Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
9 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
φύλασσε ἀκακίαν καὶ ἴδε εὐθύτητα, ὅτι ἐστὶν ἐγκατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ·Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–9 από 9
Φύλασσε ἀκακίαν, καὶ ἴδε εὐθύτητα, ὅτι ἔστιν ἐγκατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ. Καὶ ἡ τιμωρία, φησὶ, τῶν πονηρῶν, καὶ τὸ ἐγκατάλειμμα, ἤτοι ἡ κληρονομία τῶν ἀγαθῶν, παρασκευαζέτω σε ἐπιτηδεύειν ἁπλότητα.
Διαφύλαττε την ακακία και παρατήρησε την ευθύτητα, διότι υπάρχει εγκατάλειμμα για τον ειρηνικό άνθρωπο. Και η τιμωρία των πονηρών, λέει, και το εγκατάλειμμα, δηλαδή η κληρονομιά των αγαθών, ας σε προετοιμάζουν να επιδιώκεις την απλότητα.
Λεπτομέρειες
Ὁρᾷς πῶς τὰ τοῖς ἀσεβέσι συμβαίνοντα, μονονουχὶ καὶ ἐν ὄψει τῇ πάντων κεῖσθαί φησιν, ἀγνοεῖν δὲ αὐτὰ παντελῶς οὐδένα; Τὸ γὰρ ἴδιον, κοινὸν ὥσπερ ποιεῖται τοῖς ἄλλοις· οὐ γάρ που μόνος αὐτὸς τεθεᾶσθαί φησιν, ἀλλὰ τὸ πᾶσιν εἰς θέαν ἐκκείμενον κατασημαίνει ἐνταῦθα τὸ εἶδον. Τεθέαμαι οὖν, φησὶ, τὸν ἀσεβῆ τοῖς τῶν κέδρων ἀναστήμασι φιλονεικοῦντα συμμετεωρίζεσθαι, καὶ ἐν ἴσῳ τοῖς ἄγαν εὐμηκεστάτοις τῶν φυτῶν ὑψούμενον, ἐξ ὑπεροψίας δηλονότι καὶ διακένου φυσήματος καὶ δοξαρίων κοσμικῶν καὶ τῆς ἑτέρας ἐξιτηλίας. [Ἀλλ᾽ οὗτος διὰ βραχέως] καιροῦ γέγονεν ἐκ μέσου, καὶ εἰς τοῦτο κατεβιβάσθη ταλαιπωρίας, ὡς μὴ εὑρίσκεσθαι τὸν τόπον αὐτοῦ· διὰ δὲ τοῦ τόπου, τὴν μνήμην ἐδήλωσεν. <Φύλασσε ἀκακίαν, καὶ ἴδε εὐθύτητα, ὅτι ἐστὶν ἐγκατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ.> (A f. 202 b. B f. 132 b) Καὶ ἡ τιμωρία, φησὶ, τῶν ἀσεβῶν, καὶ τὸ ἐγκατάλειμμα ἤτοι ἡ κληρονομία τῶν ἀγαθῶν, παρασκευαζέτω σε ἐπιτηδεύειν ἁπλότητα· ἀκακίαν γὰρ ἐνταῦθα τὴν ἁπλότητα νοητέον, καθ᾽ ἣν ἄδολόν τε καὶ ἀκραιφνῆ καὶ ὑποκρίσεως δίχα καὶ οἶον διπλόης ἀπηλλαγμένην ζῶμεν ζωήν· ὁποῖός τις ἦν ὁ θεσπέσιος Ναθαναὴλ, περὶ οὗ φησιν ὁ Χριστός· «Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης, ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστιν.» Ἔφη δέ που καὶ τὸ Γράμμα τὸ ἱερὸν, ὅτι Καὶ ἦν Ἰακὼβ ἀνὴρ ἄπλαστος, οἰκῶν οἰκίαν. Οὐκοῦν τὸ μὲν ἁπλοῦν ἐν τρόποις καὶ ἀκακόηθες, τοῦτο εἶναί φαμεν τὴν ἀκακίαν.
