Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 30:3

Σε σένα, Κύριε, ήλπισα ... Κλίνε προς εμένα το ους σου. Επειδή δεν φθάνει η κραυγή μας στο ύψος, κλίνε το ους σου προς εμένα, μέσω της συγκαταβάσεώς σου σε εμένα. Θα με εξαγάγεις από την παγίδα αυτήν την οποία μου έκρυψαν. Διότι, αφού έστησαν ενέδρα για την ψυχή του, τον συνέλαβαν. Σε τι; Στην αμαρτία.

«Ας έλθει το χέρι σου για να με σώσει». Διότι αυτό δεν δηλώνει τη δημιουργία του κατά την ουσία του, αλλά τη σχέση του προς τους σωζόμενους. Παρόμοιο είναι και το: «Γίνε για εμένα Θεός υπερασπιστής». «Πόθησα διακαώς το σωτήριό σου, Κύριε». Εάν θέλεις να ανέλθεις σε υψηλότερο νόημα, το σωτήριό Του είναι ο Χριστός. Διότι το όνομα Ιησούς ερμηνεύεται ως σωτηρία του Θεού. Αυτός εστάλη σε εμάς. Είναι σπουδαίο έργο το να επιποθεί κανείς διακαώς το σωτήριο του Θεού. Διότι οι περισσότεροι ποθούν τα σαρκικά.

Αν, όμως, επιμένουν να φιλονικούν, θα ήταν λογικό, απέναντι στην παράλογη θρασύτητά τους, να αναμετρηθούμε ευθέως μαζί τους και να τους αντιπαραθέσουμε τα παρόμοια ρητά που έχουν ειπωθεί για τον ίδιο τον Πατέρα, ώστε είτε από ντροπή να συγκρατήσουν τη γλώσσα τους από τα κακολογίες, είτε να συνειδητοποιήσουν σε πόσο μεγάλο βάθος ανοησίας βρίσκονται. Έχει γραφτεί, λοιπόν: «Γίνε για εμένα Θεός υπερασπιστής και οίκος καταφυγής, για να με σώσεις»· και πάλι: «Έγινε ο Κύριος καταφυγή για τον φτωχό»· και όσα παρόμοια βρίσκονται στις θείες Γραφές. Αν, λοιπόν, υποστηρίζουν ότι αυτά έχουν ειπωθεί για τον Υιό, πράγμα που πιθανότατα να είναι και το πιο αληθινό, ας αναγνωρίσουν ότι οι άγιοι παρακαλούν να γίνει βοηθός τους και οίκος καταφυγής Εκείνος που δεν είναι γενητός· και, επομένως, το «έγινε», το «εποίησε» και το «έκτισε», ας τα αποδίδουν στην ένσαρκη παρουσία Του.

Διότι, όπως ακριβώς εκεί παραθέταμε τα ρητά «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής» και «Ο Κύριος έγινε καταφύγιο στον πένητα», και ο λόγος αποδείκνυε ότι αυτά δεν παρουσιάζουν τον Θεό ως γενητό, αλλά φανερώνουν την ευεργεσία που παρέχεται από αυτόν στον καθένα, έτσι και το ρητό του Πέτρου έχει το ίδιο νόημα.

