Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 33:6

Προσέλθετε σε αυτόν και φωτιστείτε. Με βάση τα όσα έλαβε επειδή έδειξε εμπιστοσύνη, σε αυτό το επίπεδο πίστης καθοδηγεί και τους άλλους. Αυτός ο φτωχός έκραξε, και ο Κύριος τον εισάκουσε. Μάθετε, λέγει, από τη δική μου περίπτωση να έχετε θάρρος στον Θεό των όλων. Διότι, αν και ήμουν ταπεινός και βοσκός προβάτων, με αξίωσε της δικής του πρόνοιας και με ανέδειξε ανώτερο από όσους με πολεμούσαν.

Εκείνο είναι απομάκρυνση από την αμαρτία· τούτο, οικείωση με τον Θεό. Ενός μόνο άνδρα, του Ιωάννη, ήταν το κήρυγμα, και όλους τους είλκυε προς τη μετάνοια· εσύ όμως, ενώ διδάσκεσαι από τους προφήτες: «Λουστείτε, καθαροί γίνετε»· ενώ νουθετείσαι μέσω των ψαλμών: «Προσέλθετε σε αυτόν και φωτιστείτε»· ενώ δέχεσαι το Ευαγγέλιο από τους αποστόλους: «Μετανοήστε, και ας βαπτιστεί ο καθένας σας στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού για άφεση αμαρτιών, και θα λάβετε την επαγγελία του Αγίου Πνεύματος»· ενώ προσκαλείσαι από τον ίδιο τον Κύριο, ο οποίος λέει: «Ελάτε προς εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω» (διότι όλα αυτά συνέτρεξαν σήμερα κατά το ανάγνωσμα)· διστάζεις και το σκέφτεσαι και χρονοτριβείς; Ενώ κατηχείσαι τον λόγο από νήπιο, δεν έχεις ακόμη συγκατατεθεί στην αλήθεια; Ενώ πάντοτε μαθαίνεις, δεν έφτασες ακόμη στην επίγνωση;

Και τώρα, οίκε του Ιακώβ, ελάτε να πορευθούμε στο φως του Κυρίου. Αυτή είναι μια δεύτερη κλήση, η οποία προσκαλεί τους ευεργετούμενους προς τα τελειότερα. Διότι, μετά την άνοδο στο όρος του Κυρίου και την εξύψωση πάνω από τα γήινα, σαν να έχει μεταλάβει κανείς μια καθαρότερη λάμψη, είναι δυνατόν να συναντήσει το θείο φως, το οποίο φωτίζει τους οφθαλμούς της ψυχής για την κατανόηση των μακάριων και νοητών θεαμάτων και των θείων θεωρημάτων. Παρόμοιο με αυτό είναι και εκείνο που αναφέρει ο Ψαλμωδός: Προσέλθετε προς αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν πρόκειται να καταισχυνθούν. Διότι δεν καταισχύνονται εκείνοι επί των οποίων έχει αποτυπωθεί το φως του προσώπου του Κυρίου. Εκείνος όμως που πράττει τα φαύλα, μισεί το φως.

Και από όλες τις θλίψεις μου με λύτρωσε. Ολόκληρη η ζωή του δικαίου είναι τεθλιμμένη, και στενή και τεθλιμμένη είναι η οδός· και, πολλές είναι οι θλίψεις των δικαίων. Γι' αυτό και ο Απόστολος λέει, σε κάθε τι θλιβόμαστε· και, ότι διαμέσου πολλών θλίψεων πρέπει να εισέλθουμε στη βασιλεία του Θεού. Ο Θεός, όμως, λυτρώνει τους αγίους του από τη θλίψη, όχι αφήνοντάς τους αδοκίμαστους, αλλά χαρίζοντάς τους την υπομονή. Διότι, εάν η θλίψη κατεργάζεται υπομονή, και η υπομονή δοκιμή· εκείνος που αφαιρεί τη θλίψη στέρησε από τον εαυτό του τη δοκιμή. Όπως, λοιπόν, κανείς δεν στεφανώνεται χωρίς αντίπαλο, έτσι κανείς δεν μπορεί να αναδειχθεί δόκιμος παρά μόνο διαμέσου των θλίψεων. Επομένως, από όλες τις θλίψεις με λύτρωσε, όχι μην επιτρέποντας να θλίβομαι, αλλά επειδή μαζί με τον πειρασμό χαρίζει και την έκβαση, ώστε να μπορώ να τον υπομείνω. Προσέλθετε προς αυτόν, και φωτιστείτε· και τα πρόσωπά σας δεν θα καταισχυνθούν. Σε όσους κάθονται στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, σε αυτούς παραγγέλλει να προσέλθουν στον Κύριο και να πλησιάσουν τις ακτίνες της θεότητάς του, προκειμένου, αφού ελλαμφθούν από την αλήθεια μέσω της προσέγγισης, να χωρέσουν μέσα τους κατά χάρη τον φωτισμό του.

