Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 30:17

Και όμως, ω Δαβίδ, τέτοια λόγια δεν είπε, όπως εσύ: «Έως πότε, Κύριε, θα με ξεχνάς ολοκληρωτικά;» Αναλογίσου, λοιπόν, τα όσα αφορούν τον Μωυσή και τα όσα αφορούν εσένα. Εσύ, ω Δαβίδ, ανατράφηκες σε χωριό· εκείνος σε πόλη. Εσύ κρατήθηκες από αγροτικά χέρια· εκείνος γαλουχήθηκε σε βασιλικές αγκάλες. Εσύ από βρέφος ήσουν ποιμένας προβάτων· εκείνος από παιδί φύλακας των γραμμάτων· διότι «εκπαιδεύτηκε ο Μωυσής σε όλη τη σοφία των Αιγυπτίων». Τα δικά σου δάχτυλα κούρδισαν όργανο· τα δικά του δάχτυλα κατέγραψαν τη δημιουργία του ουρανού και της γης. Τα δικά σου χέρια κατασκεύασαν δεκάχορδο ψαλτήρι· τα δικά του χέρια επέφεραν στους Αιγυπτίους μάστιγα δέκα πληγών, ενώ στον Ισραήλ έφεραν τη σάλπιγγα του Δεκαλόγου. Η δική σου τροφή ως ποιμένα ήταν γάλα και τυρί· η δική του τροφή ήταν το μάννα και ο ουράνιος άρτος [...] εκείνος ψάλλει και ο Φαραώ καταποντίζεται. Εσύ έκοψες την άκρη από το πανωφόρι του Σαούλ· εκείνος έσχισε τον βυθό της θάλασσας. Εσύ επιθύμησες να πιεις νερό από το πηγάδι της Βηθλεέμ· εκείνος ήπιε από την ακρότομη πέτρα νερό πιο γλυκό από το μέλι. Εσύ, προσδοκώντας τον Δεσπότη, προσεύχεσαι: «Φανέρωσε το πρόσωπό σου στον δούλο σου»· εκείνος απόλαυσε τη θεοπτία λέγοντας: «Ο Κύριος ήλθε από το Σινά και φανερώθηκε σε εμάς από το κατάσκιο όρος». Σε εσένα, όσο ζεις, αποκαλύπτομαι και συνομιλώ· τον Μωυσή όμως και μετά θάνατον τον παρουσιάζω δίπλα μου και του ομιλώ στο όρος, μεταμορφούμενος ενώπιον των αποστόλων.

Κάνε να λάμψει το πρόσωπό σου πάνω στον δούλο σου· σώσε με διά του ελέους σου. Διότι, με τη δική σου φανέρωση σε εμένα, τα θλιβερά θα διαλυθούν παρευθύς. Αυτός, λέγει, είναι ο μόνος τρόπος της σωτηρίας μου, εάν φανερώσεις το πρόσωπό σου.

Ενόμιζα επίσης ότι είχα παραπεταχθεί σαν τα πιο ατιμωτικά σκεύη και τα εντελώς ανάξια λόγου, και γι' αυτό δεν με αναζητούσαν. <Λησμονήθηκα σαν νεκρός από την καρδιά.> (D f. 91 b) Από την καρδιά, δηλαδή από τον νου και τη μνήμη. <Διότι άκουσα κατάκριση πολλών που κατοικούσαν ολόγυρά μου.> (A f. 169) Ίσως δε το, Άκουσα κατάκριση, να είναι η αιτία των όσων ειπώθηκαν παραπάνω· σαν να έλεγε: Δεν ταλαιπωρούσα μάταια τον εαυτό μου, αλλά επειδή οι αόρατοι εχθροί, όταν έπεσα στην αμαρτία, συντάσσονταν μεταξύ τους, για να κατασπαράξουν την ψυχή μου· γι' αυτό με την πολλή κακοπάθεια, προσέλκυα τον Θεό ώστε να με ελεήσει. <Στα χέρια σου είναι οι κλήροι μου.> (A f. 169) Ή οι κλήροι παρά τω Θεώ, για τους οποίους ομιλεί ο θείος Δαβίδ. Είναι τα αγαθά που έχουν υποσχεθεί στους ευσεβείς μέσω της ελπίδας· τα οποία και θα τους ανταποδώσει στον κατάλληλο καιρό. <Φανέρωσε το πρόσωπό σου πάνω στον δούλο σου.> (A f. 169 b) Ο Θεός θεωρεί άξιο της επιστασίας Του τον επιεική, τον υπάκουο και αυτόν που είναι κατασταλαγμένος στον θείο φόβο· αποστρέφεται όμως τον απείθαρχο και δύστροπο, και εκείνον που δεν υπολογίζει καθόλου το θέλημά Του. Δεν υπάρχει δε σε κανέναν από όσους σκέπτονται ορθά καμία αμφιβολία, ότι θα φανούν ανώτεροι από κάθε πειρασμό και από την επιβουλή όσων τους πολεμούν, όσοι έχουν την προστασία Του.

