Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 34:3

Πες στην ψυχή μου: «Εγώ είμαι η σωτηρία σου». Αυτό, λέγει, σε παρακαλώ να πεις στην ψυχή μου, για να γίνεις βοηθός της. «Ας στραφούν προς τα πίσω». Ευεργετούνται όσοι πορεύονται από την αρετή προς την κακία, εάν στραφούν προς τα πίσω.

Ο δε Δαβίδ: «Είπα στην ψυχή μου: Εγώ είμαι η σωτηρία σου». Ο δε Μονογενής: Αυτό το έχεις, γι’ αυτό έχε θάρρος· διότι θα σώσω την ψυχή σου μέσω της ενανθρωπήσεώς μου και του πάθους. Ο δε Δαβίδ: «Ενθαρρύνθηκα πολύ»· και αμέσως ανταπαντά: «Κύριε, ποιος είναι όμοιός Σου;». Ο δε Μονογενής: «Ο Πατέρας».

Έλεγαν βεβαίως και στα πλήθη για αυτόν: «Έχει δαιμόνιο και είναι μανιακός· γιατί τον ακούτε;» [<Βγάλε ρομφαία.> Διότι το ότι δεν έστειλε απλώς εναντίον τους ρομφαία, αλλά σαν να την εξέχεε σαν ρεύμα ποταμού, θα το δούμε εύκολα, αναλογιζόμενοι τις συμφορές των Ιουδαίων. Διότι, μετά τον σταυρό του Σωτήρα, έγιναν θύματα της ρομφαίας· διότι καταστράφηκαν από τα ξίφη εκείνων που έκαιγαν μαζί και πόλεις και χωριά. Και αυτό τους το είχε προμηνύσει ο Σωτήρας λέγοντας: «Όταν δείτε την Ιερουσαλήμ περικυκλωμένη από στρατόπεδα, τότε θα πείτε στα βουνά: Καλύψτε μας· και στους λόφους: Πέστε πάνω μας.» Διότι σε τόσο μεγάλη αθλιότητα και ανίατη συμφορά κατέπεσαν τα πράγματα των Ιουδαίων, ώστε θα ήταν πολύ καλύτερο για αυτούς να συνθλιβούν από πέτρες και βουνά, παρά να περιπέσουν στα άγρια ξίφη των φονιάδων. Το ότι δε και εγκλωβίστηκαν, δηλαδή πολιορκήθηκαν, πάλι θα μας το διδάξει η ιστορική αφήγηση γι' αυτούς. «Λοιπόν, εγκλώβισέ τους, λέει, απέναντι σε αυτούς που με καταδιώκουν.»] <Ας ντροπιαστούν και ας καταισχυνθούν αυτοί που ζητούν την ψυχή μου.> (B f. 113 b) Επειδή έστησαν στον Σωτήρα μια τόσο πικρή και, όσο εξαρτιόταν από αυτούς, αναπόφευκτη παγίδα, σαν να τον περιέβαλαν με τις θηλιές του θανάτου, ντροπιάστηκαν και καταισχύνθηκαν, όταν, αφού κατέρριψε ως Θεός το κράτος του θανάτου, ανέστησε τον δικό του ναό.

Εισάκουσέ με, Κύριε, εισάκουσέ με μέσα από τη φωτιά της προσευχής, όπως ακριβώς κάποτε τον Προφήτη σου. Ναι, Θεέ των αγίων Δυνάμεων· ναι, δημιουργέ των ασωμάτων· ναι, εσύ που είπες, ζητάτε, και θα λάβετε. Μη με βδελυχθείς εμένα που περιβάλλομαι από ακάθαρτα χείλη και είμαι καταχωμένος στις αμαρτίες. Εισάκουσέ με, εσύ που υποσχέθηκες να ακούς αυτούς που σε επικαλούνται με αλήθεια, και κατεύθυνε τα βήματα των δούλων σου και τα πόδια τους σε οδό ειρήνης. Σπλαχνίσου τα άκακα παιδιά που βρίσκονται στην ξενιτιά, εσύ που είπες: γίνεστε ακέραιοι σαν τα περιστέρια. Φώναξα προς εσένα με όλη μου την καρδιά, Θεέ μου. Θεέ μου, εισάκουσέ με· εσύ που είσαι η ελπίδα όλων των περάτων της γης και εκείνων που βρίσκονται μακριά στην ξενιτιά. Επιτίμησε όλα τα ακάθαρτα πνεύματα για να φύγουν από το πρόσωπο των παιδιών σου. Πιάσε όπλο και ασπίδα, και αναστήσου για τη βοήθειά τους. Τράβηξε ρομφαία και φράξε τον δρόμο απέναντι σε εκείνους που τα καταδιώκουν.