Διότι, όπως ακριβώς αυτό το αισθητό φως δεν ανατέλλει σε όλους με τον ίδιο τρόπο, αλλά σε εκείνους που έχουν οφθαλμούς, που βρίσκονται σε εγρήγορση και που μπορούν χωρίς κανένα εμπόδιο να απολαύσουν την έλευση του ήλιου· έτσι και ο ήλιος της δικαιοσύνης, το αληθινό φως, που φωτίζει κάθε άνθρωπο ο οποίος έρχεται στον κόσμο, δεν χαρίζει τη λαμπρότητά του σε όλους, παρά μόνο σε εκείνους που πολιτεύονται επάξιά του. Διότι «φως», λέει η Γραφή, «ανέτειλε», όχι για τον αμαρτωλό, αλλά για τον δίκαιο. Όπως, δηλαδή, ο ήλιος ανέτειλε μεν, αλλά όχι για τις νυχτερίδες ούτε για τα άλλα νυκτόβια ζώα· έτσι και το φως από τη φύση του είναι λαμπρό και φωτιστικό, όμως δεν μετέχουν όλοι στη λαμπρότητά του. Έτσι και «κάθε άνθρωπος που πράττει τα φαύλα μισεί το φως και δεν έρχεται προς το φως, για να μη φανερωθούν τα έργα του». «Προσέλθετε, λοιπόν, προς Αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν θα ντροπιαστούν». Μακάριος είναι εκείνος που, κατά την ημέρα της δικαιοκρισίας του Θεού – όταν θα έλθει ο Κύριος να φωτίσει τα κρυφά του σκότους και να φανερώσει τις βουλές των καρδιών – θα τολμήσει να βρεθεί κάτω από εκείνο το ελεγκτικό φως, και θα αποχωρήσει ακαταίσχυντος, επειδή διατήρησε τη συνείδησή του αμόλυντη από πονηρά έργα. Διότι όσοι έπραξαν τα φαύλα θα αναστηθούν για ονειδισμό και αισχύνη, βλέποντας στον ίδιο τους τον εαυτό το αίσχος και τα αποτυπώματα των αμαρτημάτων τους.

Ενός ανδρός, του Ιωάννη, ήταν το κήρυγμα, και προσέλκυε τους πάντες προς τη μετάνοια. Εσύ όμως, ενώ διδάσκεσαι από τους προφήτες: «Λουστείτε, γίνετε καθαροί»· ενώ νουθετείσαι από τους Ψαλμούς: «Προσέλθετε προς αυτόν και φωτιστείτε»· ενώ δέχεσαι το ευαγγελικό μήνυμα από τους αποστόλους: «Μετανοήστε, και ας βαπτιστεί ο καθένας σας στο όνομα του Κυρίου Ιησού για την άφεση των αμαρτιών, και θα λάβετε την επαγγελία του Πνεύματος»· ενώ σε προσκαλεί κοντά του ο ίδιος ο Κύριος, λέγοντας: «Ελάτε σε μένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω»· διστάζεις, και το σκέφτεσαι, και το αναβάλλεις. Ενώ από νήπιο κατηχείσαι στον λόγο, δεν έχεις ακόμη αποδεχθεί την αλήθεια; Ενώ πάντοτε μαθαίνεις, δεν έφτασες ακόμη στην επίγνωση; Δοκιμαστής σε όλη σου τη ζωή, παρατηρητής μέχρι τα γηρατειά, πότε θα γίνεις Χριστιανός; Πότε θα σε αναγνωρίσουμε ως δικό μας; Πέρυσι περίμενες τον τωρινό καιρό, και τώρα πάλι αναμένεις τον επόμενο.

Αν το να είναι το αληθινό φως δεν ανήκει εκ φύσεως μόνο στον Υιό, αλλά το κατέχει αυτό και η κτίση, τότε περιττώς, όπως νομίζω, θα φανεί να λέει σε κάποιους ο ψαλμωδός: «Προσέλθετε σε αυτόν και φωτιστείτε». Διότι αυτό που είναι εξολοκλήρου και αληθινά φως, δεν θα μπορούσε να γίνει φως μέσω της μετοχής σε κάποιο άλλο, ούτε θα λαμπρυνθεί από την έλλαμψη κάποιου άλλου, αλλά μάλλον θα χορηγηθεί σε αυτό η τέλεια καθαρότητα από τη δική του φύση. Αλλά βλέπουμε ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκη από φως, επειδή είναι κτιστής φύσης. Και λέει αλήθεια ο ψαλμωδός όταν αναφωνεί προς τον Λόγο του Θεού: «Διότι εσύ θα φωτίσεις το λύχνο μου Κύριε, ο Θεός μου θα φωτίσει το σκοτάδι μου». Επομένως εμείς δεν είμαστε αληθινά φως, αλλά μάλλον μέτοχοι του Λόγου που φωτίζει, και ξένοι κατά φύση προς το αληθινό φως, το οποίο είναι ο Υιός. Άλλο επιχείρημα από το ίδιο. Αν ο ανθρώπινος νους έχει ονομαστεί λύχνος, σύμφωνα με αυτό που ψάλλεται στους ψαλμούς «Διότι εσύ θα φωτίσεις το λύχνο μου Κύριε», πώς θα είμαστε αληθινά φως; Διότι το φως για το λύχνο είναι επίκτητο και δεδομένο. Και αν το σκοτάδι που είναι μέσα μας το φωτίζει μόνο ο Μονογενής, πώς δεν είναι μάλλον αυτός το αληθινό φως, ενώ εμείς δεν είμαστε; Αν δε αυτό είναι αληθές, πώς θα μπορούσε λοιπόν να είναι ομοφυής με την κτίση, αφού υπερέχει τόσο πολύ από αυτήν; Άλλο επιχείρημα. Αν είναι δυνατόν να ενυπάρχει στην κτίση το να είναι αληθινό φως, όπως ακριβώς συμβαίνει βεβαίως και με τον Υιό, τότε είναι προφανές ότι και ο άνθρωπος θα είναι αληθινό φως, εφόσον αποτελεί μέρος της.

