Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 30:6

Περί του σταυρού· «Ο Κύριος εβασίλευσε από το ξύλο». Περί των ήλων· «Τρύπησαν τα χέρια μου και τα πόδια μου». Περί του όξους και της χολής· «Και έδωσαν στο φαγητό μου χολή, και στη δίψα μου με πότισαν όξος». Περί της φωνής επί του σταυρού· «Θεέ, Θεέ μου, πρόσεξέ με· γιατί με εγκατέλειψες;» Περί της τελευταίας φωνής· «Στα χέρια σου θα παραθέσω το πνεύμα μου». Περί του θανάτου· «Συγκαταλέχθηκα με αυτούς που κατεβαίνουν στον άδη». Περί του τάφου· «Με έβαλαν σε λάκκο κατώτατο». Περί του ότι δεν φθάρθηκε το σώμα· «Δεν θα δώσεις τον όσιό σου να δει φθορά». Περί της αναστάσεως· «Ανάστηθι, Θεέ, κρίνε τη γη». Περί της αναλήψεως· «Ανέβηκε ο Θεός με αλαλαγμό». Περί της καθέδρας εκ δεξιών· «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε εκ δεξιών μου». Περί της Δευτέρας Παρουσίας του· «Ο Θεός θα έλθει εμφανώς». Περί της πάνδημης κρίσεώς του· «Πυρ θα προπορεύεται ενώπιόν του και θα καταφλέξει ολόγυρα τους εχθρούς του». Ότι για τη δικαιοκρισία του θα επαινεθεί από τα επουράνια τάγματα· «Και οι ουρανοί θα αναγγείλουν τη δικαιοσύνη του. Εις το τέλος, υπέρ των κρυφίων του Υιού». Δείξε μου άλλον υιό, Ιουδαίε, που να έχει πάθει ή να έχει πράξει αυτά, και σε συγχωρώ για την αμφιβολία σου. Εάν όμως δεν έχεις να δείξεις, είναι ολοφάνερο ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, ο οποίος φανέρωσε τα προλεχθέντα κρυφά.

Με λύτρωσες, Κύριε, ο Θεός της αλήθειας. Τα λέει αυτά ωσάν να έχει ήδη εισακουστεί. Μίσησας εκείνους που διαφυλάσσουν ματαιότητες ανώφελα. Ονομάζει «ματαιότητες» τους περισπασμούς του παρόντος βίου· για τους οποίους, όταν εργαζόμαστε, κοπιάζουμε για μια ματαιότητα. Η λέξη «ανώφελα» ακολουθεί εκείνον που διαφυλάσσει ματαιότητες.

Εκείνος δε λέει: Υπάρχει κανείς ισχυρότερος από τον Θεό; Αν βρισκόμαστε στα χέρια του Θεού και ψάλλουμε μαζί με τον Δαβίδ ότι «Στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου», τι φοβόμαστε; Όμως, δεν είπε ο Θεός ότι θα καταστρέψει την πόλη της Νινευή;

Δείχνει μετριοφροσύνη μη θεωρώντας τον εαυτό του άξιο να επιτύχει το αίτημά του, παρά μόνο χάρη στο θείο όνομα. «Στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου». (A f. 167 b) Σύμφωνα με τη βαθύτερη έννοια, στήνοντας ενέδρα στην ψυχή του, τον συνέλαβαν στην αμαρτία· διότι είναι πολλές οι παγίδες της ζωής μέχρι την τελευταία αναπνοή. Επειδή, λοιπόν, δέχεται πόλεμο στην ψυχή του, καθότι οι άγιοι δείχνουν λίγη φροντίδα για το σώμα, και φοβούμενος μήπως πληγωθεί από τους απατεώνες, παραδίδει το πνεύμα του στον Θεό, ονομάζοντας «χέρια» τις προνοητικές Του δυνάμεις. Το παρόν ρητό, άλλωστε, χρησιμοποίησε και ο Σωτήρας προσηλωμένος στον σταυρό. Το πνεύμα, η Γραφή ονομάζει άλλοτε τη διάνοια, όπως όταν λέει ο Απόστολος για την παρθένο: «Για να είναι άγια και στο πνεύμα και στο σώμα»· άλλοτε την ψυχή, όπως στον Ιάκωβο: «Όπως το σώμα χωρίς πνεύμα είναι νεκρό»· και άλλοτε τη συνείδηση που είναι συνδεδεμένη με την ψυχή, όπως στο: «Ποιος γνωρίζει τα εσώτερα του ανθρώπου, παρά μόνο το πνεύμα που είναι μέσα του;». Το δε προκείμενο χωρίο θα κατανοηθεί και με τους τρεις αυτούς τρόπους.

