Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 34:18

Όμως δεν παρέμεινε δέσμιος στον θάνατο. Επομένως, ακόμη και αν λέγεται ότι ο Πατέρας τον αποκατέστησε, λέμε εντούτοις ότι και αυτό έχει πραχθεί εν Υιώ· διότι είναι η σοφία του Θεού και η δύναμη του Πατέρα. <Από λέοντες τη μονογενή μου.> (B f. 118 b) Λέοντες ονομάζει είτε τις πονηρές και αντίθετες δυνάμεις, οι οποίες σχεδόν βρυχήθηκαν εναντίον του Χριστού, είτε ίσως και τους ίδιους τους καθοδηγητές των Ιουδαίων. Διότι έτσι τους μνημονεύει λέγοντας μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Έγινε η κληρονομιά μου για μένα σαν λιοντάρι στο δάσος· έβγαλε εναντίον μου τη φωνή της· γι' αυτό τη μίσησα.» «Μονογενή» εξάλλου ονομάζει τη δική του ψυχή, θέτοντας το «μονογενή» αντί του «αγαπημένη»· διότι πάντοτε το μονογενές από τα τέκνα περιβάλλεται με τη μέγιστη αγάπη. <Θα σε υμνήσω σε Εκκλησία μεγάλη, ανάμεσα σε λαό πολυπληθή θα σε αινέσω.> (B f. 118 b) Μεγάλη Εκκλησία σε αυτούς τους στίχους ονομάζει εκείνη που προέρχεται από τα έθνη· και πολύ εύλογα, καθώς κοσμείται από αναρίθμητο πλήθος, και ξεπερνά το έθνος των Ιουδαίων και ως προς αυτό. Είναι μεγάλη βέβαια και με άλλον τρόπο, καθώς έχει τη δικαιοσύνη εν Χριστώ, και τελειοποιείται προς αγιασμό μέσω της ευαγγελικής πολιτείας.

Ονομάζεται δε Εκκλησία, φέροντας το όνομα αυτό επειδή προσκαλεί και συνάγει όλους μαζί, όπως λέει ο Κύριος στο Λευιτικό: και συγκέντρωσε όλη τη συναγωγή στην πόρτα της Σκηνής του Μαρτυρίου. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι το ρήμα συγκέντρωσε (εκκλησίασον) αναφέρεται τώρα για πρώτη φορά στις Γραφές, όταν ο Κύριος εγκαθιστά τον Ααρών στην αρχιεροσύνη. Και στο Δευτερονόμιο επίσης λέει ο Θεός στον Μωυσή: συγκέντρωσε σε εμένα τον λαό, και ας ακούσουν τα λόγια μου, ώστε να μάθουν να με φοβούνται. Μνημονεύει δε πάλι το όνομα της Εκκλησίας όταν αναφέρεται στις πλάκες: και πάνω σε αυτές είχαν γραφτεί όλα τα λόγια τα οποία σας μίλησε ο Κύριος στο όρος μέσα από τη φωτιά κατά την ημέρα της εκκλησίας. Σαν να έλεγε πιο ξεκάθαρα, κατά την ημέρα που προσκληθήκατε από τον Θεό και συγκεντρωθήκατε. Και ο ψαλμωδός λέει: θα σε δοξολογήσω, Κύριε, σε εκκλησία μεγάλη, ανάμεσα σε λαό πολυάριθμο θα σε αινέσω.

«Θα σε δοξολογήσω σε εκκλησία μεγάλη». Και ο 21ος ψαλμός, ο οποίος έχει λεχθεί εκ μέρους του Σωτήρα μας, μετά τις προφητείες τις σχετικές με το πάθος του, έκανε μνεία της Εκκλησίας του με τα λόγια: «Εν μέσω της Εκκλησίας θα σε υμνήσω». Και αυτά λέγονταν εκεί μετά το: «Λύτρωσε από τη ρομφαία την ψυχή μου, και από το χέρι του σκύλου τη μονογενή μου. Σώσε με από το στόμα του λιονταριού, και από τα κέρατα των μονοκέρων την ταπείνωσή μου». Επομένως, σε αυτά είχε συνδεθεί το: «Θα διηγηθώ το όνομά σου στους αδελφούς μου, εν μέσω της Εκκλησίας θα σε υμνήσω». Έτσι και στα προκείμενα εδάφια, αφού προανέφερε με παρόμοιο τρόπο: «Αποκατάστησε την ψυχή μου από την κακουργία τους, από τα λιοντάρια τη μονογενή μου», προσθέτει: «Θα σε δοξολογήσω σε εκκλησία μεγάλη, ανάμεσα σε λαό βαρύ θα σε αινέσω». Αντί για το «βαρύ», ο Ακύλας το απέδωσε ως «οστέινο», δηλαδή ισχυρό, επειδή τα οστά τυγχάνει να είναι τα πιο δυνατά και ισχυρά μέρη όλου του σώματος.

