Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 33:5

Εκζήτησα τον Κύριο, και με εισάκουσε. Αυτά, λέγει, ας τα ακούσουν οι πράοι, ότι εγώ, σε εκείνον τον χαλεπό καιρό, όταν όλος ο θυμός των μνησίκακων στρεφόταν εναντίον μου, και κάθε χέρι οπλιζόταν εναντίον μου, και ενώ εγώ, γυμνός και άοπλος, ήμουν εκτεθειμένος στους εχθρούς έτοιμος για κάθε βασανιστήριο, τότε δεν συγχύστηκαν οι λογισμοί μου από τον φόβο, δεν απομακρύνθηκα από τη σκέψη του Θεού, δεν απελπίστηκα για τη δική μου σωτηρία, αλλά εκζήτησα τον Κύριο. Δεν ζήτησα απλώς κάποια κοινή και πρόσκαιρη ελπίδα από τον Κύριο, αλλά τον εκζήτησα. Διότι η έμφαση του ρήματος «εκζητώ» δηλώνει κάτι περισσότερο από το απλό «ζητώ», όπως ακριβώς και η «εξερεύνηση» σε σχέση με την απλή «έρευνα». Διότι λέγει η Γραφή, «εξαντλήθηκαν κάνοντας επισταμένες εξερευνήσεις». Επομένως, ο λόγος αυτός φανερώνει πολλή ησυχία και αταραξία μέσω της λέξεως «εκζήτηση».

Πολλές είναι οι θλίψεις των δικαίων, και από όλες αυτές θα τους ελευθερώσει ο Κύριος. Σε κάθε περίπτωση, λέει, θλιβόμαστε, αλλά δεν οδηγούμαστε σε αδιέξοδο. Γι' αυτό λέει και ο Κύριος στους μαθητές Του: «Στον κόσμο θα έχετε θλίψη· αλλά να έχετε θάρρος, εγώ έχω νικήσει τον κόσμο». Ώστε, αν δεις ποτέ τους δικαίους να βρίσκονται σε ασθένειες, σε σωματικές αναπηρίες, σε απώλεια των οικείων τους, σε πληγές, σε ατιμώσεις, σε κάθε είδους ανέχεια και στέρηση των αναγκαίων, να θυμάσαι ότι: «Πολλές είναι οι θλίψεις των δικαίων, και από όλες αυτές θα τους ελευθερώσει ο Κύριος». Εκείνος δε που λέει ότι δεν ταιριάζει στον δίκαιο η θλίψη, δεν λέει τίποτε άλλο παρά ότι δεν ταιριάζει στον αθλητή ο αντίπαλος. Αν όμως δεν αγωνίζεται ο αθλητής, ποιες αφορμές θα έχει για να λάβει τα στεφάνια; Ήδη δε για τέταρτη φορά αναφέρεται σε αυτόν τον ψαλμό με ποιον τρόπο ελευθερώνει από τη θλίψη ο Κύριος εκείνους που θέλει να ελευθερώσει. Διότι, πρώτον μεν λέει: «Αναζήτησα τον Κύριο, και με εισάκουσε, και από όλες τις θλίψεις μου με ελευθέρωσε»· δεύτερον δε πάλι: «Αυτός ο φτωχός έκραξε, και ο Κύριος τον εισάκουσε, και από όλες τις θλίψεις του τον έσωσε»· και τρίτον: «Έκραξαν οι δίκαιοι, και ο Κύριος τους εισάκουσε, και από όλες τις θλίψεις τους τους ελευθέρωσε»· και τελευταίο: «Πολλές είναι οι θλίψεις των δικαίων, και από όλες αυτές θα τους ελευθερώσει ο Κύριος».

Μεγαλύνετε τον Κύριο μαζί μου, και ας υψώσουμε το όνομά του από κοινού. Διότι εκείνοι που μέσω των έργων και του ενάρετου βίου τους κοσμούν την εικόνα του Θεού μέσα τους, αυτόν δοξάζουν και υψώνουν. Αναζήτησα τον Κύριο και με εισάκουσε. Επειδή στο «αναζήτησα» ανταποδόθηκε το «με εισάκουσε».

«Ψαλμός του Δαβίδ, όταν αλλοίωσε...» Ο Δαβίδ υποδηλώνει αυτούς που πρόκειται να σωθούν, όπως και ο ίδιος σώθηκε μέσω της επινοήσεώς του. Διότι ολόκληρος αυτός ο ψαλμός είναι γεμάτος από διδασκαλία και προτροπή για όσους αγωνίζονται υπέρ της θεοσεβείας, καθώς και περί του βαπτίσματος. «Θα ευλογήσω» Όχι σε κάποιον συγκεκριμένο καιρό, αλλά πάντοτε, όσοι ζουν κατά Θεόν δεν παύουν να Τον ευλογούν. «Διαπαντός» Διότι νύχτα και μέρα οι δίκαιοι <πιστοί> δεν παύουν να υμνούν ακατάπαυστα τον Θεό (οι δίκαιοι δεν παύουν να αινούν ακατάπαυστα τον Θεό). «Εν τω Κυρίω» Λαμβάνοντας κάθε ψυχή τον έπαινο από τον Θεό, εφόσον ζει (έζησε) με καθαρότητα. «Ας ακούσουν» Όσοι πολιτεύθηκαν με νηπιάζουσα (άδολη) την ψυχή, αυτοί, ακούγοντας τον Θεό να λέγει: «Σε ποιον θα αναπαυθώ, εάν όχι στον πράο και ήσυχο;», ευφραίνονται ενδυναμωνόμενοι από την ελπίδα. «Μεγαλύνατε» Ο προφήτης προτρέπει τους πιστούς. «Και ας υψώσουμε» Διότι αρμονικά οι δίκαιοι Τον μεγαλύνουν, δοξάζοντας το όνομα του Θεού από κοινού, δηλαδή κάθε ημέρα. «Εξεζήτησα» Εκ προσώπου του ανθρώπου ο Κύριος βοά προς τον Πατέρα, γινόμενος τύπος για τους πιστούς. «Και από όλες» Εκείνους που Τον επικαλούνται με πίστη και φόβο Θεού, τους λυτρώνει (θα τους λυτρώσει) από κάθε θλίψη. «Προσέλθετε» Προτροπή του Αγίου Πνεύματος για το βάπτισμα. «Και τα πρόσωπα» Διότι, ποιος πίστεψε στον Κύριο και καταισχύνθηκε;