Διότι όσοι έχουν σοφή καρδιά είναι εραστές των σοφών λόγων, και αποδέχονται τις προτροπές για τα αγαθά χωρίς κανέναν διχασμό. <Μεγαλύνετε τον Κύριο μαζί μου.> (C f. 70) Επειδή όμως ένας νους και η μελέτη ενός μόνο ανθρώπου δεν επαρκεί στο ελάχιστο για την κατανόηση των μεγαλείων του Θεού, προσκαλεί όλους μαζί τους πράους στην κοινωνία αυτής της ενέργειας. <Προσέλθετε προς αυτόν, και φωτιστείτε.> (C f. 70) Όσοι επιθυμούν να μιλήσουν για τη θεία και ανώτατη φύση, δεν σκέφτονται ούτε λένε για αυτήν τίποτα από τα ταπεινά, δηλαδή τα ανθρωποπρεπή ή όσα μοιάζουν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο στη γενητή και δημιουργημένη φύση, αλλά μάλλον όσα είναι εξυψωμένα και δεν ενυπάρχουν σε τίποτα άλλο. —Ο Θεός αναζητείται όχι τοπικά, επειδή το Θείο δεν βρίσκεται σε κάποιον τόπο, αλλά βρίσκεται έξω από κάθε περιορισμό, γεμίζοντας τα πάντα, αλλά αναζητείται προφανώς σύμφωνα με τη διάθεση της ψυχής και τον τρόπο της λατρείας· διότι ανακαλύπτεται τόσο μέσω της πρακτικής αρετής όσο και μέσω της δογματικής ορθότητας, με το να πράττει κανείς το σωστό και το δίκαιο.— Εφόσον κάποιος παραμένει στους τρόπους της φαυλότητας και είναι βυθισμένος στον βούρκο των σαρκικών επιθυμιών, δεν έχει ακόμη πλησιάσει τον Θεό· διότι απομακρύνεται από αυτόν.

Και η λυχνία ήταν ο Χριστός, ο οποίος, πάλι ως τύπος, καταυγάζει με πολύ και άπλετο φως αυτούς που θέλουν να εισέλθουν στα Άγια των Αγίων· διότι λέει: «Προσέλθετε προς αυτόν και φωτιστείτε». Εξάλλου, το άναμμα των λύχνων το πρωί θα μπορούσε να υποδηλώνει τον καιρό της ενανθρωπήσεως.

Προσέλθετε σε αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν θα ντροπιαστούν. Ας αποκτήσουμε καλό λογισμό και πόθο για τη βασιλεία και τον παράδεισο, και αμέσως θα καταφρονήσετε τα πράγματα αυτού του αιώνα. Αγωνιστείτε σε αυτήν την ενδέκατη ώρα. Βαδίστε γρήγορα, για να μην αποκλειστείτε· διότι το βράδυ έχει πλησιάσει και ο μισθαποδότης έρχεται με πολλή δόξα, για να ανταποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του. Ας μετανοήσουμε, αδελφοί, όσο έχουμε καιρό. Ακούστε τι λέει ο Κύριος: χαρά γίνεται στους ουρανούς για έναν αμαρτωλό που μετανοεί.

Επομένως, ακούστε τη θεία φωνή, η οποία αντηχεί πάρα πολύ δυνατά σε εμένα, τον μύστη και μυσταγωγό τέτοιων πραγμάτων, είθε δε και σε εσάς: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου». Και γι' αυτό τον λόγο, προσέλθετε προς αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν θα καταισχυνθούν, σημειωμένα με το αληθινό φως.

ΚΔʹ. Επομένως, επειδή ακούσατε αυτές τις φωνές: «Προσέλθετε προς αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν θα ντροπιαστούν», χάνοντας τη χάρη. Και δεχθείτε τον φωτισμό όσο είναι καιρός, για να μην σας καταδιώξει το σκοτάδι και σας καταφθάσει χωρίζοντάς σας από τον φωτισμό. «Έρχεται νύχτα, όταν κανείς δεν μπορεί να εργαστεί», μετά την αναχώρηση από αυτόν τον κόσμο. Εκείνη ήταν η φωνή του Δαβίδ· τούτη εδώ είναι η φωνή του αληθινού φωτός, που φωτίζει κάθε άνθρωπο ο οποίος έρχεται στον κόσμο. Σκεφτείτε δε ότι και ο Σολομών ονειδίζει πικρά εσάς που είστε πιο αργοπορημένοι και νωθροί, λέγοντας: «Έως πότε, οκνηρέ, θα παραμένεις ξαπλωμένος; Πότε θα σηκωθείς από τον ύπνο;». Επικαλείσαι το ένα και το άλλο, και προφασίζεσαι προφάσεις παραμένοντας στις αμαρτίες.