Βλέπεις πώς λέει ότι όσα συμβαίνουν στους ασεβείς σχεδόν βρίσκονται μπροστά στα μάτια όλων, και κανένας δεν τα αγνοεί εντελώς; Διότι αυτό που είναι δικό του το κάνει τρόπον τινά κοινό με τους άλλους· επειδή δεν λέει πουθενά ότι το είδε μόνο αυτός, αλλά το ρήμα «είδα» εδώ σημαίνει εκείνο που είναι εκτεθειμένο σε κοινή θέα. «Έχω δει», λέει, «τον ασεβή να ανταγωνίζεται να υψωθεί μαζί με το ανάστημα των κέδρων, και να υψώνεται εξίσου με τα πιο ψηλά φυτά, προφανώς από υπεροψία και κενή αλαζονεία και κοσμικές δόξες και τη λοιπή ματαιότητα». [Αλλά αυτός σε σύντομο] χρονικό διάστημα εξαφανίστηκε, και κατέπεσε σε τέτοιο σημείο ταλαιπωρίας, ώστε να μη βρίσκεται ο τόπος του· και με τη λέξη «τόπος», εννόησε τη μνήμη. «Φύλασσε την ακακία και βλέπε την ευθύτητα, διότι υπάρχει κληρονομιά στον ειρηνικό άνθρωπο.» (A f. 202 b. B f. 132 b) Και η τιμωρία των ασεβών, λέει, και το εγκατάλειμμα, δηλαδή η κληρονομιά των αγαθών, ας σε προετοιμάζει να επιδιώκεις την απλότητα· διότι ως ακακία εδώ πρέπει να νοηθεί η απλότητα, σύμφωνα με την οποία ζούμε μια ζωή άδολη και καθαρή, χωρίς υποκρισία και εντελώς απαλλαγμένη από διπροσωπία· τέτοιος που ήταν ο θεσπέσιος Ναθαναήλ, για τον οποίο λέει ο Χριστός: «Να ένας αληθινός Ισραηλίτης, στον οποίο δεν υπάρχει δόλος». Είπε δε κάπου και η ιερή Γραφή ότι «και ο Ιακώβ ήταν άνθρωπος άδολος, που κατοικούσε σε σπίτι». Επομένως, το να είναι κανείς απλός στους τρόπους και χωρίς κακία, αυτό λέμε ότι είναι η ακακία.
Λεπτομέρειες
Εὐθύτητα δὲ οὐκ ἄλλο τι νοήσομεν, ἢ τὸ ἐν γνώσει τῶν θείων δογμάτων οἷον εὐθυτενὲς καὶ ἀδιάστροφον, ὀρθοτομεῖσθαι γὰρ χρὴ τῆς ἀληθείας τὸν λόγον, ἢ τὸ ἐν ἀρετῇ τῇ πρακτικῇ κατ᾽ οὐδένα τρόπον διεστραμμένον. Εἴρηται γάρ που περὶ τῶν ἁμαρτωλῶν, Ὧν αἱ τρίβοι σκολιαὶ, καὶ καμπύλαι αἱ τροχιαὶ αὐτῶν. Φύλασσε δὴ οὖν, φησὶ, τὴν ἀκακίαν καὶ τὴν εὐθύτητα· καὶ τί τὸ ἐντεῦθεν; ὅτι ἐστὶν ἐγκατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ. Ἐπειδὴ γὰρ ὁλόῤῥιζον ἐκ γῆς ὄλλυσθαι τὸν ἀσεβῆ φησιν, ὡς μηδὲ εὑρίσκεσθαι τὸν τόπον αὐτοῦ, τετήρηκε τοῖς φιλοθέειν ᾑρημένοις καὶ φυλάττουσι τὴν ἀκακίαν τὸ κατάλειμμα.
Ως ευθύτητα δε δεν θα εννοήσουμε τίποτε άλλο, παρά εκείνο που στη γνώση των θείων δογμάτων είναι τρόπον τινά ευθύ και αδιάστροφο, διότι πρέπει να ορθοτομείται ο λόγος της αληθείας, ή εκείνο που στην πρακτική αρετή δεν είναι με κανέναν τρόπο διεστραμμένο. Διότι έχει ειπωθεί κάπου για τους αμαρτωλούς: «Των οποίων οι δρόμοι είναι σκολιοί και οι πορείες τους καμπύλες». «Φύλαγε λοιπόν», λέει, «την ακακία και την ευθύτητα»· και τι προκύπτει από αυτό; «Ότι υπάρχει εγκατάλειμμα για τον ειρηνικό άνθρωπο». Επειδή δηλαδή λέει ότι ο ασεβής καταστρέφεται σύρριζα από τη γη, ώστε να μη βρίσκεται ούτε ο τόπος του, έχει διατηρήσει το κατάλειμμα για εκείνους που έχουν επιλέξει να αγαπούν τον Θεό και φυλάσσουν την ακακία.
