Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 39:9

Περί νομοθεσίας. Για τον Πατέρα ο Δαβίδ λέει: «Το να πράξω το θέλημά σου, Θεέ μου, επιθύμησα, και ο νόμος σου βρίσκεται μέσα στα σπλάχνα μου». Για τον Υιό ο Παύλος: «Να βαστάζετε ο ένας τα βάρη του άλλου, και έτσι να εκπληρώσετε τον νόμο του Χριστού». Για το Πνεύμα ο ίδιος: «Ο νόμος του Πνεύματος της ζωής εν Χριστώ Ιησού με ελευθέρωσε».

Αρχή πάλι της γυναίκας είναι ο άνδρας, επειδή από τον άνδρα της πάρθηκε. Αρχή δε του Χριστού είναι ο Θεός, επειδή εξ αυτού κατά φύση προέρχεται ο Υιός, και έχει ως άναρχη αρχή αυτόν που τον γέννησε, μαζί με το να συνυπάρχει αιώνια με αυτόν. Αυτούς τους στίχους και ο Παύλος στην προς Εβραίους Επιστολή λέει ότι έχουν ειπωθεί εκ προσώπου του Σωτήρος. Διότι, αφού είπε ότι το αίμα των ζώων δεν μπορούσε να αφαιρέσει τις αμαρτίες, επιφέρει: «Γι' αυτό, εισερχόμενος ο Χριστός στον κόσμο, λέει προς τον Πατέρα, ότι κανέναν τρόπο προσφοράς της κατά νόμον δεν επέλεξες, ούτε περί σωτηρίας, ούτε περί αμαρτίας, αλλά μου ετοίμασες σώμα· και έφθασα, λέει, δηλαδή, είπα, ήρθα, για να πράξω το θέλημά σου.» Έπειτα προσθέτει: «Καταργεί το πρώτο, για να εγκαθιδρύσει το δεύτερο»· δηλαδή απορρίπτει τις θυσίες, για να επικυρώσει τη θυσία που προσφέρθηκε από τον ίδιο· διότι αναβαίνει ως οσμή ευωδίας προς τον Θεό και Πατέρα μέσω του δικού του σώματος. <Και τον νόμο σου στο μέσο της καρδιάς μου.> (A f. 220 b, B f. 146) Έχοντας δε το δικό σου θέλημα κρυμμένο μέσα μου (διότι αυτό, νομίζω, δηλώνει το, «στο μέσο της κοιλίας μου»), θα το καταστήσω ολοφάνερο στους γνησίους. Διότι είναι αναγκαίο να γνωρίζουμε, ότι τα πιο υψηλά από τα διδάγματα ο Χριστός τα δίδασκε στους εκλεκτούς, και δεν απευθυνόταν σε όλους απλώς και αδιακρίτως.

