Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 36:33

Ο νόμος του Θεού βρίσκεται στην καρδιά του, και δεν θα κλονιστούν τα βήματά του. Παρατηρεί ο αμαρτωλός τον δίκαιο. Ο δε Κύριος. Διατυπώνει τα ίδια νοήματα με διαφορετικούς τρόπους, καθιστώντας μέσω της εκτενέστερης μελέτης πιο μόνιμη τη μνήμη τους. Λέγει, λοιπόν: Δεν θα παραβλέψει ο Δεσπότης τον δίκαιο όταν τον επιβουλεύονται οι πονηροί, ούτε θα συναινέσει με όσους αποτολμούν τέτοιες πράξεις, αλλά θα τον καταστήσει ικανό να υπερπηδήσει τις παγίδες τους. Αυτή την πρόνοια απόλαυσε ο Αβραάμ, όταν δις του άρπαξαν τη Σάρρα· αυτήν ο Ισαάκ, όταν έπαθε το ίδιο· αυτήν ο Ιακώβ, όταν τον φθόνησαν ο αδελφός και ο πεθερός του· αυτήν ο Ιωσήφ, όταν πολεμήθηκε εξαιτίας του φθόνου και της συκοφαντίας. Και προς τι η ανάγκη να τα απαριθμούμε όλα; Διότι είναι εύκολο για τους φιλομαθείς και τα παλαιά γεγονότα να σταχυολογήσουν, και τα νέα να αναλογιστούν.

Ούτε θα τον καταδικάσει όταν κρίνεται. Αντί του: κατά την ώρα που κρίνεται. Όταν εξολοθρεύονται οι αμαρτωλοί, θα το δεις. Θα δεις, λέει, τους αμαρτωλούς να αποκόπτονται. Είδα τον ασεβή να υπερυψώνεται και να επαίρεται σαν τους κέδρους του Λιβάνου. Σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί: Σκιά είναι ο βίος μας.

Επιτίθεται δε σαν φίδι, χύνοντας το δηλητήριο της αμαρτίας, σπέρνοντας αισχρές ηδονές και ερεθίζοντας πάντοτε προς άτοπες επιθυμίες, και αλείφοντας σαν με μέλι τους τρόπους της φαυλότητας, για να παγιδεύσει πολλούς. <Ο δε Κύριος δεν θα τον εγκαταλείψει στα χέρια του, κ.λπ.> (A f. 201 b, B f. 131 b) Αλλά ο Κύριος, λέει, δεν θα τον εγκαταλείψει στα χέρια του. Γνωστοποιώντας την επίθεση, δεν αφήνει να καταπέσει ο νους των αγίων, τοποθετώντας αμέσως τον βοηθό, για να αφανίσει την επίθεση της σκαιότητας εκείνου. Διότι, όταν προστατεύει ο Θεός, ποιος είναι αυτός που θα βλάψει; Και βεβαίως ορθή και αμερόληπτη κρίση θα εκδοθεί οπωσδήποτε από τον Θεό, καταδικάζοντας μεν τους βεβήλους και πονηρούς, απαλλάσσοντας δε από τον κίνδυνο και τον φόβο όλους όσοι έχουν αφιερωθεί σε Αυτόν, και έχουν τον ιερό Του νόμο στον νου και στην καρδιά, και κάνουν τη δικαιοσύνη μελέτη τους. διότι όταν κρίνεται, λέει, ο δίκαιος, δεν θα τον καταδικάσει. <Υπόμεινε τον Κύριο, και φύλαξε την οδό Του.> (A f. 202, B f. 131 b) Άριστο πράγμα είναι η υπομονή, διότι γεννά τη δοκιμή, η δοκιμή την ελπίδα, και η ελπίδα δεν καταισχύνει. Ψάλλει λοιπόν και λέει ο θεσπέσιος Μελωδός: «Με υπομονή υπέμεινα τον Κύριο, και με πρόσεξε». Και ένας άλλος από τους αγίους: «Διότι έχετε ανάγκη, λέει, από υπομονή, ώστε, αφού κάνετε το θέλημα του Θεού, να λάβετε την επαγγελία».

