Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 30:4

Και εκείνος που ελπίζει να επιτύχει τον σκοπό που επιφυλάσσεται στους αγίους, γνωρίζει ότι δεν θα καταισχυνθεί εις τον αιώνα. <Με τη δικαιοσύνη σου λύτρωσέ με, και θα ελευθερωθώ> (C f. 60 b) Δηλαδή, εν Χριστώ λύτρωσέ με από την αιχμαλωσία του διαβόλου, και θα γλιτώσω από την κόλαση της γέεννας. Διότι Εκείνος έγινε για εμάς δικαιοσύνη· επειδή δεν υπάρχει άλλο όνομα που να έχει δοθεί στους ανθρώπους, με το οποίο πρέπει εμείς να σωθούμε. Διότι είπε: «Εγώ είμαι η οδός, η θύρα· και χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα καλό.» <Και ένεκα του ονόματός σου θα με οδηγήσεις και θα με διαθρέψεις.> (A f. 167) Και αυτά ακολουθούν την προηγούμενη από αυτά θεωρία.

Διότι, αφού ονόμασε τον Θεό των όλων στήριγμα και καταφυγή του, το διατρανώνει προσθέτοντας ότι ένεκα του ονόματός Του, δηλαδή της δόξας Του, καθοδηγεί και τρέφει εκείνους που με ειλικρινή διάνοια και σταθερή αγάπη έχουν υποταχθεί σε Αυτόν, και έχουν επιλέξει να φρονούν και να πράττουν όσα Του είναι αρεστά. Και πολύ σωστά βέβαια λέει, «Θα με καθοδηγήσεις, λέει, και θα με θρέψεις»· διότι η αρετή δεν κατορθώνεται με άλλον τρόπο, παρά μόνο μέσω δύο πραγμάτων: της γνώσεως, εννοώ, και της πνευματικής ευρωστίας.

Ή ποιος τον επικαλέστηκε και τον περιφρόνησε; Διότι ο Κύριος είναι οικτίρμων και ελεήμων, συγχωρεί αμαρτίες και σώζει σε καιρό θλίψης. Ο φόβος, επομένως, του Θεού είναι πύργος ισχύος απέναντι στον εχθρό. Μην καταρρίψεις λοιπόν τον πύργο, και δεν θα αλωθείς. Αλλά να έχεις την προσοχή σου στραμμένη στον Φιλάνθρωπο, βοώντας μαζί με τον Προφήτη προς την αγαθότητά του: Επί σε, Κύριε, ήλπισα, ας μην ντροπιαστώ στον αιώνα. Σύμφωνα με τη δικαιοσύνη σου, λύτρωσέ με και ελευθέρωσέ με. Κλίνε προς εμένα το αυτί σου, σπεύσε να με γλιτώσεις· γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και οίκος καταφυγής για να με σώσεις. Διότι εσύ είσαι το στήριγμά μου και το καταφύγιό μου, και ένεκα του ονόματός σου θα με οδηγήσεις και θα με διαθρέψεις. Θα με βγάλεις από αυτή την παγίδα που μου έκρυψαν, διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής μου, Κύριε. Στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου· με λύτρωσες, Κύριε, ο Θεός της αλήθειας. Έτσι ώστε να πει και Εκείνος σε εμάς αυτό που είναι γραμμένο ως εξής: Εγώ θα είμαι μαζί σου, και δεν θα σε εγκαταλείψω, ούτε θα σε περιφρονήσω. Έχε δύναμη και ανδρεία. Και πάλι λέει: Μην τους φοβηθείς, ούτε να δειλιάσεις μπροστά τους, διότι εγώ είμαι μαζί σου, λέει ο Κύριος, για να σε ελευθερώνω.