Πες, πες, ω Κύριε, Κύριε, στην ψυχή τους: εγώ είμαι η σωτηρία σου. Ας αποχωρήσει από τη διάνοιά τους το πνεύμα της δειλίας, το πνεύμα της ακηδίας, το πνεύμα της υπερηφάνειας και κάθε κακίας, και ας κατασβεστεί σε αυτούς κάθε πύρωση που συνίσταται από διαβολική ενέργεια. Ας φωτιστεί το σώμα, η ψυχή και το πνεύμα τους με το φως της γνώσης σου, ώστε, φτάνοντας στην ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως της Αγίας και προσκυνητής Τριάδας, σε τέλειο άνδρα, στο μέτρο της πνευματικής ηλικίας, να δοξάζουν στους αιώνες των αιώνων μαζί με τους Αγγέλους και όλους όσους από αιώνος ευαρέστησαν τον Θεό, το πάντιμο και προστατευτικό όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν.

Βλέπεις αδιανόητη ανάγκη; Βλέπεις αδιέξοδη απορία; Ο κίνδυνος είναι βίαιος! Σχεδόν έχει κενωθεί και το όργανο του λόγου μου. Εσύ, η δυνατή Μητέρα του δυνατού και ζώντος Θεού, δώσε χείρα βοηθείας σε εμένα που βρίσκομαι σε αδιέξοδο. Κάνε θαυμαστά τα ελέη σου σε εμένα τον άθλιο. Εξέγειρε την ψυχή μου, λέγοντας: εγώ είμαι η σωτηρία σου.

ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ ΛΔ΄: Δίκασε, Κύριε, αυτούς που με αδικούν, πολέμησε αυτούς που με πολεμούν. Λάβε όπλο και θυρεό, και σήκω προς βοήθειά μου. Σύρε ρομφαία και φράξε την οδό απέναντι σε όσους με καταδιώκουν. Επειδή και στον Ιεζεκιήλ πολλά έχουν λεχθεί περί ρομφαίας. Διότι λέγει: Ρομφαία, ρομφαία, εξεγέρσου και φάγε αίμα τραυματιών· και πάλι: Εάν μια γη αμαρτήσει απέναντί μου, θα αποστείλω ρομφαία εναντίον της. Όλα δε αυτά τα εξαπολύει εναντίον της κακίας που υπάρχει στους ανθρώπους, ως αγαθός, προς ωφέλεια εκείνων που κυριαρχούνται από αυτήν· επειδή ακόμη και πολεμώντας σώζει, όπως ακριβώς ο ιατρός που τέμνει και καίει τα πάσχοντα μέρη του σώματος για τη θεραπεία ολοκλήρου. Σε αυτά προσθέτει λέγοντας στη συνέχεια: Πες στην ψυχή μου: Εγώ είμαι η σωτηρία σου· έχοντας πίστη και την απόλυτη πεποίθηση ότι εκείνο που λέγεται από τον Θεό δεν εξέρχεται άσκοπα, αλλά καταλήγει οπωσδήποτε σε έργο αυτό που λέγεται. Και μέσω αυτού, λοιπόν, αρνούνταν τη δική του σωτηρία και παραιτούνταν από τη δική του ζωή, και ευχόταν να χαριστεί στην ψυχή του η σωτηρία του Κυρίου, ώστε να μπορεί και αυτός να λέγει: Δεν ζω πλέον εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός. Διότι Αυτός είναι η σωτηρία μας· αυτό ακριβώς άλλωστε σημαίνει και η ερμηνεία του ονόματος του Ιησού.