Εισάκουσε, Κύριε, τη φωνή του δούλου σου που βοά προς εσένα, και φανέρωσε το πρόσωπό σου σε εμένα τον σκοτισμένο, και φώτισέ με με την παρουσία του Αγίου σου Πνεύματος, και χάρισε σε εμένα τον μιαρό προθυμία, και μετάτρεψε, Κύριε, τον θρήνο μου σε χαρά για μένα, και σχίσε τον πένθιμο σάκο μου και περίζωσέ με με ευφροσύνη, και ας μου ανοιχτεί η θύρα της βασιλείας σου, ώστε εισερχόμενος σε αυτήν να δοξάζω το πανάγιο όνομά σου, του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Γι' αυτό, εύλογα ικετεύω και παρακαλώ στην παρούσα στιγμή να ελευθερωθώ από τους εχθρούς μου και από όσους με καταδιώκουν. «Φανέρωσε το πρόσωπό σου στον δούλο σου, σώσε με με το έλεός σου· Κύριε, ας μην καταντροπιαστώ, διότι σε επικαλέστηκα». Όπως ακριβώς, όταν ανατέλλει ο ήλιος διαλύεται το σκοτάδι, ενώ όταν αυτός βρεθεί κάτω από τη γη, η νύχτα καταλαμβάνει τα πάντα και βγαίνουν από τα οικεία καταφύγιά τους τα άγρια θηρία και οι άνθρωποι που εργάζονται την κακουργία· έτσι, όταν ο Θεός αποστρέφει το πρόσωπό του, οι εχθροί της ψυχής ξεσηκώνονται και την κατατρέχουν. Όταν, όμως, Εκείνος εκπέμψει το φως της θεότητάς Του, το οποίο η Γραφή συνηθίζει να ονομάζει πρόσωπο του Θεού, αποτρέπονται και τρέπονται σε φυγή όλοι όσοι διαπράττουν τα έργα που αγαπούν το σκοτάδι, και διαλύεται καθετί που είναι αντίθετο προς τον Θεό. Γι' αυτό παρακαλεί εκείνος που προηγουμένως εξομολογήθηκε, λέγοντας: «Φανέρωσε το πρόσωπό σου στον δούλο σου»· και πάλι: «Όχι εξαιτίας των δικών μου πράξεων», λέει, «αλλά χάρη στο δικό σου έλεος ζητώ να σωθώ»· και προσθέτει: «Επειδή σε επικαλέστηκα», λέει, «ας μην καταντροπιαστώ, διότι σε σένα ήλπισα». Διότι στους ασεβείς, σε εκείνους που δεν γνωρίζουν εσένα τον Θεό, αρμόζει η ντροπή· γι' αυτό λέει: «Ας ντροπιαστούν οι ασεβείς και ας κατεβούν στον άδη»· ή, σύμφωνα με τον Ακύλα και τον Σύμμαχο: «Ας σιωπήσουν στον άδη».

«Θα τους σκεπάσεις μέσα σε σκηνή από την αντιλογία των γλωσσών». Αυτά, λέγει, ικέτευσα, να φανερώσεις το πρόσωπό σου στον δούλο σου, και να σωθώ με το έλεός σου ώστε να μην ντροπιαστώ, επειδή σε επικαλέστηκα, έχοντας την πεποίθηση ότι η δική σου χρηστότητα είναι άφθονη και άφατη, και είναι γεμάτη από πολύ πλούτο. Γι' αυτό άλλωστε έχει ειπωθεί και από τον Απόστολο: «Ή μήπως καταφρονείς τον πλούτο της χρηστότητάς του και της ανοχής και της μακροθυμίας;»

«Αυτοί που με έβλεπαν»: Διότι εκείνη την ώρα του σταυρού έφυγαν οι μαθητές, οδυρόμενοι (κλαίγοντας). «Λησμονήθηκα»: Διότι εκείνοι που τον έβλεπαν δεν περίμεναν πλέον να ζήσει επάνω στον σταυρό. «Έγινα»: Θεωρήθηκα, λέει, ως θνητός άνθρωπος. «Διότι άκουσα κατάκριση»: Διότι ως Θεός άκουγε τους διαλογισμούς όλων· πώς τον χλεύαζαν, έχοντας τη γνώμη ότι δεν ζει. «Όταν συγκεντρώθηκαν»: Και μετά τον σταυρό πάλι συγκεντρώθηκαν για να συκοφαντήσουν την ανάσταση. «Εγώ όμως σε εσένα ήλπισα»: Εγώ όμως, λέει, γνώριζα ως Θεός ότι είμαι μαζί με τον Πατέρα, αλλά τα υπέμεινα όλα για τον άνθρωπο. «Στα χέρια σου»: Διότι αναπαυόταν στους κόλπους του Πατέρα και σε Αυτόν βρίσκονταν οι κλήροι του, αλλά και η θεότητα και η δόξα του Χριστού του Θεού. «Λύτρωσέ με»: Αναφέρεται στους Ιουδαίους, τους εχθρούς του Κυρίου (του Θεού)· διότι δεν σταμάτησαν να διώκουν τον Κύριο. «Επίφανε»: Αυτή είναι η φωνή του Αδάμ· διότι, όταν η ζωή φανερώθηκε στους νεκρούς, τότε ο Αδάμ ελευθερώθηκε. «Σώσε με»: Και αυτή είναι η φωνή του Αδάμ προς τον Θεό. «Κύριε, ας μην καταντροπιαστώ»: Και αυτή πάλι είναι φωνή του Αδάμ· ας μην ντροπιαστώ πάλι, δεχόμενος ονειδισμούς από τους δαίμονες. «Ας ντροπιαστούν»: Οι Ιουδαίοι, επειδή ασέβησαν στον Χριστό, με αισχύνη κατήλθαν στον Άδη. «Άλαλα ας γίνουν»: Αναφέρεται στους Ιουδαίους, επειδή με δόλο μιλούσαν στον Σωτήρα, αλλά αποστομώθηκαν τον καιρό της αναστάσεως.

Λύτρωσέ με από το χέρι των εχθρών μου και από εκείνους που με καταδιώκουν. Φανέρωσε το πρόσωπό σου στον δούλο σου, σώσε με με το έλεός σου».