Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 30:22

Ευλογητός ο Κύριος, διότι έκανε θαυμαστό το έλεός του σε οχυρωμένη πόλη. Μέσω εμού, λέγει, δοξάστηκε ο Θεός· διότι, ενώ αναρίθμητοι εχθροί συγκεντρώθηκαν γύρω μου και προσπαθούσαν να πολιορκήσουν την ψυχή μου σαν μεγάλη πόλη, ο δικός μου φύλακας, περιβάλλοντάς με με φράγμα, έδειξε θαυμαστό το έλεός του.

Κατά άλλον τρόπο, το πλήθος της χρηστότητας του Θεού έχει κρυμμένη την ωφέλεια, και έτσι δεν διακρίνεται τώρα ξεκάθαρα, αλλά αναμένει τους επερχόμενους αιώνες, ώστε να αποκαλυφθεί σε αυτούς. <Ευλογητός ο Κύριος, διότι έκανε θαυμαστό το έλεός του σε οχυρωμένη πόλη.> (A f. 170 b, D f. 92 b) Την προσευχή προς τον Θεό την οδήγησε σε αίσιο τέλος, ευλογώντας τον Θεό για όσα καλά ευεργετήθηκε. Διότι μέσω εμού, λέει, δοξάστηκε ο Θεός, επειδή, ενώ μύριοι πόλεμοι ξεσηκώθηκαν εναντίον μου και προσπαθούσαν να πολιορκήσουν την ψυχή μου σαν μεγάλη πόλη, εσύ ο φύλακάς μου, βάζοντας γύρω μου φραγμό, έδειξες το έλεός σου θαυμαστό· σώζοντάς με έτσι, σαν πόλη περιβαλλόμενη από οχυρό τείχος. Μάλλον δε «πόλη οχυρωμένη» ονομάζει τον ίδιο τον Υιό, ο οποίος αποκρύπτει τους αγίους και σαν να τους σκεπάζει πυκνά όπως μέσα σε σκηνή, θέτοντάς τους έξω και από την ταραχή των ανθρώπων και από την αντιλογία των γλωσσών. Ή ίσως ονομάζει έτσι την Εκκλησία του, την πόλη των αγίων, η οποία είναι απόρθητη από τον Σατανά, εντελώς ακατανίκητη, το μεγάλο και ασφαλές και ακαταμάχητο τείχος. «Διότι πύλες άδη δεν θα υπερισχύσουν εναντίον της.» Πλην όμως, το έλεος μάλλον δεν δίνεται έξω από την αγία πόλη, αλλά σε όσους βρίσκονται μέσα σε αυτήν· διότι λέει ότι σε αυτήν έγινε θαυμαστό. «Πόλη οχυρωμένη», δηλαδή περιτειχισμένη, ήταν η απαθής ψυχή του Δαβίδ· αλλά οι εχθροί, γκρεμίζοντας το τείχος της απάθειας, μαζί με τη Βηρσαβεέ, εισήλθαν στον Δαβίδ.

Ευλογητός ο Κύριος, διότι κατέστησε θαυμαστό το έλεός του σε οχυρωμένη πόλη. Αφού διαμέσου τόσων πολλών λόγων απηύθυνε την ικεσία του προς τον Θεό, ο εξομολογούμενος οδηγεί τον λόγο σε αίσιο τέλος, ευλογώντας τον Θεό, διότι κατέστησε θαυμαστό το έλεός του σε οχυρωμένη πόλη· πράγμα το οποίο ο Σύμμαχος ερμήνευσε ως εξής: Ευλογητός ο Κύριος, ο οποίος κατέδειξε το έλεός του σε εμένα, σαν σε περιφραγμένη πόλη. Διότι μέσω εμού, λέει, δοξάσθηκε ο Θεός, επειδή, ενώ αναρίθμητοι εχθροί συσπειρώθηκαν εναντίον μου και αποπειράθηκαν να πολιορκήσουν την ψυχή μου δίκην μεγάλης πόλεως, ο φύλακάς μου, υψώνοντας φραγμό γύρω μου, ανέδειξε το έλεός του θαυμαστό, σώζοντάς με κατ' αυτόν τον τρόπο ωσάν πόλη που περιβάλλεται από οχυρό τείχος. Τέτοιος δε έγινες για εμένα εσύ, ο Κύριός μου, όταν ο ίδιος ταπείνωνα τον εαυτό μου στην έκσταση που με κατέλαβε, κατά την οποία ταράχθηκε από οργή ο οφθαλμός μου, η ψυχή μου και η κοιλία μου.