Διότι, εφόσον ο ίδιος ο Υιός του Θεού είναι Λόγος, είναι Κύριος των πάντων· εμείς δε, προηγουμένως ήμασταν από την αρχή υπόχρεοι στη δουλεία της φθοράς και στην κατάρα του νόμου, και έπειτα, επινοώντας σιγά-σιγά για τους εαυτούς μας τα μη όντα, γίναμε δούλοι, όπως είπε ο μακάριος Απόστολος, σε εκείνους που εκ φύσεως δεν είναι θεοί. Και τον μεν αληθινό Θεό αγνοούσαμε, τα δε μη όντα τα προτιμούσαμε από την αλήθεια. Αλλά αργότερα, όπως ακριβώς ο παλαιός λαός στην Αίγυπτο καταπιεζόταν και στέναξε, έτσι και εμείς, έχοντας τον έμφυτο νόμο και παρακαλώντας σύμφωνα με τους αλάλητους στεναγμούς του Πνεύματος και λέγοντας: «Κύριε, ο Θεός ημών, κάνε μας κτήμα Σου», έγινε για εμάς σαν οίκος καταφυγής και Θεός υπερασπιστής, και έτσι έγινε και Κύριός μας. Και δεν απέκτησε Αυτός τότε την αρχή της υπάρξεώς Του· αλλά εμείς κάναμε την αρχή στο να είναι Αυτός Κύριός μας. Επειδή, λοιπόν, ο Θεός είναι αγαθός και Πατέρας του Κυρίου, δείχνοντας το έλεός Του και θέλοντας να γίνει γνωστός σε όλους, ενεργεί ώστε ο Υιός Του να ενδυθεί ανθρώπινο σώμα, να γίνει άνθρωπος, και να ονομαστεί Ιησούς, προκειμένου, αφού προσφέρει μέσα από αυτό τον Εαυτό Του υπέρ όλων, να ελευθερώσει τους πάντες από τη θεοπλανησία και τη φθορά, και να γίνει Αυτός Κύριος και Βασιλιάς των πάντων.

Εάν, επομένως, εξακολουθούν να φιλονικούν, θα ήταν λογικό να αντιμετωπίσουμε ευθέως την παράλογη θρασύτητά τους και να τους αντιπαραθέσουμε παρόμοια ρητά που έχουν ειπωθεί για τον ίδιο τον Πατέρα, ώστε είτε, νιώθοντας ντροπή, «να παύσουν τη γλώσσα τους από το κακό», είτε να αντιληφθούν σε πόσο βάθος ανοησίας βρίσκονται. Είναι γραμμένο, λοιπόν: «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και οίκος καταφυγής για να με σώσεις», και πάλι: «Έγινε ο Κύριος καταφυγή για τον πένητα», και όσα παρόμοια βρίσκονται στις Γραφές. Εάν, λοιπόν, λένε ότι αυτά έχουν ειπωθεί για τον Υιό, πράγμα που μάλλον είναι και το αληθέστερο, ας κατανοήσουν ότι οι άγιοι Τον παρακαλούν να γίνει βοηθός τους και οίκος καταφυγής, χωρίς Αυτός να είναι γενητός· και συνεπώς, το «έγινε» και το «εποίησε» και το «έκτισε», ας τα εκλάβουν ως αναφερόμενα στην ένσαρκη παρουσία Του. Διότι τότε «έγινε» βοηθός και οίκος καταφυγής, όταν «ανέλαβε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα πάνω στο ξύλο» και έλεγε: «Ελάτε προς εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω».

Εφόσον αυτό νοείται κατ' αυτόν τον τρόπο, θα ήταν φυσικό και στην περίπτωση του Υιού, οτιδήποτε και όσες φορές λέγεται το «έγινε» και το «γίνε», να διατηρεί το ίδιο νόημα, ώστε ακούγοντας και τη φράση «αφού έγινε ανώτερος από τους αγγέλους» και το «έγινε», να μην επινοούμε κάποια αρχή της δημιουργίας του Λόγου, ούτε γενικά εξαιτίας αυτού να τον φανταζόμαστε ως ένα από τα γενητά· απεναντίας, να κατανοούμε ότι αυτό που λέγεται από τον Παύλο αναφέρεται στη διακονία και τη θεία οικονομία, όταν έγινε άνθρωπος. Διότι, όταν «ο Λόγος έγινε σάρκα και κατοίκησε ανάμεσά μας» και ήρθε «για να διακονήσει» και να χαρίσει σε όλους σωτηρία, τότε έγινε για εμάς σωτηρία, και έγινε ζωή, και έγινε εξιλασμός· τότε η υπέρ ημών οικονομία του «έγινε ανώτερη από τους αγγέλους», και έγινε οδός, και έγινε ανάσταση. Και όπως το «γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής» δεν σημαίνει γένεση της ουσίας του ίδιου του Θεού, αλλά υποδηλώνει τη φιλανθρωπία του, όπως έχει ειπωθεί, έτσι και τώρα το «αφού έγινε ανώτερος από τους αγγέλους» και το «έγινε» και το «κατά τόσο ανώτερης έχει γίνει εγγυητής ο Ιησούς» δεν σημαίνουν ότι η ουσία του Λόγου είναι γενητή —μη γένοιτο— αλλά σημαίνουν την ευεργεσία που προήλθε σε εμάς από την ενανθρώπησή του, έστω κι αν οι αιρετικοί αποδεικνύονται αχάριστοι και φιλόνεικοι εμμένοντας στην ασέβεια.