Και θα υψωθεί η βασιλεία του. 〈ιη〉 Ότι τα βρέφη θα θανατωθούν — Ο Ιερεμίας θρηνεί με αυτόν τον τρόπο λέγοντας: «Έτσι λέει ο Κύριος: Φωνή ακούστηκε στη Ραμά, θρήνος και συμφορά και κλαυθμός και οδυρμός· η Ραχήλ έκλαιγε γοερά και δεν ήθελε να παρηγορηθεί για τους γιους της, διότι δεν υπάρχουν πια. Έτσι λέει ο Κύριος: Ας πάψει η φωνή σου από τον κλαυθμό και τα μάτια σου από τα δάκρυα, διότι υπάρχει ανταμοιβή για τα έργα σου, και θα επιστρέψουν από τη γη των εχθρών, με μονιμότητα για τα τέκνα σου». 〈ιθ〉 Ότι θα ταραχθεί ο Ηρώδης και όλοι όσοι είναι μαζί του — Ο Ιερεμίας λέει: «Κατά την ημέρα εκείνη, λέει ο Κύριος, θα χαθεί το θάρρος της καρδιάς του βασιλιά και της καρδιάς των αρχόντων, και οι ιερείς θα εκσταθούν, και οι προφήτες θα απορήσουν». 〈κ〉 Ότι με υποκρισία θα ζητήσει να προσκυνήσει — Ο Δαβίδ λέει στον 〈ξε〉 ψαλμό: «Εξαιτίας του πλήθους της δυνάμεώς σου θα υποκριθούν απέναντί σου οι εχθροί σου». 〈κα〉 Ότι θα θυμώσει επειδή εξαπατήθηκε — Ο Δαβίδ στον 〈ρια〉 ψαλμό λέει: «Ο αμαρτωλός θα δει και θα οργιστεί, θα τρίξει τα δόντια του και θα λιώσει». 〈κβ〉 Ότι θα ερευνήσει και θα αναζητήσει — Ο Δαβίδ λέει στον 〈ξγ〉 ψαλμό: «Είπαν: "Ποιος θα τους δει;" ή "Ποιος θα διηγηθεί ότι έκρυψαν παγίδες;" Εξαντλήθηκαν κάνοντας επισταμένες έρευνες». 〈κγ〉 Ότι θα θανατώσει τα βρέφη — Ειπώθηκε στο 〈ιη〉 κεφάλαιο. 〈κδ〉 Ότι δεν θα θανατώσει τον Χριστό — Ο Δαβίδ λέει στον 〈λστ〉 ψαλμό: «Παρατηρεί ο αμαρτωλός τον δίκαιο για να τον εξολοθρεύσει, ο Κύριος όμως δεν πρόκειται να τον εγκαταλείψει στα χέρια του».

Ο Κύριος, όμως, δεν θα τον εγκαταλείψει στα χέρια του, ούτε θα τον καταδικάσει όταν κριθεί από αυτόν. Επιμένοντας στην προτροπή του λόγου του, μας παροτρύνει να γίνουμε ζηλωτές του δικαίου, απαριθμώντας τον πλούτο του. Διότι, εκτός από τα όσα έχουν λεχθεί, του ανήκει επιπλέον και τούτο: ο Θεός του χάρισε ένα μεγάλο δώρο, αν και είναι άνθρωπος, τη γνώση της αληθινής σοφίας. Διότι σοφία είναι η γνώση των θείων και των ανθρωπίνων πραγμάτων, μέσω της οποίας έγιναν τα πάντα· επειδή τα πάντα τα εποίησε με σοφία. Και αυτή είναι ο Θεός Λόγος, που ήταν εξαρχής με τον Θεό, μέσω του οποίου έγιναν τα πάντα. Τις φωνές, λοιπόν, και τους λόγους και τα διδάγματα αυτής της σοφίας εναπέθεσε ο Θεός στους ανθρώπους, ώστε να μην είναι αδρανής ο δίκαιος, ούτε άπρακτος και στερημένος από αγαθά· αλλά να έχει ταυτόχρονα το στόμα του τη μελέτη της ουράνιας σοφίας, της οποίας μεταλαμβάνοντας σαν από ουράνια τροφή, δυναμώνει πρώτα ο ίδιος την ψυχή του, και έπειτα τη χορηγεί και σε άλλους. Γι' αυτό έχει λεχθεί: Το στόμα του δικαίου θα μελετήσει σοφία, και η γλώσσα του θα λαλήσει κρίση.

