Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 37:16

Εγώ όμως σαν κουφός δεν άκουγα, και τα εξής. Όταν εκείνοι τα έλεγαν αυτά, λέει, έδινα την εντύπωση ότι ούτε άκουγα ούτε μιλούσα, επειδή μου είχε αφαιρεθεί η παρρησία εξαιτίας της αμαρτίας. Διότι σε εσένα, Κύριε, ήλπισα... επειδή είπα: Ας μην επιχαρούν ποτέ εις βάρος μου οι εχθροί μου. Παρότι συνέβησαν τόσα πολλά δεινά, λέει, μία ελπίδα σωτηρίας έχω, την επικουρία που πρόκειται να προέλθει από εσένα.

Γι' αυτό προσθέτει: Και δολιότητες μελετούσαν όλη την ημέρα. Εγώ όμως σαν κουφός δεν άκουγα, και σαν άλαλος που δεν ανοίγει το στόμα του· και έγινα σαν άνθρωπος που δεν ακούει, και που δεν έχει στο στόμα του ελέγχους. Επειδή αυτοί που ζητούσαν την ψυχή μου, την βρήκαν, και αφού την βρήκαν την περιέπαιζαν, και μου επιτέθηκαν χλευάζοντας τις συμφορές μου· έπειτα έλεγαν μάταια πράγματα και δολιότητες όλη την ημέρα. Εξαιτίας αυτών εγώ, έχοντας μείνει έρημος από τους φίλους μου, δεν είχα τίποτα να πω, γεμάτος από ντροπή· γι' αυτό σαν κουφός δεν άκουγα· αλλά εγώ, ο άλλοτε λογιότατος και σοφισμένος με την παρούσα σοφία, έγινα σαν κουφός που δεν ακούει, και σαν άλαλος που δεν ανοίγει το στόμα του. Διότι δεν είχα κανένα λόγο για απολογία· ούτε είχα κάτι να απευθύνω στους εχθρούς, έχοντας πλέον νικηθεί από αυτούς· αλλά ήμουν ως άνθρωπος που δεν ακούει, και δεν έχει στο στόμα του ελέγχους. Διότι ελεγχόμουν εγώ ο ίδιος, αλλά δεν ήλεγχα, ούτε είχα παρρησία, όντας καλυμμένος με ντροπή. Διότι σε εσένα, Κύριε, ήλπισα, εσύ θα με εισακούσεις, Κύριε και Θεέ μου. Διότι είπα, ας μην επιχαρούν ποτέ για μένα οι εχθροί μου· και όταν σαλεύτηκαν τα πόδια μου, μεγαλορρημόνησαν εναντίον μου.

Αυτά, λοιπόν, είναι όσα μου συνέβησαν. Γι' αυτό έγινα σαν κωφός που δεν ακούει, και σαν άλαλος που δεν ανοίγει το στόμα του, και σαν άνθρωπος που δεν έχει στο στόμα του ελέγχους· γι' αυτό δεν έλεγα τίποτα στους εχθρούς, σαν να είχα νικηθεί από αυτούς. Δεν απελπίστηκα όμως εξαιτίας αυτού για τον εαυτό μου· αντίθετα συγκέντρωσα και πάλι τον εαυτό μου, απομακρυνόμενος από την αμαρτία σαν από τον θάνατο, και θεραπεύοντας την πληγή μου με τα φάρμακα της εξομολογήσεως. Και αξιώνω να βρουν θεραπεία οι μώλωπές μου που σάπισαν εξαιτίας της αφροσύνης μου. Γι' αυτό, σε Σένα, Κύριε, ήλπισα· διότι, μη έχοντας θάρρος στον εαυτό μου και μη θέτοντας προ οφθαλμών καμία άλλη ελπίδα παρά μόνο Εσένα, προδιέγραφα για τον εαυτό μου τη θεραπεία. Επειδή, λοιπόν, ήλπισα, Κύριε, και η ελπίδα δεν καταισχύνει, γι' αυτό εισάκουσέ με, διότι Εσύ είσαι θελητής του ελέους και δεν βούλεσαι τον θάνατο του αμαρτωλού, όσο τη μετάνοιά του. Διότι ήλπισα σε Σένα, ικετεύω να επιτύχω τη δική Σου βοήθεια, μήπως τυχόν επιχαρούν εις βάρος μου οι εχθροί μου.

