Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 34:11

Πείτε μου, λοιπόν, ποιος είναι πάνω στη γη αναμάρτητος; Και, όπως λέει η Γραφή, κανείς δεν είναι καθαρός από ρύπο, ούτε κι αν η ζωή του είναι μόνο μίας ημέρας· και είναι φανερό ότι κανείς δεν είναι αναμάρτητος παρά μόνο ο Θεός. Και ας ακούσουμε τι λέει ο Ησαΐας για τον Χριστό μας που έπαθε: «Σαν πρόβατο οδηγήθηκε στη σφαγή, και σαν αρνί μπροστά σ’ εκείνον που το κουρεύει έμεινε άφωνο· εξαιτίας των ανομιών του λαού μου οδηγήθηκε στον θάνατο· και θα δώσω τους πονηρούς αντί για την ταφή του και τους πλουσίους αντί για τον θάνατό του· γιατί αμαρτία δεν έκανε, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα του». Δεν ντρέπεστε, λοιπόν; Να, φανερά ντροπιαστήκατε· γιατί είπατε ότι τον σταυρώσατε επειδή παρανομούσε, ενώ ο προφήτης λέει ότι αμαρτία δεν έκανε. Και αφού κανείς δεν είναι αναμάρτητος παρά μόνο ο Θεός, είναι φανερό ότι αληθινός Θεός είναι κι εκείνος που σταυρώθηκε από εσάς· γιατί αμαρτία δεν έκανε, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα του. Ας δούμε όμως τι λένε και οι υπόλοιποι προφήτες για τον Χριστό μας που έπαθε· αν τον ομολογούν ως κακούργο ή ως Κύριο· ίσως, λοιπόν, μπροστά στο πλήθος των προφητών, ντραπείτε και στο εξής σωπάσετε, ώστε να μη μιλάτε εναντίον του Χριστού και των Χριστιανών. Να, λοιπόν, και για την πώληση του Χριστού και για τα τριάντα αργύρια της τιμής του οι προφήτες Ζαχαρίας και Ιερεμίας λένε: «Και έλαβαν τα τριάντα αργύρια, την τιμή εκείνου που τιμήθηκε, τον οποίο αποτίμησαν από τους υιούς του Ισραήλ, και τα έδωσαν για τον αγρό του κεραμέως, για ταφή των ξένων». Και ότι οι Ιουδαίοι έδωσαν και ψευδομαρτυρία εναντίον του στον καιρό του πάθους, το λέει ο ψαλμός: «Σηκώθηκαν εναντίον μου άδικοι μάρτυρες, και με ρωτούσαν για πράγματα που δεν γνώριζα· μου ανταπέδωσαν κακά αντί για αγαθά».

«Σηκώθηκαν εναντίον μου άδικοι μάρτυρες, με ρωτούσαν πράγματα που δεν γνώριζα». Από το σημείο αυτό εισάγεται το πρόσωπο του Χριστού, ο οποίος συκοφαντείται κατά τη δίκη του ενώπιον των αρχιερέων. «Μου ανταπέδωσαν κακά αντί για αγαθά, και ατεκνία στην ψυχή μου». Αυτό το λέει, επειδή αποδείχθηκαν ανάξιοι να κληθούν τέκνα Θεού· πράγμα το οποίο γνώριζε προπάντων ο ίδιος, σύμφωνα με τον λόγο: «Πόσες φορές θέλησα να επισυνάξω τα τέκνα σου!».

Ας ακούσουμε δε και περί των ψευδομαρτύρων, εκείνων που ψευδομαρτύρησαν κατά του Χριστού, από τον λδ΄ Ψαλμό: «Σηκώθηκαν εναντίον μου άδικοι μάρτυρες, με ρωτούσαν πράγματα που δεν γνώριζα· μου ανταπέδωσαν κακά αντί αγαθών». Είναι φανερό ότι πρόκειται για εκείνα τα οποία ο Χριστός έπραξε στον λαό του· πρώτον μεν την έξοδό τους από την Αίγυπτο και τα λοιπά αναρίθμητα αγαθά τα οποία εργάστηκε για αυτούς, και έπειτα ότι θεράπευσε τους ασθενείς τους.

Ο δε Ναβουθέ [αποκρίθηκε]: Ναι, Δέσποτα, έχω συνήγορο δικαιότατο, τον αρματηλάτη Ηλία· η δε δίκη μου διεξάγεται με τους ψευδομάρτυρες. Επομένως, ξεκινώντας την υπόθεσή μου, λέω τα εξής: «Σηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι, και με ρωτούσαν για πράγματα που δεν γνώριζα», διαβεβαιώνοντας ότι βλασφήμησα τον Θεό και τον βασιλιά· τους οποίους εξετάζοντας ο Κύριος, είπε: «Πείτε μου με ειλικρίνεια, ποιος σας ανάγκασε να συκοφαντήσετε τον δούλο μου και τηρητή του νόμου;». Εκείνοι αποκρίθηκαν: «Ο Αχαάβ και η γυναίκα του η Ιεζάβελ». Ο δε Μονογενής [είπε]: «Ας τοξευθεί, λοιπόν, ο Αχαάβ στον πόλεμο με βέλος ευθύβολο στο ήπαρ, ή μάλλον στον πνεύμονα, ο οποίος ανέπνευσε με αδικία την πλεονεκτική επιθυμία. Η δε Ιεζάβελ ας ριφθεί σε ένα οικόπεδο, και ας γίνει τάφος σκύλων. Ο δε Ναβουθέ ας κληρονομήσει, αντί του αμπελώνα που αφανίστηκε, την τρυφή του παραδείσου και της αιωνιότητας».

Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι αυτή την πρόφαση βρήκαν για να τον κατηγορήσουν, λέγοντας ενώπιον του Ποντίου Πιλάτου ψευδώς αυτό που δεν άκουσαν: «Διότι αυτός είπε», λένε, «Μπορώ να καταλύσω τον ναό του Θεού». Γι' αυτό ακριβώς και γι' αυτούς έλεγε ο Χριστός μέσω των προφητών: «Σηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι και με ρωτούσαν για πράγματα που δεν γνώριζα»· και πάλι: «Διότι ξεσηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι, και η αδικία ψεύστηκε στον εαυτό της».

{ "chunk_id": "", "translation": "Διότι τρίζουν τα δόντια τους εναντίον εκείνων που θέλουν να ευδοκιμούν, και οι οποίοι υποτάσσουν πειθήνια τον αυχένα τους στους θείους νόμους. Όμως το τέλος των πραγμάτων δεν έρχεται πάντοτε σύμφωνα με αυτό που νομίζουν οι ίδιοι· διότι ο πανσθενής Λόγος του Θεού σώζει τους δικαίους. <Σηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι, με ρωτούσαν για πράγματα που δεν γνώριζα.> (B f. 115 b) Εδώ ο Χριστός μνημονεύει σαφώς την ιουδαϊκή ανοσιότητα, και κάνει έναν κατάλογο όσων τον έχουν υβρίσει και έχουν συμπεριφερθεί αλαζονικά εις βάρος του. Διότι τον συκοφάντησαν οι διδάσκαλοι των Ιουδαίων προσάγοντάς τον στον Πιλάτο. Επειδή έφεραν κάποιους ψευδομάρτυρες: «Αυτός είπε, ότι Δύναμαι να καταλύσω τον ναό του Θεού, και σε τρεις ημέρες να τον οικοδομήσω». Και οι ίδιοι, όταν τους ζητήθηκε να πουν τις αιτίες για τις οποίες φώναζαν, «Πάρε, πάρε, σταύρωσέ τον», έλεγαν ψέματα εναντίον του λέγοντας, ότι «Εμποδίζει να δίνουν φόρους στον Καίσαρα, και ότι αναστατώνει τα πλήθη». Τον συκοφάντησαν όμως και πριν από τον τίμιο σταυρό, και με άλλους τρόπους· διότι έλεγαν στους λαούς που είχαν υπό την εξουσία τους: «Εάν αυτός ο άνθρωπος ήταν από τον Θεό, δεν θα κατέλυε το Σάββατο». Και ισχυρίζονταν ότι έχει δαιμόνιο και μαίνεται, και τον ονόμαζαν φάγο και οινοπότη, και ότι ενεργεί μέσω του Βεελζεβούλ. [Μου ανταπέδιδαν πονηρά." }

Και πάλι λέει: Ότι μηχανεύτηκαν λόγια για να με συλλάβουν και έκρυψαν παγίδες για μένα. Και εσύ, Κύριε, γνώρισες όλη τη βουλή τους εναντίον μου με σκοπό τον θάνατο· μην αθωώσεις τις αδικίες τους, και μην εξαλείψεις τις αμαρτίες τους από το πρόσωπό σου. 〈μβ〉 Για το ότι θα ψευδομαρτυρήσουν — ο Δαβίδ στον 〈λδ〉 ψαλμό λέει: Σηκώθηκαν εναντίον μου άδικοι μάρτυρες, με ρωτούσαν για πράγματα που δεν γνώριζα· μου ανταπέδωσαν κακά αντί για αγαθά.

«Σηκώθηκαν μάρτυρες άδικοι και με ρωτούσαν για πράγματα που δεν γνώριζα». Οι μάρτυρες, όχι της δικαιοσύνης αλλά της αδικίας, αφού σηκώθηκαν και διεγέρθηκαν, με ερωτούν με σοφιστικό τρόπο για πράγματα που δεν γνωρίζω. Διότι ο ενάρετος δεν γνωρίζει τίποτα από τα φαύλα, δηλαδή δεν έχει αναμειχθεί με τίποτα το πονηρό. Και η μαρτυρία είναι η εξής: «Εκείνος που τηρεί την εντολή, δεν θα γνωρίσει πονηρό λόγο». Διότι και εδώ το «δεν θα γνωρίσει» σημαίνει ότι δεν έχει πράξει ούτε έχει αναμειχθεί με πονηρό λόγο· διότι είναι ψευδές να νομίζει κανείς ότι όποιος τηρεί τη θεία εντολή αγνοεί τον πονηρό λόγο. Έχοντας δηλαδή τη διάκριση μεταξύ πονηρού και αγαθού, αφού αποστράφηκε όλα τα άλλα λόγια, κατέληξε να τηρεί την εντολή. Αυτό, λοιπόν, που λέει είναι το εξής: Ενώ δεν είχα πείρα ούτε γνώση ή αντίληψη των κακών, με προκαλούσαν ρωτώντας με γι’ αυτά, όπως ακριβώς η Αιγυπτία τον Ιωσήφ και οι πρεσβύτεροι τη Σωσάννα.

«Που λυτρώνει τον φτωχό»: Τον Αδάμ από τα χέρια των πιο ισχυρών από αυτόν δαιμόνων. «Και τον φτωχό»: Ομοίως από τους δαίμονες (από τους δαίμονες)· διότι αυτοί άρπαξαν όλο τον πλούτο του ανθρώπου. «Αφού σηκώθηκαν»: Οι γιοι των Ιουδαίων, διότι του έλεγαν: Κατέβα από τον σταυρό και θα σε πιστέψουμε, ότι εσύ είσαι ο Χριστός. Αυτός όμως δεν μπορούσε (δεν ήθελε) να εγκαταλείψει τη σωτηρία. «Ανταπέδιδαν»: Διότι εγώ θεράπευα τους αρρώστους τους, ενώ αυτοί με βλασφημούσαν (με βλασφημούν). «Και ατεκνία»: Διότι δυσανασχετούσαν σφόδρα με όσους πίστευαν και έσπευδαν να τους εμποδίσουν. «Εγώ δε εν τω...»: Εννοεί τα ιμάτια, τα οποία φορούσε ως θνητός άνθρωπος λόγω της σάρκας. «Και ταπείνωνα»: Διότι, βεβαιώνοντας την ενανθρώπηση, δεν απείχε ούτε από τη νηστεία. «Και η προσευχή»: Δηλαδή, αν και προσευχόμουν ως άνθρωπος, η προσευχή ήταν μέσα μου. Διότι, όντας Θεός, δεν μπορούσε να προσευχηθεί σε κάποιον άλλον. «Ως πλησίον»: Διότι ο Ιούδας ήταν πλησίον, ως κοντινός (που πλησιάζει), ως αδελφός, ως απόστολος· σχεδίασε όμως τον θάνατο του Δεσπότη (του Κυρίου). «Ως πενθών»: Διότι έπρεπε να κάνει όλα όσα προσιδιάζουν στην ενανθρώπηση, ώστε να μη θεωρηθεί το μυστήριο ως σκιά. «Και κατ' εμού»: Διότι συγκροτούσαν (πραγματοποιούσαν) συγκεντρώσεις και συμπόσια, όταν οι Ιουδαίοι συνωμοτούσαν κατά του Χριστού (συγκεντρώθηκαν για να τον επιβουλευτούν). «Συγκεντρώθηκαν»: Διότι η θεότητα δεν έπασχε, όταν μαστιζόταν ο άνθρωπος.

«Διότι χωρίς λόγο», λέει, «έκρυψαν για μένα την καταστροφική παγίδα τους, μάταια ονείδισαν την ψυχή μου», παράνομα και παράλογα. Και για τον προδότη λέει: «Ας έλθει σε αυτόν παγίδα την οποία δεν γνωρίζει, και το δίχτυ που έκρυψε» εναντίον μου «ας συλλάβει αυτόν και στην παγίδα να πέσει», αυτήν που κατασκευάστηκε από τον ίδιο. «Η δε ψυχή μου θα αγαλλιάσει για τον Κύριο», αφού εγερθεί από τον τάφο, «θα τερφθεί» η ζωή μου «για τη σωτηρία Του», αποδίδοντας σε Αυτόν τιμή και λαμβάνοντας τη δική Του δόξα. Θα πει: «Όλα τα οστά μου θα πουν, Κύριε, ποιος είναι όμοιός Σου; Εσύ που λυτρώνεις τον φτωχό από τα χέρια των ισχυρότερών του», ισχυρότερων όχι στη δύναμη, αλλά στην κακία, «και τον φτωχό και τον πένητα από αυτούς που τον αρπάζουν» για σφαγή. «Σηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι, με ρωτούσαν πράγματα που δεν γνώριζα», όπως το ότι τάχα αντιλέγω στον Καίσαρα, και όσα κακοτρόπως ήθελαν. «Μου ανταπέδωσαν πονηρά αντί για τα αγαθά», που τους έκανα, «και ατεκνία στην ψυχή μου», δηλαδή επιφέροντας σε αυτήν νέκρωση. «Εγώ δε, ενώ αυτοί με παρενοχλούσαν» και με ενέπαιζαν, «ενδυόμουν σάκκο», δηλαδή τη χλαμύδα, με την οποία, σαν να ήταν σάκκος, μου περικάλυπταν το κεφάλι και με ράπιζαν λέγοντας: «Προφήτευσε σε εμάς, Χριστέ, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε;». «Και ταπείνωνα με νηστεία την ψυχή μου», διότι πού υπήρχε σκέψη για τροφή μέσα στα δεινά που συνέβαιναν; «

Αν όμως, σαν μνησίκακη καμήλα, ανοίξεις πάλι το στόμα σου για να ξεράσεις ή σαν σκύλος αρχίσεις να καταπίνεις αυτά που πολλές φορές έχεις ξεράσει, μάθε ότι δεν πρόκειται ούτε να καμφθούμε από τις συκοφαντίες και να γίνουμε μέρος της παρασυναγωγής σου, την οποία συγκροτείς ως άλλη συμμορία σαν τον Αχιτόφελ, ξεσηκώνοντας εναντίον του πράου και ειρηνικού χριστού Δαβίδ νεαρούς με απλοϊκό μυαλό, ούτε κοινό πουγκί θα αποκτήσουμε, ούτε κρυφούς άρτους θα αγγίξουμε, ούτε θα υποχωρήσουμε μπροστά στην αντίρρηση, και μάλιστα απέναντι στο καλό πόνημα που δημοσίευσες, μην αντιμετωπίζοντάς σε πια ως έναν ήπιο διαφωνούντα, αλλά ερχόμενοι σε απευθείας σύγκρουση και εξοπλιζόμενοι όπως απέναντι σε ένα θηρίο, το οποίο δέχεται με τη θέλησή του το σίδερο στα στήθη του. Διότι θα ήμασταν ανόητοι, αν, ενώ εσύ εγείρεσαι ως άδικος μάρτυρας και μας εγκαλείς για πράγματα που δεν γνωρίζουμε, εμείς αποσιωπήσουμε αυτά που γνωρίζουμε. Τότε ακριβώς θα πάθεις ό,τι και οι ονοσκελείς Έμπουσες. Διότι λένε πως αυτές, όταν τις κολακεύουν και τις υποδέχονται με μειλίχια λόγια, κακοποιούν τους περαστικούς με φαντάσματα στον δρόμο, όταν όμως τις περιλούζουν με ύβρεις και τις απειλούν με γυμνά ξίφη, φεύγουν τρέχοντας. Ακούς, πάντως, και τον Σοφοκλή που γνωμοδοτεί και λέει τα εξής: «το βόδι με τα μεγάλα πλευρά, από ένα μικρό ωστόσο μαστίγιο καθοδηγείται ίσια στον δρόμο».