Διότι εκείνος που γίνεται κύριος κάποιων, αποκτά υπό την εξουσία του αυτούς που ήδη υπάρχουν· εάν δε ο Κύριος είναι δημιουργός των πάντων και αιώνιος βασιλιάς, όταν δε έγινε άνθρωπος, τότε απέκτησε και εμάς, θα ήταν φανερό και από αυτό ότι τα λόγια του Πέτρου ούτε έτσι υποδηλώνουν ότι η ουσία του Λόγου είναι δημιούργημα, αλλά φανερώνουν τη μετέπειτα υποταγή των πάντων και την κυριότητα του Σωτήρα που εκτάθηκε σε όλους. Και αυτό είναι παρόμοιο με τα προηγούμενα· διότι, όπως ακριβώς εκεί παραθέταμε τα χωρία «γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής» και «έγινε ο Κύριος καταφύγιο στον φτωχό», και η επιχειρηματολογία απέδειχνε ότι αυτά δεν παρουσιάζουν τον Θεό ως γενητό, αλλά φανερώνουν την ευεργεσία που παρέχεται από αυτόν στον καθένα, έτσι και το ρητό του Πέτρου έχει το ίδιο ακριβώς νόημα.

Διότι, επειδή είναι ο Λόγος, ο ίδιος ο Υιός του Θεού είναι Κύριος των πάντων· εμείς όμως προηγουμένως ήμασταν υποχείριοι, αφενός από την αρχή «στη δουλεία της φθοράς» και «στην κατάρα του νόμου», αφετέρου δε, πλάθοντας λίγο λίγο για τους εαυτούς μας τα ανύπαρκτα, «δουλεύαμε», όπως είπε ο μακάριος απόστολος, «σε εκείνους που εκ φύσεως δεν είναι θεοί», και ενώ αγνοούσαμε τον αληθινό Θεό, προτιμούσαμε τα ανύπαρκτα αντί της αλήθειας. Όμως αργότερα, όπως ακριβώς ο παλαιός λαός που καταπιεζόταν στην Αίγυπτο «στέναξε», έτσι και εμείς, έχοντας τον έμφυτο νόμο και παρακαλώντας σύμφωνα με τους «αλάλητους στεναγμούς του Πνεύματος» και λέγοντας: «Κύριε, ο Θεός ημών, κάνε μας κτήμα σου», έγινε για εμάς σαν οίκος καταφυγής και σαν Θεός υπερασπιστής, και έτσι έγινε και Κύριός μας. Και δεν απέκτησε Εκείνος τότε την αρχή της υπάρξεώς Του, αλλά εμείς κάναμε την αρχή στο να είναι Εκείνος Κύριός μας. Επομένως, επειδή ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου είναι αγαθός, αφού μας σπλαχνίστηκε και θέλησε να γίνει γνωστός σε όλους, ενήργησε ώστε ο δικός Του Υιός να ενδυθεί ανθρώπινο σώμα, να γίνει άνθρωπος και να ονομαστεί Ιησούς, έτσι ώστε, προσφέροντας μέσω αυτού τον εαυτό Του υπέρ πάντων, να ελευθερώσει τους πάντες τόσο από τη θεοπλανησία όσο και από τη φθορά, και να γίνει ο Ίδιος Κύριος και Βασιλιάς των πάντων.

Σε όλα αυτά βέβαια, δεν κάνουμε λόγο για δύο, για Θεό χωριστά και άνθρωπο χωριστά (διότι ήταν ένας), αλλά αναλογιζόμαστε κατά νοερή διάκριση (κατ’ επίνοιαν) τη φύση του καθενός. Διότι ούτε ο Πέτρος εννόησε δύο, όταν είπε: «Εφόσον λοιπόν ο Χριστός έπαθε για εμάς κατά σάρκα». Αν ο Υιός είναι γέννημα, ισχυρίζονται, και όχι ποίημα (δημιούργημα), πώς η Γραφή λέει: «Ας γνωρίζει λοιπόν με βεβαιότητα όλος ο οίκος του Ισραήλ, ότι ο Θεός τον έκανε (εποίησε) και Κύριο και Χριστό»; Πρέπει λοιπόν και εδώ να πούμε ότι τούτο ειπώθηκε σχετικά με την κατά σάρκα γέννησή Του από τη Μαρία· όπως εξάλλου και ο άγγελος που φέρνει το χαρμόσυνο άγγελμα στους ποιμένες λέει ότι: «Σας γεννήθηκε σήμερα Σωτήρας, ο οποίος είναι ο Χριστός ο Κύριος». Διότι το «Σήμερα» δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι αναφέρεται στην προαιώνια ύπαρξή Του. Αυτό το αποδεικνύει σαφέστερα η συνέχεια, που λέει: «Αυτόν τον Ιησού, τον οποίο εσείς σταυρώσατε». Αν, όταν γεννήθηκε ο Υιός, τότε έγινε σοφία, τότε είναι ψευδές το χωρίο: «Ο Χριστός είναι η δύναμη του Θεού και η σοφία του Θεού». Διότι η σοφία Του δεν δημιουργήθηκε (οὐκ ἐγένετο), αλλά υπήρχε πάντοτε. Και αυτό λοιπόν λέγεται όπως ακριβώς και για τον Πατέρα από τον Δαβίδ: «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής»· και: «Έγινες για μένα σωτηρία»· και ο Παύλος: «Ο Θεός ας αναδειχθεί αληθινός, και κάθε άνθρωπος ψεύτης»· έτσι και ο Κύριος: «Έγινε για εμάς από τον Θεό σοφία, αγιασμός και απολύτρωση». Αν λοιπόν ο Πατέρας, αφού έγινε υπερασπιστής και αληθινός, δεν είναι ποίημα· έτσι και ο Υιός, αφού έγινε σοφία και αγιασμός, δεν είναι ποίημα. Αν είναι αληθές το: «Ένας Θεός, ο Πατέρας»· προφανώς είναι αληθές και το: «Ένας Κύριος Ιησούς Χριστός, ο Σωτήρας».

«Ο οποίος, όντας απαύγασμα της δόξας και χαρακτήρας της υποστάσεώς του, και βαστώντας τα πάντα με τον λόγο της δυνάμεώς του, αφού έκανε καθαρισμό των αμαρτιών, κάθισε στα δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης στα ύψη». Αφού λοιπόν περιέβαλε τον Υιό με τόση δόξα και του απέδωσε τα ίδια γνωρίσματα της φύσης του Πατέρα, τότε λέει ότι έγινε ανώτερος από τους αγγέλους, κατά το μέτρο που έχει σπουδαιότερο όνομα σε σχέση με εκείνους, ως Υιός και κληρονόμος, και απαύγασμα, και χαρακτήρας, και εικόνα, και ομόθρονος, και δημιουργός. Αν, επομένως, θεωρείται πολύ ανώτερος και σπουδαιότερος από τους αγγέλους για αυτούς τους λόγους, τότε ανώτερη είναι και η δική του διακονία από τη δική τους. Θα μπορούσε δε εύλογα το «έγινε» εδώ να σημαίνει όχι την παραγωγή από την ανυπαρξία στην ύπαρξη (διότι ο Λόγος υπήρχε εν αρχή), ούτε τη μεταβολή από κάτι κατώτερο σε κάτι ανώτερο (διότι ο Υιός υπήρχε τέλειος από τέλειο Πατέρα), αλλά αυτό που φάνηκε μεγαλύτερο και ανώτερο σε σύγκριση δόξας και αξιώματος. Όπως, δηλαδή, αν ένας άνθρωπος συγκρινόταν με ένα άλογο και λεγόταν ότι έχει γίνει ανώτερός του από αυτούς που κρίνουν, εξαιτίας του ότι είναι έλλογο ον. Διότι το ότι το ρήμα «έγινε» δεν σημαίνει οπωσδήποτε μεταβολή φύσης, γίνεται προφανές από εκείνον που λέει προς τον Θεό: «Γίνε για εμένα Θεός υπερασπιστής»· και πάλι: «Έγινε για εμένα ο Κύριος καταφύγιο»· και, «Έγινε για εμένα ο Κύριος σωτηρία». Άρα, η σύγκριση του Υιού προς τους αγγέλους αφορά τη διακονία και τη δόξα, και όχι τη φύση.

Άλλο επιχείρημα: ότι και για τον Πατέρα απαντάται το «εγένετο». Ο Ψαλμωδός λέει: «Γίνε για εμένα Θεός υπερασπιστής»· και πάλι: «Έγινε για εμένα σωτηρία». Εάν όμως ισχυριστούν ότι και αυτά έχουν ειπωθεί για τον Υιό, έστω και άθελά τους θα μαρτυρήσουν για αυτόν ότι δεν είναι ομοφυής με τα κτίσματα αυτός που διασώζει τους αγίους και αναδεικνύεται καταφύγιο και σκέπη για αυτούς. Διότι και αυτό αρμόζει μόνο στον Θεό.

Άλλως, το αυτό. Ψάλλει κάπου και λέει ο μακάριος Δαβίδ: «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής»· και πάλι: «Και έγινε ο Κύριος καταφύγιο για τον φτωχό». Αλλά σε αυτά, κανείς δεν θα μπορούσε να πει ότι τότε ο Θεός κλήθηκε στην ουσία, όταν δηλαδή έγινε καταφύγιο για τον φτωχό. Διότι, όντας πάντοτε αυτό το ίδιο και σώζοντας τους αδικουμένους, έγινε για τον μεν Δαβίδ Θεός υπερασπιστής, για τον δε φτωχό καταφύγιο.

Ή ποιος τον επικαλέστηκε και τον περιφρόνησε; Διότι ο Κύριος είναι οικτίρμων και ελεήμων, συγχωρεί αμαρτίες και σώζει σε καιρό θλίψης. Ο φόβος, επομένως, του Θεού είναι πύργος ισχύος απέναντι στον εχθρό. Μην καταρρίψεις λοιπόν τον πύργο, και δεν θα αλωθείς. Αλλά να έχεις την προσοχή σου στραμμένη στον Φιλάνθρωπο, βοώντας μαζί με τον Προφήτη προς την αγαθότητά του: Επί σε, Κύριε, ήλπισα, ας μην ντροπιαστώ στον αιώνα. Σύμφωνα με τη δικαιοσύνη σου, λύτρωσέ με και ελευθέρωσέ με. Κλίνε προς εμένα το αυτί σου, σπεύσε να με γλιτώσεις· γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και οίκος καταφυγής για να με σώσεις. Διότι εσύ είσαι το στήριγμά μου και το καταφύγιό μου, και ένεκα του ονόματός σου θα με οδηγήσεις και θα με διαθρέψεις. Θα με βγάλεις από αυτή την παγίδα που μου έκρυψαν, διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής μου, Κύριε. Στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου· με λύτρωσες, Κύριε, ο Θεός της αλήθειας. Έτσι ώστε να πει και Εκείνος σε εμάς αυτό που είναι γραμμένο ως εξής: Εγώ θα είμαι μαζί σου, και δεν θα σε εγκαταλείψω, ούτε θα σε περιφρονήσω. Έχε δύναμη και ανδρεία. Και πάλι λέει: Μην τους φοβηθείς, ούτε να δειλιάσεις μπροστά τους, διότι εγώ είμαι μαζί σου, λέει ο Κύριος, για να σε ελευθερώνω.

«Επί σε, Κύριε, ήλπισα, ας μην καταισχυνθώ εις τον αιώνα· με τη δικαιοσύνη σου λύτρωσέ με και ελευθέρωσέ με. Κλίνε προς εμένα το ους σου, σπεύσε να με ελευθερώσεις». Αν και περιβαλλόταν από άφθονο πλούτο, και μολονότι καυχιόταν για τις νίκες του κατά των εχθρών, ωστόσο είχε πειστεί ότι τίποτε από αυτά δεν συνέβαλλε στην ασφάλειά του, παρά μόνο η ελπίδα στον Κύριο· γι' αυτό ικέτευε να μην εκπέσει ποτέ από αυτήν. Αλλά δίδασκε και εμάς, μιμούμενους το παράδειγμά του, να φρονούμε και να λέμε τα ίδια. Αντί δε της φράσεως «εν τη δικαιοσύνη σου», ο Σύμμαχος απέδωσε: «εν τη ελεημοσύνη σου». «Γίνε σε εμένα Θεός υπερασπιστής, και οίκος καταφυγής για να με σώσεις».

Διότι αληθώς ο ίδιος είναι και θύρα προστασίας και οίκος καταφυγής, καθώς τον ονομάζει ο Δαβίδ, και μέσω του εαυτού του δέχεται όσους εισέρχονται και μέσα στον εαυτό του σώζει εκείνους που βρίσκονται εντός, και πάλι μέσω του εαυτού του τους οδηγεί προς τη νομή των αρετών και γίνεται τα πάντα για όσους σώζονται, ώστε να καταστήσει τον εαυτό του πρόσφορο στον καθένα, και οδός και οδηγός και θύρα προστασίας και οίκος καταφυγής και ύδωρ αναπαύσεως και τόπος χλόης, την οποία στο Ευαγγέλιο ονομάζει νομή. Ο δε νέος θεολόγος ισχυρίζεται ότι ο Κύριος ονομάστηκε θύρα εξαιτίας της γνώσεως της ουσίας του Πατρός. Γιατί λοιπόν δεν ανάγει και την πέτρα και τον λίθο και την πηγή και το ξύλο και τα υπόλοιπα από τα ονόματα στην ίδια έννοια, ώστε με το πλήθος των αλλόκοτων μαρτυριών να επιβεβαιώσει το δικό του δόγμα, έχοντας τη δυνατότητα να εφαρμόσει στο καθένα από αυτά το ίδιο σκεπτικό που ανέπτυξε για την οδό και τη θύρα και το φως;

Εξάλλου, εάν, επειδή έχει γραφτεί ότι έγινε η θέωση του δεσποτικού προσλήμματος, αποδείξει ότι αυτή είναι κτιστή, πώς δεν θα καταστήσει φανερά κτίσμα και τον ίδιο τον Θεό, εξαιτίας του ότι ο ψαλμωδός λέει προς Αυτόν, «γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής»;

