Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 34:22

Είδες, Κύριε· μην παρασιωπήσεις, Κύριε, μην απομακρυνθείς από εμένα. Ο μονογενής Λόγος του Θεού, αφού έγινε άνθρωπος χωρίς να αποβάλει τη θεότητά Του, ζητά από τον Πατέρα να γίνει κριτής για την αδικία που διαπράχθηκε εις βάρος μας από τους δαίμονες, ζητά να διασκορπίσει την αλαζονεία των υπερηφάνων. Διότι κατ' αυτόν τον τρόπο, οι μεν θα αποστραφούν με αισχύνη, λέει, ενώ οι δε θα αγαλλιάσουν, αναπέμποντας ευχαριστίες για τη σωτηρία τους.

Διότι συναντώντας τον, όπως είπα, και ονομάζοντάς τον διδάσκαλο, και λέγοντας ότι διδάσκει την οδό του Θεού με αλήθεια, συζητούσαν μεταξύ τους ειρωνευόμενοι οπωσδήποτε, και αφήνοντας να διαφανεί η υποκρισία, ως δικαιολογία για να μην θεωρηθεί ότι έλεγαν κάτι αληθινό για αυτόν, επειδή ήθελαν να τον αποκαλούν διδάσκαλο. <Διότι σε εμένα μεν μιλούσαν ειρηνικά.> (B f. 119) Επειδή πλησιάζοντας, όπως είπα, τον Σωτήρα όλων μας Χριστό κάποιοι από τους Φαρισαίους, και δημιουργώντας για τον εαυτό τους την εντύπωση της φιλομάθειας, υποκρίνονταν ότι τον επαινούν, και του απηύθυναν εξαιρετικά προσηνείς λόγους, όχι επευφημώντας τον αληθινά, αλλά για να τον παγιδεύσουν και να θηρεύσουν κάτι από το στόμα του, σύμφωνα με τα γεγραμμένα. Αλλά ελέγχονταν από τον Χριστό που έλεγε: «Γιατί με πειράζετε, υποκριτές;» <Είδες, Κύριε, μην παρασιωπήσεις· Κύριε, μην απομακρυνθείς από εμένα.> (B f. 119) Ζητά από τον Πατέρα να κινηθεί εναντίον εκείνων που έχουν συμπεριφερθεί με αυθάδεια απέναντί του. Και σχεδόν διαμαρτύρεται λέγοντας: «Είδες, Κύριε, μην παρασιωπήσεις». Διότι θέλει ο Θεός και Πατέρας να μην ανεχθεί πλέον την κακία τους, αλλά, τρόπον τινά, να εγερθεί εναντίον τους και, αναστέλλοντας τη μακροθυμία του, να τους τιμωρήσει για τα ανόσια αμαρτήματα που διέπραξαν εναντίον του.

Και αυτά τα λέει ενώ ο ίδιος δεν είναι αδρανής· διότι ούτε ο Πατέρας κρίνει κανέναν, αλλά έχει δώσει όλη την κρίση στον Υιό. — (B f. 119 b) Λέγοντας δε το «Μην απομακρυνθείς από εμένα», αποδεικνύει ολοκάθαρα ότι μέγιστο εφόδιο για τη σωτηρία είναι το να έχει κανείς απλώς παραστάτη και συμπολεμιστή τον Θεό των όλων. Διότι εκείνοι που αξιώθηκαν να έχουν αυτή τη μέθεξη, με κάθε τρόπο και οπωσδήποτε θα επικρατήσουν των εχθρών, και θα αποκρούσουν γενναία τις επιθέσεις εκείνων που τους πολεμούν, και ποτέ δεν θα καταστραφούν πέφτοντας κάτω από την εξουσία τους. <Κρίνε με, Κύριε, σύμφωνα με τη δικαιοσύνη σου.> (B f. 119 b) Εξέδωσε ο Θεός και Πατέρας δίκαιη κρίση για τον Υιό· διότι δεν επέτρεψε να επιτίθενται εναντίον του αδιάκοπα όσοι ασέβησαν σε αυτόν, αλλά μάλλον έσβησε το γέλιο τους. — Ως δίκαιη κρίση, που ταιριάζει απόλυτα στη δικαιοσύνη του Πατέρα, ζητά το να μην επιτραπεί σε αυτούς που τον σκότωσαν να τρυφούν με χαρές εις βάρος του, ούτε βέβαια να χαίρονται επειδή αυτός έπαθε, και μάλιστα για πάντα. <Ας μην πουν μέσα στις καρδιές τους: Εύγε, εύγε στην ψυχή μας· ούτε ας πουν: Τον καταπιαμε.> (B f. 119 b) Για τον λόγο αυτό ο Θεός και Πατέρας έσβησε το γέλιο των Ιουδαίων, ώστε να μην λένε μέσα στις καρδιές τους: «Εύγε, εύγε στην ψυχή μας». Διότι, εάν ο Χριστός παρέμενε μόνο στο να σταυρωθεί και να πεθάνει, εύλογα θα έλεγαν όσοι τον σκότωσαν: «Εύγε, εύγε στην ψυχή μας», και επιπλέον τούτο: «Τον καταπιαμε».

