Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 39:16

Τα δε υπόλοιπα είναι σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν: «Ευδόκησε, Κύριε, να με λυτρώσεις· Κύριε, πρόσεξε στο να με βοηθήσεις. Ας καταντροπιαστούν και ας ντροπιαστούν όλοι μαζί εκείνοι που ζητούν την ψυχή μου για να την εξολοθρεύσουν. Ας στραφούν προς τα πίσω και ας καταντροπιαστούν εκείνοι που μου επιθυμούν κακά. Ας λάβουν αμέσως την ντροπή τους εκείνοι που μου λένε: Εύγε, εύγε». Ακόμη και τώρα αισθάνεται πολλούς εχθρούς γύρω του να επιτίθενται εναντίον της ψυχής του, και για τον λόγο αυτόν αναπέμπει την προκείμενη προσευχή.

Γι' αυτό, αφού ασχημόνησαν, καταντροπιάστηκαν και εξευτελίστηκαν, προσθέτει: «Ας στραφούν προς τα πίσω και ας ντραπούν εκείνοι που επιθυμούν τα κακά για μένα». Διότι, μη έχοντας μπορέσει να καταφέρουν τίποτα, και μη έχοντας πλέον την ελπίδα ότι θα επικρατήσουν, αποστρέφονται και απομακρύνονται προς τα πίσω· έπειτα, αφού απομακρυνθούν και βρεθούν μακριά, θα λάβουν τα επίχειρα της δικής τους κακίας· γι' αυτό μετά από αυτά αναφέρεται: «Ας λάβουν πάραυτα την αισχύνη τους εκείνοι που μου λένε: Εύγε, εύγε». Αντί αυτού, ο Ακύλας μετέφρασε: «Αά, αά», χρησιμοποιώντας την εβραϊκή λέξη που έχει ακριβώς έτσι. Η λέξη αυτή αποτελεί έκφραση οδυρμού εκείνων που έχουν ήδη ηττηθεί, έχουν υποχωρήσει προς τα πίσω και έχουν λάβει τη δική τους αισχύνη. Σύμφωνα όμως με τους Εβδομήκοντα και τον Σύμμαχο, ο οποίος είπε: «Εκείνοι που λένε για μένα: Εύγε, εύγε», πιθανώς κάποτε οι εχθροί του δικαίου, επινοώντας πολλές επιβουλές εναντίον του και προσδοκώντας στην καθεμία από αυτές ότι θα επικρατήσουν, έλεγαν: «Εύγε, εύγε». Αλλά αν και το είπαν αυτό πολλές φορές, αναφέρει, ας απομακρυνθούν πλέον κάποτε, χάρη στη δική Σου χάρη, λαμβάνοντας τη δική τους αισχύνη.

Ας στραφούν προς τα πίσω και ας ντροπιαστούν εκείνοι που μου επιθυμούν κακά. Ας λάβουν αμέσως την ντροπή τους εκείνοι που μου λένε: «Εύγε, εύγε». Ας αγαλλιάσουν και ας ευφρανθούν για σένα όλοι όσοι σε αναζητούν, Κύριε, και ας λένε διαρκώς: «Ας μεγαλυνθεί ο Κύριος», εκείνοι που αγαπούν τη σωτηρία σου. Διότι μόνο οι δαίμονες επιβουλεύονται την ψυχή· και η επιβουλή κατά της ψυχής είναι η αποξένωση από τον Θεό, η οποία συντελείται μέσω της εμπαθούς διαθέσεως.

Ας καταισχυνθούν: Οι δαίμονες· διότι αυτοί ζητούσαν (ζήτησαν) να καταστρέψουν την ψυχή του ανθρώπου. Όμως, αυτοί καταισχύνθηκαν και ντροπιάστηκαν κατά την παρουσία του Κυρίου, βλέποντας (γνωρίζοντας) τον άνθρωπο να ανυψώνεται στη θεότητα. Ας στραφούν προς τα πίσω: Τώρα ο λόγος αφορά τους Ιουδαίους και τον Χριστό· διότι, όταν αναστήθηκε ο Κύριος από τους νεκρούς, οπισθοχώρησαν με ντροπή οι Ιουδαίοι, αυτοί που θέλησαν τον θάνατο του Κυρίου (του Χριστού). Ας αποκομίσουν: Διότι μεγάλη ντροπή αποκόμισαν οι Ιουδαίοι, όσοι κατά το πάθος Του κραύγαζαν: ουά, ουά. Ας αγαλλιάσουν: Διότι γέμισαν από πολλή χαρά και αγαλλίαση με την έγερση του Χριστού (του Κυρίου), όσοι πενθούσαν για τον σταυρό. Και ας πουν: Διότι στο εξής και εις τον αιώνα δεν παύουν οι πιστοί να δοξάζουν και να μεγαλύνουν τον Κύριο Ιησού. Εγώ δε είμαι πτωχός: Ο Χριστός, ο οποίος ανέλαβε (καταδέχθηκε, δέχθηκε) εκουσίως και τα δύο, προκειμένου να μεριμνήσει για τον άνθρωπο. Βοηθός μου: Βοηθός και σωτήρας έγινε ο Χριστός για το γένος των ανθρώπων, όχι προσωρινά, αλλά εις τον αιώνα.

