Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 36:22

Διότι εκείνοι που τον ευλογούν θα κληρονομήσουν τη γη. Παρόμοιο είναι αυτό που ειπώθηκε προς τον Αβραάμ: Εκείνους που σε ευλογούν θα τους ευλογήσω, και εκείνους που σε καταρώνται θα τους καταραστώ. Από τον Κύριο κατευθύνονται τα βήματα του ανθρώπου. Επιδοκιμάζει, λέγει, την έμπρακτη πορεία που ακολουθεί κατά τη διάρκεια του βίου του.

Ο καπνός είναι σημάδι φωτιάς που έχει σβήσει· γι' αυτό και αυτούς, οι οποίοι για ένα διάστημα φλόγισαν σαν φωτιά και έπειτα έσβησαν, τους αναφέρει ομοίως στο παράδειγμα. Δανείζεται ο αμαρτωλός, και δεν θα ξεπληρώσει· ο δε δίκαιος σπλαχνίζεται και δίνει. Ενώ δεν κατέχει τίποτα, δανειζόμενος συχνά από τον δίκαιο ωφέλιμους και σωτήριους λόγους, ή λαμβάνοντας ευεργεσίες από τον Θεό, δεν ξεπληρώνει την οφειλή. Διότι οφείλει αυτός που ωφελήθηκε, να επιδείξει έργα και πράξεις αντάξιες εκείνων που έλαβε. Αυτός όμως δεν ξεπληρώνει, αλλά παραμένει άκαρπος από τα έργα της δικαιοσύνης. Ο δε δίκαιος, πλουτώντας με τον κατά Θεόν πλούτο, σπλαχνίζεται και παρέχει σε όσους έχουν ανάγκη. Αλλά και όσοι ευλογούν τον δίκαιο θα γίνουν συγκληρονόμοι του. Διότι την ανώτερη κληρονομιά την οποία υποσχέθηκε στους δικαίους ο λόγος, την ίδια ακριβώς υπόσχεται και σε εκείνους που ευλογούν τον δίκαιο, σύμφωνα με τον χρησμό προς τον Αβραάμ που λέει: «Και θα ευλογήσω αυτούς που σε ευλογούν». Το δε «Και όσοι τον καταρώνται θα εξολοθρευτούν», είναι όμοιο με αυτό που ειπώθηκε προς τον Αβραάμ: «Και αυτούς που σε καταρώνται θα τους καταραστώ». Διότι, όπως ακριβώς αυτός που πετάει μια πέτρα ψηλά την πετάει στο ίδιο του το κεφάλι, έτσι και αυτός που ρίχνει κατάρες στον δίκαιο, επειδή η κατάρα δεν μπορεί να σταθεί εναντίον του, θα τη δεχθεί να επιστρέφει στον ίδιο του τον εαυτό.

«Δανείζεται»: Ο διάβολος· διότι παίρνει αυτά που ανήκουν στον Χριστό, δελεάζοντας τον άνθρωπο και αφαιρώντας τον πλούτο του που είναι αφιερωμένος στον Θεό, και δεν του επιτρέπει πλέον να ανανήψει και να δείξει νήψη προς μετάνοια. Αυτό κάνουν και οι υπερήφανοι και αλαζόνες άνθρωποι, οι οποίοι παίρνουν τα ξένα και δεν τα επιστρέφουν. «Ο δε δίκαιος»: Ο Χριστός ως εύσπλαχνος· μαζί με το να παρέχει τη ζωή στον άνθρωπο, δίνει και τον μισθό στους πιστούς. «Διότι οι ευλογούντες»: Αυτοί που υπομένουν και θεραπεύουν (υπηρετούν) τον Θεό διά της προσευχής απολαμβάνουν τον παράδεισο. «Οι δε καταρώμενοι»: Αυτοί που βλασφημούν, όπως οι Ιουδαίοι, οι Εθνικοί και τα τέκνα των αιρετικών· αυτοί εξολοθρεύονται. «Παρά Κυρίου»: Του Ανθρώπου, του Χριστού (του Κυρίου), ο οποίος διασώζει το ανθρώπινο αξίωμα και κατευθύνει την οδό κάθε δικαίου. «Και την οδό»: Την οδό του Χριστού ως αληθινού ανθρώπου, την οποία διήλθε επί γης σύμφωνα με το θέλημα του Πατρός. «Όταν πέσει»: Ο Πέτρος έπεσε μεν με την άρνηση, αλλά δεν συνετρίβη ως προς την πίστη, παρά παρέμεινε υγιής. «Διότι ο Κύριος»: Όταν ο Χριστός (ο Κύριος) κοίταξε τον Πέτρο, υπενθυμίζοντάς του, τον ενδυνάμωσε. «Νεότερος έγινα»: Και αυτό το λέει ο Χριστός· εγώ, λέει, και κατά τη συντέλεια του αιώνος σαρκώθηκα, εγώ και προ των αιώνων ήμουν (είμαι) και δεν είδα τον δίκαιο εγκαταλελειμμένο, δηλαδή δεν παρέβλεψα τον Αδάμ, αλλά τον σήκωσα και τον ελέησα.