«Διεσχίσθησαν»: Διότι άλλοι μεν από αυτούς ήθελαν να ζήσουν πιστεύοντας σε αυτόν, ενώ άλλοι κραύγαζαν: ας σταυρωθεί, και ούτε έτσι δεν ένιωσαν κατάνυξη. «Επείρασάν με»: Διότι τον χτυπούσαν και του έλεγαν: προφήτευσέ μας, Χριστέ, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε. Και άλλοι τον έφτυναν, εξουθενώνοντάς τον. «Έβρυξαν»: Διότι οι Ιουδαίοι έτριζαν τα δόντια τους εναντίον του Κυρίου, φλεγόμενοι από φθόνο. «Κύριε, πότε επόψη»: Αυτή είναι η φωνή του Αδάμ (διότι είναι η φωνή του Αδάμ προς τον Θεό). «Αποκατάστησον»: Διότι είναι ανάγκη πλέον να αποδειχθούν τα μεγαλεία της θεότητος και να ματαιωθεί η κακουργία τους. «Από λεόντων»: Την ψυχή του Αδάμ από τους δαίμονες· διότι ο Κύριος πράττει τα πάντα εκ μέρους του. «Εξομολογήσομαι»: Ο Αδάμ λέει: τότε θα σε δοξολογήσω κατά τη συντέλεια. Διότι τότε υφίσταται η πολυπληθής Εκκλησία. «Εν λαώ»: Τότε, ενώπιον του αμέτρητου πλήθους· μπορεί δε κάποιος να εννοήσει (νόησε ακόμη) και τον λαό από τα έθνη, ως πολυάριθμο και πιστεύοντα εν αληθεία. «Μη επιχαρείησαν»: Διότι τι το λυπηρό έπραξε ο Χριστός στους Ιουδαίους, ώστε να γίνουν εχθροί του; Γι' αυτό, όντας άδικα εχθροί, δεν χάρηκαν για όσα ήλπισαν. Είναι δε αυτή και φωνή του Αδάμ. «Οι μισούντες»: Διότι έκαναν νοήματα μεταξύ τους για το ποιος θα πει τι εναντίον του Χριστού, τρέφοντας άδικο και μάταιο μίσος. «Ότι εμοί μεν»: Διότι, ως δόλιοι, μιλούσαν ειρηνικά, λέγοντάς του: Διδάσκαλε, γνωρίζουμε ότι είσαι αληθινός και διδάσκεις την οδό του Θεού με αλήθεια.

«και η προσευχή μου επέστρεφε στον κόρφο μου», μέχρι να συντελεστεί το μυστήριο της οικονομίας. «Σαν σε πλησίον, σαν σε αδελφό μας, έτσι ήμουν ευάρεστος» προς τον Πατέρα μέσω της αδελφότητας της πίστεως, «σαν εκείνον που πενθεί και είναι σκυθρωπός, έτσι ταπεινωνόμουν» από τους φονευτές. «Ευφράνθηκαν εναντίον μου και συγκεντρώθηκαν» για να με χλευάσουν· «συγκεντρώθηκαν εναντίον μου μάστιγες και δεν το κατάλαβα», διότι η υπερβολή του πάθους κατέστησε τις μάστιγες ανεπαίσθητες. «Διαχωρίστηκαν» οι χλευαστές «και δεν αισθάνθηκαν καμία κατάνυξη», σαν αναίσθητα κτήνη. «Με πείραξαν, με περιγέλασαν με χλευασμό» αντάξιο της δυστροπίας τους, «έτριξαν εναντίον μου τα δόντια τους». «Κύριε, πότε θα επιβλέψεις» σε τέτοια δυσμένεια; «Αποκατάστησε την ψυχή μου από την κακουργία τους, από τα λιοντάρια τη μονογενή μου», δηλαδή τη μονογενή μου ψυχή απομάκρυνε από το μέσο λογικών θηρίων με γνώμη λιονταριού, ώστε: «Να σε δοξολογήσω σε μεγάλη εκκλησία, ανάμεσα σε βαρύ λαό θα σε αινέσω», δηλαδή, θα σε ευχαριστήσω και θα σε κηρύξω σε βαριά και πολυπληθή συγκέντρωση λαού· διότι βαρείς είναι οι προμαχώνες των πύργων και των τειχών, οι οποίοι άλλοτε μεν ονομάζονται «βάρεις» (πύργοι), άλλοτε δε επάλξεις. «Ας μην χαρούν εις βάρος μου αυτοί που με εχθρεύονται άδικα, αυτοί που με μισούν δωρεάν και κάνουν νοήματα με τα μάτια». Ας μην οδηγήσουν σε πράξεις, λέει, αυτά που σκευωρούν εναντίον μου. «