ΤΙΤΛΟΣ Αʹ. — Περί του να αναζητούμε τον Θεό και να τον ακολουθούμε, και ότι στο όνομά του πρέπει να πράττουμε τα πάντα. «Θα αγιαστώ ανάμεσα σε αυτούς που με πλησιάζουν.» «Κύριο τον Θεό σου θα φοβηθείς, και αυτόν μόνο θα λατρεύσεις, και σε αυτόν θα προσκολληθείς, και στο όνομά του θα ορκίζεσαι. Αυτός είναι το καύχημά σου, και αυτός είναι η ζωή σου.» «Δεν εγκατέλειψες αυτούς που σε αναζητούν, Κύριε.» «Σφίξε με χαλινάρι και στόμιο τα σαγόνια εκείνων που δεν σε πλησιάζουν.» «Αναζήτησα τον Κύριο και με εισάκουσε, και από όλες τις θλίψεις μου με λύτρωσε.» «Εκείνοι που απομακρύνονται από εσένα, θα χαθούν.» «Πλούσιοι φτώχυναν και πείνασαν, ενώ εκείνοι που αναζητούν τον Κύριο δεν θα στερηθούν κανένα αγαθό.» «Ας αγαλλιάσουν και ας ευφρανθούν για εσένα όλοι όσοι σε αναζητούν, Κύριε.» «Αναζητήστε τον Θεό, και θα ζήσει η ψυχή σας.» «Ας ευφρανθεί η καρδιά εκείνων που αναζητούν τον Κύριο.» «Εκείνος που αναζητεί τον Κύριο, θα βρει γνώση μαζί με δικαιοσύνη.»

Θα ευλογώ τον Κύριο σε κάθε καιρό, διότι εισάκουσε με ευσπλαχνία τη φωνή μου και με ελευθέρωσε πλήρως από κάθε θλίψη· ας το ακούσουν οι πράοι και ας ευφρανθούν, υμνώντας Τον μαζί με εμένα. Ενώ απεικονίζεσαι σε εικόνα, συ ο Απερίγραπτος ως προς την αόρατη μορφή, όπως ακριβώς ήσουν πάνω στη γη, επιτελείς πάντοτε ποικίλα θαύματα και, έχοντας καθαγιάσει τη θάλασσα, παρέχεις φάρμακο για τα φοβερά ρεύματα.

Ψαλμός λγ'. <Του Δαβίδ, όταν αλλοίωσε το πρόσωπό του ενώπιον του Αβιμέλεχ, και εκείνος τον απέλυσε, και έφυγε.> «Θα ευλογήσω τον Κύριο», δηλαδή, όπως αρμόζει «σε κάθε καιρό, διαρκώς η αίνεσή του θα είναι στο στόμα μου», είτε θλίβομαι είτε αγάλλομαι. «Στον Κύριο θα επαινεθεί η ψυχή μου»· χωρίς να θηρεύει καθόλου τους επαίνους των ανθρώπων. «Ακούστε οι πράοι και ευφρανθείτε. Μεγαλύνετε τον Κύριο μαζί μου, και ας υψώσουμε το όνομά του όλοι μαζί. Αναζήτησα τον Κύριο, και με εισάκουσε και από όλες τις θλίψεις μου με ελευθέρωσε». Αυτά δε τα έλεγε ο Δαβίδ αφού ελευθερώθηκε με κάποιο τέχνασμα από τα χέρια του Αβιμέλεχ, και αφού γεύτηκε εμπειρικά τη θεία βοήθεια, προσκαλεί και εμάς να προσεγγίσουμε τον Θεό. «Προσέλθετε», λέει, «προς αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν θα ντροπιαστούν. Αυτός ο φτωχός έκραξε, και ο Κύριος τον εισάκουσε και από όλες τις θλίψεις του τον έσωσε», από τα χέρια του Αβιμέλεχ. Διότι ονόμασε τον εαυτό του φτωχό, επειδή αποκρίθηκε στον Αβιμέλεχ ως παράφρων και αφέθηκε ελεύθερος. «Θα στρατοπεδεύσει άγγελος Κυρίου γύρω από εκείνους που τον φοβούνται και θα τους ελευθερώσει» από τα επικείμενα δεινά.