Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 36:30

Και κατασκήνωσε εις τον αιώνα του αιώνος. Και θα κληρονομήσεις, λέγει, τις αιώνιες σκηνές. Οι δίκαιοι δε θα κληρονομήσουν τη γη. Σε πολλά σημεία μνημόνευσε τη γη που παραχωρείται στους πράους, προτρέποντας στην επιθυμία της. Το στόμα του δικαίου θα μελετήσει σοφία. Αρμόζει, λέγει, είτε με τη γλώσσα είτε με τη διάνοια να περιφέρει κανείς τα θεία λόγια, και να τα μελετά ακατάπαυστα· διότι, μαθαίνοντας με αυτόν τον τρόπο τι πρέπει να πράξει, ο εραστής της αρετής θα παραμείνει ατάραχος και ασάλευτος, επικρατώντας όσων επιχειρούν να τον καταβάλουν. Αυτά ανέφερε και στον πρώτο ψαλμό: Αλλά στον νόμο του Κυρίου είναι το θέλημά του, και στον νόμο Του θα μελετά ημέρα και νύχτα, και τα εξής. Και η γλώσσα του θα λαλήσει κρίση. Εννοεί τη δίκαιη κρίση, όχι τη δικαστική, αλλά εκείνη που προέρχεται από απλανές και υγιές κριτήριο.

Διότι η σφοδρότητα της επιθυμίας προκαλεί μια απερίγραπτη ευφροσύνη σε όσους επιτυγχάνουν τα περισπούδαστα. Και εκείνος που μελετά τον νόμο του Κυρίου ημέρα και νύχτα (για τον οποίο έχει λεχθεί ότι «Στόμα δικαίου μελετήσει σοφίαν»), ερευνώντας τις Γραφές και βρίσκοντας τον Κύριο δια της ορθής αναζητήσεως, κατανοώντας το πνευματικό βούλημα των Γραφών μέσα από την ευφροσύνη της ευρέσεώς Του, θα αντλήσει ύδωρ μετ' ευφροσύνης.

Ο Θεός, λοιπόν, αγαπά την κρίση, δηλαδή τη δικαιοσύνη, και στεφανώνει με ατελεύτητη χάρη τους εργάτες της, και ποτέ δεν θα εγκαταλείψει τους οσίους του. <Οι δίκαιοι θα κληρονομήσουν τη γη.> (A f. 201, B f. 131) Αλλά οι μεν κακοί θα καταστραφούν με κακό τρόπο, ενώ οι δίκαιοι θα κληρονομήσουν τη γη των πραέων, την οποία έχουμε μνημονεύσει πολλές φορές, και θα κατασκηνώσουν σε αυτήν αιώνια· δηλαδή, αυτοί που δικαιώθηκαν μέσω της αρετής θα παραλάβουν ασάλευτη βασιλεία και θα εντρυφούν ακατάπαυστα στα άνωθεν αγαθά, έχοντας λάβει τις αιώνιες και άφθαρτες κληρονομιές στους ουρανούς. <Η γλώσσα του (του δικαίου) θα λαλήσει κρίση.> (B f. 131) Λέμε ότι κρίση είναι η ορθή και αδιάβλητη καθοδήγηση για το κάθε πράγμα, η οποία κατευθύνει ευθέως στο πρέπον αυτούς που παιδαγωγούνται, δηλαδή ο νόμος του Θεού· διότι έτσι συναντάται ως επί το πλείστον. Γράφτηκε, λοιπόν, σχετικά με τον Θεό και τον Ισραήλ ότι «Εκεί έθεσε σε αυτόν δικαιώματα και κρίση». <Ο νόμος του Θεού του βρίσκεται στην καρδιά του, και τα διαβήματά του δεν θα κλονιστούν.> (A f. 201 b, B f. 131 b) Δεν αναβάλλει για το μέλλον την ωφέλεια από αυτή την πράξη, αλλά δείχνει αμέσως τον καρπό του να λαλεί κάποιος με σοφία και να μελετά τη δικαιοσύνη.

Το στόμα του δικαίου θα μελετήσει τη σοφία, και η γλώσσα του θα λαλήσει δικαιοσύνη. Ο νόμος του Θεού του βρίσκεται στην καρδιά του, και τα βήματά του δεν θα κλονιστούν. Ο αμαρτωλός παρατηρεί τον δίκαιο και ζητά να τον θανατώσει.

Ο Κύριος, όμως, δεν θα τον εγκαταλείψει στα χέρια του, ούτε θα τον καταδικάσει όταν κριθεί από αυτόν. Επιμένοντας στην προτροπή του λόγου του, μας παροτρύνει να γίνουμε ζηλωτές του δικαίου, απαριθμώντας τον πλούτο του. Διότι, εκτός από τα όσα έχουν λεχθεί, του ανήκει επιπλέον και τούτο: ο Θεός του χάρισε ένα μεγάλο δώρο, αν και είναι άνθρωπος, τη γνώση της αληθινής σοφίας. Διότι σοφία είναι η γνώση των θείων και των ανθρωπίνων πραγμάτων, μέσω της οποίας έγιναν τα πάντα· επειδή τα πάντα τα εποίησε με σοφία. Και αυτή είναι ο Θεός Λόγος, που ήταν εξαρχής με τον Θεό, μέσω του οποίου έγιναν τα πάντα. Τις φωνές, λοιπόν, και τους λόγους και τα διδάγματα αυτής της σοφίας εναπέθεσε ο Θεός στους ανθρώπους, ώστε να μην είναι αδρανής ο δίκαιος, ούτε άπρακτος και στερημένος από αγαθά· αλλά να έχει ταυτόχρονα το στόμα του τη μελέτη της ουράνιας σοφίας, της οποίας μεταλαμβάνοντας σαν από ουράνια τροφή, δυναμώνει πρώτα ο ίδιος την ψυχή του, και έπειτα τη χορηγεί και σε άλλους. Γι' αυτό έχει λεχθεί: Το στόμα του δικαίου θα μελετήσει σοφία, και η γλώσσα του θα λαλήσει κρίση.