Διότι εσύ είσαι το κραταίωμά μου και η καταφυγή μου, και εξαιτίας του ονόματός σου θα με οδηγήσεις και θα με διαθρέψεις. Αυτά τα είπε και στον δέκατο έβδομο ψαλμό. Θα με βγάλεις από την παγίδα αυτήν, την οποία έκρυψαν για μένα, διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής μου, Κύριε. Στα χέρια σου θα παραθέσω το πνεύμα μου· με λύτρωσες, Κύριε ο Θεός της αληθείας. Από τις δοκιμασίες του παρελθόντος, έχω πειστεί ότι και τώρα θα με ελευθερώσεις από κάθε παγίδα που κατασκευάζεται από τους εχθρούς μου. Διότι, όσο χρόνο βρίσκομαι στον θνητό τούτο βίο, γνωρίζω ότι δέχομαι πόλεμο· και μέχρι την έσχατη αναπνοή βρίσκομαι σε αγωνία εξαιτίας των επιβουλών των εχθρών. Αλλά έχω πειστεί ότι, έχοντας εναποθέσει την ελπίδα μου σε εσένα, δεν θα καταισχυνθώ ποτέ. Τον ονόμασε δε Θεό της αληθείας επίκαιρα και κατάλληλα με όσα αναφέρονται· διότι δεν είναι δυνατόν να διαψευστεί εκείνος που έχει ελπίσει σε εσένα, ούτε εκείνος που έχει πιστέψει στις υποσχέσεις σου.

Επειδή, λοιπόν, είτε ο λόγος της σοφίας, είτε ο λόγος της γνώσεως, είτε η πίστη, είτε η αντίληψη, είτε η κυβέρνηση, είτε οτιδήποτε άλλο από όσα μας σώζουν έχει καταγραφεί στις Γραφές, όλα αυτά τα ενεργεί το ένα και το αυτό Πνεύμα, διανέμοντάς τα ιδιαιτέρως στον καθένα όπως ακριβώς βούλεται· για τον λόγο αυτό, δεν απορρίπτουμε τον λόγο του Ευνόμιου, ο οποίος λέει ότι το Πνεύμα συνεργεί με τους πιστούς προς κατανόηση και θεωρία όσων έχουν διαταχθεί από αυτό το ίδιο το Πνεύμα, επειδή όλα τα αγαθά διδάγματα έχουν διαταχθεί σε εμάς από Αυτό. «Αντηχώντας», λέει, «σε εκείνους που προσεύχονται». Το να προσπαθήσει κανείς με σπουδή να ανασκευάσει το νόημα αυτού του ρητού θα ήταν μωρό, εφόσον εξ αρχής είναι εξίσου προφανές σε όλους το γελοίο και το ανόητο αυτής της φράσης. Διότι ποιος είναι τόσο παράφρων και εκτός εαυτού, ώστε να περιμένει να μάθει από εμάς ότι το Άγιο Πνεύμα δεν είναι κουδούνι ή άδειο πιθάρι, ώστε να αντηχεί και να δονείται δεχόμενο ως χτύπημα τη φωνή εκείνου που προσεύχεται; «Οδηγώντας», λέει, «προς το συμφέρον». Αυτό το πράττει παρομοίως τόσο ο Πατέρας όσο και ο Υιός. Διότι «καθοδηγεί ως πρόβατο τον Ιωσήφ», και οδήγησε σαν πρόβατα τον λαό Του, και «το Πνεύμα το αγαθό μας οδηγεί σε ευθεία γη». «Κραταιώνοντας (ενισχύοντας)», λέει, «προς την ευσέβεια». Ο Δαβίδ λέει ότι αποτελεί έργο του Θεού το να κραταιώνει τον άνθρωπο στην ευσέβεια· διότι «Εσύ είσαι η κραταίωση και η καταφυγή μου», λέει ο προφήτης, και «ο Κύριος είναι το κραταίωμα του λαού Του», και «Αυτός θα δώσει δύναμη και κραταίωση στον λαό Του».

