Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 39:1

Εις το τέλος. Ψαλμός του Δαβίδ, 39ος. Υπόθεση. Η ωδή αναφέρεται εκ προσώπου του νέου λαού, ο οποίος ανασύρθηκε από τον λάκκο της ταλαιπωρίας. Έπειτα, ενδιάμεσα εισάγεται το πρόσωπο του Χριστού, ο οποίος διδάσκει σε όσους ευχαριστούν τον τρόπο της οικονομίας· έπειτα πάλι το πρόσωπο εκείνων από τον Ισραήλ που πίστεψαν, οι οποίοι παρακαλούν να λυτρωθούν από την αμαρτία της απείθειας, και συγχρόνως διηγούνται τα δεινά που συνέβησαν εξαιτίας της απιστίας.

ΨΑΛΜΟΣ ΛΘ΄. Στο τέλος, ψαλμός του Δαβίδ. (A f. 218, B f. 143 b, I f. 198) Μερικοί λένε ότι ο προκείμενος ψαλμός έχει ειπωθεί εκ μέρους του Δαβίδ, εφόσον πλέον είχε απαλλαγεί από κάθε θλίψη και από τα δεινά που του είχαν επιβληθεί από θεία οργή εξαιτίας της αμαρτίας του με τη γυναίκα του Ουρία, αλλά και με τον ίδιο τον Ουρία· και ότι αποτελεί έναν ευχαριστήριο ύμνο για την απαλλαγή του από τους πειρασμούς [σύμφωνα με άλλον κώδικα: τιμωρίες] που τον κατείχαν. Αλλά θα βρούμε, λέει, στο μεταξύ να εισάγεται και το πρόσωπο του Σωτήρος, το οποίο αναγγέλλει την οικονομία της ενανθρωπήσεως και ότι θα διακηρύξει σε όλη τη γη τη χάρη μέσω της πίστεως. Έπειτα μετά από αυτό εισάγεται ένα άλλο πρόσωπο ανδρός, που επιθυμεί διακαώς να ελεηθεί από τον Θεό, και ομολογεί ότι σχεδόν έχει καταχωθεί από τα ίδια του τα πάθη. Έπειτα, πώς θα ταίριαζε στον θεσπέσιο Δαβίδ, ή πώς θα εξέφερε τα λόγια του Σωτήρος, ή σε κάποιον άλλον από εμάς ως σωσμένο από τον Θεό που αναπέμπει ευχαριστήριες ωδές; Εμείς όμως νομίζουμε ότι αυτός έχει ειπωθεί εκ μέρους του νέου λαού, ο οποίος ευδοκίμησε στην πίστη του Χριστού και ανασύρθηκε αληθινά από τον λάκκο της ταλαιπωρίας, δηλαδή από το βάθος των αμαρτιών και από τον πηλώδη βόρβορο. Διότι παρεμβάλλεται στο μεταξύ, και μάλιστα όχι έξω από τον σκοπό του, το πρόσωπο του Χριστού, ανοίγοντας τρόπον τινά το βάθος του μυστηρίου σε εκείνους που ευχαριστούν, και διδάσκοντας τον τρόπο της οικονομίας μέσω του οποίου και σωθήκαμε.

Εις το τέλος· ψαλμός του Δαβίδ. Όσα επρόκειτο να συμβούν στο τέλος σχετικά με την παρουσία του Χριστού, τα προέβλεψαν οι προφήτες [μιλώντας μέσω του Αγίου Πνεύματος]. «Υπομένων»: Ο Χριστός υπέμεινε τα του πάθους, αλλά και όσοι έζησαν με υπομονή αποκτούν παρρησία στη δόξα. «Και εισήκουσε»: Διότι ο Αδάμ, καυχώμενος έναντι των δαιμόνων, βροντοφώναξε αυτά κατά την παρουσία του Χριστού. «Και ανήγαγε»: Ο Χριστός, αφού αναστήθηκε από τον τάφο, συνανέστησε τον Αδάμ από τον άδη, δηλαδή από τον λάκκο, τον οποίο του έσκαψαν οι δαίμονες μέσω της παρακοής (μέσω της ανομίας που προήλθε από την παρακοή), ελευθερώνοντάς τον από τη λάσπη του βούρκου της αμαρτίας (ανομίας). «Και έστησε»: Εννοεί τον Χριστό, ο οποίος στάθηκε πάνω στον σταυρό στον βράχο του Γολγοθά. «Και κατηύθυνε»: Αφού εγκατέστησε τον άνθρωπο στην οδό της αλήθειας, που είναι ο Χριστός, ώστε να μην περιπλανάται πλέον εδώ και εκεί από την απάτη του διαβόλου. «Και ενέβαλε»: Αφού δίδαξε στον άνθρωπο το νέο άσμα [νέο ύμνο στον Θεό μας], αυτό που ακολουθεί την παρουσία της χάριτος, το μυστικό, το οποίο ο Σωτήρας δίδαξε στους μαθητές. «Ύμνο στον Θεό»: Τον ύμνο των αγγέλων, τον οποίο ψάλλουν: Άγιος, άγιος, άγιος, Κύριος Σαβαώθ. «Θα δουν πολλοί»: Διότι τα έθνη, βλέποντας και ακούγοντας την πρωτόγνωρη λατρεία, κυριευμένα από φόβο, έσπευσαν προς επιστροφή, ενδυναμωμένα από την ελπίδα. «Μακάριος ο ανήρ»: Διότι, αφού αξιώθηκαν της πίστεως και των θείων μυστηρίων, έπλεξαν για τον εαυτό τους μακαρισμό.