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι και ο ίδιος ο Χριστός υπέμεινε αυτά πριν από εμάς, για εμάς και υπέρ ημών. <Εγώ δε ωσεί κωφός ουκ ήκουον, κ.τ.λ.> (Α φ. 211, Β φ. 138) Επειδή λοιπόν ήλπισα σε σένα, και η ελπίδα δεν καταισχύνει, για αυτό θα εισακούσεις, διότι είσαι θελητής ελέους και δεν βούλεσαι τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά τη μετάνοιά του. Επομένως εγώ, λέει, σαν κωφός δεν άκουγα, και έγινα παρόμοιος με αυτούς που δεν έχουν λόγο στη γλώσσα τους, ούτε ακούνε καθόλου, ούτε καν μπορούν να έχουν ελέγχους στο στόμα τους. Διότι εκείνοι που θέλουν να αντιμιλούν σε όσους τους συκοφαντούν, τους ελέγχουν ως ψεύτες, απολογούμενοι δηλαδή για κάθε μία από τις λοιδορίες, και αναιρώντας τις κατηγορίες της φιλοψογίας. Αλλά εγώ, λέει, δεν έγινα τέτοιος· σιώπησα κάνοντας υπομονή, για να μην κάνω πιο πικρούς εναντίον μου αυτούς που με μισούν. Διότι στους πειρασμούς πρέπει κανείς να υποχωρεί μάλλον, και να μην αντιφέρεται με τον ίδιο τρόπο προς εκείνους που τον διώκουν.

Εγώ όμως σαν κωφός δεν άκουγα, και σαν άλαλος που δεν ανοίγει το στόμα του. Και έγινα σαν άνθρωπος που δεν ακούει, και που δεν έχει στο στόμα του αντιλογίες. Επειδή σε αυτούς, λέει, δεν είχα τίποτε να πω, όντας γεμάτος ντροπή· διότι δεν είχα κανένα λόγο για να απολογηθώ, ούτε μπορούσα να πω κάτι στους εχθρούς μου, εφόσον είχα πια νικηθεί από αυτούς· μη έχοντας εμπιστοσύνη στον εαυτό μου, ούτε θέτοντας προ οφθαλμών καμία άλλη ελπίδα παρά μόνο εσένα, προδιέγραφα για τον εαυτό μου την ίαση. Επειδή, λοιπόν, σε εσένα ήλπισα, Κύριε, και η ελπίδα δεν ντροπιάζει· γι' αυτό θα με εισακούσεις, επειδή είσαι θελητής του ελέους, και δεν θέλεις τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά τη μετάνοιά του. Γι' αυτό, έχοντας ελπίσει σε εσένα, ικετεύω να τύχω της δικής σου θεραπείας· «Ας μη χαρούν εις βάρος μου οι εχθροί μου», διότι ακόμη δεν έχουν χαρεί ολοκληρωτικά. Θα χαρούν, όμως, εάν δεν τύχω του δικού σου ελέους. Αλλά, για να μην επιχαρούν εις βάρος μου οι εχθροί μου, οι οποίοι ήδη και στο παρελθόν μίλησαν αλαζονικά όταν κλονίστηκαν τα πόδια μου, κατέφυγα σε εσένα και λέω: Ας μην καταντροπιαστώ στον αιώνα. Διότι δεν ανατράπηκα ολοκληρωτικά, ούτε υπέστην τέτοια πτώση, σαν κι αυτήν όσων έγιναν αποστάτες σου.

