Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 34:7

Το δε «υπομεινάντων», λέει αντί του «προσδοκησάντων». <Και άγγελος Κυρίου καταδιώκων αυτούς.> (B f. 114 b) Γλιστρούν ολόγυρα λοιπόν, και βαδίζουν στο σκοτάδι, καθώς και σε αυτό τους εξωθεί ο άγγελος του Θεού. Διότι βέβαια δεν συμπράττουν μαζί τους, όπως είπα, οι λογικές και άγιες δυνάμεις· αντίθετα μάλλον τους αντιστρατεύονται ως μισητούς από τον Χριστό, και ως αποδιωγμένους από την οικειότητα μαζί του. <Ότι δωρεάν έκρυψάν μοι διαφθοράν.> (B f. 114 b) Ενώ δεν είχαν τίποτα να του προσάψουν, έφτασαν σε τέτοιο σημείο διαστροφής των λογισμών και ακόμη θράσους και ανόσιων τολμημάτων, ώστε να του στήσουν παγίδα θανάτου και φθοράς· καίτοι έλεγε σαφώς: «Ποιος από εσάς με ελέγχει για αμαρτία;»

«Εάν λέγω την αλήθεια, γιατί εσείς δεν με πιστεύετε;» Και όπου δεν υπήρχε καθόλου εύρεση αμαρτίας, εκεί οπωσδήποτε το μίσος των διωκτών είναι εντελώς αδικαιολόγητο. Το να θέλουν να φονεύσουν δεν έχει έδρα και βάση, δηλαδή αφορμή. <Μάταια ονείδισαν την ψυχή μου.> (B f. 114 b) Άραγε δεν ονείδιζαν την ψυχή του άδικα και μάταια, άλλοτε βεβαιώνοντας ότι είναι Σαμαρείτης και φιλοπότης, άλλοτε λέγοντας ότι έχει δαιμόνιο και ότι πλανά τα πλήθη, και μάλιστα ότι τελεί τα θεία σημεία μέσω του Βεελζεβούλ; Επομένως, ας καταδικαστούν οι Ιουδαίοι που θρασυστόμησαν εναντίον του χωρίς λόγο και μάταια, και που μίλησαν με αδικία κατά του Θεού, υψώνοντας ψηλά το κέρας τους, σύμφωνα με τη φωνή του Ψαλμωδού. [<Ας έλθει σε αυτόν παγίδα την οποία δεν γνωρίζει.> Διότι την παγίδα που δεν γνώριζαν και που ποτέ δεν περίμεναν, τις συμφορές δηλαδή που επρόκειτο να τους συμβούν, αυτές ακριβώς τους κατέλαβαν. Επειδή εκδιώχθηκαν από το να καθοδηγούν τους λαούς, ή μάλλον καταστράφηκαν μαζί τους, γινόμενοι θήραμα των εχθρών αιχμαλωτίστηκαν και λεηλατήθηκαν, και ποιο άραγε από τα έσχατα κακά δεν τους συνέβη;] <Και η παγίδα που έκρυψαν, ας τους συλλάβει.> (B f. 115) Η παγίδα που έκρυψαν για τον Χριστό, αυτή τους συνέλαβε, και έπεσαν στην ίδια τους την παγίδα.

Διότι ο Ισραήλ ήταν άξεστος και είχε πιο γήινο φρόνημα, αλαζόνας και φιλοπόλεμος, και πάρα πολύ επιρρεπής στις αιματοχυσίες, όμοιος με τον άξεστο και θηριοκτόνο Ησαύ. Γι' αυτό άλλωστε και ο προφητικός λόγος τους κατηγορούσε, λέγοντας ότι «Έστησαν παγίδες για να καταστρέψουν ανθρώπους.» Ο ίδιος δε ο Χριστός επικαλείτο τη θεία δίκη λέγοντας ότι «Χωρίς αιτία μου έκρυψαν την καταστροφική τους παγίδα, μάταια ονείδισαν την ψυχή μου. Ας έρθει σε αυτούς παγίδα που δεν γνωρίζουν, και το δόκανο που έκρυψαν ας συλλάβει αυτούς τους ίδιους.» Διότι έστειλαν κάποιους από τους Φαρισαίους μαζί με τους λεγόμενους Ηρωδιανούς (οι οποίοι ήταν δασμοεισπράκτορες), για να τον πειράξουν, λέγοντας: «Επιτρέπεται να πληρώσουμε φόρους στον Καίσαρα ή όχι;» Επομένως, ήταν κυνηγός και ο Ισραήλ.