Δεν αφανίστηκα, αλλά ταπείνωνα τον εαυτό μου, σαν να είχα απορριφθεί από τους οφθαλμούς σου εξαιτίας της αμαρτίας μου. Αλλά αυτά εγώ μεν τα έλεγα εξομολογούμενος· εσύ όμως, ως φιλάνθρωπος και αγαθός Θεός, δεν απέρριψας τον δούλο σου, αλλά σύμφωνα με την υπόσχεση που λέει: «Όταν επιστρέψεις και στενάξεις, τότε θα σωθείς»· καθώς τα έλεγα αυτά με εισάκουσες, και γι' αυτό έκανες θαυμαστό το έλεός σου σε μένα μέσα σε οχυρωμένη πόλη.

Είχαμε αδελφή που ήταν δασκάλα της ζωής μας, μητέρα μετά τη μητέρα μας, η οποία είχε τόσο μεγάλη παρρησία προς τον Θεό, ώστε να είναι για εμάς πύργος ισχύος και όπλο ευδοκίας, όπως λέει η Γραφή, και οχυρωμένη πόλη και κάθε άλλη ονομασία ασφάλειας, εξαιτίας της παρρησίας που είχε αποκτήσει προς τον Θεό μέσω του βίου της. Κατοικούσε στα έσχατα μέρη του Πόντου, έχοντας απομακρύνει τον εαυτό της από τον βίο των ανθρώπων· γύρω της υπήρχε μεγάλος χορός παρθένων, τις οποίες η ίδια είχε γεννήσει μέσα από πνευματικές ωδίνες και, οδηγώντας τες στην τελείωση με κάθε επιμέλεια, μιμούνταν τη ζωή των αγγέλων με ανθρώπινο σώμα. Δεν υπήρχε σε αυτήν διάκριση νύχτας και ημέρας, αλλά και η νύχτα αποδεικνυόταν ενεργή στα έργα του φωτός, και η ημέρα αποκτούσε τη νυχτερινή ησυχία χάρη στο ατάραχο της ζωής της· η κατοικία της ηχούσε διαρκώς, αντηχώντας νύχτα και ημέρα από τις ψαλμωδίες. Θα έβλεπε κανείς κάτι που δύσκολα το πιστεύουν και τα ίδια τα μάτια: σάρκα να μην αναζητά τις δικές της επιθυμίες, στομάχι που είχε καταργήσει τις φυσιολογικές του ορμές, όπως ακριβώς εικάζουμε ότι θα συμβαίνει κατά την ανάσταση, πηγές δακρύων ασκημένες να αποτελούν το μέτρο της πόσης, στόμα να μελετά αδιαλείπτως τον νόμο του Θεού, ακοή αφοσιωμένη στα θεία, χέρι αεικίνητο προς την εκπλήρωση των εντολών. Και πώς θα μπορούσε κάποιος να παραστήσει ενώπιόν μας ένα γεγονός που υπερβαίνει την περιγραφή των λόγων;

τα λαλούντα Λέγοντας: ας δέσουμε τον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός. εν υπερηφανία Διότι τον χλεύαζαν που έλεγε ότι είναι Θεός, εξουθενώνοντάς τον. ως πολύ το πλήθος Διότι πολλή αγαθότητα επέδειξε ο Κύριος προς τους Ιουδαίους (τη χάρισε στους Ιουδαίους), μακροθυμώντας απέναντί τους, όπως και λέει: Πατέρα, συγχώρεσέ τους· διότι δεν γνωρίζουν τι κάνουν. ης έκρυψας Διότι ο Κύριος απέκρυψε (έκρυψε) την αγαθότητα από τους Ιουδαίους και την έφερε στα έθνη. εξειργάσω Δηλαδή παρέσχε στα έθνη τη δωρεά της χάριτος· διότι τα έθνη ήλπισαν αληθινά στον Κύριο. εναντίον Μπροστά στα μάτια των Ιουδαίων σώθηκαν τα έθνη. ανθρώπους ονομάζει τους Ιουδαίους ως νομομαθείς, ενώ τα έθνη ήταν σαν τα κτήνη. κατακρύψεις Διότι έκρυψε ο Θεός τα έθνη στο φως του προσώπου Του. από ταραχής Διότι τα έθνη δεν συμμετείχαν (δεν επικοινώνησαν) στον θόρυβο των Ιουδαίων. σκεπάσεις Διότι μέσα στη σάρκα του Χριστού (του Κυρίου) σκεπαζόταν η θεότητα, η οποία δεν ήταν ορατή στα σαρκικά μάτια, και μάλιστα στους Ιουδαίους που αντέλεγαν. ευλογητός κύριος Διότι στην περιοχή της πόλεως της Ιερουσαλήμ, δηλαδή έξω από την πόλη, συντελέστηκε η σωτηρία <των ανθρώπων>, μέσα από την οποία κατέστη θαυμαστός ο άνθρωπος που ελεήθηκε. εγώ δε είπα Διότι οι άπιστοι νόμισαν, βρισκόμενοι σαν σε έκσταση, ότι ο Κυριακός άνθρωπος παραδόθηκε ως απλός άνθρωπος και δεν ζει.