Έπειτα, επειδή παραδόθηκε σε αυτούς σαν πρόβατο για σφαγή, και σαν άκακος αμνός άφωνος μπροστά σε αυτόν που τον κουρεύει, βλέποντας το πάθος του αναφωνούσαν: «Εύγε, εύγε, είδαν τα μάτια μας». «Είδες, Κύριε, μην παρασιωπήσεις». Και πιο πάνω είπε: «Πότε θα επιβλέψεις;» και μέσω των προκειμένων: «Είδες, Κύριε». Και τι είδε; Πώς τον πλησίασαν με δόλο, και πώς άνοιξαν διάπλατα το στόμα τους εναντίον του, και πώς, αφού έπραξαν σύμφωνα με τις επιθυμίες τους, φώναζαν: «Εύγε, εύγε, είδαν τα μάτια μας». Εσύ όμως, Κύριε, αφού τα είδες αυτά, αφού τα ανέχθηκες και μακροθύμησες, μην παρασιωπήσεις· αλλά αφού αναλάβεις το κριτήριο της δικαιοσύνης σου, πες: «Αυτά έπραξες, και εγώ σιώπησα»· και πάλι: «Σιώπησα, μήπως θα σιωπώ για πάντα;»

ΚΣΤ΄. Ο βασιλιάς του Ιούδα Εζεκίας, λοιπόν, όταν κάποιος βασιλιάς των αλλοφύλων εκστράτευσε εναντίον του με μεγάλη στρατιωτική δύναμη, περικύκλωσε με το στρατόπεδό του την Ιερουσαλήμ και εκστόμισε με σκληρότητα βλάσφημα και ασεβή λόγια τόσο κατά του βασιλιά όσο και κατά του ίδιου του Θεού, λέγοντας πως, ό,τι και αν συμβεί, δεν πρόκειται Εκείνος να σώσει την πόλη από την κυριαρχία του, προσήλθε στο ιερό, έσκισε τα ενδύματά του, έχυσε πηγές δακρύων και, υψώνοντας τα χέρια στον ουρανό, επικαλέστηκε τον Θεό ως μάρτυρα της βλασφημίας του Σεναχηρείμ, ζητώντας από Εκείνον να γίνει εκδικητής για την αλαζονεία όσων τους απειλούσαν: «Είδες, Κύριε», έλεγε, «με πόσα ονείδισε Εσένα, τον Θεό του Ισραήλ, αυτός ο αλλόφυλος· είδες, Κύριε, μην παρασιωπήσεις». Και πράγματι, δεν διαψεύστηκε στο αίτημά του, αλλά ο θεομάχος γεύθηκε στην πράξη τα αποτελέσματα της δικής του μανίας και απήλθε άπρακτος μαζί με τις απειλές του, διότι κάποια αόρατη δύναμη επέπεσε αιφνιδίως, και αφού έχασε το μεγαλύτερο μέρος του στρατού του, αναχώρησε εξαιτίας μιας πικρής αγγελίας, η οποία διέλυσε απροσδόκητα και την πολιορκία και τις ελπίδες του.