Στο τέλος. Ψαλμός του Δαβίδ περί εκστάσεως. Διότι ο προφήτης, έχοντας θεάσει τα μυστήρια που επρόκειτο να τελεστούν στο τέλος, περιήλθε σε έκσταση λόγω του θαύματος. «Επί σοι, Κύριε». Ο προφήτης λέει: Κύριε, μην ακυρώσεις (μην καθυστερήσεις) την ελπίδα μας, αλλά επίσπευσε το μυστήριο της ενανθρωπήσεώς σου. «Εν τη δικαιοσύνη». Όντας δίκαιος ως Θεός, γλίτωσέ με από τους [συκοφάντες και τους] απίστους και απάλλαξέ με από τη μέριμνα και φέρε εις πέρας το μυστήριο της παρουσίας σου. «Κλίνον». Δηλαδή σκύψε με ευσπλαχνία στην προσευχή μου, λέει ο Αδάμ, και βιάσου να με ελευθερώσεις από τη συνοχή των δαιμόνων <ειδώλων>. «Γενού μοι». Δηλαδή φρόντισε για εμένα ενώπιον του Θεού, λέει ο Αδάμ στον Χριστό, ως μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων. «Και εις οίκον». Δώσε μου, λέει ο άνθρωπος, την εκκλησία, ώστε να καταφεύγω σε αυτήν ως σε λιμάνι σωτηρίας και να σώζομαι από τους πονηρούς εχθρούς [μου]. «Ότι κραταίωμά μου». Ο Θεός είναι το στήριγμα και η καταφυγή του ανθρώπου. «Και ένεκεν του ονόματος». Διότι με το όνομα του Χριστού σώθηκε ο άνθρωπος, έχοντας οδηγηθεί στην οδό της σωτηρίας και έχοντας τραφεί με το σώμα και το αίμα του Χριστού. «Εξάξεις». Οι δαίμονες βέβαια πάντοτε στον άνθρωπο, αλλά και οι Ιουδαίοι στον Χριστό· διότι ζητούσαν να παγιδεύσουν με τα λόγια αυτόν που δεν πλανάται. «Εις χείρας σου». Ο Υιός απευθύνεται προς τον Πατέρα (λέγει), βεβαιώνοντας την ενανθρώπηση. «Ελυτρώσω με». (Λύτρωσε) τον άνθρωπο από την πλάνη των δαιμόνων <ειδώλων>.

Ψαλμός 30 <Εις το τέλος· Ψαλμός του Δαβίδ· εκστάσεως.> Έχει δύναμη όχι απλώς αναφερόμενος στον Δαβίδ και στον Δεσπότη Χριστό, αλλά και σε όλους εμάς, που επιλέγουμε να λέμε: «Σε σένα, Κύριε, έλπισα, ας μην ντροπιαστώ ποτέ· με τη δικαιοσύνη σου ελευθέρωσέ με» από τα πάθη «και βγάλε με» από τους εχθρούς. «Σκύψε σε μένα το αυτί σου» και αφού ακούσεις, ελευθέρωσέ με γρήγορα από τους εχθρούς και τα πάθη μου. «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και οίκος καταφυγής για να με σώσεις. Διότι στήριγμά μου και καταφυγή μου είσαι εσύ» και κανένας άλλος, «και χάριν του ελέους σου θα με οδηγήσεις» προς τα ευάρεστα σε σένα «και θα με θρέψεις» με τροφή άφθαρτη, τον άρτο των αγγέλων σου. «Θα με βγάλεις από αυτήν την παγίδα, την οποία μου έκρυψαν» τα πλήθη των Ιουδαίων, «διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής» της ενανθρωπήσεώς μου, και εγώ «στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου» ανεβαίνοντας στον σταυρό, και θα με λυτρώσεις ως Θεός και Πατέρας. «Μίσησας αυτούς που προσκολλώνται σε ματαιότητες» άσκοπα και μάταια, «εγώ όμως, ελπίζοντας σε σένα τον Κύριο, θα αγαλλιάσω και θα ευφρανθώ για το έλεός σου. Διότι επέβλεψες στην ταπείνωση» της μορφής του δούλου και «αφού έσωσες από τις θλίψεις την ψυχή μου, δεν με έκλεισες στα χέρια των εχθρών· αλλά έστησες σε ευρύχωρο τόπο τα πόδια μου» ανασταίνοντάς με από το μνήμα.