Είναι καλό για εμάς να καθαρίζουμε την κοιλιά όσο το δυνατόν περισσότερο και να την κάνουμε πιο λεπτή, ώστε να δεχόμαστε στο εσωτερικό μας τον νόμο του Κυρίου. Κοιλιά δε της ψυχής είναι το δοχείο των πνευματικών τροφών, δηλαδή το διανοητικό μέρος. <Ευαγγελίστηκα δικαιοσύνη σε εκκλησία μεγάλη.> (B f. 146 b, I f. 203 b, L f. 109) Μεγάλη εκκλησία είναι αυτή που απαρτίζεται από μεγάλους και τέλειους, στην οποία ευαγγελιζόταν τη δικαιοσύνη μέσω της πίστης στον Ιησού. Και ο ίδιος τη γνώρισε, αποδεχόμενος και οικειωνόμενος αυτήν αδιάσπαστα. Ότι δε η δύναμη των ευαγγελικών κηρυγμάτων αντήχησε σαν βροντή σε όλη την οικουμένη και γέμισε τη μεγάλη Εκκλησία, δηλαδή το πλήθος που συστάθηκε και συγκεντρώθηκε από αυτόν, εκείνων που έχουν επιγνώσει την επιφάνειά του, είναι βεβαίως φανερό. Διότι δεν εμπόδισε τα χείλη του. Γιατί μιλάει μέχρι σήμερα μέσω των αγίων ευαγγελιστών και των διδασκάλων της κάθε εποχής. Το να ονομάζουμε αυτούς χείλη του Χριστού, δεν είναι καθόλου αταίριαστο.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι, αφού ασθενήσαμε με την αμαρτία του κόσμου στο πρόσωπο του Αδάμ, γίναμε εν Χριστώ θυσία πνευματική και ευώδης προς τον Θεό και Πατέρα, καλή και ευπρόσδεκτη, και πολύ ανώτερη από τη σκιά του νόμου. Απαρχή δε δική μας είναι ο Χριστός, και αυτός εγκαινίασε για εμάς την οδό· διότι έτσι λέει κάπου ο Δαβίδ στο βιβλίο των Ψαλμών προς τον εν ουρανοίς Πατέρα και Θεό: «Θυσία και προσφορά δεν θέλησας, αλλά σώμα κατασκεύασας για εμένα. Σε ολοκαυτώματα και θυσίες για την αμαρτία δεν ευαρεστήθηκες. Τότε είπα: Ιδού έρχομαι, για να κάνω, ω Θεέ, το θέλημά σου, αυτό βουλήθηκα». Και αυτά πάλι μπορεί κανείς να τα παρατηρήσει και από τα γεγραμμένα στο Λευιτικό. Έχουν δε ως εξής: «Εάν προσφέρεις θυσία από τα πρώτα γεννήματα στον Κύριο, θα προσφέρεις νέα ψημένα στάχυα κοπανισμένα στον Κύριο, και θα προσφέρεις τη θυσία των πρώτων γεννημάτων, και θα ρίξεις πάνω της λάδι, και θα τοποθετήσεις πάνω της λιβάνι. Είναι θυσία. Και θα αναπέμψει ο ιερέας το μνημόσυνό της από τα κοπανισμένα στάχυα μαζί με το λάδι, και όλο το λιβάνι της, είναι προσφορά δια πυρός στον Κύριο». 2. Είναι λοιπόν πολύ σαφές το νόημα του γράμματος, και δεν θα χρειαζόταν κανέναν κόπο, όπως νομίζω, προκειμένου να μπορέσει, εννοώ, κανείς να το κατανοήσει με λεπτομέρεια. Πλην όμως θα πω το εξής: Χίδρα ονομάζονται τα άλευρα από τους σπόρους. Μέσα δε από τους τύπους αυτούς προσλαμβάνεται το μυστήριο του Χριστού.

Διότι, επειδή είναι ασώματος ως Θεός, βρίσκεται οπωσδήποτε έξω από κάθε δυνατότητα πάθους. Επειδή όμως, σύμφωνα με τη δική Του φωνή, η οποία ακούστηκε μέσω της λύρας του Ψαλμωδού, Του ετοιμάστηκε σώμα από τον Πατέρα, ήλθε ενσώματος για να εκτελέσει το θέλημά Του. Αυτό δε ήταν η μέσω του τιμίου σταυρού λύτρωση και η ανακεφαλαίωση των συμπάντων, η οποία επιτυγχάνεται άριστα δι' Αυτού και εις Αυτόν. Με αυτά που είπα θα συμφωνήσει και ο πανάριστος Παύλος, γράφοντας τα εξής: «Αυτό το φρόνημα να υπάρχει στον καθένα σας, το οποίο υπήρχε και στον Χριστό Ιησού, ο οποίος, αν και υπήρχε σε μορφή Θεού, δεν θεώρησε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό, αλλά κένωσε τον εαυτό του παίρνοντας μορφή δούλου, γενόμενος όμοιος με τους ανθρώπους· και, αφού βρέθηκε κατά το σχήμα ως άνθρωπος, ταπείνωσε τον εαυτό του, γινόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρού. Γι' αυτό και ο Θεός τον υπερύψωσε και του χάρισε το όνομα που είναι πάνω από κάθε όνομα, ώστε στο όνομα του Ιησού Χριστού να κάμψει κάθε γόνυ επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων, και κάθε γλώσσα να ομολογήσει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι Κύριος εις δόξαν του Θεού Πατρός.» Διότι, ποιον λες ότι είναι αυτός που υπάρχει στη μορφή του Θεού και Πατέρα, και έπειτα, ενώ μπορούσε να παραμείνει στην ισότητα προς αυτόν, δεν θεώρησε αρπαγή το τόσο υπερέχον και θεοπρεπές αξίωμα, και την υπεροχή έναντι πάντων; Δεν είναι άραγε ο Θεός Λόγος που φανερώθηκε από Αυτόν; Επομένως, πώς το ζήτημα αυτό δεν είναι ολοφάνερο σε όλους;

