Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 31:11

Διότι εάν κάποιος απέχει από το κακό και, ανατρέχοντας στη σύνεση που αρμόζει στον άνθρωπο, αποβάλει το κτηνώδες φρόνημα και γίνει σοφός και σώφρων άνδρας, τότε ακριβώς θα καταστήσει ελπίδα και καταφύγιό του τον Θεό που τον συνέτισε. Τότε θα περικυκλωθεί και αυτός από έλεος και οικτιρμούς, και θα βρεθεί υπό το χέρι του Θεού, ο οποίος γνωρίζει και δύναται να σώζει. <Ευφρανθείτε για τον Κύριο, και αγαλλιάσθε, δίκαιοι.> (A f. 173 b, C f. 66 b) Πόσο εξαιρετικά σοφό είναι το συμπέρασμα της ωδής! Διότι αποτρέπει το να καυχιέται κανείς για τα κοσμικά πράγματα, και προτρέπει μάλλον να χαίρεται για τον Θεό.

Ευφρανθείτε εν Κυρίω και αγαλλιάστε, δίκαιοι, και καυχηθείτε, όλοι οι ευθείς στην καρδιά. Αφού ο λόγος περιέγραψε την απάντηση προς εκείνον που προσευχήθηκε, και του υποσχέθηκε τα προλεχθέντα, μεταβαίνει στο σύνολο του ανθρώπινου γένους, θέλοντας, λόγω της υπερβολικής του φιλανθρωπίας, να σωθούν όλοι.

Και ο ίδιος ο Δαβίδ, αφού ολοκλήρωσε την εξομολόγησή του και αξιώθηκε αίσιας απόκρισης και υπόσχεσης, από την υπερβολική του χαρά προσφέρει την ωφέλεια και στους υπόλοιπους ανθρώπους. «Ευφρανθείτε για τον Κύριο και αγαλλιάσθε, δίκαιοι, και καυχηθείτε όλοι οι ευθείς στην καρδιά». Όπως ακριβώς απηύθυνε τις κατάλληλες προτροπές στο αριστερό τάγμα των αμαρτωλών, προσφέροντας τον εαυτό του ως υπόδειγμα σε όσους επιστρέφουν από τις αμαρτίες, έτσι και στους δικαίους ευαγγελίζεται τα οικεία και αρμόζοντα σε αυτούς μέσα από τα προκείμενα λόγια, προτρέποντάς τους να μην ευφραίνονται για κανένα από τα κοσμικά πράγματα, αλλά να έχουν ως μεγάλο καύχημά τους τον Κύριο, και να ευφραίνονται μόνο για Αυτόν, να χαίρονται και να αγαλλιούν για ένα τόσο μεγάλο αγαθό. Αλλά και «όποιος καυχάται, ας καυχάται εν Κυρίω», σύμφωνα με τον Απόστολο. Εύλογα, λοιπόν, και εδώ επισφραγίζεται το συμπέρασμα όλου του λόγου, λέγοντας: Και καυχηθείτε σε αυτόν όλοι οι ευθείς στην καρδιά· διότι δεν πρέπει να υπερηφανεύεστε για τον εαυτό σας, αλλά για τον ίδιο τον Κύριο, ο οποίος έγινε για εσάς η αιτία κάθε αρετής.

ΨΑΛΜΟΣ ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ ΛΒ΄. Σύμφωνα με την εβραϊκή ανάγνωση και κατά τους λοιπούς ερμηνευτές, ο ψαλμός είναι ανεπίγραφος· διατηρεί όμως μεγάλη συνέχεια με τον προηγούμενό του. Διότι, αφού προείπε στο τέλος εκείνου: «Ευφρανθείτε επί τον Κύριο και αγαλλιάσθε, δίκαιοι», ξεκίνησε σχεδόν με την ίδια λέξη τον παρόντα, λέγοντας: «Αγαλλιάσθε, δίκαιοι, εν Κυρίω». Και μου φαίνεται ότι τα όσα λέγονται προφητικά στον παρόντα ψαλμό αναφέρονται στο πρόσωπο εκείνων που υποδείχθηκαν στον προηγούμενο ψαλμό, σύμφωνα με το: «Μακάριοι εκείνοι των οποίων συγχωρήθηκαν οι ανομίες, και των οποίων σκεπάστηκαν οι αμαρτίες».

Διάψαλμα: εναλλαγή του λόγου. «Θα σε συνετίσω»: Ο Χριστός απευθύνεται προς τον άνθρωπο, έχοντάς τον διδάξει τους νόμους της χάριτος και έχοντάς τον εγκαταστήσει στην οδό του Ευαγγελίου. «Θα στηρίξω πάνω σου [τα μάτια μου]»: Διότι, από τότε που προσέλαβε τον άνθρωπο, δεν μπορεί πλέον να τον αποβάλει, δηλαδή δεν μπορεί να αποστρέψει τα μάτια του από αυτόν, επειδή η θεότητα είναι ενωμένη με αυτόν. «Μη γίνεστε»: Ο λόγος απευθύνεται προς τους Ιουδαίους: γιατί μαίνεστε σαν τα κτήνη που δεν έχουν σύνεση; «Με χαλινάρι και φίμωτρο»: Αναφέρεται στους Ιουδαίους ως κτηνώδεις, διότι φίμωτρό τους έγινε ο σταυρός και χαλινάρι το Ευαγγέλιο, και από όλα αυτά φιμώθηκαν ως βλάσφημοι του διαβόλου. «Πολλές οι μάστιγες»: Διότι από τότε που ο Χριστός ήλθε στη γη, [ο διάβολος] δέχθηκε πολλές μάστιγες· επειδή όσα επινόησε κατά του Χριστού, τα έπραξε εναντίον του εαυτού του. «Εκείνον όμως που ελπίζει»: Καμία επινόηση του διαβόλου δεν έβλαψε (δεν νίκησε) τον Χριστό· διότι το έλεος και η αλήθεια περικυκλώνουν Αυτόν και κάθε άνθρωπο που φοβάται τον Κύριο αληθινά. «Ευφρανθείτε»: Διότι μετά την ανάσταση του Χριστού (του Θεού) από τους νεκρούς, όλοι οι πιστοί γεμίζουν με ευφροσύνη και αγαλλίαση. «Και καυχάσθε»: Διότι η ανάσταση του Χριστού είναι το καύχημα όλων των αγίων [και των πιστών χριστιανών].

«Ευφρανθείτε για τον Κύριο και αγαλλιάσθε, δίκαιοι», ως εραστές του Κυρίου, και εν Κυρίω αρμόζει «να αγαλλιάσθε και να καυχάσθε, όλοι οι ευθείς στην καρδιά». Διότι, λέει, ο «εύθετος» σε αγάπησε και οι «ευθείς προσκολλήθηκαν σε σένα».