Ή ποιος τον επικαλέστηκε και τον περιφρόνησε; Διότι ο Κύριος είναι οικτίρμων και ελεήμων, συγχωρεί αμαρτίες και σώζει σε καιρό θλίψης. Ο φόβος, επομένως, του Θεού είναι πύργος ισχύος απέναντι στον εχθρό. Μην καταρρίψεις λοιπόν τον πύργο, και δεν θα αλωθείς. Αλλά να έχεις την προσοχή σου στραμμένη στον Φιλάνθρωπο, βοώντας μαζί με τον Προφήτη προς την αγαθότητά του: Επί σε, Κύριε, ήλπισα, ας μην ντροπιαστώ στον αιώνα. Σύμφωνα με τη δικαιοσύνη σου, λύτρωσέ με και ελευθέρωσέ με. Κλίνε προς εμένα το αυτί σου, σπεύσε να με γλιτώσεις· γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και οίκος καταφυγής για να με σώσεις. Διότι εσύ είσαι το στήριγμά μου και το καταφύγιό μου, και ένεκα του ονόματός σου θα με οδηγήσεις και θα με διαθρέψεις. Θα με βγάλεις από αυτή την παγίδα που μου έκρυψαν, διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής μου, Κύριε. Στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου· με λύτρωσες, Κύριε, ο Θεός της αλήθειας. Έτσι ώστε να πει και Εκείνος σε εμάς αυτό που είναι γραμμένο ως εξής: Εγώ θα είμαι μαζί σου, και δεν θα σε εγκαταλείψω, ούτε θα σε περιφρονήσω. Έχε δύναμη και ανδρεία. Και πάλι λέει: Μην τους φοβηθείς, ούτε να δειλιάσεις μπροστά τους, διότι εγώ είμαι μαζί σου, λέει ο Κύριος, για να σε ελευθερώνω.

Διότι εσύ είσαι το κραταίωμά μου και η καταφυγή μου, και εξαιτίας του ονόματός σου θα με οδηγήσεις και θα με διαθρέψεις. Αυτά τα είπε και στον δέκατο έβδομο ψαλμό. Θα με βγάλεις από την παγίδα αυτήν, την οποία έκρυψαν για μένα, διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής μου, Κύριε. Στα χέρια σου θα παραθέσω το πνεύμα μου· με λύτρωσες, Κύριε ο Θεός της αληθείας. Από τις δοκιμασίες του παρελθόντος, έχω πειστεί ότι και τώρα θα με ελευθερώσεις από κάθε παγίδα που κατασκευάζεται από τους εχθρούς μου. Διότι, όσο χρόνο βρίσκομαι στον θνητό τούτο βίο, γνωρίζω ότι δέχομαι πόλεμο· και μέχρι την έσχατη αναπνοή βρίσκομαι σε αγωνία εξαιτίας των επιβουλών των εχθρών. Αλλά έχω πειστεί ότι, έχοντας εναποθέσει την ελπίδα μου σε εσένα, δεν θα καταισχυνθώ ποτέ. Τον ονόμασε δε Θεό της αληθείας επίκαιρα και κατάλληλα με όσα αναφέρονται· διότι δεν είναι δυνατόν να διαψευστεί εκείνος που έχει ελπίσει σε εσένα, ούτε εκείνος που έχει πιστέψει στις υποσχέσεις σου.

Ο άνδρας βρισκόταν ετοιμοθάνατος, αναζητούμενος από την ουράνια χορεία, προς την οποία έστρεφε το βλέμμα του εδώ και πολύ καιρό. Ολόκληρη η πόλη είχε κατακλύσει τον χώρο γύρω του, αδυνατώντας να αντέξει την απώλεια, καταγγέλλοντας την αποδημία του σαν να επρόκειτο για τυραννία και επιχειρώντας να συγκρατήσουν την ψυχή του, σαν να ήταν δυνατόν να αναχαιτιστεί ή να εξαναγκαστεί είτε με τα χέρια είτε με ικεσίες· διότι ο πόνος τούς είχε καταστήσει παράφρονες. Ο καθένας ήταν πρόθυμος, αν ήταν δυνατόν, να προσθέσει κάτι από τη δική του ζωή σε εκείνον. Όταν όμως ηττήθηκαν (καθώς έπρεπε να καταδειχθεί ότι ήταν άνθρωπος) και εκείνος, προφέροντας για τελευταία φορά το «Εις χείρας σου παραθήσομαι το πνεύμά μου», εξέπνευσε με πραότητα στα χέρια των αγγέλων που τον παραλάμβαναν, έχοντας μυήσει τους παρόντες σε πνευματικά μυστήρια και έχοντας τους καταστήσει καλύτερους με τις υποθήκες του, τότε συνέβη ένα θαύμα, το πιο ονομαστό από όσα είχαν συμβεί ποτέ.

Στο τέλος. Ψαλμός του Δαβίδ περί εκστάσεως. Διότι ο προφήτης, έχοντας θεάσει τα μυστήρια που επρόκειτο να τελεστούν στο τέλος, περιήλθε σε έκσταση λόγω του θαύματος. «Επί σοι, Κύριε». Ο προφήτης λέει: Κύριε, μην ακυρώσεις (μην καθυστερήσεις) την ελπίδα μας, αλλά επίσπευσε το μυστήριο της ενανθρωπήσεώς σου. «Εν τη δικαιοσύνη». Όντας δίκαιος ως Θεός, γλίτωσέ με από τους [συκοφάντες και τους] απίστους και απάλλαξέ με από τη μέριμνα και φέρε εις πέρας το μυστήριο της παρουσίας σου. «Κλίνον». Δηλαδή σκύψε με ευσπλαχνία στην προσευχή μου, λέει ο Αδάμ, και βιάσου να με ελευθερώσεις από τη συνοχή των δαιμόνων <ειδώλων>. «Γενού μοι». Δηλαδή φρόντισε για εμένα ενώπιον του Θεού, λέει ο Αδάμ στον Χριστό, ως μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων. «Και εις οίκον». Δώσε μου, λέει ο άνθρωπος, την εκκλησία, ώστε να καταφεύγω σε αυτήν ως σε λιμάνι σωτηρίας και να σώζομαι από τους πονηρούς εχθρούς [μου]. «Ότι κραταίωμά μου». Ο Θεός είναι το στήριγμα και η καταφυγή του ανθρώπου. «Και ένεκεν του ονόματος». Διότι με το όνομα του Χριστού σώθηκε ο άνθρωπος, έχοντας οδηγηθεί στην οδό της σωτηρίας και έχοντας τραφεί με το σώμα και το αίμα του Χριστού. «Εξάξεις». Οι δαίμονες βέβαια πάντοτε στον άνθρωπο, αλλά και οι Ιουδαίοι στον Χριστό· διότι ζητούσαν να παγιδεύσουν με τα λόγια αυτόν που δεν πλανάται. «Εις χείρας σου». Ο Υιός απευθύνεται προς τον Πατέρα (λέγει), βεβαιώνοντας την ενανθρώπηση. «Ελυτρώσω με». (Λύτρωσε) τον άνθρωπο από την πλάνη των δαιμόνων <ειδώλων>.

Τέτοια πράγματα, λοιπόν, ο προφήτης τα ονόμασε εκούσια. Διότι όσα δεν υπόκεινται στην αναγκαιότητα των νόμων, αλλά αποτελούν καρπό φιλόθεης διάθεσης, εύλογα ονομάζονται εκούσια. Και καθώς περιπίπτουμε με πολλούς τρόπους σε περιστάσεις και θλίψεις, δίνουμε υποσχέσεις στον Θεό, σύμφωνα με το χωρίο: «Θα σου εκπληρώσω τις ευχές μου, που πρόφεραν τα χείλη μου και μίλησε το στόμα μου κατά τη θλίψη μου». Αυτά, λοιπόν, πρέπει οπωσδήποτε να τα εκπληρώνουμε. Έχει όμως ο λόγος αυτός και άλλη έννοια. Εκούσια, λοιπόν, είναι όσα γίνονται καθ' υπέρβαση των εντολών του Θεού. Εντολή του Θεού είναι να συνάπτεται κανείς με μία γυναίκα· διότι τίμιος είναι ο γάμος και η συζυγική κλίνη αμίαντη· ενώ τους πόρνους και τους μοιχούς θα τους κρίνει ο Θεός. Εάν όμως κάποιος θέλει να ασκήσει την παρθενία, αυτό αποτελεί εκούσια πράξη του. Ομοίως, μας επιτρέπεται να έχουμε τροφές, σκεπάσματα και ενδύματα· εάν όμως επιλέγουμε να ασκήσουμε την ακτημοσύνη, αυτό αποτελεί δική μας εκούσια επιλογή. Και εάν επιθυμούμε διακαώς να ζήσουμε τον μονήρη και μοναχικό βίο, αυτό είναι εκούσιό μας. Ως προς αυτά, λοιπόν, ο προφήτης εύχεται να κατευοδωθούν όσοι θέλουν να τα πράξουν. «Η ψυχή μου βρίσκεται στα χέρια σου διαπαντός· και τον νόμο σου δεν τον λησμόνησα». Διότι, προστατευόμενος από τη δική σου πρόνοια, εξόρισα τη λήθη των νόμων σου. Επειδή καθένας που αναθέτει τον εαυτό του στον Θεό, παραδίδει την ψυχή του στα χέρια Του, όπως λέει και σε άλλον ψαλμό: «Διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής μου, Κύριε, στα χέρια σου θα παραθέσω το πνεύμα μου».

Ας είναι αυτά τα λόγια της προσευχής μου μεσιτευτικά υπέρ εμού, και ενόσω ζω και όταν πεθάνω· αυτή η εξομολόγηση και τα δάκρυα ας κατευθυνθούν ως θυμίαμα ενώπιόν σου· εγώ δε καθημερινώς αναμένω το αναπόφευκτο του θανάτου. Και το μεν άθλιο σώμα μου, αφού παραδοθεί στην ταφή, θα φθαρεί και θα αναλυθεί στα στοιχεία από τα οποία συντέθηκε, το οποίο εσύ, ο Ζωοδότης, θα αναστήσεις άφθαρτο κατά τον καιρό της παλιγγενεσίας· το δε πνεύμα μου το παραδίδω στα χέρια σου. Ανάπαυσε, Άγιε Δέσποτα, στο φως των ζώντων και στην κατοικία εκείνων που ευφραίνονται, τους γεννήτορες, τους προγόνους και τους αδελφούς μου, οι οποίοι υπήρξαν ευγνώμονες δούλοι σου· διότι, αν και αμαρτήσαμε, δεν απομακρυνθήκαμε από εσένα, ούτε απλώσαμε τα χέρια μας προς ξένο Θεό, αλλά εσένα γνωρίσαμε, και εσένα αγαπήσαμε, και σε εσένα πιστέψαμε, και εσένα προσκυνούμε, τον Ένα εν Τριάδι Θεό, και σε εσένα προσευχόμαστε, και σε εσένα στηρίζουμε τις ελπίδες της σωτηρίας μας. Ελέησέ μας κατά το μέγα σου έλεος, και σώσε μας στην επουράνια και αιώνια βασιλεία σου.

Του Δαμασκηνού. Επειδή ο όρος «πνεύμα» νοείται με πολλούς τρόπους, πρέπει να αναφερθούν οι σημασίες του. Πνεύμα, λοιπόν, ονομάζεται το Άγιο Πνεύμα· λέγονται όμως πνεύμα και οι δυνάμεις του Αγίου Πνεύματος, όπως στο χωρίο: «Θα αναπαυθούν επάνω του επτά πνεύματα». Διότι θεωρώ πως ο Ησαΐας συνηθίζει να αποκαλεί πνεύματα τις ενέργειες του Πνεύματος. Πνεύμα είναι και ο αγαθός άγγελος, όπως στο: «Αυτός που κάνει τους αγγέλους του πνεύματα». Πνεύμα είναι και ο δαίμονας, όπως: «Το πνεύμα το άλαλο και κουφό». Πνεύμα είναι και η ψυχή, όπως: «Στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου». Υπάρχουν δε περιπτώσεις όπου και ο νους λέγεται πνεύμα.

Ψαλμός 30 <Εις το τέλος· Ψαλμός του Δαβίδ· εκστάσεως.> Έχει δύναμη όχι απλώς αναφερόμενος στον Δαβίδ και στον Δεσπότη Χριστό, αλλά και σε όλους εμάς, που επιλέγουμε να λέμε: «Σε σένα, Κύριε, έλπισα, ας μην ντροπιαστώ ποτέ· με τη δικαιοσύνη σου ελευθέρωσέ με» από τα πάθη «και βγάλε με» από τους εχθρούς. «Σκύψε σε μένα το αυτί σου» και αφού ακούσεις, ελευθέρωσέ με γρήγορα από τους εχθρούς και τα πάθη μου. «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και οίκος καταφυγής για να με σώσεις. Διότι στήριγμά μου και καταφυγή μου είσαι εσύ» και κανένας άλλος, «και χάριν του ελέους σου θα με οδηγήσεις» προς τα ευάρεστα σε σένα «και θα με θρέψεις» με τροφή άφθαρτη, τον άρτο των αγγέλων σου. «Θα με βγάλεις από αυτήν την παγίδα, την οποία μου έκρυψαν» τα πλήθη των Ιουδαίων, «διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής» της ενανθρωπήσεώς μου, και εγώ «στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου» ανεβαίνοντας στον σταυρό, και θα με λυτρώσεις ως Θεός και Πατέρας. «Μίσησας αυτούς που προσκολλώνται σε ματαιότητες» άσκοπα και μάταια, «εγώ όμως, ελπίζοντας σε σένα τον Κύριο, θα αγαλλιάσω και θα ευφρανθώ για το έλεός σου. Διότι επέβλεψες στην ταπείνωση» της μορφής του δούλου και «αφού έσωσες από τις θλίψεις την ψυχή μου, δεν με έκλεισες στα χέρια των εχθρών· αλλά έστησες σε ευρύχωρο τόπο τα πόδια μου» ανασταίνοντάς με από το μνήμα.

Πώς είναι δυνατόν να μην είναι, αφού πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο και εκεί και εδώ· εννοώ δηλαδή τον Υιό, προς τον οποίο έχει ειπωθεί: «Ας δημιουργήσουμε άνθρωπο»· και για τον οποίο πάλι αναφέρεται: «Και έπλασε ο Θεός τον άνθρωπο», και έπειτα «εμφύσησε». Γεν. Λύση. Αλλά, άριστε, θα σε ρωτήσω κι εγώ κάτι· και εσύ απάντησέ μου. Άραγε η λέξη «Πνεύμα», εννοώ δηλαδή αυτό το όνομα, εκλαμβάνεται πάντοτε από τη Γραφή με μία μόνο σημασία, όπως για το ένα Πνεύμα της Τριάδος, ή αναφέρεται και σε περισσότερα άλλα; Διότι, αν ισχυρίζεσαι ότι σημαίνει μόνο αυτό το ένα, πώς ονομάζεται Πνεύμα και ολόκληρη η θεότητα; Και πάλι ο Πατέρας, και επίσης ο Υιός, όπως έχει ειπωθεί: «σε εκείνον όμως που θα βλασφημήσει κατά του Αγίου Πνεύματος»· και «Ο Θεός είναι Πνεύμα», και «Πνεύμα προ του προσώπου μας είναι ο Χριστός Κύριος». Και πώς απαριθμούνται επτά πνεύματα στον Ησαΐα; Και πάλι, άλλο είναι το πνεύμα της υιοθεσίας, λέει ο Απόστολος. Και πού θα κατατάξεις τις χιλιάδες και τις μυριάδες των αγγέλων, για τους οποίους λέει ο Δαβίδ: «Αυτός που κάνει τους αγγέλους του πνεύματα»; Ακόμη και τα πνεύματα των δικαίων, σύμφωνα με το χωρίο: «Πνεύματα και ψυχές δικαίων». Και το: «Κύριε, στα χέρια σου παραδίδω το πνεύμα μου», το οποίο συνηθίζεται να λέγεται από τους αγίους. Και το ζωοποιό Πνεύμα που διαστέλλεται από το γράμμα που θανατώνει· και τα πνεύματα τα οποία, σύμφωνα με τον θεολογικότατο Ευαγγελιστή, ομολογούν ότι ο Ιησούς Χριστός έχει έλθει εν σαρκί και υπάρχει εν σαρκί.

