Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 39:12

Εσύ όμως, Κύριε, μην απομακρύνεις τους οικτιρμούς σου από εμένα. Αφού ο Χριστός δίδαξε το μυστήριο της θείας οικονομίας, εισάγεται το πρόσωπο του Ισραήλ που παρέμεινε στην απείθεια. Διότι, επειδή απείθησε στο έλεος του Θεού και εξαιτίας αυτού παραβλέφθηκε, έχοντας πλέον περιπέσει σε κάθε κακό, συνέρχεται προς μετάνοια, παρακαλώντας να ελεηθεί. Υποδηλώνεται δε με αυτό η κλήση τους, η οποία πρόκειται να πραγματοποιηθεί κατά τους έσχατους καιρούς.

Το έλεός σου και η αλήθειά σου διαπαντός ας με προστατεύουν. Ομολογούμε, λέγει, ότι εσύ είσαι αυτός που από παλαιά μας σώζει και μας βοηθεί. Και η Εκκλησία του Θεού, αφού έλαβε τη σωτηρία, έχει πάλι ανάγκη από την πρόνοια του Θεού εξαιτίας των παντοειδών επιθέσεων των ανθρώπων και των δαιμόνων, τις οποίες μνημονεύει στη συνέχεια.

Ευαγγελίσθηκα τη δικαιοσύνη σε Εκκλησία μεγάλη, ιδού, δεν θα εμποδίσω τα χείλη μου· Κύριε, εσύ το γνωρίζεις. Τη δικαιοσύνη μου δεν την έκρυψα μέσα στην καρδιά μου· την αλήθειά σου και το σωτήριό σου διακήρυξα. Ως αλήθεια δε, εννοείται αυτή που αντιδιαστέλλεται προς τη σκιά. Θα το κατανοήσεις όμως και ως εξής: Όπως ο μακάριος Δαβίδ υπόσχεται να κηρύττει τη δικαιοσύνη του Θεού σε Εκκλησία μεγάλη, η οποία έχει συγκεντρωθεί σε όλη την οικουμένη από τη θεία χάρη, καθώς και την αλήθεια της προφητείας, την αξιοθαύμαστη σωτηρία και το αμέτρητο έλεος· έτσι και η σύναξη των πιστών θα μπορούσε να προφέρει αυτά τα λόγια, δίνοντας την υπόσχεση να προσφέρει την ανταπόδοση για τη σωτηρία της, με το να προστρέχει στην Εκκλησία και να κινεί τα χείλη της σε υμνωδία, να ανακηρύσσει τη δίκαιη κρίση του Θεού, να εξιστορεί την άρρητη κηδεμονία Του και να καταδεικνύει την αλήθεια των προφητικών υποσχέσεων. Εσύ όμως, Κύριε, μην απομακρύνεις τους οικτιρμούς σου από εμένα· το έλεός σου και η αλήθειά σου διαπαντός με στήριζαν.

«Ιδού τα χείλη»: Δηλαδή, μέχρι τέλους και εις τον αιώνα δεν θα σιωπήσω να διδάσκω. «Κύριε, συ έγνως»: Ο Χριστός λέει προς τον Πατέρα, ότι με τη δική Του βουλή και εκούσια γνώμη ήλθε να σώσει τον άνθρωπο. «Την δικαιοσύνην»: Ούτε σε αμαρτωλούς ούτε σε δικαίους απέκρυψα το να αναγγείλω τη μετάνοια. «Την αλήθειάν σου»: Διότι σε όλους όσους σώζονται φανέρωσα το μυστήριο της δικής μου θεότητας. «Ουκ έκρυψα»: Διότι σε όλο τον κόσμο, και σε δικαίους και σε αδίκους, φανέρωσα την αλήθεια. «Συ δε, Κύριε»: Λέει ο Υιός προς τον Πατέρα: Εγώ τους την έδειξα, σπλαγχνιζόμενος τον άνθρωπο. «Το έλεός σου»: Διότι ο Θεός ποτέ δεν αδρανεί στο να ελεεί. «Ότι περιέσχον»: Διότι πολλές είναι οι θλίψεις και τα δεινά, τα οποία επινόησε ο διάβολος για τον άνθρωπο. «Κατέλαβον»: Διότι πριν από τον Χριστό ο άνθρωπος, έχοντας εγκαταλείψει τον φυσικό νόμο και έχοντας προσχωρήσει στα είδωλα, τυφλώθηκε στη διάνοια, και δεν του επέτρεπαν οι δαίμονες να αναβλέψει. «Επληθύνθησαν»: Τα κακά, τα οποία οι δαίμονες εφηύραν για τον άνθρωπο. «Και η καρδία»: Εξαιτίας της αθυμίας που είχε κυριεύσει τον άνθρωπο, ούτε η καρδιά δεν είχε τη δύναμη να νήψει. «Ευδόκησον»: Δηλαδή, σπεύσε να έλθεις προς εμάς, διότι όλη η κτίση έχει ανάγκη την παρουσία σου. «Κύριε»: Ο άνθρωπος λέει: Μην αναβάλλεις τη σωτηρία μας, Κύριε.

«Εσύ όμως, Κύριε, μην απομακρύνεις τους οικτιρμούς σου από εμένα· το έλεός σου και η αλήθειά σου ας με προστατεύουν πάντοτε» με τη μορφή του δούλου. «Διότι με περικύκλωσαν κακά» από φρικτότατους εχθρούς «και με κατέλαβαν οι ανομίες του κόσμου, και δεν θα μπορέσω να δω. Διότι πληθύνθηκαν περισσότερο από τις τρίχες της κεφαλής μου» τα κακά του κόσμου, εξαιτίας των οποίων «η καρδιά μου με εγκατέλειψε»». Κανείς όμως από όσους μελετούν αυτά ας μην κατακρίνει αυτήν τη μικρή παραλλαγή των στίχων· διότι έτσι το απαιτεί το νόημα των γραφομένων, καθώς και για να φανερωθούν τα δυσνόητα πιο ξεκάθαρα και πιο κατανοητά. «Ευδόκησε, Κύριε, να με λυτρώσεις· Κύριε, πρόσεξε στο να με βοηθήσεις. Ας ντροπιαστούν και ας καταντροπιαστούν μαζί εκείνοι που ζητούν την ψυχή μου για να την αφαιρέσουν· ας στραφούν προς τα πίσω και ας ντροπιαστούν όσοι μου θέλουν κακά». Διότι αυτό το ρητό εκπληρώθηκε όταν ήλθαν προς αυτόν «με μαχαίρια και ξύλα και λαμπάδες και όπλα», και τους ρώτησε: «ποιον ζητάτε;» Και όταν εκείνοι απάντησαν «τον Ιησού τον Ναζωραίο», και τον άκουσαν να λέει «Εγώ είμαι», αυτή και μόνο η φωνή τους απώθησε «προς τα πίσω», λέει, «και έπεσαν καταγής». «Ας λάβουν αμέσως την ντροπή τους εκείνοι που μου λένε εύγε, εύγε»· λέγοντας το εύγε, εύγε με υποκρισία και όχι αληθινά. «