Ας εξετάσουμε λοιπόν στη συνέχεια τις προφητείες που διατυπώθηκαν με λόγια και φωνές. Ο μεν Ησαΐας ανακράζει λέγοντας: «Λουστείτε, γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας». Ο δε Δαβίδ: «Προσέλθετε προς αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν πρόκειται να ντροπιαστούν». Ο Ιεζεκιήλ, γράφοντας με μεγαλύτερη σαφήνεια και λαμπρότητα και από τους δύο, δίνει την εξής καλή υπόσχεση: «Και θα ραντίσω πάνω σας καθαρό νερό, και θα καθαριστείτε από όλες τις ακαθαρσίες σας, και από όλα τα είδωλά σας θα σας καθαρίσω· και θα σας δώσω νέα καρδιά, και νέο πνεύμα θα σας δώσω, και θα αφαιρέσω την πέτρινη καρδιά από τη σάρκα σας και θα σας δώσω καρδιά σάρκινη, και το πνεύμα μου θα θέσω μέσα σας». Με απόλυτη ενάργεια και ο Ζαχαρίας προφητεύει τον Ιησού, ο οποίος είναι ενδεδυμένος το ρυπαρό ιμάτιο, δηλαδή τη δική μας δουλική σάρκα, και απεκδύοντάς τον από τη σκυθρωπή ενδυμασία τον στολίζει με την καθαρή και λαμπρή στολή, διδάσκοντάς μας μέσω αυτού του εικονικού παραδείγματος ότι στο βάπτισμα του Ιησού όλοι εμείς, αφού απεκδυθούμε τις αμαρτίες σαν ένα φτωχικό και χιλιομπαλωμένο ένδυμα, ντυνόμαστε τον ιερό και ωραιότατο χιτώνα της παλιγγενεσίας. Και πού θα κατατάξουμε και εκείνο το λόγιο του Ησαΐα, που ανακράζει προς την έρημο: «Ευφράνσου, έρημε που διψάς, ας αγαλλιάσει η έρημος και ας ανθίσει σαν το κρίνο, και θα ανθίσουν και θα αγαλλιάσουν τα έρημα μέρη του Ιορδάνη».

Για να μη νομίσει όμως κανείς ότι η θεραπεία είναι πολυδάπανη, αναφέρω εκ των προτέρων τα φάρμακα με τα οποία θεραπεύω τους ασθενείς. Διότι σε άλλους μεν εγγυώμαι την υγεία μέσω του ύδατος και του λουτρού, ενώ σε άλλους εξαλείφω την ασθένεια με λίγα δάκρυα. Διότι η μέθοδος είναι απλή, η δωρεά θεόπεμπτη και η επιτυχία αληθινά μεγάλη, το να απαλλαγεί κανείς χωρίς καυτηριασμό ή χειρουργική τομή από τα χρόνια τραύματα, τα οποία οδυνηρά υποστήκαμε από τα δαγκώματα του όφεως. Προσέλθετε λοιπόν, οι καταπονημένοι, για τη θεραπεία σας, και μην αντιμετωπίζετε το ζήτημα με ραθυμία. Διότι η ασθένεια που παλιώνει και γίνεται χρόνια, καθίσταται ισχυρότερη από τη θεραπευτική τέχνη. Οι πένητες και οι ενδεείς, σπεύσατε προς τη διανομή των βασιλικών χαρισμάτων· τα πρόβατα, προς τη σφραγίδα και το σημείο του σταυρού, το οποίο είναι το αποτρεπτικό των κακών. Δώστε μου τα ονόματά σας, ώστε εγώ μεν να τα καταχωρίσω στα υλικά βιβλία και να τα γράψω με μελάνι· ο δε Θεός να τα αποτυπώσει στις άφθαρτες πλάκες, γράφοντάς τα με το ίδιο Του το δάχτυλο, όπως έγραψε κάποτε τον νόμο για τους Εβραίους. «Προσέλθετε προς αυτόν και φωτισθείτε, και τα πρόσωπά σας δεν θα ντροπιαστούν. Λουσθείτε, αφαιρέστε τις αμαρτίες σας». Αυτά γράφτηκαν προ πολλού· δεν πάλιωσε όμως η δύναμη των λόγων αυτών, αλλά ακμάζει και διατηρεί την ισχύ της καθημερινά. Εξέλθετε από το δεσμωτήριο, παρακαλώ. Μισήστε τα σκοτεινά οικητήρια της αμαρτίας. Αποφεύγετε τον διάβολο, ως σκληρό δεσμοφύλακα, ο οποίος τρέφεται και κερδίζει από τη συμφορά των αμαρτωλών.