Πρόσεξε, λοιπόν, μήπως και με αυτόν τον τρόπο εξομαλύνεται το νόημα, χωρίς να δημιουργείται κανένα εμπόδιο. Ας υποθέσουμε, δηλαδή, ότι ο Σωτήρας μας προφέρει, κατά την ανθρώπινη φύση Του, προς τον Πατέρα Του την αρχή του ψαλμού έως το σημείο: «Καὶ σύγκλεισον ἐξ ἐναντίας τῶν διωκόντων με»· εξάλλου και στον εικοστό πρώτο ψαλμό, ο οποίος σαφώς εκφωνείται από τον Ίδιο, έχει λεχθεί: «Εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες»· αλλά και στα Ευαγγέλια μαρτυρείται ότι αφιέρωνε χρόνο στην προσευχή. Και βέβαια, εξεπλήρωσε και εμπράκτως τα γεγραμμένα, μετά το θράσος που επέδειξαν οι Ιουδαίοι εναντίον Του.

Διότι στρατιωτική ρομφαία και ρωμαϊκός πόλεμος δεν άργησαν να τους πλήξουν, όχι χωρίς την κρίση του Θεού. Επειδή ο Θεός ήταν εκείνος που τους πολεμούσε μέσω του στρατού των εχθρών. Αυτό και ο ίδιος ο Σωτήρας το παρουσιάζει μέσα από την παραβολή, σχετικά με εκείνους που απέρριψαν την πρόσκληση του γάμου και φόνευσαν τους προσκαλούντες: λέγοντας ότι ο βασιλιάς έστειλε τα στρατεύματά του και κατέκαψε την πόλη τους. Έτσι, λοιπόν, εκπληρώνονταν και τα προκείμενα. Διότι, επειδή οι ίδιοι αδίκησαν τον Υιό του Θεού, καταδικάστηκαν, καθώς το αίμα Του εκδικήθηκε. Και επειδή κατέστησαν τους εαυτούς τους εχθρούς του Χριστού, πολεμήθηκαν από τον Θεό, ο οποίος τους καταδίωξε με όπλο, με θυρεό και με ρομφαία. Διότι η θεία δίκη δεν τους έπληξε αφανώς, αλλά μέσω των εχθρών ανάμεσα στους ανθρώπους. Είναι δε άξιο θαυμασμού πώς έχει ειπωθεί το: «Έκχεον ρομφαίαν»· διότι ο πόλεμος δεν τους έπληττε πλέον μερικώς, όπως παλαιότερα, αλλά ξεχύθηκε εναντίον τους πολεμική ρομφαία· γι' αυτό έχει λεχθεί: «Έφθασε δε επ' αυτούς η οργή εις τέλος»· και αλλού: «Έκχεον επ' αυτούς την οργήν σου». Ποιος δε, μελετώντας τις Ιστορίες του Φλαβίου Ιωσήπου, και μαθαίνοντας από αυτές πώς, αφού εγκλωβίστηκαν σε πολιορκία, καταστράφηκαν από την πείνα και τις εμφύλιες συγκρούσεις, δεν θα θαυμάσει τη φωνή που λέει εδώ: «Και σύγκλεισον εξ εναντίας των καταδιωκόντων με;»

Θα πει στην ψυχή σου: Εγώ είμαι η σωτηρία σου· και, Η πίστη σου σε έσωσε· και, Ιδού, έγινες υγιής· και όλα τα λόγια της φιλανθρωπίας, αρκεί μόνο να σε δει φιλάνθρωπο προς όσους υποφέρουν.

