Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 34:20

Διότι πάντοτε, κατά κάποιον τρόπο, το μονογενές τέκνο περιβάλλεται με τη μεγαλύτερη αγάπη. «Εκείνοι που με μισούν αναίτια και κάνουν νεύματα με τα μάτια». Αντί του: καταστρώνοντας δόλους. «Διότι σε εμένα μεν μιλούσαν ειρηνικά, αλλά με οργή μηχανεύονταν δόλους». Όπως το: «Διδάσκαλε αγαθέ»· και το: «Γνωρίζουμε ότι διδάσκεις την αλήθεια, και ότι δεν προσωποληπτείς».

Διότι συναντώντας τον, όπως είπα, και ονομάζοντάς τον διδάσκαλο, και λέγοντας ότι διδάσκει την οδό του Θεού με αλήθεια, συζητούσαν μεταξύ τους ειρωνευόμενοι οπωσδήποτε, και αφήνοντας να διαφανεί η υποκρισία, ως δικαιολογία για να μην θεωρηθεί ότι έλεγαν κάτι αληθινό για αυτόν, επειδή ήθελαν να τον αποκαλούν διδάσκαλο. <Διότι σε εμένα μεν μιλούσαν ειρηνικά.> (B f. 119) Επειδή πλησιάζοντας, όπως είπα, τον Σωτήρα όλων μας Χριστό κάποιοι από τους Φαρισαίους, και δημιουργώντας για τον εαυτό τους την εντύπωση της φιλομάθειας, υποκρίνονταν ότι τον επαινούν, και του απηύθυναν εξαιρετικά προσηνείς λόγους, όχι επευφημώντας τον αληθινά, αλλά για να τον παγιδεύσουν και να θηρεύσουν κάτι από το στόμα του, σύμφωνα με τα γεγραμμένα. Αλλά ελέγχονταν από τον Χριστό που έλεγε: «Γιατί με πειράζετε, υποκριτές;» <Είδες, Κύριε, μην παρασιωπήσεις· Κύριε, μην απομακρυνθείς από εμένα.> (B f. 119) Ζητά από τον Πατέρα να κινηθεί εναντίον εκείνων που έχουν συμπεριφερθεί με αυθάδεια απέναντί του. Και σχεδόν διαμαρτύρεται λέγοντας: «Είδες, Κύριε, μην παρασιωπήσεις». Διότι θέλει ο Θεός και Πατέρας να μην ανεχθεί πλέον την κακία τους, αλλά, τρόπον τινά, να εγερθεί εναντίον τους και, αναστέλλοντας τη μακροθυμία του, να τους τιμωρήσει για τα ανόσια αμαρτήματα που διέπραξαν εναντίον του.

Ας μην επιχαρούν εις βάρος μου αυτοί που με εχθρεύονται άδικα, αυτοί που με μισούν χωρίς αιτία και κάνουν ειρωνικά νοήματα με τα μάτια τους. Διότι σε εμένα μεν μιλούσαν ειρηνικά, ενώ μέσα στην οργή τους μηχανεύονταν δόλους. Και άνοιξαν διάπλατα το στόμα τους εναντίον μου· είπαν: «Εύγε, εύγε, τα είδαν τα μάτια μας». Αν δεν καθίστατο φανερό ότι η έκβαση μετά το πάθος του Σωτήρα μας ήταν αίσια, ίσως να έβρισκαν περιθώριο να επιχαρούν εις βάρος του αυτοί που μηχανεύτηκαν τη σκευωρία εναντίον του, θεωρώντας τον αφανισμένο και ανίκανο για οτιδήποτε. Επειδή όμως η πολυπληθής και μεγάλη Εκκλησία του ακτινοβολεί σε όλη την οικουμένη· και ο ίδιος, ακόμη και τώρα, στεκόμενος στο μέσο συγκροτεί τον πολυάριθμο και ισχυρό λαό του, και μέσω αυτών δοξολογεί τον Πατέρα του (διότι «όπου υπάρχουν δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά του, εκεί βρίσκομαι ανάμεσά τους»)· εύλογα οι χαιρέκακοι, περιλουσμένοι με αισχύνη, στράφηκαν προς τα πίσω. Διότι, τι το άξιο έχθρας υπέστησαν και ανέλαβαν τέτοιο μίσος απέναντί του; Γι' αυτό ο Ακύλας το ερμήνευσε ως «αναιτίως» (χωρίς αιτία). Και έκαναν νοήματα με τα μάτια χλευάζοντάς τον και διασύροντας τις διδαχές της σοφίας μου. Έπειτα, «Σε εμένα μεν», λέει, «μιλούσαν ειρηνικά, αλλά στην καρδιά τους διαλογίζονταν δόλους και οργή».

Εκπληρώνονταν δε και αυτά, όταν οι Φαρισαίοι, αναζητώντας λαβές, του έλεγαν: «Διδάσκαλε, γνωρίζουμε ότι είσαι αληθινός και διδάσκεις τον λόγο του Θεού με αλήθεια, και δεν σε μέλει για κανέναν· διότι δεν κοιτάζεις πρόσωπα· πες μας, λοιπόν: Επιτρέπεται να δώσουμε φόρο στον Καίσαρα ή όχι;» Διότι αυτά τα λόγια τα πρόφεραν δόλια· γι' αυτό, προλαβαίνοντας, τα υπαινισσόταν λέγοντας: «Σε εμένα μεν μιλούσαν ειρηνικά, και με οργή διαλογίζονταν δόλους». Αλλά εδώ μεν συνομιλούσαν μαζί του με δόλιο τρόπο· στο τέλος όμως, κατά τον καιρό του πάθους, φώναζαν με όλο τους το στόμα, ζητώντας το αίμα του εναντίον του εαυτού τους και των παιδιών τους· πράγμα το οποίο βεβαίως παρουσιάζει και αυτό μέσω των προκειμένων λέγοντας: «Άνοιξαν διάπλατα εναντίον μου το στόμα τους».