«Ψαλμός του Δαβίδ, όταν αλλοίωσε...» Ο Δαβίδ υποδηλώνει αυτούς που πρόκειται να σωθούν, όπως και ο ίδιος σώθηκε μέσω της επινοήσεώς του. Διότι ολόκληρος αυτός ο ψαλμός είναι γεμάτος από διδασκαλία και προτροπή για όσους αγωνίζονται υπέρ της θεοσεβείας, καθώς και περί του βαπτίσματος. «Θα ευλογήσω» Όχι σε κάποιον συγκεκριμένο καιρό, αλλά πάντοτε, όσοι ζουν κατά Θεόν δεν παύουν να Τον ευλογούν. «Διαπαντός» Διότι νύχτα και μέρα οι δίκαιοι <πιστοί> δεν παύουν να υμνούν ακατάπαυστα τον Θεό (οι δίκαιοι δεν παύουν να αινούν ακατάπαυστα τον Θεό). «Εν τω Κυρίω» Λαμβάνοντας κάθε ψυχή τον έπαινο από τον Θεό, εφόσον ζει (έζησε) με καθαρότητα. «Ας ακούσουν» Όσοι πολιτεύθηκαν με νηπιάζουσα (άδολη) την ψυχή, αυτοί, ακούγοντας τον Θεό να λέγει: «Σε ποιον θα αναπαυθώ, εάν όχι στον πράο και ήσυχο;», ευφραίνονται ενδυναμωνόμενοι από την ελπίδα. «Μεγαλύνατε» Ο προφήτης προτρέπει τους πιστούς. «Και ας υψώσουμε» Διότι αρμονικά οι δίκαιοι Τον μεγαλύνουν, δοξάζοντας το όνομα του Θεού από κοινού, δηλαδή κάθε ημέρα. «Εξεζήτησα» Εκ προσώπου του ανθρώπου ο Κύριος βοά προς τον Πατέρα, γινόμενος τύπος για τους πιστούς. «Και από όλες» Εκείνους που Τον επικαλούνται με πίστη και φόβο Θεού, τους λυτρώνει (θα τους λυτρώσει) από κάθε θλίψη. «Προσέλθετε» Προτροπή του Αγίου Πνεύματος για το βάπτισμα. «Και τα πρόσωπα» Διότι, ποιος πίστεψε στον Κύριο και καταισχύνθηκε;

Ας είναι για εμάς το ξύλο ο σταυρός· ο σίδηρος, οι ήλοι· τα βόδια, ο νόμος και οι προφήτες, που μας ελκύουν με τη διδασκαλία προς αυτόν που κρεμάστηκε πάνω στον σταυρό· ώστε, βλέποντάς μας προετοιμασμένους, να καταπέμψει το Άγιο Πνεύμα για τον αγιασμό των υδάτων και για την αναγέννηση εκείνων που έχουν καλλιεργηθεί πνευματικά μέσω της διδασκαλίας, σύμφωνα με τον μακάριο Δαβίδ που λέει: «Θα εξαποστείλεις το Πνεύμα σου, και θα δημιουργηθούν, και θα ανακαινίσεις το πρόσωπο της γης». Κυρίως δε ο άνθρωπος ονομαζόταν έτσι, διότι «εμφύσησε στο πρόσωπό του, και έγινε ο άνθρωπος ζωντανή ψυχή». Λέει επίσης και ο Δαβίδ: «Προσέλθετε προς αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν πρόκειται να ντροπιαστούν». Και πάλι στα Ευαγγέλια ο Χριστός, αφού προσκάλεσε τους μαθητές, εμφύσησε στο πρόσωπό τους (λέγοντας): «Λάβετε Πνεύμα άγιο».

ΤΙΤΛΟΣ Δʹ. — Περί βαπτίσματος και της προφητείας για το θείο λουτρό. «Προσέλθετε σε αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν πρόκειται να ντροπιαστούν.» «Οι διψασμένοι, πορευτείτε προς το νερό, και όσοι δεν έχετε χρήματα, πηγαίνετε, αγοράστε και πιείτε κρασί χωρίς χρήματα και χωρίς αντίτιμο.» «Αντλήστε νερό με χαρά από τις πηγές της σωτηρίας.» «Λουστείτε, γίνετε καθαροί.» «Ελάτε σε εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω.» «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω: εάν κάποιος δεν γεννηθεί από νερό και Πνεύμα, δεν πρόκειται να εισέλθει στη βασιλεία του Θεού.» «Στις ημέρες του Νώε, όταν κατασκευαζόταν η κιβωτός, στην οποία λίγες, δηλαδή οκτώ, ψυχές διασώθηκαν μέσα από το νερό. Το αντίτυπο αυτού, το βάπτισμα, σώζει και εμάς τώρα, το οποίο δεν είναι η αποβολή του ρύπου της σάρκας, αλλά το αίτημα μιας αγαθής συνείδησης προς τον Θεό, δια της αναστάσεως του Ιησού Χριστού.» «Είναι αδύνατον αυτούς που φωτίστηκαν μία φορά, και γεύτηκαν την επουράνια δωρεά, και έγιναν μέτοχοι του Αγίου Πνεύματος, και γεύτηκαν τον καλό λόγο του Θεού και τις δυνάμεις του μελλοντικού αιώνα, και ύστερα ξέπεσαν, να τους ανακαινίσει κανείς πάλι προς μετάνοια, εφόσον σταυρώνουν ξανά μέσα τους τον Υιό του Θεού και τον διαπομπεύουν.» Καιρός βαπτίσματος είναι ολόκληρος ο βίος των ανθρώπων.

