Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 36:10

Και θα αναζητήσεις τον τόπο του, και δεν πρόκειται να τον βρεις. Αυτό είναι όμοιο με εκείνο που έχει ειπωθεί: Οι δε ασεβείς θα καταστραφούν σύρριζα. Και θα εντρυφήσουν σε πλήθος ειρήνης. Τρυφή του δικαίου είναι το πλήθος της ειρήνης· δηλαδή η απάθεια της ψυχής, μαζί με την αληθινή γνώση των όντων.

Όπως ακριβώς ο Σωτήρας είναι σοφία, λόγος, ειρήνη και δικαιοσύνη, έτσι είναι και υπομονή. Διότι έχει γραφτεί: «Και τώρα ποια είναι η υπομονή μου; Δεν είναι ο Κύριος;» Από τον οποίο είναι δυνατόν να αντλούμε και να λαμβάνουμε όλα όσα λέγεται σύμφωνα με τις Γραφές ότι είναι ο Χριστός. Διότι, όπως με τη συμμετοχή μας σε αυτόν γινόμαστε δίκαιοι και σοφοί και ειρηνεύουμε, έτσι και με τη συμμετοχή μας σε αυτόν κάνουμε υπομονή. Να ησυχάζεις, λοιπόν, κάνοντας υπομονή και περιμένοντας τον Θεό, χωρίς να ταράζεσαι με τα παρόντα. <Και ακόμα λίγο, και δεν θα υπάρχει πλέον ο αμαρτωλός.> (A f. 194) Ακόμα λίγο, και δεν θα δεις να υπάρχει ο αμαρτωλός· διότι θα καταληφθεί από το τέλος της ζωής του, και μαζί με τη σάρκα θα χάσει όλα αυτά τα καλά που νόμιζε ότι είχε αποκτήσει. Διότι είναι πάρα πολύ σύντομος ο βίος του ανθρώπου, και ο χρόνος της ενσώματης ζωής είναι περιορισμένος. Επομένως, ούτε ο ίδιος που έχει καταληφθεί από το τέλος της ζωής θα δει τον τόπο του· διότι οπωσδήποτε θα μεταβεί στον άδη, ούτε βέβαια αυτοί που ζουν ακόμη θα αναγνωρίσουν τον τόπο του. (B f. 127 b) Όσοι έχουν κοσμικό φρόνημα και έχουν δέσει τον νου τους με την τύρβη του παρόντος βίου, και είναι μπλεγμένοι στις θηλιές της καταραμένης φιλοσαρκίας, πάντοτε κατά κάποιον τρόπο μαίνονται εναντίον εκείνων που ζουν ευσεβή και εκλεκτό βίο, και θεωρούν εχθρό τους τον εραστή της δικαιοσύνης. <Οι δε πράοι θα κληρονομήσουν τη γη.> (A f. 194) Και με πολλή σοφία και θεία οικονομία ο Δαβίδ αντιπαραβάλλει στις τιμωρίες των παρανόμων τα έπαθλα των αγίων.

«Και ακόμη λίγο, και δεν θα υπάρχει πλέον αμαρτωλός». Ερμηνεύει τα όσα ελέχθησαν παραπάνω, αφενός το «Διότι σαν το χορτάρι γρήγορα θα ξηρανθούν, και σαν τα χλωρά φυτά γρήγορα θα μαραθούν», διά του «Ακόμη λίγο, και δεν θα υπάρχει πλέον ο αμαρτωλός· και θα αναζητήσεις τον τόπο του και δεν θα τον βρεις»· αφετέρου δε, το «Εντρύφησε στον Κύριο, και θα σου δώσει τα αιτήματα της καρδιάς σου», το αποδίδει σαφέστερα διά του «Οι δε πράοι θα κληρονομήσουν τη γη, και θα εντρυφήσουν σε πλήθος ειρήνης». Διότι το πώς θα εντρυφήσει κάποιος στον Κύριο το παρουσιάζει λέγοντας ότι κοντά Του υπάρχει πλήθος ειρήνης· και αυτό το πλήθος ειρήνης θα απολαύσουν όσοι εντρυφήσουν στον Κύριο.

