Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 36:27

Και κατασκήνωσε εις τον αιώνα του αιώνος. Και θα κληρονομήσεις, λέγει, τις αιώνιες σκηνές. Οι δίκαιοι δε θα κληρονομήσουν τη γη. Σε πολλά σημεία μνημόνευσε τη γη που παραχωρείται στους πράους, προτρέποντας στην επιθυμία της. Το στόμα του δικαίου θα μελετήσει σοφία. Αρμόζει, λέγει, είτε με τη γλώσσα είτε με τη διάνοια να περιφέρει κανείς τα θεία λόγια, και να τα μελετά ακατάπαυστα· διότι, μαθαίνοντας με αυτόν τον τρόπο τι πρέπει να πράξει, ο εραστής της αρετής θα παραμείνει ατάραχος και ασάλευτος, επικρατώντας όσων επιχειρούν να τον καταβάλουν. Αυτά ανέφερε και στον πρώτο ψαλμό: Αλλά στον νόμο του Κυρίου είναι το θέλημά του, και στον νόμο Του θα μελετά ημέρα και νύχτα, και τα εξής. Και η γλώσσα του θα λαλήσει κρίση. Εννοεί τη δίκαιη κρίση, όχι τη δικαστική, αλλά εκείνη που προέρχεται από απλανές και υγιές κριτήριο.

Βεβαίως, οι καρποί των αγαθών δανεισμάτων θα αποδοθούν από τον Θεό σε εκείνους που Τον δάνεισαν, με το να μην εγκαταλειφθούν ποτέ οι ίδιοι, επειδή υπήρξαν κοινωνικοί και μεταδοτικοί, ούτε οι απόγονοί τους, δηλαδή οι υιοί τους είτε νοούνται κατά σάρκα είτε κατά μαθητεία και κατά την τέλεση των ίδιων έργων, να στερηθούν τα αναγκαία για τη ζωή, αλλά να γίνουν μέτοχοι της θείας ευλογίας. <Απόκλινε από το κακό και πράξε το αγαθό, και κατοίκησε στον αιώνα του αιώνα.> (A f. 200, B f. 130 b) Μας εξηγεί τον τρόπο μιας καθαρής πολιτείας, ο οποίος δεν αντιβαίνει στους ευαγγελικούς νόμους. Διότι ο μεν παλαιός νόμος απομάκρυνε από το κακό, δεν εισήγαγε όμως σε όσους διαπαιδαγωγούνταν το τέλειο αγαθό, δηλαδή τη γνώση της άμεμπτης ζωής.

Αυτό θα γίνει σαφές σε εμάς, εάν προσηλώσουμε τον νου μας με ακρίβεια στα λόγια του Σωτήρα. Διότι είπε τα εξής, θέτοντας όσους πιστεύουν σε αυτόν υπεράνω της νομικής πολιτείας: «Ελέχθη στους αρχαίους: Δεν θα φονεύσεις.» Αυτό σημαίνει την αποφυγή του κακού· διότι το να μη φονεύει κανείς, δεν αποτελεί πράξη κάποιου αγαθού, αλλά μάλλον αποχή από την αμαρτία. Ομοίως και το «Δεν θα μοιχεύσεις, δεν θα επιορκήσεις, δεν θα ψευδομαρτυρήσεις.» Πού βρίσκεται όμως η πράξη του αγαθού; Στο να λέει ότι «Καθένας που οργίζεται μάταια εναντίον του αδελφού του, θα είναι ένοχος στην κρίση»· και στο, «Καθένας που βλέπει γυναίκα,» και τα εξής. Όταν λοιπόν, λέει, αποφύγεις το κακό και πράξεις το αγαθό, τότε θα κατασκηνώσεις εις τον αιώνα του αιώνος, και θα εισέλθεις σε εδραία και ακράδαντη ελπίδα, σύμφωνα με όσα λέει ο προφήτης Ησαΐας: «Οι οφθαλμοί σου θα δουν την Ιερουσαλήμ, η οποία είναι πόλη πλούσια, σκηνές που δεν πρόκειται να κλονιστούν.» <Διότι ο Κύριος αγαπά την κρίση και δεν θα εγκαταλείψει τους οσίους του.> (A f. 200 b, B f. 130 b) Με τον όρο κρίση εδώ εννοεί τη δικαιοκρισία, σύμφωνα με εκείνο που αλλού εξυμνείται παράλληλα για τον νόμο που βραβεύει τα δίκαια: «Κρίση και δικαιοσύνη στον Ιακώβ εσύ έπραξες.» Αγαπά λοιπόν τη δικαιοσύνη ο Θεός, και στεφανώνει τους εργάτες της με ατελεύτητη χάρη· και ποτέ δεν θα παραβλέψει τους οσίους του (Ι), δηλαδή εκείνους που πλούτισαν σε οικειότητα προς αυτόν, αλλά θα τους δικαιώσει.

Διότι, εάν όλων των πιστών η ψυχή και η καρδιά ήταν μία, και κανένας δεν έλεγε ότι κάτι είναι δικό του, αλλά όλα τους ήταν κοινά, και όσοι ήταν ιδιοκτήτες κτημάτων τα πουλούσαν και τα απέθεταν στα πόδια των αποστόλων, και γινόταν διαμοιρασμός στον καθένα, ανάλογα με την ανάγκη που είχε· είναι φανερό πώς αυτοί όλη την ημέρα ελεούσαν και δάνειζαν: «Απομακρύνσου από το κακό, και πράξε το αγαθό».