Λεπτομέρειες
Καθὼς γέγραπται· ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. Διὸ καὶ ἐν τῷ ψαλμῷ λέγει· εἶδον τὸν ἀσεβῆ ὑπερυψούμενον, καὶ ἐπαιρόμενον ὡς τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου· καὶ παρῆλθον, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν· καὶ ἐζήτησα αὐτόν, καὶ οὐχ εὑρέθη ὁ τόπος αὐτοῦ. Φύλασσε ἀκακίαν, καὶ ἴδε εὐθύτητα, ὅτι ἐστὶν ἐγκατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ. Καὶ πάλιν λέγει· Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν.
Όπως είναι γραμμένο: όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, και όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί. Γι' αυτό και στον ψαλμό λέει: είδα τον ασεβή να υπερυψώνεται και να επαίρεται σαν τους κέδρους του Λιβάνου. Και πέρασα, και ιδού, δεν υπήρχε πια. Και τον αναζήτησα, και δεν βρέθηκε ο τόπος του. Διατήρησε την αθωότητα και πρόσεχε την ευθύτητα, διότι υπάρχει μέλλον για τον ειρηνικό άνθρωπο. Και πάλι λέει: Ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους, ενώ στους ταπεινούς δίνει χάρη.
Λεπτομέρειες
Ἡ περιστερὰ κοινότητα ἀσπάζεται, ὡσαύτως καὶ ἡ μέλιττα. Τῆς μελίττης ὁ πόνος ἅπασι χρήσιμος, καὶ τῆς περιστερᾶς τὸ εἶδος πᾶσι προσφιλέστατον. Ὡς ἡ μέλιττα, οὔτε περιστερὰ δολιεύεται. Εὐάλωτον περιστερᾶς τὸ εἶδος τοῖς ὄφεσιν· ὡσαύτως καὶ τὸ τῆς μελίττης τοῖς ἑρπετοῖς. Ἐκείνοις ἐοίκασιν οἱ μετὰ διακρίσεως βιοῦντες, καὶ τούτοις οἱ μετὰ ἁπλότητος. Διὸ καὶ λέγει ὁ Ἐκκλησιαστής· ἐν ἡμέρᾳ ἀγαθῇ, ἴδε ἐν ἀγαθῷ, καί, φύλασσε ἀκακίαν, ἵνα ἴδῃς εὐθύτητα.
Η περιστερά ασπάζεται την κοινότητα, ομοίως και η μέλισσα. Ο κόπος της μέλισσας είναι σε όλους χρήσιμος και η μορφή της περιστεράς σε όλους προσφιλέστατη. Όπως η μέλισσα, έτσι ούτε η περιστερά μετέρχεται δόλο. Το είδος της περιστεράς είναι ευάλωτο στα φίδια, ομοίως και το είδος της μέλισσας στα ερπετά. Με τα μεν μοιάζουν όσοι ζουν με διάκριση, και με τα δε όσοι ζουν με απλότητα. Γι' αυτό και λέει ο Εκκλησιαστής: σε ημέρα αγαθή, δες το αγαθό, και φύλαγε την ακακία, για να δεις ευθύτητα.
Λεπτομέρειες
Διόπερ ἐπειδὴ τοιοῦτο τὸ τούτων τέλος, φεῦγε σὺ ὁ μαθητευόμενος τοῦτον τῶν ἀσεβῶν τὸν τρόπον, καὶ ἀπόνιψον μὲν ἑαυτοῦ πᾶσαν κακίαν, ἀγάπησον δὲ τὴν εὐθεῖαν ὁδόν. Μένει γὰρ ἐγκατάλειμμα καὶ ἐλπὶς ἀγαθὴ, τῷ τὴν εἰρήνην καὶ τὴν φιλίαν τὴν πρὸς τὸν Θεὸν μεταδιώξαντι, καὶ διὰ τοῦτο εἰρηνικῷ ἀνθρώπῳ γενομένῳ. Κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον, Φύλασσε, φησὶν, ἁπλότητα, καὶ ὅρα εὐθὺ, ὅτι ἔστι μέλλοντα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ.