Μέσω αυτών, λοιπόν, ο λόγος διδάσκει σαφώς για κάποια άλλη αγαθή γη που πρόκειται να δοθεί στους πράους, και παραπέμπει την τρυφή και την αφθονία της ειρήνης στη μέλλουσα ζωή. Διότι δεν αγνοούσε ότι, όπως οι αμαρτωλοί κατά τον παρόντα βίο, έτσι και οι δίκαιοι θα πεθάνουν, ώστε να μπορεί να λεχθεί και για αυτούς το εξής: «Λίγο ακόμη, και δεν θα υπάρχει πλέον ο δίκαιος, και θα αναζητήσεις τον τόπο του και δεν θα τον βρεις»· διότι και αυτοί πεθαίνουν όπως ακριβώς οι αμαρτωλοί. Και δεν θα έλεγε για την παρούσα γη το εξής: «Οι πράοι θα κληρονομήσουν τη γη», βλέποντας σαφώς τον Μωυσή, τον πραότατο από όλους, να έχει προ πολλού απέλθει από τους ανθρώπους και να έχει απαλλαγεί από την παρούσα γη.

«Ελέησόν με, ο Θεός, ελέησόν με, διότι σε εσένα εναπόθεσε την πεποίθησή της η ψυχή μου, και στη σκιά των πτερύγων σου θα ελπίσω, έως ότου παρέλθει η ανομία». Ο ψαλμωδός παρακαλεί να του δοθεί ως ανταπόδοση το θείο έλεος για την πεποίθησή του στον Θεό και για τη βέβαιη ελπίδα του σε Αυτόν, «Έως ότου», λέει, «παρέλθει η ανομία». Για να μας γίνει όμως περισσότερο φανερό το νόημα, θα προσεγγίσουμε τον λόγο ως εξής: η φύση της αμαρτίας είναι άστατη και παροδική, διότι ούτε εξαρχής έλαβε υπόσταση μαζί με την κτίση από Εκείνον που έδωσε υπόσταση και ουσία στα πάντα, ούτε πρόκειται να συνδιαμένει εσαεί με τα όντα. Διότι όσα προέρχονται από το Ον είναι πραγματικά όντα και διαμένουν παντοτινά στο «είναι»· αν, αντίθετα, κάτι βρίσκεται έξω από το Ον, και η ουσία του δεν έγκειται στο «είναι», αλλά αντλεί την υπόστασή του από το να μην είναι αγαθό, αυτό μοιάζει με το χορτάρι των δωμάτων, το οποίο είναι χωρίς ρίζα, άσπαρτο και ακαλλιέργητο. Και έστω και αν προς το παρόν προκαλεί ενόχληση με την ανυπόστατη βλάστησή του, ωστόσο στους κατάλληλους χρόνους, κατά την αποκατάσταση των πάντων προς το αγαθό, παρέρχεται και εξαφανίζεται, έτσι ώστε κανένα ίχνος από το κακό που τώρα επιπολάζει ανάμεσά μας να μην απομείνει στη ζωή που προσδοκούμε σύμφωνα με την ελπίδα μας. «Διότι λίγο ακόμη», λέει, «και δεν θα υπάρχει πλέον ο αμαρτωλός, και θα αναζητήσεις τον τόπο του και δεν πρόκειται να βρεθεί».