Διότι τον άνθρωπο, που βρισκόταν σε αποστροφή και είχε έρθει σε ρήξη με τον Θεό εξαιτίας της παράβασης και της πολλής αμαρτίας, ο Χριστός τον έστησε πάλι ενώπιον του Πατρός, ενσωματώνοντάς τον στον εαυτό Του ως στον πρώτο νέο άνθρωπο. «Διότι εισήλθε στον ουρανό ως πρόδρομος για χάρη μας, για να εμφανιστεί τώρα ενώπιον του Θεού υπέρ ημών», όπως μας γράφει ο σοφός Παύλος. Διότι Αυτός που υπάρχει πάντοτε μαζί με τον δικό Του Πατέρα, λέγεται ότι εμφανίζεται τώρα επειδή προσφέρει ενώπιον του Πατρός τα ανθρώπινα έχοντάς τα πρώτος ενωμένα στον εαυτό Του, και μεταβάλλοντας εκείνη την αρχαία αποστροφή. «Διότι Αυτός είναι η ειρήνη μας», σύμφωνα με τις Γραφές. ΠΑΛΛ. Είναι βέβαιο λοιπόν ότι το χρυσό θυσιαστήριο είναι πάλι εικόνα του Χριστού. ΚΥΡ. Και επιπλέον, θα μπορούσε εύλογα να νοηθεί ότι Αυτός είναι το σύνθετο και λεπτό θυμίαμα. Διότι Αυτός είναι ο αρχιερέας: «Θα προσφέρει δηλαδή», λέει, «πάνω σε αυτό ο Ααρών θυμίαμα σύνθετο, λεπτό»· και είναι σύνθετο το θυμίαμα· διότι ο Λόγος, όντας Θεός, έγινε σάρκα. Και ο Εμμανουήλ κατά κάποιον τρόπο έχει συντεθεί για εμάς, έχοντας συνενωθεί άρρητα από τη θεία φύση και την ανθρωπότητα σε μια ενότητα που υπερβαίνει τον νου. Είναι δε λεπτό, επειδή δεν έχει το παχύ της κατά τον νόμο λατρείας. «Διότι θυσίες και προσφορές δεν θέλησες. Ολοκαύτωμα και θυσίες περί αμαρτίας δεν ευαρεστήθηκες. Σώμα όμως μου ετοίμασες», λέει· «τότε είπα: Ιδού έρχομαι, για να κάνω, ω Θεέ, το θέλημά σου.»

Διότι εν μέρει, λέει, γνωρίζουμε και εν μέρει προφητεύουμε. Όλα τα θαυμάσιά σου τυγχάνουν βέβαια αναρίθμητα και ακατάληπτα· όμως ανάμεσα σε όσα κατανόησα βρήκα και τούτο, ότι δηλαδή κατά τον παρόντα καιρό δεν θέλησες τις θυσίες και τις προσφορές που ορίστηκαν από τον Μωυσή· αντί γι' αυτές κατάρτισες τα αυτιά μου και την υπακοή στα λόγια σου· και αντί για ολοκαυτώματα και θυσίες περί αμαρτίας προσέφερα ο ίδιος τον εαυτό μου σε εσένα. Γι' αυτό λέει: Ιδού, ήρθα επειδή κλήθηκα από εσένα, έχοντας υπακούσει με τη μεγαλύτερη προθυμία. Και ήρθα σπεύδοντας να κάνω το θέλημά σου· διότι έχω πειστεί ότι αποδέχεσαι αυτό αντί για κάθε θυσία ολοκαυτώματος. Και αυτό έχει γραφτεί για εμένα στην κεφαλίδα του βιβλίου· και ποιο είναι αυτό παρά το να προτιμήσω το θέλημά σου από τις θυσίες και τα ολοκαυτώματα; Και το να εφαρμόσω τον νόμο σου όχι σύμφωνα με την πρόχειρη κατά γράμμα ερμηνεία, ούτε τηρώντας τα παραγγέλματα του Μωυσή όπως οι πολλοί· αλλά «στο μέσο της κοιλίας μου»· ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Επιθύμησα τον νόμο σου με προθυμία μέσα από τα έγκατά μου». Διότι, εάν υπάρχει κάποια κοιλία της ψυχής, που ονομάζεται έτσι μεταφορικά, για την οποία έχει λεχθεί στα Ευαγγέλια: «Ποταμοί ζωντανού νερού θα ρεύσουν από την κοιλία του, το οποίο θα αναβλύζει εις ζωήν αιώνιον»· σε αυτό το απόρρητο και απόκρυφο ταμείο της ψυχής, λέει, θέλησα να εφαρμόσω τον νόμο σου, και να εκπληρώσω τις εντολές περί θυσιών και ολοκαυτωμάτων πνευματικά και σύμφωνα με το βαθύτερο νόημά τους.