Διότι η ανομία του ανόμου δεν πρόκειται να τον βλάψει: όποια ημέρα αποστραφεί από την ανομία του και πράξει δικαιοσύνη, και πορευθεί σύμφωνα με τα προστάγματα της ζωής, πραγματικά θα ζήσει και δεν θα πεθάνει. Όλες οι αμαρτίες του τις οποίες έπραξε δεν θα μνημονευθούν πλέον. Επειδή έπραξε έργο δικαιοσύνης, μέσω αυτής θα ζήσει. Και πάλι, φωνάζει μέσω άλλου προφήτη: «Λουστείτε, γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας ενώπιον των οφθαλμών μου. Παύστε από τις πονηρίες σας. Μάθετε να πράττετε το καλό. Και ελάτε να διαλεχθούμε. Και εάν οι αμαρτίες σας είναι σαν κόκκινο χρώμα, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι, εάν πάλι είναι κατακόκκινες, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί». Εφόσον λοιπόν υπάρχουν τέτοιες υποσχέσεις από τον Θεό για αυτούς που επιστρέφουν, μην καθυστερείς, άνθρωπε, και μην αναβάλλεις. Αλλά προσέλθε στον Χριστό, τον φιλάνθρωπο Θεό μας, και φωτίσου, και το πρόσωπό σου δεν πρόκειται να ντροπιαστεί. Διότι ταυτόχρονα με την κατάδυσή σου στην κολυμβήθρα του θείου βαπτίσματος, όλο το αίσχος του παλαιού ανθρώπου και όλο το φορτίο των πολλών αμαρτημάτων ενταφιάζεται στο νερό και περνά στην ανυπαρξία, και εσύ αναδύεσαι από εκεί νέος και καθαρός από κάθε ρύπο, χωρίς να φέρεις κανέναν σπίλο ή ρυτίδα αμαρτίας. Στο εξής, εξαρτάται από εσένα να διαφυλάξεις για τον εαυτό σου την κάθαρση που αποκτάς από εκεί, μέσω της ευσπλαχνίας του ελέους του Θεού μας.

Ψαλμός λγ'. <Του Δαβίδ, όταν αλλοίωσε το πρόσωπό του ενώπιον του Αβιμέλεχ, και εκείνος τον απέλυσε, και έφυγε.> «Θα ευλογήσω τον Κύριο», δηλαδή, όπως αρμόζει «σε κάθε καιρό, διαρκώς η αίνεσή του θα είναι στο στόμα μου», είτε θλίβομαι είτε αγάλλομαι. «Στον Κύριο θα επαινεθεί η ψυχή μου»· χωρίς να θηρεύει καθόλου τους επαίνους των ανθρώπων. «Ακούστε οι πράοι και ευφρανθείτε. Μεγαλύνετε τον Κύριο μαζί μου, και ας υψώσουμε το όνομά του όλοι μαζί. Αναζήτησα τον Κύριο, και με εισάκουσε και από όλες τις θλίψεις μου με ελευθέρωσε». Αυτά δε τα έλεγε ο Δαβίδ αφού ελευθερώθηκε με κάποιο τέχνασμα από τα χέρια του Αβιμέλεχ, και αφού γεύτηκε εμπειρικά τη θεία βοήθεια, προσκαλεί και εμάς να προσεγγίσουμε τον Θεό. «Προσέλθετε», λέει, «προς αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπά σας δεν θα ντροπιαστούν. Αυτός ο φτωχός έκραξε, και ο Κύριος τον εισάκουσε και από όλες τις θλίψεις του τον έσωσε», από τα χέρια του Αβιμέλεχ. Διότι ονόμασε τον εαυτό του φτωχό, επειδή αποκρίθηκε στον Αβιμέλεχ ως παράφρων και αφέθηκε ελεύθερος. «Θα στρατοπεδεύσει άγγελος Κυρίου γύρω από εκείνους που τον φοβούνται και θα τους ελευθερώσει» από τα επικείμενα δεινά.

Τι έλεγε για αυτό το παιδί, ω θείε Λουκά; Διότι όσα είπε ο δίκαιος Συμεών μας τα αποκάλυψες, ότι «νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα» και τα εξής. Όσα όμως είπε προφητεύοντας αυτή η γηραιά χήρα δεν μας τα διασαφήνισες. Όταν, λέει, ακούσεις ότι μιλούσε για αυτόν και προφήτευε, τι άλλο προφήτευε και τι άλλο έλεγε στους λαούς παρά αυτά: Όσοι, λέει, περιμένετε λύτρωση, ιδού η λύτρωση έχει φανερωθεί. Όσοι κατέχετε τις ρήσεις των προφητών, δεχτείτε σήμερα τον προφητευόμενο. Όσοι έχετε έφεση για ζωή, μην απιστήσετε τώρα στη ζωή. Όσοι προσμένετε ρώση ψυχών και σωμάτων, ο ιατρός είναι ήδη παρών. Όσοι περιμένετε το φως, «προσέλθετε προς αυτόν και φωτιστείτε». «Μάθετε ότι αυτός είναι ο Θεός μας», ο οποίος σαρκώθηκε για εμάς, «αυτός μας εποίησε και όχι εμείς». Αυτός εποίησε την παρούσα παρθένο, όχι η παρθένος αυτόν. Διότι είναι σε αυτόν και μητέρα και δούλη, μέσω του οποίου παραμένει και παρθένος και μητέρα, το πιο καινοφανές από όλα, αυτός δε είναι απέναντί της και Υιός και Δεσπότης εξαιτίας της μεγάλης του συγκατάβασης. «Αυτός εποίησε τη θάλασσα, και την ξηρά τα χέρια του έπλασαν», και «τα πάντα έγιναν δι' αυτού, και χωρίς αυτόν δεν έγινε απολύτως τίποτα από όσα έγιναν». Άκουσε όλα αυτά και τα ακόλουθά τους, «άκουσε και ευφράνθηκε η Σιών και αγαλλίασαν οι θυγατέρες της Ιουδαίας». Άκουσαν τα λόγια της γηραιάς χήρας και όλοι εξέστησαν.