Το πλήθος, λέει, της χρηστότητάς σου κάνει όλα αυτά σε όσους ελπίζουν σε σένα. «Ευλογητός ο Κύριος, διότι έκανε θαυμαστό το έλεός του σε πόλη» που πολιορκείται, διότι αυτό δηλώνει η λέξη «περιοχή». «Εγώ δε είπα» όταν υψώθηκα, το οποίο σημαίνει «κατά την έκστασή μου»· «Έχω απορριφθεί από το πρόσωπο των οφθαλμών σου». Και «για αυτό εισάκουσες τη φωνή της δέησής μου, όταν έκραξα προς εσένα». Τότε κυρίως με άκουσες, λέει, όταν καταδίκασα τον εαυτό μου θεωρώντας ότι απορρίφθηκα από εσένα. «Αγαπήστε τον Κύριο όλοι οι όσιοί του, διότι αλήθειες αναζητά ο Κύριος, και ανταποδίδει σε εκείνους που υπερβολικά επιδεικνύουν υπερηφάνεια», δηλαδή, ακόμη και αν δεν το θέλουν, παραδίδονται στην ταπείνωση θλιβόμενοι. «Να είστε ανδρείοι» λοιπόν εσείς «και ας κραταιώνεται η καρδιά σας, όλοι όσοι ελπίζετε στον Κύριο», έχοντας αποκτήσει την ελπίδα προς τον Κύριο ως ακλόνητο τείχος.

Ω, πόσα και τι λογής πράγματα έχοντας να πω εμποδίζομαι να τα αναφέρω έστω και με συντομία, όπως ακριβώς εκείνοι που εισέρχονται σε λιβάδια που είναι ταυτόχρονα καταπράσινα και γεμάτα άνθη και απλώνουν το βλέμμα τους σε όλα τα κρίνα, αλλά από το θαυμαστό και ποικίλο του θεάματος συγχέεται η όρασή τους και δεν απολαμβάνουν τίποτα μέχρι χορτασμού, ή πάλι όσοι αντικρίζουν με τα μάτια τους ένα πέλαγος αχανές και απέραντο, χωρίς να μπορούν να σταματήσουν σε κάποιο πέρας, και με την αλλεπάλληλη κίνηση των κυμάτων ζαλίζεται η σκέψη τους· διότι πράγματι, όπως μπορεί να δει κανείς την κόρη του ματιού να περιβάλλεται από θαυμαστή προστασία (καθώς χιτώνας πάνω στον χιτώνα την περιβάλλει και ποικίλες και διάφορες προεξοχές την αγκαλιάζουν), έτσι και εκείνον πολύμορφοι κύκλοι αρετών τον περιστοίχιζαν και τον καθιστούσαν οφθαλμό της συγκλήτου βουλής, και τον αναδείκνυαν σαν αστραφτερό πολύτιμο λίθο σε χρυσή θήκη δαχτυλιδιού μέσα στα ανάκτορα, και σαν οχυρωμένη πόλη, εντελώς απρόσβλητη σε όσους της επιτίθενται από παντού.

Αλλά εσείς, ω τέκνα και αδελφοί, ας σωφρονιστείτε από το παράδειγμά τους και να γνωρίζετε ότι «έκανε θαυμαστό ο Κύριος το έλεός Του» σε εσάς, με το να μην υποκύψετε στις επήρειες του διαβόλου, αλλά να σταθείτε αμετακίνητοι στη σταθερότητα της πίστης σας, διατηρώντας την αγία υποταγή που σας παραδόθηκε. Μην τους μοιάσετε λοιπόν, σας παρακαλώ, και ενώ είστε υιοί φωτός μην γίνετε τέκνα σκότους και απείθειας, ούτε να καταστήσετε μάταιους και άσκοπους τους πολλούς και ευλογημένους κόπους σας, παραδίδοντας συγχρόνως τις ίδιες σας τις ψυχές σε αιώνια κρίση. Διότι λέει: «όποιος αθέτησε τον νόμο του Μωυσή πεθαίνει με τη μαρτυρία δύο ή τριών μαρτύρων». Πόσο χειρότερης τιμωρίας νομίζετε ότι θα κριθούν άξιοι εκείνοι που καταπάτησαν τις συνθήκες, τις ομολογίες και τις διαθήκες της αγίας μας επαγγελίας και θεώρησαν παιχνίδι το μυστήριο της τελειώσεώς μας; Γι' αυτό προσέχετε, σας παρακαλώ, και να πορεύεστε ορθά την οδό του Θεού, ευχόμενοι να τους δοθεί ανάνηψη και επιστροφή από τη θανατηφόρα για την ψυχή πλάνη τους, όπως συνέβη και με τους άλλους.