Γʹ. Θέλεις να ακούσεις και άλλα λόγια φιλανθρωπίας; Εάν επιστρέψεις, λέει, προς τον Κύριο και στενάξεις, τότε θα σωθείς. Βλέπετε τη σωτηρία συνδεδεμένη με τον στεναγμό; Και ενώ εσύ θα μιλάς ακόμη, θα πει: Ιδού, είμαι παρών· και θα μιλήσει στην ψυχή σου: Εγώ είμαι η σωτηρία σου. Τίποτε δεν μεσολαβεί μεταξύ της αιτήσεως και της εκπληρώσεως· ούτε χρυσός, ούτε άργυρος, ούτε διαφανείς και πολύτιμοι λίθοι, ούτε όσα κάνουν τους ανθρώπους να κάμπτονται προς την επιείκεια. Όταν λέει ο Σοφονίας, μιλώντας εκ μέρους του Θεού που είναι οργισμένος και αγανακτισμένος: Θα ερημώσω τελείως τους δρόμους τους, ώστε να μην περνάει κανείς. Εξαφανίστηκαν οι πόλεις τους, ώστε να μην υπάρχουν πια, ούτε να κατοικούνται· όταν απειλεί με τα πιο φρικτά δεινά, όταν καταβάλλει με την αποθάρρυνση, όταν προκαλεί ζόφο με την απειλή, αμέσως επιφέρει και το φως μιας καλύτερης ελπίδας, και με αναπτερώνει με τούτα τα λόγια: Πλην όμως είπα: Να με φοβάστε και να δεχθείτε τη διαπαιδαγώγηση, και δεν πρόκειται να εξολοθρευθείτε από τα μάτια της· και προχωρώντας λίγο παρακάτω, προσθέτει λόγια ακόμη πιο χαρμόσυνα και πιο φιλάνθρωπα: Εκείνον τον καιρό θα πει ο Κύριος: Έχε θάρρος, Σιών, ας μην παραλύσουν τα χέρια σου.

Πάρε, λοιπόν, και εσύ όπλο και ασπίδα, σύμφωνα με το ψαλμικό ρητό, και σήκω προς βοήθειά τους. Ενίσχυσε τον βραχίονά τους, σύρε ρομφαία και κλείσε τον δρόμο απέναντι σε όσους τους αντιτάσσονται. Σκέπασέ τους σε ημέρα πολέμου με την παντοδύναμη δεξιά σου, φρουρώντας κάθε είσοδο και έξοδό τους, και δωρίζοντάς τους το βασίλειο ειρηνικό στο εσωτερικό του· όλους όσους κατέχουν εξουσία και αξιώματα καθοδήγησέ τους να υποτάσσονται με τη δίκαιη και αναγκαία αγάπη που τους οφείλουν, και ρύθμισε και διαπαιδαγώγησε τις ορμές όλων των υπηκόων, χαρίζοντας σε όλους ομοψυχία ώστε να πειθαρχούν σε αυτούς στους οποίους δόθηκε από εσένα ο κλήρος να βασιλεύουν.

Ψαλμός του Δαβίδ: Δηλαδή στον Χριστό· διότι σε αυτόν και για αυτόν αναφέρεται ολόκληρος ο ψαλμός, καθώς και για το πάθος του. «Δίκασον, Κύριε»: Διότι οι Ιουδαίοι, αν και ευεργετήθηκαν από τον Χριστό, στράφηκαν στην αδικία, κινώντας πόλεμο εναντίον του Κυρίου, όπως ακριβώς και οι δαίμονες εναντίον του Αδάμ. Γι' αυτόν τον λόγο βοά προς τον Πατέρα. «Επιλαβοῦ όπλου»: Ο Αδάμ λέει προς τον Κύριο: πιάσε το όπλο του σταυρού και την ασπίδα της αναστάσεως και βοήθησέ με. Διότι μέσω αυτών πολέμησε τον διάβολο και έσωσε τον άνθρωπο. «Έκχεον ρομφαίαν»: Δηλαδή, φανέρωσε τη δύναμή σου σε όλους τους εχθρούς σου· διότι η ρομφαία ερμηνεύεται ως δύναμη. Φανέρωσε, λοιπόν, τη δύναμή σου και χαλιναγώγησε τις ορμές αυτών, και τις επιβουλές εκείνων· διότι και τα δύο αυτά τα πράττουν οι δαίμονες εναντίον του ανθρώπου. «Είπον τη ψυχή»: Αυτό το λέει η θεότητα στον κυριακό άνθρωπο, τον οποίο ανέλαβε οικονομικώς, δηλαδή στον Αδάμ. «Αισχυνθείησαν»: Τα τέκνα των Ιουδαίων· διότι αυτοί μηχανεύτηκαν τον θάνατο του Σωτήρα. «Αποστραφείησαν»: Διότι στράφηκαν προς τα πίσω καταντροπιασμένοι οι Ιουδαίοι, έχοντας συλλογιστεί για τον Χριστό τα δεσμά και τον σταυρό. «Γενηθήτωσαν»: Διότι όπως ο άνεμος σκορπίζει το χνούδι στο πρόσωπο της γης, έτσι και οι Ιουδαίοι σκορπίστηκαν σε ολόκληρο το πρόσωπο της γης.