Ώστε προσερχόμενοι σε αυτόν να φωτίζονται και να μην ντροπιαστούν τα πρόσωπά τους· όπως ακριβώς παραγγέλλει και ο θείος Παύλος λέγοντας, ως τέκνα φωτός να περιπατείτε. Διότι ο καρπός του Πνεύματος βρίσκεται σε κάθε αγαθωσύνη και δικαιοσύνη και αλήθεια. Και να κατανοούν επιμελώς πώς επέστρεψαν στον Θεό από τα είδωλα, για να δουλεύουν σε Θεό ζωντανό και αληθινό, και να αναμένουν τον Υιό του από τους ουρανούς, τον οποίο ανέστησε από τους νεκρούς· είναι δε δυνατό σε όποιον προσηλώνει τον νου του με φιλοπονία σε αυτά τα ιερά λόγια, να διακρίνει τον θεοφόρο να προαναγγέλλει παρόμοια πράγματα και κάπου αλλού.

Επομένως, ω αγαπητοί αδελφοί, εφόσον προβάλλονται τέτοια αγαθά και μας έχουν δοθεί τόσες υποσχέσεις από τον Κύριο, ας απορρίψουμε από τον εαυτό μας όλα τα εμπόδια, ας αποστραφούμε κάθε αγάπη προς τον κόσμο και ας παραδώσουμε τον εαυτό μας με αναζήτηση και πόθο μόνο προς εκείνο το αγαθό, για να μπορέσουμε να επιτύχουμε εκείνη την άρρητη αγάπη του Πνεύματος, για την οποία ο μακάριος Παύλος μας προέτρεψε να σπεύσουμε προς αυτήν, λέγοντας: «να επιδιώκετε την αγάπη», ώστε να μπορέσουμε να απαλλαγούμε από την σκληρότητά μας, να αξιωθούμε την αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου και να φθάσουμε σε πραότητα και πνευματική ανάπαυση, έχοντας πληγωθεί από τον έρωτα του θείου Πνεύματος. Διότι ο Κύριος επιδεικνύει πολλή φιλανθρωπία, σπλαχνιζόμενος και περιμένοντας πότε θα επιστρέψουμε όλοι εξολοκλήρου προς Αυτόν, απομακρύνοντας τον εαυτό μας από οτιδήποτε αντίθετο. Διότι, έστω και αν εμείς, εξαιτίας της μεγάλης μας άγνοιας, της πνευματικής νηπιότητας και της προκατάληψης της κακίας αποστρεφόμαστε τη ζωή και θέτουμε πολλά εμπόδια στον εαυτό μας, μη θέλοντας να μετανοήσουμε αληθινά, Εκείνος ωστόσο δείχνει πολλή ευσπλαχνία σε εμάς, μακροθυμώντας και περιμένοντας πότε θα επιστρέψουμε και θα προσέλθουμε σε Αυτόν, και θα φωτιστεί ο εσωτερικός μας άνθρωπος, για να μην καταντροπιαστούν τα πρόσωπά μας κατά την ημέρα της κρίσεως.

Στο εξής, λοιπόν, αγαπητοί αδελφοί, αφού βρίσκονται μπροστά μας τέτοια αγαθά και μας έχουν δοθεί τέτοιες υποσχέσεις, ας αποκόψουμε από τον εαυτό μας όλα τα εμπόδια και ας αποστραφούμε κάθε αγάπη για τον κόσμο, και ας αφοσιωθούμε, μέσω της πίστης, μόνο σε εκείνα τα αγαθά, στην αναζήτησή τους και στον κόπο για αυτά, ώστε να μπορέσουμε να επιτύχουμε εκείνη την ανέκφραστη αγάπη του Πνεύματος, για την οποία ο μακάριος Παύλος έδωσε πολλές προτροπές για να σπεύσουμε προς αυτήν, λέγοντας: «Να επιδιώκετε την αγάπη», για να μπορέσουμε, εγκαταλείποντας τη σκληρότητά μας, να αξιωθούμε την αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου και να φτάσουμε σε πνευματική ηρεμία και ανάπαυση, πληγωμένοι από τον θείο έρωτα του Πνεύματος. Διότι ιδού, ο Κύριος δείχνει τη φιλανθρωπία και τη σπλαχνικότητά Του προς εμάς, περιμένοντας πότε θα επιστρέψουμε ολότελα με όλο μας το είναι σε Αυτόν, απομακρύνοντας τους εαυτούς μας από τα αντίθετα. Αν και εμείς, από πολλή άγνοια, νηπιότητα και προκατάληψη της κακίας, αποστρεφόμαστε τη ζωή και βάζουμε πολλά εμπόδια στον εαυτό μας, μη θέλοντας να μετανοήσουμε αληθινά· Αυτός όμως σπλαχνίζεται πολύ και δείχνει αγαθότητα προς εμάς μακροθυμώντας, περιμένοντας πότε θα Τον πλησιάσουμε αληθινά και θα φωτιστεί ο εσωτερικός μας άνθρωπος, ώστε να μην καταντροπιαστούν τα πρόσωπά μας την ημέρα της κρίσεως.