«Και εκβίαζαν»: Διότι οι Ιουδαίοι πίεζαν φωνάζοντας: άρε, άρε, σταύρωσέ τον. «Και αυτοί που ζητούσαν»: Διότι εκείνοι που είχαν κακές βουλές εναντίον του Χριστού τον βλασφημούσαν λέγοντας: εσύ που γκρεμίζεις τον ναό και τον χτίζεις σε τρεις ημέρες, κατέβα από τον σταυρό. «Και δολιότητες»: Καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας οι Ιουδαίοι μηχανεύονταν δόλο εναντίον του Σωτήρα. «Εγώ δε»: Διότι περιφρονούσε τα λόγια τους, επειδή ήταν μάταια. «Και ωσάν άλαλος»: Διότι όταν ερωτάτο από τον Πιλάτο σιωπούσε. «Και έγινα»: Διότι έτσι νομίστηκε από τους Ιουδαίους· αυτός όμως ως Θεός άκουσε (εννοούσε και γνώριζε) κάθε σκέψη τους. «Και μην έχοντας»: Διότι ούτε τους αντιστέκονταν ούτε έλεγχε την ανοησία τους. «Διότι σε εσένα ήλπισα»: Διότι προσευχόταν ως άνθρωπος, επιβεβαιώνοντας τη σάρκα (την ανθρώπινη φύση του). «Διότι είπα»: Δηλαδή, γι' αυτό ήλθα, για να μην επιχαρούν εις βάρος του ανθρώπου οι δαίμονες. «Και κατά το σαλευθήναι»: Όταν ανέβαινε στον σταυρό, λέει ο Χριστός, οι Ιουδαίοι βλασφημούσαν υπερβολικά (έλεγαν βαριά λόγια και βλασφημούσαν). «Διότι εγώ»: Διότι εγώ μεν, λέει ο Χριστός, παρέδωσα τον εαυτό μου στα μαστιγώματα με τη θέλησή μου, αυτοί όμως νόμιζαν ότι κατόρθωναν αυτά με τη δική τους δύναμη. «Ότι την ανομίαν»: Δηλαδή εγώ απολογούμαι υπέρ του ανθρώπου. «Και θα μεριμνήσω»: Διότι από παλαιότατους χρόνους φρόντιζα για τον άνθρωπο, επειδή πνιγόταν από την αμαρτία και δεν υπήρχε κανείς να τον βοηθήσει.

Διότι σε σένα, Κύριε, ήλπισα. Επειδή, έχοντας εμπιστοσύνη στον Πατέρα ως αληθινό και αδέκαστο μάρτυρα, για τον οποίο ο ίδιος έλεγε: «Εκείνος που μαρτυρεί για εμένα είναι ο Πατέρας που με έστειλε, τον οποίο εσείς δεν γνωρίζετε», δεν έδινε καμία σημασία σε όσους ψευδομαρτυρούσαν.

Εσύ θα εισακούσεις, Κύριε, Θεέ μου. {Επειδή είπα: ας μην επιχαρούν ποτέ οι εχθροί μου.} Για ποιο λόγο λέει ότι ο Πατέρας θα εισακούσει την προσευχή που ανέπεμψε υπέρ των αποστόλων, ώστε να μην επιχαρεί ο εχθρός, δηλαδή οι αντίπαλες δυνάμεις; Λέει: «Άγιε Πατέρα, διαφύλαξέ τους στο όνομά σου, αυτούς που μου έδωσες, για να είναι ένα, όπως είμαστε εμείς». Και πάλι: «Δεν σε παρακαλώ να τους πάρεις από τον κόσμο, αλλά να τους προφυλάξεις από τον πονηρό». Διότι, εάν δεν είχε εκπληρωθεί αυτή η προσευχή και δεν είχε προφυλαχθεί ο χορός των αποστόλων, ο διάβολος, ο αληθινός εχθρός, και όσοι είναι μαζί του επρόκειτο να χαρούν.

«Εγώ όμως», παραβλέποντας τις φλυαρίες τους, «σαν κωφός δεν άκουγα, και σαν άλαλος που δεν ανοίγει το στόμα του». Γι' αυτό και έλεγαν οι κριτές, οι οποίοι ήταν οι ίδιοι κατακριτέοι: «Δεν ακούς πόσα καταμαρτυρούν εναντίον σου;» Και ο Πιλάτος: «Σε μένα δεν μιλάς;» και τα υπόλοιπα λόγια της ανόητης εξουσίας. Και εκείνοι μεν έλεγαν τέτοια. «Εγώ όμως έγινα σαν άνθρωπος που δεν ακούει και δεν έχει στο στόμα του απολογίες. Διότι σε σένα, Κύριε, ήλπισα», στον Πατέρα μου, «και εσύ θα με εισακούσεις· διότι είπα: