Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 30:7

Με λύτρωσες, Κύριε, ο Θεός της αλήθειας. Τα λέει αυτά ωσάν να έχει ήδη εισακουστεί. Μίσησας εκείνους που διαφυλάσσουν ματαιότητες ανώφελα. Ονομάζει «ματαιότητες» τους περισπασμούς του παρόντος βίου· για τους οποίους, όταν εργαζόμαστε, κοπιάζουμε για μια ματαιότητα. Η λέξη «ανώφελα» ακολουθεί εκείνον που διαφυλάσσει ματαιότητες.

Εμίσησες εκείνους που προσκολλώνται σε εντελώς μάταια πράγματα. Εγώ όμως στον Κύριο ήλπισα· θα αγαλλιάσω και θα ευφρανθώ για το έλεός σου. Δικαιολογημένα χαίρεσαι με τους εραστές της αλήθειας και αυτούς αποδέχεσαι· γι' αυτό έχει ειπωθεί: Την αλήθεια εκζητεί ο Κύριος. Εκείνους όμως που ασπάζονται τη ματαιότητα, δικαιολογημένα τους αποστρέφεσαι και τους μισείς, εφόσον επιδιώκουν το ψεύδος.

Εμίσησας τους υιούς των Ιουδαίων, οι οποίοι έως σήμερα διατηρούν μάταια και ανώφελα την έχθρα προς τον Σωτήρα. Εγώ δε — επί τω ελέει σου: Ο προφήτης βλέποντας (έχοντας λάβει θάρρος) ότι τα μυστήρια, τα οποία κηρύχθηκαν από αυτόν, φθάνουν στην εκπλήρωσή τους, αγαλλιάται πνευματικά με πολλή χαρά. Διότι επέβλεψες: Επειδή σε πολλή ταπείνωση βρισκόταν (υπάρχει) ο άνθρωπος, μέσα στην πλάνη των ειδώλων. Όλα αυτά δε ο Χριστός τα αναφωνεί εκ μέρους του ανθρώπου. Έσωσας: Από τις θλίψεις που περιέβαλλαν τον άνθρωπο, τις οποίες του επέφεραν οι δαίμονες, όπως ακριβώς οι Ιουδαίοι στον Χριστό. Και δεν με παρέδωσες (δεν με συνέκλεισας): Διότι ο Χριστός λύτρωσε τον άνθρωπο από τα χέρια του διαβόλου. Έστησας: Διότι αφού καθάρισε όλη τη γη, την κατέστησε ελεύθερη για τον άνθρωπο. Ελέησόν με: Ο Χριστός, θλιβόμενος πάνω στον σταυρό εκ μέρους του ανθρώπου. Εταράχθη: Δηλαδή, απέστρεψα τον οφθαλμό μου από τον λαό των Ιουδαίων με θυμό και μεγάλη οργή. Η ψυχή μου: Πόνεσα, δηλαδή, για τον λαό [των Ιουδαίων]· διότι και η ψυχή και η κοιλία (καρδιά) πόνεσαν, καθώς είναι σάρκα του Θεού. Διότι εξέλιπε: Πάνω στον σταυρό κατά τη σάρκα. Ησθένησεν: Ο Αδάμ, έχοντας πτωχεύσει από τον Θεό. Και τα οστά: Κρεμάμενος πάνω στον σταυρό. Παρά πάντας: Αναφέρεται στον ονειδισμό, τον οποίο υπέμεινε ο Χριστός πάνω στον σταυρό από τους άνομους (παράνομους) Ιουδαίους. Και στους γείτονες: Και οι απόστολοι και όλοι οι γνωστοί καταλήφθηκαν από φόβο Θεού κατά την ώρα του πάθους.

ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. —Περί της μισοπονηρίας και περί αυτών που δεν αρέσουν στον Θεό. «Άτοπα πράγματα δεν θέλει να βλέπει ο Κύριος· απέναντί του δεν θα εισέλθει ο Κύριος.» «Διότι δεν είσαι Θεός που θέλει την ανομία. Δεν θα κατοικήσει μαζί σου αυτός που πράττει την πονηρία, ούτε θα παραμείνουν.» —«Εμίσησας όλους όσοι τηρούν ματαιότητες ανωφελώς.» —«Αγάπησας τη δικαιοσύνη και εμίσησας την ανομία.» —«Ο Θεός διεσκόρπισε τα οστά των ανθρωπαρέσκων· ντροπιάστηκαν, διότι ο Θεός τους εξουδένωσε.» —«Εξουδένωσες όλους εκείνους που αποστατούν από τα προστάγματά σου, διότι άδικη είναι η σκέψη τους.» «Βδέλυγμα για τον Κύριο είναι τα ψευδή χείλη· βδέλυγμα για τον Κύριο είναι ο άδικος λογισμός.» «Εκείνος που κρίνει δίκαιο τον άδικο, και άδικο τον δίκαιο, είναι ακάθαρτος και βδελυρός ενώπιον του Κυρίου.» «Ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερηφάνους.» —«Βδέλυγμα στον Κύριο είναι οι διεστραμμένες οδοί.» —«Ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος.» «Εγώ είμαι ο Κύριος, που αγαπώ τη δικαιοσύνη και μισώ τις αρπαγές από αδικία.» «Μου γίνατε βάρος· δεν θα ανεχθώ πλέον τις αμαρτίες σας. Όταν απλώνετε τα χέρια σας προς εμένα, θα αποστρέψω τα μάτια μου από εσάς. Και εάν πληθύνετε τη δέηση, δεν θα σας εισακούσω. Διότι τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα.» «Μισητή ενώπιον του Κυρίου και των ανθρώπων είναι η υπερηφάνεια.» Αυτό που στους ανθρώπους θεωρείται υψηλό, είναι βδέλυγμα ενώπιον του Κυρίου.

Ψαλμός 30 <Εις το τέλος· Ψαλμός του Δαβίδ· εκστάσεως.> Έχει δύναμη όχι απλώς αναφερόμενος στον Δαβίδ και στον Δεσπότη Χριστό, αλλά και σε όλους εμάς, που επιλέγουμε να λέμε: «Σε σένα, Κύριε, έλπισα, ας μην ντροπιαστώ ποτέ· με τη δικαιοσύνη σου ελευθέρωσέ με» από τα πάθη «και βγάλε με» από τους εχθρούς. «Σκύψε σε μένα το αυτί σου» και αφού ακούσεις, ελευθέρωσέ με γρήγορα από τους εχθρούς και τα πάθη μου. «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και οίκος καταφυγής για να με σώσεις. Διότι στήριγμά μου και καταφυγή μου είσαι εσύ» και κανένας άλλος, «και χάριν του ελέους σου θα με οδηγήσεις» προς τα ευάρεστα σε σένα «και θα με θρέψεις» με τροφή άφθαρτη, τον άρτο των αγγέλων σου. «Θα με βγάλεις από αυτήν την παγίδα, την οποία μου έκρυψαν» τα πλήθη των Ιουδαίων, «διότι εσύ είσαι ο υπερασπιστής» της ενανθρωπήσεώς μου, και εγώ «στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου» ανεβαίνοντας στον σταυρό, και θα με λυτρώσεις ως Θεός και Πατέρας. «Μίσησας αυτούς που προσκολλώνται σε ματαιότητες» άσκοπα και μάταια, «εγώ όμως, ελπίζοντας σε σένα τον Κύριο, θα αγαλλιάσω και θα ευφρανθώ για το έλεός σου. Διότι επέβλεψες στην ταπείνωση» της μορφής του δούλου και «αφού έσωσες από τις θλίψεις την ψυχή μου, δεν με έκλεισες στα χέρια των εχθρών· αλλά έστησες σε ευρύχωρο τόπο τα πόδια μου» ανασταίνοντάς με από το μνήμα.

Και επειδή σε δέχθηκε η βασιλική αυλή και εγκαταστάθηκες στα ανάκτορα, δεν υπήρχε κανείς που να μην ξεπεράσεις εξαιτίας του καλού σου τρόπου και της σύνεσής σου, ή που να μην καθυποτάξεις με το γλυκό ρεύμα της γλώσσας σου, ή που να μην αγκιστρώσεις με το σεμνό και χαριτωμένο ήθος σου, χωρίς να επιδεικνύεις ούτε χαλαρό φρόνημα ώστε να υπολείπεσαι του δέοντος, ούτε βέβαια παίρνοντας τον τύπο των υπεροπτών και αγέρωχων, που τεντώνουν τον τράχηλό τους σαν σκληρό νεύρο και που προτιμούν να σκοντάφτουν και να τοποθετούν άσχημα τα βήματα του σώματός τους παρά να αλλοιώσουν έστω και λίγο τον αλαζονικό τους χαρακτήρα και να περιορίσουν το οίδημα της υπεροψίας τους, αλλά ακολουθώντας και ενσαρκώνοντας τη μέση οδό της αρετής. Αλλά δεν ήσουν ούτε κόλακας σαν πίθηκος, ούτε δόλιος σαν αλεπού, ούτε άρπαγας σαν λύκος, ούτε εχθρικός σαν το φίδι, ούτε μνησίκακος σαν την καμήλα και, όπως λέει ο Δαβίδ, δεν φύλαγες του κάκου μάταια πράγματα, ούτε βέβαια φορούσες το προσωπείο της υποκρισίας ούτε έκρυβες κάτω από τον μανδύα σου διπρόσωπη και δίχρωμη γνώμη, ούτε είχες ενδυθεί το παρδαλό δέρμα της λεοπάρδαλης.

Και εγώ, αφού περιγέλασα αυτά τα πράγματα όπως άλλωστε και κάθε άλλος, αλλά χωρίς να παρασυρθώ σε δικαιολογημένο θυμό από την έπαρση του ανδρός, αναχώρησα από εκεί μετά από λίγο, αποχαιρετώντας ειρηνικά και τον ίδιο και όλους τους παρευρισκομένους. Εκείνος όμως, που δεν είναι πράος, αν και μάταια διατείνεται ότι είναι μαθητής του Χριστού, και ματαιοπονεί φουσκώνοντας από υπερηφάνεια για την ιδιότητά του, εξέλαβε και εκείνη τη μικρή αντίρρηση ως βαρύ πλήγμα και, όπως λέει ο Δαβίδ, «διατηρώντας εις μάτην ματαιότητες», δεν παύει μέχρι τώρα να μαίνεται φοβερά εναντίον μας, και τον έχει κυριεύσει ισχυρή μανία. Θέλοντας μάλιστα να παρουσιάσει και εγγράφως τη δική του άποψη, την οποία έχει σχετικά με τα μυστήρια του Χριστού που προσφέρονται σε εμάς τους πιστούς προς μετάληψη, συνέταξε κάποιο σύγγραμμα το οποίο βρίσκεται ακόμη στην κατοχή του (δεν γνωρίζω αν επειδή είναι διεστραμμένο, παρόλο που καθημερινά πλένεται, αλείφεται με μύρο, χτενίζεται και στολίζεται με ξένα στολίδια ενώπιον εκείνων στους οποίους εμφανίζεται), στο οποίο επιτέθηκε σε κάποιους ανωνύμως, επειδή δήθεν υποστηρίζουν και πρεσβεύουν ότι ο ζωοποιός άρτος ούτε τεμαχίζεται ούτε μασιέται με τα δόντια, αλλά γλιστρά στον φάρυγγα κατά τον τρόπο των σωμάτων που είναι εντελώς άτμητα και ως κάτι σκληρό και αμάσητο. Ερωτώμενος δε ο πλάστης και δημιουργός αυτών των παράδοξων αιρέσεων, ποιοι μπορεί να είναι αυτοί που φρονούν τόσο αλλόκοτα, απαριθμεί πολλούς άλλους, και μαζί με αυτούς και εμάς, χωρίς να διστάζει καθόλου ούτε να αισθάνεται ντροπή για όσα εκστομίζει.