Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 34:9

Η δε ψυχή μου θα αγαλλιάσει εν Κυρίω. Εκείνοι, λοιπόν, που ετοίμασαν την παγίδα και εξύφαναν τη σκευωρία της φθοράς εναντίον του Σωτήρα όλων μας Χριστού, θα υποστούν την τιμωρία για την ύβρη τους απέναντί Του, σύμφωνα ακριβώς με τους τρόπους που μόλις προαναφέραμε· η δική μου ψυχή όμως, λέει, θα παραμείνει στο διηνεκές μακριά από κάθε δεινό, έχοντας δηλαδή ακατάπαυστη χαρά εν Θεώ και ευφραινόμενη τα μέγιστα για τη σωτηρία Του.

Διότι έχουν θηρευτεί, όπως είπα, έχοντας υποβληθεί στις τιμωρίες, και έχουν πέσει στο δίχτυ της θείας οργής· διότι, όπως λέει ο Παροιμιαστής: «Δεν απλώνονται άδικα τα δίχτυα για τα πτηνά· διότι αυτοί που μετέχουν σε φόνο θησαυρίζουν για τον εαυτό τους κακά· και η καταστροφή των παράνομων ανθρώπων είναι οδυνηρή». Και είναι πάλι γραμμένο: «Αυτός που κυλάει πέτρα, την κυλάει πάνω του». <Η δε ψυχή μου θα αγαλλιάσει για τον Κύριο.> (B f. 115) Λέω λοιπόν ότι πρέπει να θυμόμαστε τα λόγια που ανέφερα στις αρχές του ψαλμού. Είπα δηλαδή ότι έχει εισαχθεί το πρόσωπο του Χριστού, το οποίο σχεδόν κραυγάζει εναντίον της ανοσιότητας των Ιουδαίων, χωρίς ωστόσο να αποφεύγει τους λόγους που αρμόζουν στην κακοπάθεια, αλλά εκφράζεται στα περισσότερα σημεία με ανθρώπινο μάλλον παρά με θεοπρεπή τρόπο, εξαιτίας του μυστηρίου της ένσαρκης οικονομίας.

Γνωρίζοντας δε καλά σε ποιο αγαθό τέλος θα καταλήξει η εναντίον του επιβουλή, το φανερώνει αυτό λέγοντας: «Η δε ψυχή μου θα αγαλλιάσει για τον Κύριο, θα ευφρανθεί για τη σωτηρία Του. Όλα τα οστά μου θα πουν: Κύριε, ποιος είναι όμοιός σου; Εσύ που διασώζεις τον φτωχό από εκείνους που τον καταληστεύουν». Στον κα' ψαλμό, λοιπόν, ο οποίος έχει λεχθεί σαφώς εκ μέρους του Σωτήρος, αναφερόταν: «Σαν νερό χύθηκα, και διασκορπίστηκαν όλα τα οστά μου»· ο λόγος αυτός υποδηλώνει τον διασκορπισμό και τη φυγή των αποστόλων του, την οποία υπέστησαν κατά τον καιρό του Πάθους του, όταν εκπληρωνόταν το ρητό: «Θα πατάξω τον ποιμένα, και θα διασκορπιστούν τα πρόβατα της ποίμνης». Διότι οστά του σώματός Του ήταν οι πρώτοι του μαθητές, οι οποίοι τότε μεν διασκορπίστηκαν, επειδή σκανδαλίστηκαν εξαιτίας του, όπως ακριβώς και ο ίδιος φανέρωνε λέγοντας: «Όλοι εσείς θα σκανδαλιστείτε εξαιτίας μου αυτήν τη νύχτα». Μετά την Ανάσταση όμως, όταν τον είδαν, πληρώθηκαν από χαρά και αγαλλίαση.