«Διεσχίσθησαν»: Διότι άλλοι μεν από αυτούς ήθελαν να ζήσουν πιστεύοντας σε αυτόν, ενώ άλλοι κραύγαζαν: ας σταυρωθεί, και ούτε έτσι δεν ένιωσαν κατάνυξη. «Επείρασάν με»: Διότι τον χτυπούσαν και του έλεγαν: προφήτευσέ μας, Χριστέ, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε. Και άλλοι τον έφτυναν, εξουθενώνοντάς τον. «Έβρυξαν»: Διότι οι Ιουδαίοι έτριζαν τα δόντια τους εναντίον του Κυρίου, φλεγόμενοι από φθόνο. «Κύριε, πότε επόψη»: Αυτή είναι η φωνή του Αδάμ (διότι είναι η φωνή του Αδάμ προς τον Θεό). «Αποκατάστησον»: Διότι είναι ανάγκη πλέον να αποδειχθούν τα μεγαλεία της θεότητος και να ματαιωθεί η κακουργία τους. «Από λεόντων»: Την ψυχή του Αδάμ από τους δαίμονες· διότι ο Κύριος πράττει τα πάντα εκ μέρους του. «Εξομολογήσομαι»: Ο Αδάμ λέει: τότε θα σε δοξολογήσω κατά τη συντέλεια. Διότι τότε υφίσταται η πολυπληθής Εκκλησία. «Εν λαώ»: Τότε, ενώπιον του αμέτρητου πλήθους· μπορεί δε κάποιος να εννοήσει (νόησε ακόμη) και τον λαό από τα έθνη, ως πολυάριθμο και πιστεύοντα εν αληθεία. «Μη επιχαρείησαν»: Διότι τι το λυπηρό έπραξε ο Χριστός στους Ιουδαίους, ώστε να γίνουν εχθροί του; Γι' αυτό, όντας άδικα εχθροί, δεν χάρηκαν για όσα ήλπισαν. Είναι δε αυτή και φωνή του Αδάμ. «Οι μισούντες»: Διότι έκαναν νοήματα μεταξύ τους για το ποιος θα πει τι εναντίον του Χριστού, τρέφοντας άδικο και μάταιο μίσος. «Ότι εμοί μεν»: Διότι, ως δόλιοι, μιλούσαν ειρηνικά, λέγοντάς του: Διδάσκαλε, γνωρίζουμε ότι είσαι αληθινός και διδάσκεις την οδό του Θεού με αλήθεια.

«Διότι σε μένα μεν μιλούσαν ειρηνικά», αποκαλώντας με διδάσκαλο με υποκρισία και απεσταλμένο από τον Θεό, «και με οργή μηχανεύονταν δόλους και άνοιξαν διάπλατα το στόμα τους εναντίον μου. Είπαν: Εύγε, εύγε, είδαν τα μάτια μας», λέγοντας αυτά όχι με αλήθεια, αλλά με υποκρισία, ώστε, παγιδεύοντάς με σε κάποιον λόγο μου, να με παραδώσουν στον Καίσαρα. «Είδες, Κύριε, μην αποσιωπήσεις» αυτήν την κακουργία, «Κύριε, μην απομακρυνθείς από εμένα. Εξεγέρσου, Κύριε, και πρόσεξε την κρίση μου, ο Θεός και ο Κύριός μου για τη δίκη μου. Κρίνε με, Κύριε, σύμφωνα με τη δικαιοσύνη μου, Κύριε ο Θεός μου, και ας μην επιχαρούν σε βάρος μου· ούτε να πουν: τον καταβροχθίσαμε». «Ας ντροπιαστούν και ας καταντροπιαστούν όσοι επιχαίρουν» για τα βάσανά μου. «Ας ντυθούν με αισχύνη και ντροπή όσοι μεγαλορρημονούν εναντίον μου». Αυτά υποδηλώνουν ολοφάνερα την τέλεια ενανθρώπηση του Υιού του Θεού, η οποία ανατείνει ικετευτικά προς τον Θεό και Πατέρα όλα τα δικά της. «Ας αγαλλιάσουν και ας ευφρανθούν εκείνοι που επιθυμούν τη δικαιοσύνη μου και ας λένε παντοτινά: Ας μεγαλυνθεί ο Κύριος», δηλαδή, στη δικαιοσύνη του Υιού οφείλει να δοξάζεται και η ευδοκία του Πατρός.

Και ο μεν βασιλιάς για όσα συνέβαιναν παραλίγο να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του στον Δούκα και του έψαλλε απευθείας τα λόγια του Δαβίδ: «με έκρυψε στη σκηνή του την ημέρα των συμφορών μου· με σκέπασε στο απόκρυφο της σκηνής του». Ο άλλος όμως, σύμφωνα με άλλους ψαλμούς του Δαβίδ, που λένε «με χείλη δόλια στην καρδιά, και μες στην καρδιά μίλησε με κακία» και «σε μένα μιλούσαν ειρηνικά, αλλά με οργή μηχανεύονταν δόλους», αυτά ακριβώς έπραττε. Και αμέσως ο μεν πρώτος, αφού δέθηκαν τα πόδια του με σίδερα και ρίχτηκε στην πιο φοβερή από όλες τις φυλακές, έκανε έτσι το σκοτάδι κρησφύγετό του, ενώ ο άλλος στολίζεται με τα βασιλικά σύμβολα.