Γι' αυτό, λοιπόν, επειδή τέτοιο είναι το τέλος τους, απόφευγε εσύ ο μαθητευόμενος αυτόν τον τρόπο ζωής των ασεβών, και απόνιψε μεν από τον εαυτό σου κάθε κακία, αγάπησε δε την ευθεία οδό. Διότι παραμένει κατάλοιπο και αγαθή ελπίδα σε εκείνον που επιδίωξε την ειρήνη και τη φιλία προς τον Θεό, και γι' αυτόν τον λόγο έγινε ειρηνικός άνθρωπος. Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο, λέει: «Φύλαγε την απλότητα, και βλέπε το ευθύ, διότι υπάρχει μέλλον για τον ειρηνικό άνθρωπο».
Λεπτομέρειες
Λίβανος γὰρ πανταχοῦ αἰνίττεται τὰ εἴδωλα. καὶ παρῆλθον Ἐν γὰρ τῷ διαβῆναι τὸν κύριον ἀπὸ τοῦ σταυροῦ εἰς τὸν ᾅδην ὁ διάβολος καὶ ὁ θάνατος ἀφανεῖς ἐγένοντο καὶ οὐχ εὑρέθη ἔτι τόπος αὐτοῖς ἐν τοῖς πιστοῖς· κατηργήθησαν γάρ. φύλασσε ἀκακίαν Ἐν τούτοις γὰρ οἱ πιστοὶ ὀχυροῦνται. ὅτι ἐστίν Τῷ γὰρ Χριστῷ ἐγκατελείφθη ὁ ἄνθρωπος, σωθεὶς ὑπ’ αὐτοῦ· υἱὸν γὰρ ἀνθρώπου ἑαυτὸν προσηγόρευσεν. οἱ δὲ παράνομοι Οἱ δαίμονες ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ καὶ οἱ ποιοῦντες τὰ ἄτοπα ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐπὶ (ἐν) τῇ ἁμαρτίᾳ αὐτῶν. τὰ ἐγκαταλείμματα Τὰ τέκνα τῶν Ἑλλήνων καὶ Ἰουδαίων καὶ αἱρετικῶν καὶ βλασφήμων· οὗτοι ἀπολοῦνται τότε καὶ εἰς οὐδὲν λογισθήσονται. σωτηρία Τῶν καλῶς βιωσάντων ἐν τῇ πίστει τοῦ Χριστοῦ, μάλιστα οἱ μάρτυρες (μαρτύρων), ὡς ὑπὲρ Χριστοῦ παθόντες. καὶ ὑπερασπιστής Ἀποστόλων καὶ μαρτύρων (ἀπόστολοι καὶ μάρτυρες) καὶ ὅσοι ὑπὲρ Χριστοῦ ἐκακοπάθησαν. καὶ βοηθήσει Μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἀποδιδοὺς αὐτοῖς τὸν μισθὸν ἐν δόξῃ πολλῇ. καὶ ἐξελεῖται ἐκ τῶν δαιμόνων καὶ τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων τοὺς δικαίους, ὅσοι ὑπὲρ Χριστοῦ ἠγωνίσαντο. καὶ σώσει—ἤλπισαν Τοὺς ἁγίους πάντας, ὅσοι τῇ ἐλπίδι τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἐθερμάνθησαν.