Αλλά ελάτε, αφού και εμείς σκεφτούμε τα ίδια με τα νήπια, ας απευθυνθούμε προς τον Κύριο με τα ίδια του τα λόγια, ώστε να μεταφέρουμε τα λόγια του Κυρίου στα νήπια. Φωτιά ήρθα να ρίξω στη γη. Φωτιά ήρθες να ρίξεις στη γη, Κύριε, και δεν ήρθες να φέρεις ειρήνη, αλλά μάχαιρα; Η αμαρτία μάς κατανίκησε, ο θάνατος μας κυρίευσε, η γέεννα του πυρός μάς απειλεί, το στρατόπεδο των μιαρών δαιμόνων μάς κατατρόπωσε, και εμείς σε περιμέναμε, ακούγοντας από τους προφήτες ότι είσαι ο βοηθός μας· και ερχόμενος λες: «Φωτιά ήρθα να ρίξω στη γη»· και: «Δεν ήρθα να φέρω ειρήνη, αλλά μάχαιρα»; Δεν υπήρχε σε εμάς τρόπαιο πίστεως, δεν έχουμε τη δύναμη να αντισταθούμε στην παράταξη του διαβόλου· διότι όπλο πίστεως δεν υπήρχε σε εμάς· τον Αδάμ, ενώ βρισκόταν ακόμη μέσα στον παράδεισο, τον εξέδυσε ο διάβολος και τον άφησε γυμνό από τον θώρακα της δικαιοσύνης μας. Γι' αυτό, καθένας από εμάς, όντας γυμνός από κάθε βοήθεια, βοά προς εσένα λέγοντας: «Δίκασε, Κύριε, αυτούς που με αδικούν, πολέμησε αυτούς που με πολεμούν· πιάσε όπλο και ασπίδα και σήκω για να με βοηθήσεις· σύρε τη ρομφαία και κλείσε τον δρόμο απέναντι σε αυτούς που με καταδιώκουν· πες στην ψυχή μου, εγώ είμαι η σωτηρία σου»· και ενώ έχεις έρθει για βοήθειά μας λες: Δεν ήρθα να φέρω ειρήνη, αλλά μάχαιρα; Και πού είναι η ικεσία των αγίων που αναπεμπόταν προς εσένα για ειρήνη, το «Κύριε ο Θεός ημών, χάρισέ μας ειρήνη»; Διότι τα πάντα μάς τα έχεις αποδώσει.

Καθετί που έχει αρχή, επιδέχεται και τέλος. Και ό,τι επιδέχεται τέλος, είναι δεκτικό φθοράς. ΤΙΤΛΟΣ Θʹ. — Περί του αυτεξουσίου· ότι μας έχει δοθεί από τον Θεό, και εξαρτάται από εμάς το να σωθούμε ή να χαθούμε. «Βάζω σήμερα μάρτυρες απέναντί σας τον ουρανό και τη γη· τη ζωή και τον θάνατο έθεσα ενώπιόν σας, την ευλογία και την κατάρα.» «Είπα στην ψυχή μου: Εγώ είμαι η σωτηρία σου.» «Ο Κύριος από την αρχή δημιούργησε τον άνθρωπο, και τον άφησε στην εξουσία της δικής του ελεύθερης βούλησης. Έθεσε μπροστά σου φωτιά και νερό, για να απλώσεις το χέρι σου σε όποιο από τα δύο επιθυμείς. Μπροστά στον άνθρωπο βρίσκονται η ζωή και ο θάνατος, και ό,τι αυτός προαιρείται.» «Ιδού, η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας.» «Δεν γνωρίζετε ότι σε όποιον παραδίδετε τους εαυτούς σας ως δούλους προς υπακοή, γίνεστε δούλοι εκείνου τον οποίο υπακούτε;» Σε εσάς που επιθυμείτε να πράττετε το καλό, ο Θεός είναι έτοιμος να το προσφέρει.

