Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 31:8

Εσύ είσαι η καταφυγή μου. Αφού είπε εκείνα περί της αμαρτίας, ικετεύει να απαλλαγεί από τα δεινά που του επιβλήθηκαν εξαιτίας της. Και πράγματι λαμβάνει την απόκριση· διότι του λέγει ο φιλάνθρωπος Κύριος: Θα σε συνετίσω και θα σε καθοδηγήσω σε αυτήν την οδό.

Ο δε τρίτος αναφέρεται σε εκείνους που έσφαλαν μεν, αλλά όχι από εσκεμμένα κακή και πονηρή πρόθεση. <Εσύ είσαι η καταφυγή μου από τη θλίψη που με περισφίγγει.> (A f. 172 b) Είναι σπουδαίο το να μην επαίρεται κανείς για τον εαυτό του, αλλά μάλλον να γνωρίζει Εκείνον που μπορεί να τον γλιτώσει, όταν μας κατατρέχουν λογισμοί και θλίψεις που, εξαιτίας της ευσέβειας, επιπίπτουν σαν κεραυνός και μας ταράζουν. <Αγαλλίασή μου, λύτρωσέ με από αυτούς που με περικύκλωσαν.> (A f. 172 b) Αυτά τα λέει εκ μέρους εκείνων που διψούσαν για τη σωτηρία μέσω του Χριστού, μέσω του Οποίου αποκρούσαμε την κατήφεια από την αρχαία κατάρα· και ενδυθήκαμε την ευφροσύνη και τη χαρά, απαλλαγμένοι από τον θάνατο και την αμαρτία, και ποιο από τα άνωθεν αγαθά δεν αποκτήσαμε πλούσιο; Και δεν περικυκλώνουν τους αγίους μόνο ασεβείς και αλιτήριοι άνθρωποι, αλλά ακόμη και τα ίδια τα κακοποιά στίφη των δαιμόνων. <Θα σε συνετίσω και θα σε καθοδηγήσω σε αυτήν την οδό μου στην οποία θα πορευθείς.> (A f. 173) Σε αυτόν που προσευχήθηκε για λύτρωση από τους εχθρούς, απαντά ο Θεός υποσχόμενος ότι θα τον οδηγήσει σε ευθεία οδό: Διότι θα σε συνετίσω, λέει, και θα σου υποδείξω την οδό που θα βαδίσεις, η οποία οδηγεί στο τρισμακάριο τέλος, και θα επιβλέπω τα πάντα γύρω από εσένα, ώστε, φωτιζόμενος από τις φωτιστικές ακτίνες, να μπορείς να βλέπεις την οδό που σου έχει υποσχεθεί. <Με χαλινό και στόμιο ας σφίξεις τις σιαγόνες τους.> (A f. 173 b, C f. 66 b) Στρέφει τον λόγο του προς τον Θεό.

«Θα σε συνετίσω και θα σε καθοδηγήσω σε αυτήν την οδό που θα πορευθείς· θα επιστηρίξω πάνω σου τους οφθαλμούς μου». Αυτό που λέγεται μέσω του προφήτη: «Ενώ εσύ ακόμη θα ομιλείς, εγώ θα πω: Ιδού, είμαι παρών», εκπληρωνόταν και στον Δαβίδ. Διότι, ενώ εκείνος προσευχόταν και ανέπεμπε τη δέησή του, το θείο Πνεύμα τον αξιώνει απαντήσεως, προτρέποντάς τον να έχει θάρρος. Διότι λέγει: Εγώ θα σε συνετίσω και θα σε καθοδηγήσω· αντί αυτού ο Ακύλας αναφέρει: «Θα σου μεταδώσω γνώση και θα σε φωτίσω σε αυτήν την οδό που θα πορευθείς»· ενώ ο Σύμμαχος λέγει: «Θα σε συνετίσω και θα σου υποδείξω την οδό την οποία θα βαδίσεις». Διότι του υπόσχεται να του δείξει Εκείνον που είπε: «Εγώ είμαι η οδός». Αυτός δε ήταν ο Λόγος του Θεού, ο οποίος οδηγεί εκείνους που οδοιπορούν προς το τρισμακάριο τέλος, στον ίδιο Του τον Πατέρα. Αντί δε της φράσεως, «Θα επιστηρίξω πάνω σου τους οφθαλμούς μου», ο Σύμμαχος λέγει: «Θα βουλευθώ για εσένα με τον οφθαλμό μου». Επειδή δηλαδή «οι οφθαλμοί του Κυρίου επιβλέπουν τους δικαίους, και τα ώτα αυτού είναι στραμμένα στη δέησή τους»· εύλογα καταξιώνει τον δικό Του οφθαλμό σε αυτόν που έχει αναπέμψει τόσες προσευχές, έτσι ώστε, αφού φωτιστεί η διάνοιά του από τις φωτιστικές ακτίνες που εκπέμπονται από τον θείο οφθαλμό, να αντικρίσει την οδό που του υποσχέθηκε. Γι' αυτόν τον λόγο οι οφθαλμοί του Κυρίου δεν επιβλέπουν τους πάντες, αλλά αποκλειστικά τους δικαίους· διότι από τους ασεβείς αποστρέφει τους δικούς Του οφθαλμούς.

Διάψαλμα: εναλλαγή του λόγου. «Θα σε συνετίσω»: Ο Χριστός απευθύνεται προς τον άνθρωπο, έχοντάς τον διδάξει τους νόμους της χάριτος και έχοντάς τον εγκαταστήσει στην οδό του Ευαγγελίου. «Θα στηρίξω πάνω σου [τα μάτια μου]»: Διότι, από τότε που προσέλαβε τον άνθρωπο, δεν μπορεί πλέον να τον αποβάλει, δηλαδή δεν μπορεί να αποστρέψει τα μάτια του από αυτόν, επειδή η θεότητα είναι ενωμένη με αυτόν. «Μη γίνεστε»: Ο λόγος απευθύνεται προς τους Ιουδαίους: γιατί μαίνεστε σαν τα κτήνη που δεν έχουν σύνεση; «Με χαλινάρι και φίμωτρο»: Αναφέρεται στους Ιουδαίους ως κτηνώδεις, διότι φίμωτρό τους έγινε ο σταυρός και χαλινάρι το Ευαγγέλιο, και από όλα αυτά φιμώθηκαν ως βλάσφημοι του διαβόλου. «Πολλές οι μάστιγες»: Διότι από τότε που ο Χριστός ήλθε στη γη, [ο διάβολος] δέχθηκε πολλές μάστιγες· επειδή όσα επινόησε κατά του Χριστού, τα έπραξε εναντίον του εαυτού του. «Εκείνον όμως που ελπίζει»: Καμία επινόηση του διαβόλου δεν έβλαψε (δεν νίκησε) τον Χριστό· διότι το έλεος και η αλήθεια περικυκλώνουν Αυτόν και κάθε άνθρωπο που φοβάται τον Κύριο αληθινά. «Ευφρανθείτε»: Διότι μετά την ανάσταση του Χριστού (του Θεού) από τους νεκρούς, όλοι οι πιστοί γεμίζουν με ευφροσύνη και αγαλλίαση. «Και καυχάσθε»: Διότι η ανάσταση του Χριστού είναι το καύχημα όλων των αγίων [και των πιστών χριστιανών].

«Υπέρ αυτής», λοιπόν, της άφεσης «θα προσευχηθεί κάθε όσιος σε κατάλληλο καιρό» ειλικρινούς μετάνοιας και δεν πρόκειται να αποτύχει στον σκοπό του. «Όμως, σε κατακλυσμό πολλών υδάτων, σε αυτόν δεν θα πλησιάσουν», δηλαδή, πολλοί πειρασμοί δεν πρόκειται να πλησιάσουν αυτόν που προσεύχεται ειλικρινά. Διότι η Γραφή συνηθίζει να ονομάζει ύδατα τους πειρασμούς. «Εσύ είσαι η καταφυγή μου από τη θλίψη που με περιβάλλει», διότι έτσι ακριβώς έχουν τα πράγματα· «Κύριε», λέει, «στη θλίψη σε θυμηθήκαμε». «Εσύ που είσαι η αγαλλίασή μου, λύτρωσέ με από αυτά που με περικύκλωσαν», δηλαδή τα θλιβερά. Ναι, λέει: «Θα σε συνετίσω και θα σε καθοδηγήσω σε αυτόν τον δρόμο, στον οποίο θα πορευθείς», και «θα στηρίξω πάνω σου τα μάτια μου». Πλην όμως, «Μη γίνεστε σαν το άλογο και το μουλάρι, που δεν έχουν σύνεση· με φίμωτρο και χαλινάρι θα σφίξεις τις σιαγόνες εκείνων που δεν σε πλησιάζουν», ώστε, έστω και με αυτόν τον τρόπο ωθούμενοι, να καταφύγουν σε εσένα. «Πολλές είναι οι μάστιγες του αμαρτωλού, εκείνον όμως που ελπίζει στον Κύριο, θα τον περικυκλώσει το έλεος».

Προς τον Σμυρναίο. Μήπως, αλίμονο, εδέθη και η γλώσσα σου, σοφέ πρόεδρε, εξαιτίας των σημερινών καιρών, οι οποίοι επιτρέπουν στην ποδάγρα να δένει ακόμη και τις γλώσσες; Έτσι τα πάντα εξαγριώνονται προς το χειρότερο. Αλλά μήπως αυτό ούτε από τους καιρούς προκλήθηκε ούτε εσύ το έπαθες, αλλά αναπληρώνεις την επικοινωνία με εμάς μέσω των όσων λέγεις στον αδελφό μας, καθοδηγώντας και συνετίζοντάς τον σε αυτήν την οδό, μέσω της οποίας πορεύεται προς τα της φιλοσοφίας; Το αποδέχομαι αυτό και το θεωρώ πιο ευχάριστο από κάθε επικοινωνία μαζί μας. Να συνομιλείς λοιπόν συχνότερα με τον νέο, εάν σε ενδιαφέρει καθόλου το να μας ευφραίνεις πιο συχνά. Ας απολαμβάνει λοιπόν και από τους κοινούς κρατήρες της σοφίας σου και ας συνεστιάζεται από τις προσφορές μαζί με τους υπόλοιπους αγαθούς άφρονες. Θέλω όμως να του δίνεται και κάτι ξεχωριστά από αυτήν, ώστε να έχει ως κέρδος ό,τι του χαριστεί κρυφά, επειδή και οι μητέρες πολλές φορές, όταν πάρουν παράμερα ένα από τα δικά τους παιδιά, του προσφέρουν ιδιαιτέρως κάποιο γλύκισμα.

Η δε πηγή της σοφίας, η σοφία, δηλαδή ο Χριστός, είθε να σε συνετίζει και να σε καθοδηγεί σε αυτή την οδό που πορεύεσαι, και να σε διδάσκει τη γνώση Του μαζί με την πράξη.