«Επιτρέπεται να δώσουμε φόρο στον Καίσαρα;» Αυτοί, όμως, ήταν γεμάτοι δόλο (κατάμεστοι) και οργή. «Και πλάτυναν»: Διότι νόμιζαν μέσα στην ανοησία τους ότι θα νικήσουν και γίνονταν περιχαρείς. «Είπαν εύγε, εύγε»: Διότι νόμισαν ότι κατευθύνουν την ανομία τους, μη γνωρίζοντας ότι συνομιλούν με τον Θεό. «Είδες, Κύριε»: Σαν να προσεύχεται προς τον Πατέρα ο Υιός λέει για τον λαό των Ιουδαίων: ίσως επιστρέψουν (μετανοήσουν). «Εξεγέρθητι»: Ο Αδάμ λέει μετά την ανάσταση προς τον Κύριο: «Εκδικήσου για λογαριασμό μου αυτούς που με έθλιψαν». Διότι τότε η καταδίκη των δαιμόνων εκδικήθηκε. «Ο Θεός μου»: Διότι τι είναι πιο δραστικό από τη δίκη του Θεού; Ή ποιος είναι ικανός να αναμετρηθεί δικαστικά με τον Θεό; Και τι θα πουν οι Ιουδαίοι κατά την ανάσταση; «Κρίνε με»: Διότι μετά την εκ νεκρών έγερση του Κυρίου, η ανθρώπινη φύση, την οποία φόρεσε, ανέλαβε τη βασιλεία, τη δόξα και τη δύναμη, και βλέποντας οι Ιουδαίοι την άνοδο στους ουρανούς δεν χάρηκαν. «Ας μην πουν»: Διότι ούτε αυτό [να πουν] πλέον μπόρεσαν οι Ιουδαίοι. Διότι μετά την ανάσταση του Χριστού οι ψυχές τους ταράχθηκαν με οδύνη. «Μήτε να πουν»: Διότι ο Κύριος δεν έπαθε εξαιτίας της δικής τους δύναμης, όπως νόμιζαν, αλλά με δικό του θέλημα, για να σώσει τον άνθρωπο. «Ας ντροπιαστούν»: Τα τέκνα των Ιουδαίων, όσοι χάρηκαν με τον θάνατο του Σωτήρα. «Ας ενδυθούν (με ντροπή)»: Οι Ιουδαίοι που έλεγαν ομοίως: «Άλλους έσωσε, τον εαυτό του δεν μπορεί να σώσει».

«Διότι σε μένα μεν μιλούσαν ειρηνικά», αποκαλώντας με διδάσκαλο με υποκρισία και απεσταλμένο από τον Θεό, «και με οργή μηχανεύονταν δόλους και άνοιξαν διάπλατα το στόμα τους εναντίον μου. Είπαν: Εύγε, εύγε, είδαν τα μάτια μας», λέγοντας αυτά όχι με αλήθεια, αλλά με υποκρισία, ώστε, παγιδεύοντάς με σε κάποιον λόγο μου, να με παραδώσουν στον Καίσαρα. «Είδες, Κύριε, μην αποσιωπήσεις» αυτήν την κακουργία, «Κύριε, μην απομακρυνθείς από εμένα. Εξεγέρσου, Κύριε, και πρόσεξε την κρίση μου, ο Θεός και ο Κύριός μου για τη δίκη μου. Κρίνε με, Κύριε, σύμφωνα με τη δικαιοσύνη μου, Κύριε ο Θεός μου, και ας μην επιχαρούν σε βάρος μου· ούτε να πουν: τον καταβροχθίσαμε». «Ας ντροπιαστούν και ας καταντροπιαστούν όσοι επιχαίρουν» για τα βάσανά μου. «Ας ντυθούν με αισχύνη και ντροπή όσοι μεγαλορρημονούν εναντίον μου». Αυτά υποδηλώνουν ολοφάνερα την τέλεια ενανθρώπηση του Υιού του Θεού, η οποία ανατείνει ικετευτικά προς τον Θεό και Πατέρα όλα τα δικά της. «Ας αγαλλιάσουν και ας ευφρανθούν εκείνοι που επιθυμούν τη δικαιοσύνη μου και ας λένε παντοτινά: Ας μεγαλυνθεί ο Κύριος», δηλαδή, στη δικαιοσύνη του Υιού οφείλει να δοξάζεται και η ευδοκία του Πατρός.

Ω, ποιος Ιερεμίας να θρηνήσει για τα δικά μας, ή ποιος χρόνος θα παρασύρει στο ρεύμα της λήθης όσα μας έμελλε και να δούμε και να πάθουμε; Αλώσεις πόλεων, ερημώσεις ναών, βεβηλώσεις πανάγιων σκευών, οιμωγές ανδρών, ολολυγμούς γυναικών, λεηλασίες, μεταναστεύσεις και όλα τα άλλα που κάνουν τον θάνατο πολύ πιο προτιμότερο από τη ζωή. Είδες, Κύριε, μην παρασιωπήσεις. Πάρε όπλο και ασπίδα και σήκω για να μας βοηθήσεις και μην μας απορρίψεις μέχρι τέλους. Σήκωσε τα χέρια σου ενάντια στην υπερηφάνειά τους, και με τον τρόπο που ερήμωσαν εμάς, έτσι ερήμωσε και αυτούς.