Αυτά που χαρίζει ο Πατέρας, με τη διακονία του Υιού και τη χορηγία του Πνεύματος, δεν δίνονται στο μέτρο που είναι δυνατόν για τη μεγαλειότητα της θεότητας, αλλά στον βαθμό που συμφέρει σε εκείνους που τα λαμβάνουν. ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. —Περί χαιρεκακίας, και περί εκείνων που αποδέχονται τα πονηρά και ατιμάζουν τον δίκαιο. «Συλλαμβάνονται στις πονηρές σκέψεις που διαλογίζονται.» «Άλαλα ας γίνουν τα δόλια χείλη, που μιλούν άνομα εναντίον του δικαίου,» και τα λοιπά. «Εκείνοι που μισούν τον δίκαιο θα αμαρτήσουν.» «Εκείνοι που ευλογούν τον δίκαιο θα κληρονομήσουν τη γη.» «Τους σοφούς και συνετούς τους αποκαλούν φαύλους.» «Άνδρες αιμοχαρείς θα μισήσουν τον όσιο.» «Όποιος κρίνει ως δίκαιο τον άδικο, και τον δίκαιο ως άδικο, είναι ακάθαρτος και βδελυρός ενώπιον του Κυρίου.» «Εκείνος που λέει για τον ασεβή ότι είναι δίκαιος, θα είναι επικατάρατος και μισητός στα έθνη.» «Ω εσείς που ευφραίνεστε με τα κακά, και χαίρεστε με την κακή διαστροφή, των οποίων οι δρόμοι είναι σκολιοί και τα μονοπάτια τους στρεβλά, για να σε απομακρύνουν από τον ευθύ δρόμο, και να σε κάνουν ξένο προς τη δίκαιη γνώμη.» «Εκείνος που αγαπά την αμαρτία χαίρεται με τις μάχες.» «Όποιον επιζητεί τα κακά, αυτά θα τον καταλάβουν.» «Πάντοτε τα μάτια των κακών προσδοκούν τα κακά.» «Ουαί στην ψυχή τους, διότι σχεδίασαν πονηρή βουλή εναντίον του εαυτού τους λέγοντας: Ας δέσουμε τον δίκαιο, διότι μας είναι εμπόδιο. Επομένως θα γευθούν τους καρπούς των έργων τους.» «

Εκείνος, παρότι οφειλέτης, δεν θέλει να αποδώσει τα οφειλόμενα, ενώ τούτος, παρότι δεν οφείλει, αποδίδει. «Όσοι τον ευλογούν», δηλαδή τον δίκαιο, όσοι τον επαινούν ως εραστές του καλού, «θα κληρονομήσουν τη γη, ενώ όσοι τον καταρώνται», ως χαιρέκακοι συνεπώς, «θα εξολοθρευθούν. Από τον Κύριο κατευθύνονται τα βήματα του ανθρώπου», από τον οποίο χαρίζεται και η ρώμη, «και τον δρόμο του θα τον επιθυμήσει σφόδρα», δηλαδή θα βαδίσει με ισχύ, ενδυναμούμενος. «Όταν πέσει, δεν θα συντριβεί, διότι ο Κύριος υποστηρίζει το χέρι του. Ήμουν νεότερος και πλέον γέρασα, και δεν είδα δίκαιο εγκαταλελειμμένο, ούτε τους απογόνους του να ζητούν άρτο», όπως ήταν ο Αβραάμ, ο Ισαάκ και ο Ιακώβ, και κάθε άλλος παρόμοιος με αυτούς. «Όλη την ημέρα ελεεί και δανείζει» ο δίκαιος. Και πόσος άραγε είναι ο πλούτος του; Όλη την ημέρα διανέμεται και δεν εξαντλείται· διότι είναι ολοφάνερο ότι η διάδοση αυτή δεν αφορούσε μόνο υλικό αλλά και πνευματικό πλούτο, όπως έπραττε η χορεία των προφητών, των αποστόλων και των διδασκάλων, οι οποίοι δάνειζαν όλη την ημέρα αφειδώς σε όσους είχαν ανάγκη τη μετάδοση του θείου λόγου και τη θεραπευτική χάρη, προσδοκώντας την ανταπόδοση από τον Θεό. Ευλόγως, λοιπόν, αυτή η πράξη έχει λογιστεί ως δάνειο.