«Εσύ όμως, Κύριε, μην απομακρύνεις τους οικτιρμούς σου από εμένα· το έλεός σου και η αλήθειά σου ας με προστατεύουν πάντοτε» με τη μορφή του δούλου. «Διότι με περικύκλωσαν κακά» από φρικτότατους εχθρούς «και με κατέλαβαν οι ανομίες του κόσμου, και δεν θα μπορέσω να δω. Διότι πληθύνθηκαν περισσότερο από τις τρίχες της κεφαλής μου» τα κακά του κόσμου, εξαιτίας των οποίων «η καρδιά μου με εγκατέλειψε»». Κανείς όμως από όσους μελετούν αυτά ας μην κατακρίνει αυτήν τη μικρή παραλλαγή των στίχων· διότι έτσι το απαιτεί το νόημα των γραφομένων, καθώς και για να φανερωθούν τα δυσνόητα πιο ξεκάθαρα και πιο κατανοητά. «Ευδόκησε, Κύριε, να με λυτρώσεις· Κύριε, πρόσεξε στο να με βοηθήσεις. Ας ντροπιαστούν και ας καταντροπιαστούν μαζί εκείνοι που ζητούν την ψυχή μου για να την αφαιρέσουν· ας στραφούν προς τα πίσω και ας ντροπιαστούν όσοι μου θέλουν κακά». Διότι αυτό το ρητό εκπληρώθηκε όταν ήλθαν προς αυτόν «με μαχαίρια και ξύλα και λαμπάδες και όπλα», και τους ρώτησε: «ποιον ζητάτε;» Και όταν εκείνοι απάντησαν «τον Ιησού τον Ναζωραίο», και τον άκουσαν να λέει «Εγώ είμαι», αυτή και μόνο η φωνή τους απώθησε «προς τα πίσω», λέει, «και έπεσαν καταγής». «Ας λάβουν αμέσως την ντροπή τους εκείνοι που μου λένε εύγε, εύγε»· λέγοντας το εύγε, εύγε με υποκρισία και όχι αληθινά. «

Εσύ όμως μου έλεγες: «Εύγε, εύγε», και ικανοποιούσες το θέλημα της ψυχής σου και χόρταινες τις ελπίδες σου, τρεφόμενος με αυτό που σου φαινόταν ως σαπίλα. Διότι ποτέ δεν θα γευόσουν κάτι καλό, ούτε κάτι γλυκό και ευχάριστο θα τραβήξει την όρεξή σου· αντίθετα, παραμονεύεις τα σαπισμένα και επιτίθεσαι στα μπαγιάτικα, και ξερνάς τέτοιες φωνές, αντάξιες αυτών των τροφών, ω εσύ που είσαι πιο μιαρός και από τους γύπες και πιο σιχαμερός από τα ποντίκια. Καίτοι θαυμάζω την ατοπία σου ως αληθινά άξια θαυμασμού. Διότι, αν πράττουμε καλά, γιατί κατηγορείς αυτό που πράττουμε; Αν πάλι δεν το θεωρείς καλό, γιατί χαίρεσαι με το κακό; Διότι οπωσδήποτε θα επιλέξεις ένα από τα δύο, ή να είσαι κακός κριτής ή φθονερός παρατηρητής. Με το να κατακρίνεις τα άριστα, αποδεικνύεται ότι δεν είσαι ορθός κριτής· ενώ με το να τρέφεσαι με τα χείριστα, αποδεικνύεσαι πονηρός. Αλλά φόρεσε την ντροπή σαν ρούχο και ντύσου την αισχύνη σαν μανδύα, ώστε να σε στολίσουμε με τα υφασμένα άνωθεν από την Γραφή ενδύματα, και δέξου στο στόμα σου τη μολύβδινη πέτρα, όπως η ανομία στο βιβλίο του Ζαχαρία· ας γίνουν άλαλα τα δόλια χείλη σου.