Αφού ελευθερώσεις τον εαυτό σου από κάθε κακία, διότι αυτό εξαρτάται από εσένα και αν το θελήσεις θα το μπορέσεις· δεν θα είσαι όμως ήδη τέλειος έχοντας πράξει αυτό, εάν δεν υπάρχει σε εσένα και το δεύτερο· και αυτό είναι το να εργάζεσαι το αγαθό. Διότι, εκτός από το να μην κλέβεις, οφείλεις να μεταδίδεις από τα υπάρχοντά σου σε όσους έχουν ανάγκη· και εκτός από το να μην πλεονεκτείς, υπάρχει και ένα άλλο, το να ευεργετείς όσους έχουν ανάγκη· και εκτός από το να απέχεις από την κακία, το να διασώζεις και άλλους από την κακία. Όταν δε τα πράξεις αυτά, «κατασκήνωσε», λέγει, «εις αιώνα αιώνος». Αντί αυτού ο Σύμμαχος απέδωσε: «Και θα ηρεμήσεις εις τον αιώνα»· διότι αυτό το τέλος της αιώνιας ζωής σε περιμένει.

Ούτε το σπέρμα: Δηλαδή, δεν άφησα τους απογόνους του Αδάμ να καταστραφούν από την πείνα, αλλά έδωσα τη δική μου σάρκα σε αυτούς για τροφή. Όλη την ημέρα: Ο Χριστός ως Θεός από τον αιώνα και ελεεί [τον άνθρωπο] και τρέφει [και προείπε], δανείζοντάς του την παρ' Αυτού [ζωή και] πνοή. Και το σπέρμα: Σπέρμα (σπορά) του Θεού είναι οι πιστοί, αυτοί βρίσκονται σε ευλογία. Έκκλινον: Ο λόγος απευθύνεται προς τον πιστό άνθρωπο. Και κατασκήνου: Διότι η απόλαυση των μελλόντων αγαθών είναι αιώνια. Ότι Κύριος αγαπά: Κάθε τι που γίνεται με [ορθή] κρίση και όχι με αμέλεια, εκπληρώνει το θέλημα του Θεού. Και δεν θα εγκαταλείψει: Τους αποστόλους και όσους μαθήτευσαν σε αυτούς (όσους τους ακολούθησαν), οι οποίοι αν και αποστέλλονται γυμνοί, δεν στερούνται τίποτα. Εις τον αιώνα: Διότι η δόξα τους είναι αδιάδοχη και δεν έχει τέλος. Άμωμοι: Όσοι δεν υποτάχθηκαν στον νόμο (στο όνομα) του Θεού· αυτοί δε είναι οι Ιουδαίοι και οι απόγονοί τους, οι οποίοι διώκονται παντού. Δίκαιοι: [Τον παράδεισο κληρονομούν όσοι πίστεψαν στην παρουσία του Κυρίου μας.] Και κατασκηνώσουσιν: Διότι, αφού οι δίκαιοι λάβουν τη γη της επαγγελίας, δεν τους αφαιρείται πλέον. Στόμα δικαίου: Δηλαδή του Χριστού· διότι το δικό Του στόμα είναι γεμάτο σοφία ως προς την αλήθεια. Και η γλώσσα: Διότι όσα λέγονται (καλούνται) διά του στόματος του Θεού, δεν υπόκεινται σε μεταβολή, αλλά πραγματοποιούνται.

Γι' αυτό «και το σπέρμα του», τόσο το αισθητό όσο και το νοητό, «θα είναι προς ευλογία. Απόφυγε το κακό», όποιος κι αν είσαι εσύ που πράττεις το κακό, και μην το αποφύγεις απλώς, αλλά «και πράξε το αγαθό». Διότι πρέπει εκείνος που πληγώθηκε από βέλος όχι μόνο να βγάλει το βέλος, αλλά και να βάλει έμπλαστρο στην πληγή· και αφού το κάνεις αυτό, «κατασκήνωσε» πλέον υγιής «στους αιώνες των αιώνων. Διότι ο Κύριος αγαπά τη δικαιοσύνη και δεν θα εγκαταλείψει τους οσίους του» απρονόητους, αλλά αυτοί μεν «θα διαφυλαχθούν στον αιώνα, ενώ οι άνομοι θα εκδιωχθούν, και το σπέρμα των ασεβών θα εξολοθρευτεί», δηλαδή από την αιώνια ζωή. Στην πρόσκαιρη βέβαια συχνά ζουν και σπαταλούν, όπως και τα κτήνη· «οι δίκαιοι όμως θα κληρονομήσουν τη γη και θα κατασκηνώσουν στους αιώνες των αιώνων» στη γη των πραέων. «Το στόμα του δικαίου θα μελετήσει σοφία, και η γλώσσα του θα μιλήσει με δικαιοσύνη. Ο νόμος του Θεού του βρίσκεται στην καρδιά του και δεν θα κλονιστούν τα βήματά του». Και πολύ λογικά· διότι όταν το στόμα και η γλώσσα μελετούν σοφία, τότε και τα βήματα είναι σταθερά και ακλόνητα. «Ο αμαρτωλός παρατηρεί τον δίκαιο και ζητά να τον θανατώσει, ο Κύριος όμως δεν πρόκειται να τον εγκαταλείψει» σε αιμοσταγή χέρια, «ούτε πρόκειται να καταδικαστεί όταν κρίνεται από άνθρωπο».