Στους ποταμούς της Βαβυλώνας καθίσαμε και κλάψαμε· όταν όμως ο Κύριος επέστρεψε τους αιχμαλώτους, γέμισε από χαρά το στόμα μας. Όταν τοποθετήσουμε φρουρά στο στόμα μας· και το, «Το στόμα του δικαίου μελετά σοφία»· και το, «Άνοιξε το στόμα σου», λέει ο Θεός· και τα παρόμοια· «Το στόμα μας έχει ανοίξει προς εσάς, Κορίνθιοι»· τότε, λέγοντας την αλήθεια, θα πούμε: Τότε γέμισε από χαρά το στόμα μας.

Ούτε το σπέρμα: Δηλαδή, δεν άφησα τους απογόνους του Αδάμ να καταστραφούν από την πείνα, αλλά έδωσα τη δική μου σάρκα σε αυτούς για τροφή. Όλη την ημέρα: Ο Χριστός ως Θεός από τον αιώνα και ελεεί [τον άνθρωπο] και τρέφει [και προείπε], δανείζοντάς του την παρ' Αυτού [ζωή και] πνοή. Και το σπέρμα: Σπέρμα (σπορά) του Θεού είναι οι πιστοί, αυτοί βρίσκονται σε ευλογία. Έκκλινον: Ο λόγος απευθύνεται προς τον πιστό άνθρωπο. Και κατασκήνου: Διότι η απόλαυση των μελλόντων αγαθών είναι αιώνια. Ότι Κύριος αγαπά: Κάθε τι που γίνεται με [ορθή] κρίση και όχι με αμέλεια, εκπληρώνει το θέλημα του Θεού. Και δεν θα εγκαταλείψει: Τους αποστόλους και όσους μαθήτευσαν σε αυτούς (όσους τους ακολούθησαν), οι οποίοι αν και αποστέλλονται γυμνοί, δεν στερούνται τίποτα. Εις τον αιώνα: Διότι η δόξα τους είναι αδιάδοχη και δεν έχει τέλος. Άμωμοι: Όσοι δεν υποτάχθηκαν στον νόμο (στο όνομα) του Θεού· αυτοί δε είναι οι Ιουδαίοι και οι απόγονοί τους, οι οποίοι διώκονται παντού. Δίκαιοι: [Τον παράδεισο κληρονομούν όσοι πίστεψαν στην παρουσία του Κυρίου μας.] Και κατασκηνώσουσιν: Διότι, αφού οι δίκαιοι λάβουν τη γη της επαγγελίας, δεν τους αφαιρείται πλέον. Στόμα δικαίου: Δηλαδή του Χριστού· διότι το δικό Του στόμα είναι γεμάτο σοφία ως προς την αλήθεια. Και η γλώσσα: Διότι όσα λέγονται (καλούνται) διά του στόματος του Θεού, δεν υπόκεινται σε μεταβολή, αλλά πραγματοποιούνται.

Γι' αυτό «και το σπέρμα του», τόσο το αισθητό όσο και το νοητό, «θα είναι προς ευλογία. Απόφυγε το κακό», όποιος κι αν είσαι εσύ που πράττεις το κακό, και μην το αποφύγεις απλώς, αλλά «και πράξε το αγαθό». Διότι πρέπει εκείνος που πληγώθηκε από βέλος όχι μόνο να βγάλει το βέλος, αλλά και να βάλει έμπλαστρο στην πληγή· και αφού το κάνεις αυτό, «κατασκήνωσε» πλέον υγιής «στους αιώνες των αιώνων. Διότι ο Κύριος αγαπά τη δικαιοσύνη και δεν θα εγκαταλείψει τους οσίους του» απρονόητους, αλλά αυτοί μεν «θα διαφυλαχθούν στον αιώνα, ενώ οι άνομοι θα εκδιωχθούν, και το σπέρμα των ασεβών θα εξολοθρευτεί», δηλαδή από την αιώνια ζωή. Στην πρόσκαιρη βέβαια συχνά ζουν και σπαταλούν, όπως και τα κτήνη· «οι δίκαιοι όμως θα κληρονομήσουν τη γη και θα κατασκηνώσουν στους αιώνες των αιώνων» στη γη των πραέων. «Το στόμα του δικαίου θα μελετήσει σοφία, και η γλώσσα του θα μιλήσει με δικαιοσύνη. Ο νόμος του Θεού του βρίσκεται στην καρδιά του και δεν θα κλονιστούν τα βήματά του». Και πολύ λογικά· διότι όταν το στόμα και η γλώσσα μελετούν σοφία, τότε και τα βήματα είναι σταθερά και ακλόνητα. «Ο αμαρτωλός παρατηρεί τον δίκαιο και ζητά να τον θανατώσει, ο Κύριος όμως δεν πρόκειται να τον εγκαταλείψει» σε αιμοσταγή χέρια, «ούτε πρόκειται να καταδικαστεί όταν κρίνεται από άνθρωπο».