«και θα εξαγάγει»: Δηλαδή, θα φέρει σε σένα με παρρησία τη δικαιοσύνη, αποδίδοντάς σου τον μισθό στο αληθινό φως. «και την κρίση»: Σε άλλο φως, που δεν εκλείπει ούτε εδώ ούτε εκεί, αλλά είναι πλήρες. Υπαινίσσεται δε και τον σταυρό και το πάθος του Χριστού· διότι συνέβη (έχει συμβεί) το μεσημέρι. «υποτάξου»: Αυτή είναι η φωνή του Αδάμ (του προφήτη), η οποία προτρέπει τους πιστούς και τους διεγείρει σε ένθεο ζήλο, ώστε να πείθονται και να υποτάσσονται στον Θεό, να του προσφέρουν αδιάλειπτες (αδιαλείπτως) παρακλήσεις και να τον έχουν βοηθό. «μη φθονείς»: Δηλαδή, ο πιστός άνθρωπος ας μη λυπάται, όταν βλέπει κάποιους να ευημερούν στον κόσμο. Διότι τα παρόντα αποπνέουν φθορά. «σε άνθρωπο»: Εδώ υπαινίσσεται τον διάβολο και όσους τον ακολουθούν. «παύσε από την οργή»: Διότι και τα δύο χωρίζουν από τον Θεό. «μη φθονείς»: Μην παροτρύνεσαι σε πονηρά έργα, λέγει στον πιστό. «διότι όσοι πονηρεύονται»: Διότι ο Ιούδας, έχοντας σκεφτεί πονηρά, αποστάτησε και απομακρύνθηκε από την αποστολική τάξη. «εκείνοι δε που υπομένουν»: Την [γη] της επαγγελίας, η οποία είναι ο παράδεισος, όπως οι απόστολοι και όσοι πίστεψαν σε αυτούς. «και ακόμη λίγο»: Βλέποντας με προφητικά μάτια ο Δαβίδ έλεγε: σε λίγο έρχεται ο Χριστός και αφανίζεται ο διάβολος και δεν θα υπάρξει πλέον καθόλου. «και θα ζητήσεις»: Διότι έγινε αφανής και δεν υπάρχει πλέον τόπος γι' αυτόν μέσα στον άνθρωπο, μετά την έλευση του Χριστού.

Το τι δε θα πάθουν μετά την εξολόθρευσή τους, θα το διδάξει την κατάλληλη στιγμή η πείρα. «Ακόμη λίγο και δεν θα υπάρχει ο αμαρτωλός», αντί του δεν θα ζητήσει, «και θα αναζητήσεις τον τόπο του και δεν θα τον βρεις». Διότι άνθισε σαν το χορτάρι και χάθηκε εξαιτίας της αμαρτίας. «Οι δε πράοι θα κληρονομήσουν τη γη και θα απολαύσουν αφθονία ειρήνης». Σε οποιαδήποτε γη, λέει, κι αν γίνουν κληρονόμοι, δεν θα τους ταράξει καμία ταραχή, επειδή επέλεξαν την πραότητα και την ειρήνη. «Θα παραμονεύσει ο αμαρτωλός τον δίκαιο και θα τρίξει εναντίον του τα δόντια του», σαν λιοντάρι εναντίον προβάτου. «Ο δε Κύριος θα γελάσει εις βάρος του», καθώς προβλέπει τη μοχθηρία του αμαρτωλού, «επειδή θα έρθει η ημέρα» της συντριβής της μοχθηρίας του. «Ρομφαία τράβηξαν οι αμαρτωλοί και τέντωσαν το τόξο τους, για να καταβάλουν τον φτωχό και τον πένητα και να σφάξουν τους ευθείς στην καρδιά», αλλά αυτό δεν θα το ανεχθεί η αδέκαστη δίκη. «Η ρομφαία τους ας εισέλθει στις δικές τους καρδιές και τα τόξα τους ας συντριβούν».

Διότι, τι θα μπορούσε να πράξει ο τιμωρημένος και τρισάθλιος δούλος του αληθινού δεσπότη απέναντι στην επίθεσή σου, νικητικώτατε βασιλιά; Ή τι μπορεί να κάνει η χύτρα μπροστά στον λέβητα; Πάντως θα ζητήσει από τα όρη να πέσουν επάνω του και από τους λόφους να τον σκεπάσουν, εκεί όπου εξέφερε τους απόρρητους χρησμούς του. Θα ανακαλυφθεί όμως και θα συλληφθεί από τα δικά σου στρατεύματα, όπως ακριβώς ένα άγριο θηρίο που κρύβεται στους θάμνους πιάνεται από ικανούς κυνηγούς. Λίγος καιρός ακόμη και θα αναζητηθεί ο τόπος του και δεν θα βρεθεί, έστω κι αν ο δαιμονόληπτος, κατά μίμηση του Εωσφόρου, καυχήθηκε ότι θα στήσει τον θρόνο του στα υψηλά όρη προς τον βορρά και ότι θα καθίσει σε αντίπαλο θρόνο απέναντι σε εσένα, τον αντίθεο άνακτα Σατανά.