«Διότι αναίτια μου έκρυψαν την καταστροφή της παγίδας τους». Αντί αυτού ο Σύμμαχος το απέδωσε ως εξής: «Διότι αναίτια μου απέκρυψαν την καταστροφή των δικτύων τους». Διότι, ενώ δεν είχαν υποστεί απολύτως τίποτα από εμένα στο παρελθόν, χωρίς λόγο και αναίτια με επιβουλεύονταν, κρύβοντας παγίδα μέσω της οποίας σχεδίαζαν την καταστροφή μου. Επειδή, αν και ως επί το πλείστον φαινόταν ότι με πολεμούν μέσω ανθρώπων, δηλαδή μέσω του Σαούλ ή και άλλων, εγώ όμως δεν αγνοούσα τους πραγματικούς υπαίτιους της ζηλοτυπίας του Σαούλ και τους υποκινητές των υπολοίπων εχθρών. Διότι άλλοι ήταν εκείνοι που έκρυβαν τις δικές τους παγίδες και προσπαθούσαν να διαφθείρουν την ψυχή μου, οι οποίοι και μάταια χλεύασαν την ψυχή μου· αντί αυτού ο Σύμμαχος απέδωσε: «Αναίτια υπέσκαψαν την ψυχή μου». Επειδή έκαναν τα πάντα με σκοπό να απομακρύνουν την ψυχή του από την εγγενή της πραότητα και ανεξικακία, ώστε, γεμάτος από θυμό και οργή, να προχωρήσει σε άμυνα και να κάνει κάποιο κακό στον Σαούλ. Αυτά λοιπόν αναφέρονται στους πολλούς εχθρούς· για τον κορυφαίο όμως ανάμεσά τους προσθέτει: «Ας τον βρει παγίδα που δεν γνωρίζει, και η παγίδα που έκρυψε ας τον συλλάβει, και να πέσει μέσα στην ίδια του την παγίδα». Αυτά δε, αν και ειπώθηκαν από τον Δαβίδ σε μορφή ευχής, αποτελούσαν προαναγγελία των μελλοντικών γεγονότων και προφητεία όσων επρόκειτο να συμβούν.

Και για ποια αιτία προφητεύει ότι θα τους συμβούν αυτά, το διδάσκει στη συνέχεια λέγοντας: «Διότι αναιτίως μου έκρυψαν την καταστροφική τους παγίδα, μάταια λοιδόρησαν την ψυχή μου». Και αυτά μεν αφορούν το πλήθος εκείνων που συγκεντρώθηκαν εναντίον του· τα επόμενα όμως, που δεν λέγονται πλέον για πολλούς αλλά για έναν, μπορούν να αναφερθούν στον Ιούδα, ο οποίος, κρύβοντας τη σκευωρία εναντίον του και υποκρινόμενος φιλία, παρέδιδε τον Διδάσκαλο με ένα φίλημα. Γι' αυτό θα μπορούσε να λεχθεί για αυτόν το: «Ας έλθει σε αυτόν παγίδα την οποία δεν γνωρίζει, και η παγίδα που έκρυψε ας συλλάβει τον ίδιο, και ας πέσει μέσα στην ίδια την παγίδα». Και αυτά μεν περί τούτων.