Ας προσέλθω, λοιπόν, σε αυτόν, ας φωτιστώ, όπως είναι γραμμένο· ας πλησιάσω τώρα τον Χριστό, και δεν πρόκειται να ντροπιαστώ· δεν με ονειδίζει, δεν μου λέει: «Έως τώρα ήσουν στο σκοτάδι, και ήρθες να δεις εμένα, τον ήλιο». Γι' αυτό, παίρνω μύρο και πορεύομαι· θα κάνω τόπο φωτισμού την οικία του Φαρισαίου· διότι εκεί αποπλύνω τις αμαρτίες μου· εκεί καθαρίζομαι και από τις ανομίες μου· με κλαυθμό, έλαιο και μύρο θα αναμείξω την κολυμβήθρα μου, και θα λουστώ και θα καθαριστώ και θα ξεφύγω από τον βούρκο των έργων μου.

Γι' αυτό σας παρακαλώ, αδελφοί εν Χριστώ, ας διανύσουμε και εμείς κοπιαστικά τον δρόμο των εντολών του Χριστού, και τα πρόσωπά μας δεν πρόκειται να ντροπιαστούν. Αλλά όπως ακριβώς ανοίγει τις πύλες της βασιλείας του σε καθέναν που χτυπά με επιμονή, και δίνει σε αυτόν που ζητά Πνεύμα ευθές και πανάγιο, και δεν είναι δυνατόν αυτός που ζητά με όλη του την ψυχή να μην βρει και να μην αποκτήσει τον πλούτο των χαρισμάτων του, έτσι και εσείς θα απολαύσετε τα άρρητα αγαθά του, τα οποία ετοίμασε για εκείνους που τον αγαπούν, τώρα μεν εν μέρει και με την ανώτερη σοφία, στον δε μέλλοντα αιώνα ολοκληρωτικά μαζί με όλους τους απ' αιώνος αγίους, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Γι' αυτόν τον λόγο λοιπόν, όπως βλέπετε, φωνάζω προς εσάς, επαναλαμβάνοντας τις προφητικές φωνές: «Πλησιάστε προς αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπα των συνειδήσεών σας δεν πρόκειται να ντροπιαστούν». Τι λοιπόν; Έχοντας παραδώσει τους εαυτούς σας στη ραθυμία, την αμέλεια, τις επιθυμίες και τις ηδονές της σάρκας, λέτε ότι σας είναι αδύνατον να καθαριστείτε μέσω της μετάνοιας και να πλησιάσετε τον Θεό; Και όχι μόνο αυτό, αλλά ότι ούτε τη χάρη του Πνεύματός Του είναι δυνατόν να λάβετε και μέσω αυτής να αναγεννηθείτε, να υιοθετηθείτε και να γίνετε όμοιοι με Αυτόν; Δεν είναι αυτό αδύνατον, δεν είναι.

Γι' αυτό λοιπόν, όπως βλέπετε, φωνάζω προς εσάς, επαναλαμβάνοντας τα προφητικά λόγια: «Προσέλθετε σε αυτόν και φωτιστείτε, και τα πρόσωπα των συνειδήσεών σας δεν πρόκειται να ντροπιαστούν». Γιατί άραγε, έχοντας παραδώσει τους εαυτούς σας στη ραθυμία, την αμέλεια, τις επιθυμίες και τις ηδονές της σάρκας, λέτε ότι σας είναι αδύνατον να καθαριστείτε μέσω της μετάνοιας και να πλησιάσετε τον Θεό; Και όχι μόνο αυτό, αλλά ότι δεν είναι δυνατόν ούτε τη χάρη του Πνεύματός του να λάβετε, και μέσω αυτής να αναγεννηθείτε, να υιοθετηθείτε και να εξομοιωθείτε με αυτόν; Δεν είναι αυτό αδύνατον, δεν είναι. Ήταν βέβαια αδύνατον πριν από την παρουσία του στη γη. Αφότου όμως ο Δεσπότης των πάντων Θεός ευδόκησε να γίνει άνθρωπος και να εξομοιωθεί μαζί μας σε όλα, εκτός από την αμαρτία, κατέστησε αυτά δυνατά και εύκολα για εμάς, έχοντάς μας δώσει την εξουσία να γίνουμε υιοί του Θεού και συγκληρονόμοι του.