Διότι ο Λίβανος παντού υπονοεί τα είδωλα. «Και πέρασα». Διότι, όταν ο Κύριος μετέβη από τον σταυρό στον άδη, ο διάβολος και ο θάνατος εξαφανίστηκαν και δεν βρέθηκε πλέον τόπος για αυτούς ανάμεσα στους πιστούς· διότι καταργήθηκαν. «Φύλαγε την ακακία». Διότι με αυτά οχυρώνονται οι πιστοί. «Ότι υπάρχει». Διότι ο άνθρωπος αφέθηκε στον Χριστό, έχοντας σωθεί από αυτόν· διότι ονόμασε τον εαυτό του υιό του ανθρώπου. «Οι δε παράνομοι». Οι δαίμονες από τον Χριστό και όσοι πράττουν τα άτοπα, όλοι μαζί στην αμαρτία τους. «Τα υπολείμματα». Τα τέκνα των Ελλήνων, των Ιουδαίων, των αιρετικών και των βλασφήμων· αυτοί θα καταστραφούν τότε και δεν θα υπολογιστούν σε τίποτα. «Σωτηρία». Εκείνων που έζησαν ενάρετα μέσα στην πίστη του Χριστού, και μάλιστα των μαρτύρων, επειδή υπέφεραν υπέρ του Χριστού. «Και υπερασπιστής». Των αποστόλων και των μαρτύρων και όσων κακοπάθησαν υπέρ του Χριστού. «Και θα βοηθήσει». Μετά την αναχώρηση από εδώ, αποδίδοντάς τους τον μισθό με πολλή δόξα. «Και θα γλιτώσει». Από τους δαίμονες και τους πονηρούς ανθρώπους τους δικαίους, όσους αγωνίστηκαν υπέρ του Χριστού. «Και θα σώσει — ήλπισαν». Όλους τους αγίους, όσους θερμάνθηκαν από την ελπίδα των αιώνιων αγαθών.
Λεπτομέρειες
Μεῖζον ἀνθρώπῳ κακὸν ἀφροσύνης οὐδέν ἐστι, τοῦ ἰδίου τοῦ λογισμοῦ γένους, τὸν νοῦν ζημιωθέντι. —Νόσου καὶ φθορᾶς αἴτιον ἀπαιδευσία. Ἀμήχανον τὰ μεγάλα πρὸ τῶν μικρῶν παιδευθῆναι. ΤΙΤΛ. ΚΕʹ. —Περὶ ἁπλοῦ καὶ ἀκάκου τὸν τρόπον. «Ὁ Κύριος μὴ ἀποίσεται τὸν ἄκακον.» «Φύλασσε ἀκακίαν, καὶ ἴδε εὐθύτητας, ὅτι ἐστὶν ἐγκατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ.» «Ὁ Θεὸς κατοικίζει μονοτρόπους ἐν οἴκῳ.» «Κύριος οὐ στερήσει τὰ ἀγαθὰ τοῖς πορευομένοις ἐν ἀκακίᾳ.» «Ὃς πορεύεται ἁπλῶς, πορεύεται πεποιθώς.» «Ὅσον χρόνον ἔχονται ἄκακοι τῆς δικαιοσύνης, οὐκ αἰσχυνθήσονται.» «Ὁ πορευόμενος ὀρθῶς, φοβεῖται τὸν Κύριον.» «Ὁ βλέπων λεῖα, ἐλεηθήσεται.» «Προσδεκτοὶ Κυρίῳ πάντες ἄμωμοι ἐν ὁδῷ αὐτῶν.
Δεν υπάρχει μεγαλύτερο κακό για τον άνθρωπο από την αφροσύνη, για εκείνον δηλαδή που υπέστη ζημία στον νου του, ο οποίος είναι συγγενής του ίδιου του λογισμού. —Αιτία της αρρώστιας και της φθοράς είναι η απαιδευσία. Είναι αδύνατον να διδαχθεί κανείς τα μεγάλα πριν από τα μικρά. ΤΙΤΛΟΣ ΚΕʹ. —Περί του απλού και άκακου χαρακτήρα. «Ο Κύριος δεν θα απορρίψει τον άκακο.» «Φύλασσε την ακακία και πρόσεχε την ευθύτητα, διότι υπάρχει μέλλον για τον ειρηνικό άνθρωπο.» «Ο Θεός εγκαθιστά σε οίκο τους μονοτρόπους.» «Ο Κύριος δεν θα στερήσει τα αγαθά από εκείνους που πορεύονται με ακακία.» «Όποιος πορεύεται με απλότητα, πορεύεται με ασφάλεια.» «Όσο χρόνο οι άκακοι παραμένουν σταθεροί στη δικαιοσύνη, δεν θα καταντροπιαστούν.» «Εκείνος που πορεύεται με ορθότητα, φοβάται τον Κύριο.» «Εκείνος που βλέπει με πραότητα, θα ελεηθεί.» «Είναι ευπρόσδεκτοι στον Κύριο όλοι όσοι είναι άμωμοι στον δρόμο τους.»