Στο τέλος. Ψαλμός του Δαβίδ περί εκστάσεως. Διότι ο προφήτης, έχοντας θεάσει τα μυστήρια που επρόκειτο να τελεστούν στο τέλος, περιήλθε σε έκσταση λόγω του θαύματος. «Επί σοι, Κύριε». Ο προφήτης λέει: Κύριε, μην ακυρώσεις (μην καθυστερήσεις) την ελπίδα μας, αλλά επίσπευσε το μυστήριο της ενανθρωπήσεώς σου. «Εν τη δικαιοσύνη». Όντας δίκαιος ως Θεός, γλίτωσέ με από τους [συκοφάντες και τους] απίστους και απάλλαξέ με από τη μέριμνα και φέρε εις πέρας το μυστήριο της παρουσίας σου. «Κλίνον». Δηλαδή σκύψε με ευσπλαχνία στην προσευχή μου, λέει ο Αδάμ, και βιάσου να με ελευθερώσεις από τη συνοχή των δαιμόνων <ειδώλων>. «Γενού μοι». Δηλαδή φρόντισε για εμένα ενώπιον του Θεού, λέει ο Αδάμ στον Χριστό, ως μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων. «Και εις οίκον». Δώσε μου, λέει ο άνθρωπος, την εκκλησία, ώστε να καταφεύγω σε αυτήν ως σε λιμάνι σωτηρίας και να σώζομαι από τους πονηρούς εχθρούς [μου]. «Ότι κραταίωμά μου». Ο Θεός είναι το στήριγμα και η καταφυγή του ανθρώπου. «Και ένεκεν του ονόματος». Διότι με το όνομα του Χριστού σώθηκε ο άνθρωπος, έχοντας οδηγηθεί στην οδό της σωτηρίας και έχοντας τραφεί με το σώμα και το αίμα του Χριστού. «Εξάξεις». Οι δαίμονες βέβαια πάντοτε στον άνθρωπο, αλλά και οι Ιουδαίοι στον Χριστό· διότι ζητούσαν να παγιδεύσουν με τα λόγια αυτόν που δεν πλανάται. «Εις χείρας σου». Ο Υιός απευθύνεται προς τον Πατέρα (λέγει), βεβαιώνοντας την ενανθρώπηση. «Ελυτρώσω με». (Λύτρωσε) τον άνθρωπο από την πλάνη των δαιμόνων <ειδώλων>.

Ψαλμός 30 <Εις το τέλος· Ψαλμός του Δαβίδ· εκστάσεως.> Έχει δύναμη όχι απλώς αναφερόμενος στον Δαβίδ και στον Δεσπότη Χριστό, αλλά και σε όλους εμάς, που επιλέγουμε να λέμε: «Σε σένα, Κύριε, έλπισα, ας μην ντροπιαστώ ποτέ· με τη δικαιοσύνη σου ελευθέρωσέ με» από τα πάθη «και βγάλε με» από τους εχθρούς. «Σκύψε σε μένα το αυτί σου» και αφού ακούσεις, ελευθέρωσέ με γρήγορα από τους εχθρούς και τα πάθη μου. «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και οίκος καταφυγής για να με σώσεις. Διότι στήριγμά μου και καταφυγή μου είσαι εσύ» και κανένας άλλος, «και χάριν του ελέους σου θα με οδηγήσεις» προς τα ευάρεστα σε σένα «και θα με θρέψεις» με τροφή άφθαρτη, τον άρτο των αγγέλων σου. «Θα με βγάλεις από αυτήν την παγίδα, την οποία μου έκρυψαν» τα πλήθη των Ιουδαίων, «διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής» της ενανθρωπήσεώς μου, και εγώ «στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου» ανεβαίνοντας στον σταυρό, και θα με λυτρώσεις ως Θεός και Πατέρας. «Μίσησας αυτούς που προσκολλώνται σε ματαιότητες» άσκοπα και μάταια, «εγώ όμως, ελπίζοντας σε σένα τον Κύριο, θα αγαλλιάσω και θα ευφρανθώ για το έλεός σου. Διότι επέβλεψες στην ταπείνωση» της μορφής του δούλου και «αφού έσωσες από τις θλίψεις την ψυχή μου, δεν με έκλεισες στα χέρια των εχθρών· αλλά έστησες σε ευρύχωρο τόπο τα πόδια μου» ανασταίνοντάς με από το μνήμα.