Ωδή τρίτη. Εσένα που πάνω στα ύδατα. Σηκώνοντας στους ώμους τον τίμιο σταυρό του ζωοδότη και τα φρικτά πάθη, ας νεκρωθούμε με τη θέλησή μας μαζί με εκείνον που υπέμεινε για εμάς εκούσιο θάνατο, ώστε να ζήσουμε και μαζί του. Περίζωσε με δύναμη από τον ουρανό, ελεήμον, τον λαό σου, ο οποίος δεν στηρίζεται σε αδύναμο καλαμένιο ραβδί, αλλά στον σεπτό σου κάλαμο, μέσω του οποίου υπέμεινες την ατιμωτική χλεύη, μακρόθυμε. «Σύρε τη ρομφαία, η οποία πλήγωσε την άχραντη πλευρά σου, και σύντριψε μεμιάς, φιλάνθρωπε, εκείνους που με καταδιώκουν από την αντίθετη πλευρά», σου κράζει η πόλη, την οποία έσωσες με το αίμα σου.

Ωδή τρίτη. Σε τον επί υδάτων. Ευδόκησε, Παρθένε, να ανυψωθούν πάνω από την ύλη και από κάθε βιωτικό δεσμό όσοι παραμένουν στον ναό σου, ώστε να σου προσφέρουμε την άυλη θυσία της αινέσεως με άυλο νου. Είθε όσοι μισούν την πόλη σου, αυτήν τη νέα Σιών, να γίνουν σαν το χόρτο των δωμάτων που ξεραίνεται πριν την ώρα του, ενώ αυτή είθε να ανανεωθεί, προσφέροντας θαλερούς καρπούς στον Γεωργό των ψυχών. «Σύρε τη ρομφαία που τραυμάτισε την πλευρά του Υιού σου και φράξε αμέσως τον δρόμο απέναντι σε εκείνους που με καταδιώκουν, Πανύμνητε», ανακράζει η πόλη σου, την οποία πολλές φορές διεφύλαξες.

Ψαλμός 34ος. Του Δαβίδ. «Δίκασε, Κύριε, εκείνους που με αδικούν, πολέμησε αυτούς που με πολεμούν. Λάβε όπλο και ασπίδα και ανάστηθι προς βοήθειά μου». Αυτά αρμόζουν στον Δαβίδ και στον Σαούλ, στον Χριστό και στους Ιουδαίους. «Τράβηξε ρομφαία και φράξε την οδό απέναντι σε εκείνους που με καταδιώκουν». Διότι ούτε ο Πατέρας έχει ανάγκη από όπλο και ασπίδα και ρομφαία για την άμυνα κατά των εχθρών, ούτε ο Υιός αδυνατεί να ανατρέψει και να πατάξει τους εχθρικούς Ιουδαίους· αλλά τα λόγια αυτά είναι έκφραση θείας συγκατάβασης και οικονομίας, και η πραγμάτωση της σωτηρίας του κόσμου είναι έργο της ομόνοιας Πατρός και Υιού. Και ούτε ο Πατέρας παραβλέπει το μυστήριο, ούτε ο Υιός πράττει κάτι από μόνος Του· αλλά παντού επικαλείται τον Πατέρα, λόγω της ενότητας της φύσεώς τους, ώστε να μη θεωρηθεί αντίθεος. «Ειπέ προς την ψυχή μου· εγώ είμαι η σωτηρία σου». Διαθέτω την αυτοτέλεια, έστω και αν καλώ σε βοήθεια τον Πατέρα, αποδίδοντάς Του δικαίως την τιμή. «Ας αισχυνθούν και ας εντραπούν εκείνοι που ζητούν την ψυχή μου», επειδή δεν μπόρεσαν να καταλάβουν την κληρονομιά μου· «ας στραφούν προς τα πίσω και ας καταισχυνθούν εκείνοι που μηχανεύονται κακά εναντίον μου. Ας γίνουν σαν το χνούδι μπροστά στον άνεμο, και άγγελος Κυρίου ας τους καταθλίβει. Ας γίνει η οδός τους σκοτάδι και ολίσθημα, και άγγελος Κυρίου ας τους καταδιώκει». Γιατί όμως θα υποστούν αυτά οι αλιτήριοι; «