Λεπτομέρειες
Ἐρώτησις· Καὶ πῶς, φησί, παρεδόθησαν δίκαιοι εἰς χεῖρας ἁμαρτωλῶν καὶ ἀνῃρέθησαν; Ἀπόκρισις· Οὐ πρὸς ἀπώλειαν παρεδόθησαν, ἀλλ’ ἵνα λαμπρυνθῶσιν, ὡς χρυσὸς ἐν χωνευτηρίῳ διὰ τῶν θλίψεων, καὶ στεφάνους πλείους παρὰ τοῦ ἀγωνοθέτου κομίσωνται. Ἀλλὰ καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ παρεδόθη ἑκὼν εἰς χεῖρας ἀνθρώπων ἁμαρτωλῶν καὶ οὕτω γέγονε τοῦ κόσμου ἡ σωτηρία. «Ὑπόμεινον τὸν Κύριον», ἤτοι, ἔκδεξαι, καρτέρησον, «φύλαξον τὴν ὁδὸν» τῶν θελημάτων αὐτοῦ «καὶ ὑψώσει σε τοῦ κατακληρονομῆσαι γῆν» καὶ θεάσῃ ἁμαρτωλῶν ἐξολόθρευσιν. «Εἶδον τὸν ἀσεβῆ» Γολιὰθ «ὑπερυψούμενον καὶ ἐπαιρόμενον ὡς τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου, καὶ παρῆλθεν», ὡς μὴ φανείς, «καὶ ἐζήτησα αὐτὸν καὶ οὐχ εὑρέθη ὁ τόπος αὐτοῦ». Τοῦτο καὶ ἐπὶ πολλῶν ἀσεβῶν τελούμενον καθορᾶται. «Φύλασσε ἀκακίαν καὶ θεάσῃ εὐθύτητα» ἐν τῇ καρδίᾳ σου· «ὅτι ἔστιν ἐγκατάλειμμα» κλήρου τινὸς «ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ» πρὸς διανομήν. «Οἱ δὲ παράνομοι ἐξολοθρευθήσονται» εἰκότως· «τὰ ἐγκαταλείμματα τῶν ἀσεβῶν», ἤτοι τὰ ἔκγονα αὐτῶν, «ἐξολοθρευθήσονται.
Ερώτηση: Και πώς, λέει, παραδόθηκαν δίκαιοι σε χέρια αμαρτωλών και θανατώθηκαν; Απόκριση: Δεν παραδόθηκαν για να χαθούν, αλλά για να γίνουν λαμπρότεροι, όπως ο χρυσός στο χωνευτήρι μέσα από τις θλίψεις, και για να λάβουν περισσότερα στεφάνια από τον αγωνοθέτη. Αλλά και ο Υιός του Θεού παραδόθηκε με τη θέλησή Του σε χέρια αμαρτωλών ανθρώπων και έτσι επήλθε η σωτηρία του κόσμου. «Υπόμεινε τον Κύριο», δηλαδή, περίμενε, κάνε υπομονή, «φύλαξε την οδό» των θελημάτων Του «και θα σε υψώσει για να κληρονομήσεις τη γη» και θα δεις την εξολόθρευση των αμαρτωλών. «Είδα τον ασεβή» Γολιάθ «να υπερυψώνεται και να επαίρεται σαν τους κέδρους του Λιβάνου, και πέρασε», σαν να μην είχε εμφανιστεί ποτέ, «και τον αναζήτησα και δεν βρέθηκε ο τόπος του». Αυτό βλέπουμε να συμβαίνει και σε πολλούς ασεβείς. «Φύλαγε την ακακία και θα δεις την ευθύτητα» στην καρδιά σου· «διότι υπάρχει υπόλειμμα» κάποιου κλήρου «για τον ειρηνικό άνθρωπο» προς διανομή. «Οι δε παράνομοι θα εξολοθρευτούν» δικαίως· «τα υπολείμματα των ασεβών», δηλαδή οι απόγονοί τους, «θα εξολοθρευτούν».
Λεπτομέρειες