Ναι, Ποιητή και Πλάστη μου, σκέπασέ με με το χέρι σου και μην με εγκαταλείψεις, ναι, μην κρατήσεις κακία. Την πολλή μου αγνωμοσύνη, Δέσποτα, μην την υπολογίσεις, αλλά αξίωσε και εμένα με το φως σου μέχρι τέλους να πορευτώ στον δρόμο των εντολών σου χωρίς οκνηρία και μέσα σε αυτό το ίδιο το φως των χεριών σου, Πανοικτίρμον, να παραδώσω το πνεύμα μου, λυτρώνοντάς με από τους εχθρούς, το σκοτάδι, τη φωτιά και τις αιώνιες κολάσεις, Λόγε. Ναι, εσύ που είσαι πλούσιος στους οικτιρμούς και ανέκφραστος στο έλεος, αξίωσέ με να παραδώσω την ψυχή μου στα χέρια σου, όπως ακριβώς και τώρα βρίσκομαι στο δικό σου χέρι, Σωτήρα. Ας μην παρεμποδίσει, λοιπόν, τον δρόμο μου η αμαρτία. Ας μην με περικόψει, ας μην με αποσπάσει από το χέρι σου, αλλά ας ντροπιαστεί ο φοβερός και ψυχοφθόρος άρχοντας βλέποντάς με να βρίσκομαι μέσα στην παλάμη σου, Δέσποτα, όπως ακριβώς και τώρα δεν τολμά να πλησιάσει κοντά μου, βλέποντάς με να σκεπάζομαι από τη δική σου χάρη. Μην με κατακρίνεις, Χριστέ, μην με απωθήσεις στον άδη, μην κατεβάσεις την ψυχή μου στον βυθό του θανάτου, επειδή τολμώ να επικαλούμαι το όνομά σου, εγώ ο ρυπαρός, ο μιαρός και ολότελα βέβηλος, ας μην ανοίξει η γη να με καταπιεί, Λόγε, εμένα τον παραβάτη, που δεν είμαι καθόλου άξιος ούτε να ζω ούτε να μιλώ, ας μην κατέλθει φωτιά πάνω μου και με αφανίσει ξαφνικά, χωρίς να μου δοθεί η ευκαιρία να πω ούτε καν το Κύριε ελέησον. Εσύ που είσαι πλούσιος στους οικτιρμούς, ο από τη φύση σου φιλάνθρωπος, μη θελήσεις να έλθεις σε κρίση μαζί μου. Διότι τι θα μπορούσα να πω, εφόσον αποτελώ προσωποποίηση της αμαρτίας; Τι λοιπόν θα μπορούσα να πω, έστω και στο ελάχιστο, εγώ ο καταδικασμένος;

Και στα μεν χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου, στις δε παλάμες των μαθητών σου το άψαυστο και θεοδόχο σώμα μου, από το οποίο εσύ, η αθανασία, ανέτειλες, για να το μεταφέρουν. Ας σταθούν δίπλα μου για χαρά μου εκείνοι που είναι διασκορπισμένοι στα πέρατα της οικουμένης, οι κήρυκες και υπηρέτες του Ευαγγελίου σου. Επίσης, ευδόκησας να μετατεθεί ο δίκαιος Ενώχ, όντας ακόμη ζωντανός, χάριν αναγκαιότητας, και ο Θεσβίτης Ηλίας να αναληφθεί με πύρινο άρμα από τον ορατό κόσμο προς αθέατους τόπους, αναμένοντας και οι δύο τον χρόνο της φρικτής και ολόφωτης δεύτερης παρουσίας σου. Και πάλι θαυματούργησας μεταφέροντας και επιστρέφοντας τον προφήτη Αμβακούμ από την Ιερουσαλήμ στη Βαβυλώνα μέσα σε μια στιγμή, για να βοηθήσει τον Δανιήλ. Τι δεν σου είναι δυνατό, αρκεί μόνο να το θελήσεις;