'και άγγελος': Διότι Άγγελος της μεγάλης βουλής είναι ο Χριστός, ο οποίος τους συνθλίβει, δηλαδή ο λόγος τον οποίο ελάλησε ο Χριστός, και θα τους καταδιώξει το σκοτάδι. 'ας γίνει': Διότι δεν στάθηκαν σταθεροί οι διαλογισμοί τους στις οδούς τους, αλλά σε όλες τις οδούς τους υπήρξε το διπλό 'ουαί', όπως έχει γραφεί. 'και άγγελος': Όταν έπεσαν τα σώματά τους στην έρημο· διότι τους καταδίωκε η ρομφαία, η νοητή. 'όταν χωρίς αιτία': Εννοεί τον τάφο, στον οποίο, όπως νόμιζαν, επρόκειτο να φθαρεί η σάρκα του Κυρίου. Αυτός όμως δεν φθάρηκε, επειδή διακρατείτο από τη θεότητα, ενώ για εκείνους έγινε ισχυρή παγίδα και τους διέφθειρε. 'μάταια ονείδισαν': Λέγοντας: 'αν ο άνθρωπος αυτός προερχόταν από τον Θεό, δεν θα κατέλυε το σάββατο'. Λέει δε 'μάταια', επειδή δεν υπήρχε καμία αιτία ενοχής σε αυτόν. 'ας έλθει': Εννοεί τον σταυρό· διότι σε αυτόν συνετρίβησαν, και οι ίδιοι αγνοούσαν ότι εναντίον του εαυτού τους κατασκεύασαν τον σταυρό. 'και η παγίδα': Ο δεσποτικός τάφος, στον οποίο νόμιζαν ότι θα έκρυβαν τον Σωτήρα ως νεκρό· σε αυτόν συνελήφθησαν (επομένως πιάστηκαν) σαν σε παγίδα. 'και στην παγίδα': Διότι παγίδα για τον άνθρωπο είναι τα ίδια του τα χείλη· καθώς, θέλοντας να παγιδεύσουν τον Κύριο με δόλο (με λόγο), παγιδεύτηκαν οι ίδιοι (αντιπαγιδεύτηκαν). 'η δε ψυχή': Η ψυχή της ανθρώπινης φύσης του Κυρίου μέσα στη θεότητα. 'θα ευφρανθεί': Ο Πατέρας για τη σωτηρία του Υιού, την οποία επετέλεσε. 'όλα τα οστά': Όλοι οι πιστοί που δοξάζουν τον Θεό για όσα έπραξε. Διότι οστά του Θεού είναι ο άνθρωπος τον οποίο προσέλαβε.

«Διότι χωρίς λόγο», λέει, «έκρυψαν για μένα την καταστροφική παγίδα τους, μάταια ονείδισαν την ψυχή μου», παράνομα και παράλογα. Και για τον προδότη λέει: «Ας έλθει σε αυτόν παγίδα την οποία δεν γνωρίζει, και το δίχτυ που έκρυψε» εναντίον μου «ας συλλάβει αυτόν και στην παγίδα να πέσει», αυτήν που κατασκευάστηκε από τον ίδιο. «Η δε ψυχή μου θα αγαλλιάσει για τον Κύριο», αφού εγερθεί από τον τάφο, «θα τερφθεί» η ζωή μου «για τη σωτηρία Του», αποδίδοντας σε Αυτόν τιμή και λαμβάνοντας τη δική Του δόξα. Θα πει: «Όλα τα οστά μου θα πουν, Κύριε, ποιος είναι όμοιός Σου; Εσύ που λυτρώνεις τον φτωχό από τα χέρια των ισχυρότερών του», ισχυρότερων όχι στη δύναμη, αλλά στην κακία, «και τον φτωχό και τον πένητα από αυτούς που τον αρπάζουν» για σφαγή. «Σηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι, με ρωτούσαν πράγματα που δεν γνώριζα», όπως το ότι τάχα αντιλέγω στον Καίσαρα, και όσα κακοτρόπως ήθελαν. «Μου ανταπέδωσαν πονηρά αντί για τα αγαθά», που τους έκανα, «και ατεκνία στην ψυχή μου», δηλαδή επιφέροντας σε αυτήν νέκρωση. «Εγώ δε, ενώ αυτοί με παρενοχλούσαν» και με ενέπαιζαν, «ενδυόμουν σάκκο», δηλαδή τη χλαμύδα, με την οποία, σαν να ήταν σάκκος, μου περικάλυπταν το κεφάλι και με ράπιζαν λέγοντας: «Προφήτευσε σε εμάς, Χριστέ, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε;». «Και ταπείνωνα με νηστεία την ψυχή μου», διότι πού υπήρχε σκέψη για τροφή μέσα στα δεινά που συνέβαιναν; «