Διότι ο μέγας προστάτης του δεν πρόκειται να τον εγκαταλείψει στα χέρια του, ούτε πρόκειται να τον καταδικάσει όταν θα κριθεί από αυτόν. Ο δε Σύμμαχος αναφέρει: Ούτε θα τον καταδικάσει όταν κρίνεται. Είδα τον ασεβή να υπερυψώνεται και να επαίρεται σαν τους κέδρους του Λιβάνου. Έτσι λοιπόν, στο παρόν χωρίο, αναφέρει ότι έχει γνωρίσει από προσωπική πείρα το τέλος των ασεβών: Διότι δεν άκουσα, λέει, από φήμες, από τα λόγια άλλων, γεγονότα που συνέβησαν πολύ παλιά· αλλά εγώ ο ίδιος είδα άνδρες βλάσφημους και άθεους, οι οποίοι αφενός θαυμάζονταν από όλους, αφετέρου επαιρόντουσαν και καυχιόντουσαν, νομίζοντας ότι θα παραμείνουν αιώνια σε τούτη τη ζωή. Αλλά, ενώ ακόμη συλλογιζόμουν μέσα μου πώς αυτοί, αν και ασεβείς, πέτυχαν τόσα πολλά, θέλοντας να τους δω για δεύτερη φορά, σήκωσα τα μάτια μου· αυτοί όμως δεν βρίσκονταν πουθενά, αλλά είχαν γίνει ξαφνικά άφαντοι. Έπειτα, θέλοντας να εντοπίσω κάποιο ίχνος και υπόλειμμά τους, ούτε καν τον τόπο όπου φαίνονταν να στέκονται δεν μπόρεσα να βρω.

Ο νόμος του Θεού. Διότι όσα, λέει ο Χριστός, μου έδωσε ως εντολή ο Πατέρας, αυτά πρέπει να πράξω και να εκπληρώσω. Και δεν θα ανατραπεί. Αυτό αφορά τον Χριστό και κάθε δίκαιο, ο οποίος επιτυγχάνει τα κατά Θεόν· διότι είναι ακλόνητοι. Θα παρατηρήσει. Ο διάβολος, επειδή θεώρησε τον Χριστό ως απλό άνθρωπο, ζήτησε να τον καταπιεί. Ο δε Κύριος. Διότι είναι αδύνατον ο κυριακός άνθρωπος να χωριστεί από τη θεότητα (είναι αδύνατον ο άνθρωπος να κυριευθεί από την αμαρτία). Ούτε θα καταδικάσει. Διότι, όταν πρόκειται ο Θεός να κρίνει τον διάβολο, δεν δύναται ο διάβολος να αντιδικήσει με τον Θεό. Υπόμεινε. Ο λόγος απευθύνεται προς τον πιστό άνθρωπο. Και θα υψώσει. Διότι, όταν ο άνθρωπος υψωθεί από αυτή τη γη (του), τότε απολαμβάνει τη γη της επαγγελίας, η οποία είναι ο παράδεισος. Όταν εξολοθρεύονται. Αναφέρεται στους δαίμονες κατά τον καιρό της συντέλειας, ότι πρόκειται να παραδοθούν στη γέεννα μπροστά στα μάτια των δικαίων. Είδα τον ασεβή. Αναφέρεται στον διάβολο, ότι υψώθηκε εναντίον της ανθρωπότητας μέσω της ειδωλολατρίας.

Γι' αυτό «και το σπέρμα του», τόσο το αισθητό όσο και το νοητό, «θα είναι προς ευλογία. Απόφυγε το κακό», όποιος κι αν είσαι εσύ που πράττεις το κακό, και μην το αποφύγεις απλώς, αλλά «και πράξε το αγαθό». Διότι πρέπει εκείνος που πληγώθηκε από βέλος όχι μόνο να βγάλει το βέλος, αλλά και να βάλει έμπλαστρο στην πληγή· και αφού το κάνεις αυτό, «κατασκήνωσε» πλέον υγιής «στους αιώνες των αιώνων. Διότι ο Κύριος αγαπά τη δικαιοσύνη και δεν θα εγκαταλείψει τους οσίους του» απρονόητους, αλλά αυτοί μεν «θα διαφυλαχθούν στον αιώνα, ενώ οι άνομοι θα εκδιωχθούν, και το σπέρμα των ασεβών θα εξολοθρευτεί», δηλαδή από την αιώνια ζωή. Στην πρόσκαιρη βέβαια συχνά ζουν και σπαταλούν, όπως και τα κτήνη· «οι δίκαιοι όμως θα κληρονομήσουν τη γη και θα κατασκηνώσουν στους αιώνες των αιώνων» στη γη των πραέων. «Το στόμα του δικαίου θα μελετήσει σοφία, και η γλώσσα του θα μιλήσει με δικαιοσύνη. Ο νόμος του Θεού του βρίσκεται στην καρδιά του και δεν θα κλονιστούν τα βήματά του». Και πολύ λογικά· διότι όταν το στόμα και η γλώσσα μελετούν σοφία, τότε και τα βήματα είναι σταθερά και ακλόνητα. «Ο αμαρτωλός παρατηρεί τον δίκαιο και ζητά να τον θανατώσει, ο Κύριος όμως δεν πρόκειται να τον εγκαταλείψει» σε αιμοσταγή χέρια, «ούτε πρόκειται να καταδικαστεί όταν κρίνεται από άνθρωπο».