Όταν δε λέει «πάρε όπλο και ασπίδα και σήκω να με βοηθήσεις» και «τράβηξε ρομφαία και φράξε τον δρόμο σε όσους με καταδιώκουν», φαίνεται ότι λέει κάτι ξένο και ανάξιο για τον Θεό, παρουσιάζοντάς Τον ως οπλοφόρο, Εκείνον που τρέμει ολόκληρη η κτίση και μόνο όταν την επιβλέπει. Αλλά και σε αυτό το ρητό δηλώνει μέσω των όπλων τη θεία και ακαταμάχητη δύναμη· διότι ισχυρότερη από κάθε πανοπλία είναι και μόνο το θείο νεύμα.

Ομιλία στο όραμα του προφήτη Ιεζεκιήλ. Ερμηνεία που έχει τη μαρτυρία από αυτές τις ίδιες τις θείες Γραφές, στις οποίες λέει τα εξής. Κάθε προφητεία και όραμα ήταν εικόνες της έλευσης του Σωτήρα. Γι' αυτό λέει ο Κύριος «όλοι οι προφήτες έως τον Ιωάννη προφήτευσαν», δείχνοντας ότι ο ίδιος είναι το θέμα των προφητών. Φαίνεται δε και από άλλα λόγια ότι όλη η Γραφή έχει παραληφθεί για τον Σωτήρα· «Να ερευνάτε», λέει, «τις Γραφές, διότι σε αυτές θα βρείτε αιώνια ζωή», ονομάζοντας αιώνια ζωή την επίγνωση του εαυτού Του. «Διότι αυτή είναι η αιώνια ζωή», λέει ο Κύριος προς τον Πατέρα, «το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό και εκείνον που απέστειλες, τον Ιησού Χριστό». Εξάλλου, λέγεται ότι κάθε Γραφή έχει δοθεί για τη σωτηρία των ανθρώπων, και η σωτηρία των ανθρώπων είναι ο ίδιος ο Χριστός. «Διότι η σωτηρία προέρχεται από τους Ιουδαίους». Και είπα στην ψυχή μου, εγώ είμαι η σωτηρία σου. Και γενικά η Γραφή αποκαλεί τον Χριστό σωτήριο και σωτηρία· και μόνο Αυτός είναι η αληθινή σωτηρία.

Όταν δε συμβεί αυτό, με πάρα πολύ μεγάλη χαρά θα ενστερνιστούμε την υπόμνηση, ώστε, είτε παραδέχεσαι ο ίδιος, όπως είπες, ότι είσαι συναίτιος στον εαυτό σου για τις ταραχές που σου συμβαίνουν τώρα, μετά την πράξη στην οποία σφάλαμε ως προς το πρέπον, είτε όχι, ζώσου τη ρομφαία σου στον μηρό σου, δυνατέ, και φράξε τον δρόμο απέναντι σε όσους με καταδιώκουν. Και είθε ο Θεός να σε περιζώσει με δύναμη σε κάθε καιρό και σε κάθε πτυχή και του βίου και των περιστάσεων. Σχετικά δε με το ζήτημα για το οποίο μου έγραψας, θα ήταν καλύτερο αν μου είχες γράψει εγκαίρως. Είθε ο Κύριος να σου είναι καταφυγή και κραταίωμα.