'και άγγελος': Διότι Άγγελος της μεγάλης βουλής είναι ο Χριστός, ο οποίος τους συνθλίβει, δηλαδή ο λόγος τον οποίο ελάλησε ο Χριστός, και θα τους καταδιώξει το σκοτάδι. 'ας γίνει': Διότι δεν στάθηκαν σταθεροί οι διαλογισμοί τους στις οδούς τους, αλλά σε όλες τις οδούς τους υπήρξε το διπλό 'ουαί', όπως έχει γραφεί. 'και άγγελος': Όταν έπεσαν τα σώματά τους στην έρημο· διότι τους καταδίωκε η ρομφαία, η νοητή. 'όταν χωρίς αιτία': Εννοεί τον τάφο, στον οποίο, όπως νόμιζαν, επρόκειτο να φθαρεί η σάρκα του Κυρίου. Αυτός όμως δεν φθάρηκε, επειδή διακρατείτο από τη θεότητα, ενώ για εκείνους έγινε ισχυρή παγίδα και τους διέφθειρε. 'μάταια ονείδισαν': Λέγοντας: 'αν ο άνθρωπος αυτός προερχόταν από τον Θεό, δεν θα κατέλυε το σάββατο'. Λέει δε 'μάταια', επειδή δεν υπήρχε καμία αιτία ενοχής σε αυτόν. 'ας έλθει': Εννοεί τον σταυρό· διότι σε αυτόν συνετρίβησαν, και οι ίδιοι αγνοούσαν ότι εναντίον του εαυτού τους κατασκεύασαν τον σταυρό. 'και η παγίδα': Ο δεσποτικός τάφος, στον οποίο νόμιζαν ότι θα έκρυβαν τον Σωτήρα ως νεκρό· σε αυτόν συνελήφθησαν (επομένως πιάστηκαν) σαν σε παγίδα. 'και στην παγίδα': Διότι παγίδα για τον άνθρωπο είναι τα ίδια του τα χείλη· καθώς, θέλοντας να παγιδεύσουν τον Κύριο με δόλο (με λόγο), παγιδεύτηκαν οι ίδιοι (αντιπαγιδεύτηκαν). 'η δε ψυχή': Η ψυχή της ανθρώπινης φύσης του Κυρίου μέσα στη θεότητα. 'θα ευφρανθεί': Ο Πατέρας για τη σωτηρία του Υιού, την οποία επετέλεσε. 'όλα τα οστά': Όλοι οι πιστοί που δοξάζουν τον Θεό για όσα έπραξε. Διότι οστά του Θεού είναι ο άνθρωπος τον οποίο προσέλαβε.

«Διότι χωρίς λόγο», λέει, «έκρυψαν για μένα την καταστροφική παγίδα τους, μάταια ονείδισαν την ψυχή μου», παράνομα και παράλογα. Και για τον προδότη λέει: «Ας έλθει σε αυτόν παγίδα την οποία δεν γνωρίζει, και το δίχτυ που έκρυψε» εναντίον μου «ας συλλάβει αυτόν και στην παγίδα να πέσει», αυτήν που κατασκευάστηκε από τον ίδιο. «Η δε ψυχή μου θα αγαλλιάσει για τον Κύριο», αφού εγερθεί από τον τάφο, «θα τερφθεί» η ζωή μου «για τη σωτηρία Του», αποδίδοντας σε Αυτόν τιμή και λαμβάνοντας τη δική Του δόξα. Θα πει: «Όλα τα οστά μου θα πουν, Κύριε, ποιος είναι όμοιός Σου; Εσύ που λυτρώνεις τον φτωχό από τα χέρια των ισχυρότερών του», ισχυρότερων όχι στη δύναμη, αλλά στην κακία, «και τον φτωχό και τον πένητα από αυτούς που τον αρπάζουν» για σφαγή. «Σηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι, με ρωτούσαν πράγματα που δεν γνώριζα», όπως το ότι τάχα αντιλέγω στον Καίσαρα, και όσα κακοτρόπως ήθελαν. «Μου ανταπέδωσαν πονηρά αντί για τα αγαθά», που τους έκανα, «και ατεκνία στην ψυχή μου», δηλαδή επιφέροντας σε αυτήν νέκρωση. «Εγώ δε, ενώ αυτοί με παρενοχλούσαν» και με ενέπαιζαν, «ενδυόμουν σάκκο», δηλαδή τη χλαμύδα, με την οποία, σαν να ήταν σάκκος, μου περικάλυπταν το κεφάλι και με ράπιζαν λέγοντας: «Προφήτευσε σε εμάς, Χριστέ, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε;». «Και ταπείνωνα με νηστεία την ψυχή μου», διότι πού υπήρχε σκέψη για τροφή μέσα στα δεινά που συνέβαιναν; «