲ] γὰρ ἔτι φοβεῖται ὁ ἄνθρωπος τὰ πλήθη τῶν δαιμόνων, τῇ ἀναστάσει τοῦ Χριστοῦ τελειωθείς. τῷ κύκλῳ Οὔτε γὰρ παύονται κυκλοῦντες τὸν ἄνθρωπον, εἰ καὶ οὐδὲν ἰσχύουσιν. ἀνάστα κύριε Τουτέστιν ἀναστὰς ἐκ νεκρῶν, σῶσόν με ἐκ τῆς πληγῆς μου, ἧς ἔπληξάν με οἱ δαίμονες, φησὶν ὁ Ἀδάμ. ὅτι σὺ ἐπάταξας Ματαίως γὰρ οἱ Ἰουδαῖοι ἔχθραν κατὰ τοῦ σωτῆρος ἐτέκταινον· ἐπάταξε δὲ (γὰρ) τούτους καὶ (ἡνίκα) ἐσκορπίσθησαν (διεσκορπίσθησαν). ὀδόντας Τοὺς τοῦ διαβόλου· ἁμαρτωλὸς γὰρ ὁ διάβολος καὶ οἱ δαίμονες, (οἱ) τὴν ἁμαρτίαν τεκταίνοντες. ὀδόντες δὲ τοῦ διαβόλου εἰσὶν οἱ πονηροὶ λογισμοί. τοῦ κυρίου Ὑπὲρ (περὶ, ἐπὶ) γὰρ αὐτοῦ εἰργάσατο σωτηρίαν ἐν μέσῳ τῆς γῆς, τουτέστι τὸν σταυρόν, οὗ ἡ σωτηρία καὶ ἡ εὐλογία ἐπὶ τὸν λαὸν τῶν ἐθνῶν ἔφθασεν.
Διάψαλμα: μεταβολή της προφητείας προς την ανάσταση. «Εγώ κοιμήθηκα»: Μέσα στον τάφο κατά το τριήμερο τον ζωοποιό θάνατο (τον τριήμερο και ζωοποιό θάνατο). «Εξυπνήθηκα»: Αναστημένος από τον τάφο (και) συνανασταίνοντας τον άνθρωπο. «Δεν θα φοβηθώ»: Διότι ο άνθρωπος δεν φοβάται πλέον τα πλήθη των δαιμόνων, έχοντας τελειωθεί με την ανάσταση του Χριστού. «Ολόγυρα»: Διότι ούτε παύουν να περικυκλώνουν τον άνθρωπο, αν και δεν έχουν καμία ισχύ. «Ανάστα, Κύριε»: Δηλαδή, αφού αναστηθείς από τους νεκρούς, σώσε με από την πληγή μου, με την οποία με χτύπησαν οι δαίμονες, λέει ο Αδάμ. «Διότι εσύ πάταξες»: Διότι μάταια οι Ιουδαίοι μηχανεύονταν έχθρα εναντίον του Σωτήρα· αυτούς τους πάταξε και (όταν) σκορπίστηκαν (διασκορπίστηκαν). «Τα δόντια»: Τα δόντια του διαβόλου· διότι αμαρτωλός είναι ο διάβολος και οι δαίμονες, (εκείνοι) που μηχανεύονται την αμαρτία. Και δόντια του διαβόλου είναι οι πονηροί λογισμοί. «Του Κυρίου»: Διότι υπέρ (περί, επί) αυτού κατεργάστηκε σωτηρία στο μέσο της γης, δηλαδή τον σταυρό, του οποίου η σωτηρία και η ευλογία έφτασε στον λαό των εθνών.
Λεπτομέρειες
Οὐ γὰρ βούλομαι ἐπ’ ἐμαυτοῦ τὸ πᾶν ἐξανύειν, ἀλλὰ τὴν σὴν εὐδοκίαν καλῶ ἐπὶ πᾶσι τοῖς ἔργοις μου, ἵνα μὴ κακόφροσι φωραθῶ διακεκριμένος ἐκ σοῦ, «ὅτι σὺ ἐπάταξας πάντας τοὺς ἐχθραίνοντάς μοι ματαίως», ἀδίκως καὶ παρανόμως, ὡς ἄνομοι· «Ὀδόντας ἁμαρτωλῶν συνέτριψας», ἤτοι λόγους μὲν ἀσεβεῖς καὶ βλασφήμους συνέτριψας. «Τοῦ Κυρίου ἡ σωτηρία καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου ἡ εὐλογία σου», ἤτοι ἐπὶ τὸν πιστὸν καὶ εὐσεβῆ λαόν σου ἡ εὐλογία σου.
Διότι δεν επιθυμώ να επιτελέσω τα πάντα αφ' εαυτού μου, αλλά επικαλούμαι τη δική σου ευδοκία σε όλα μου τα έργα, ώστε να μην αποκαλυφθώ στους κακόφρονες χωρισμένος από εσένα, «διότι εσύ πάταξας όλους όσοι με εχθρεύονται μάταια», άδικα και παράνομα, ως άνομοι· «Δόντια αμαρτωλών συνέτριψας», δηλαδή συνέτριψας λόγους ασεβείς και βλάσφημους. «Του Κυρίου είναι η σωτηρία και επί τον λαό σου η ευλογία σου», δηλαδή επί του πιστού και ευσεβούς λαού σου είναι η ευλογία σου.
Λεπτομέρειες