Άραγε, και εκείνον που είπε προς τον Θεό «η κοιλία μου θα ηχήσει σαν κιθάρα και τα σπλάχνα μου σαν χάλκινο τείχος που εσύ εγκαινίασες», και εκείνον που είπε «ο νόμος του Θεού βρίσκεται στο μέσο της κοιλίας μου», θα τους αποκαλούσε αυτός «κοιλιόψυχους» ή «κοιλιονόμους», και σε εκείνον που έγραψε «η μνήμη του Θεού ας ενωθεί με την πνοή σου» θα απέδιδε παρόμοιο χαρακτηρισμό, και θα διαβάλει όλους όσους μέσω σωματικών συμβόλων τυπώνουν, ονομάζουν και ιχνηλατούν τα νοερά, θεία και πνευματικά πράγματα; Αλλά εκείνους δεν πρόκειται να τους βλάψει καθόλου με αυτό· ο ίδιος όμως θα παραμείνει έξω από τα ιερά καταπετάσματα και δεν θα είναι σε θέση ούτε καν να ατενίζει τις σκιές της αλήθειας.

Εκτός του ότι έγιναν φανεροί πως επιτέθηκαν συκοφαντικά, έδειξαν τους εαυτούς τους ότι είναι υβριστές των αξιεπαίνων, και όχι διορθωτές όσων σφάλλουν, ούτε ότι γράφουν για την ησυχία και την αλήθεια, αλλά από κενοδοξία, ούτε για να οδηγήσουν στη νήψη, αλλά για να απομακρύνουν από τη νήψη. Διότι επιδιώκουν με κάθε τρόπο να εξουθενώσουν τόσο το ίδιο το έργο όσο και εκείνους που ασχολούνται με αυτό αρμονικά, εξαιτίας ακριβώς αυτής της κατάλληλης πράξης. Τέτοιοι άνθρωποι εύκολα θα αποκαλούσαν κοιλιοψύχους και εκείνον που είπε «ο νόμος του Θεού βρίσκεται μέσα στην κοιλιά μου» και εκείνον που είπε προς τον Θεό ότι «η κοιλιά μου θα ηχήσει σαν κιθάρα και τα σπλάχνα μου σαν χάλκινο τείχος που εσύ εγκαινίασας», και θα συκοφαντούσαν συλλήβδην όλους όσοι διαμέσου σωματικών συμβόλων απεικονίζουν, ονομάζουν και ιχνηλατούν τα νοερά, τα θεία και τα πνευματικά.

Και δεν απέβλεψε: Διότι τα έθνη, αφού συνήλθαν πνευματικά, κατακρίνουν τη μάταιη μανία των ειδώλων, κατανοώντας ότι τα δικά τους είναι ψευδή. Πολλά έκανες: Διότι ποιος είναι ικανός να εξιχνιάσει τη βουλή του Θεού, την οποία συνέλαβε για τον άνθρωπο; αναφωνεί ο προφήτης γεμάτος έκπληξη. Και στους διαλογισμούς: Διότι ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου ή ποιος έγινε σύμβουλός Του ή ποιος εξιχνίασε το μυστήριο της οικονομίας; Ανήγγειλα: Ο Χριστός λέει: Μίλησα και δίδαξα επί της γης την αιώνια ζωή· πληθύνθηκαν δε οι πιστοί πέρα από κάθε αριθμό, ώστε να μην μπορούν να αριθμηθούν. Θυσία: Τις νομικές θυσίες των Ιουδαίων· διότι τις βδελύχθηκε ο Χριστός ως απρεπείς και ανωφελείς. Σώμα όμως: Αφού σαρκώθηκε ο Κύριος (ο Χριστός) και έδωσε το δικό Του σώμα προς πνευματική απόλαυση στους ανθρώπους. Ολοκαύτωμα: Διότι μετά την έλευση του Κυρίου καταργήθηκαν οι νομικές θυσίες, αφού προσέφερε τον εαυτό Του ως θυσία για εμάς. Τότε είπα: Ιδού, ο Χριστός ήρθε στον κόσμο με σάρκα. Σε κεφαλίδα βιβλίου: Δηλαδή, σε κάθε βιβλίο έχουν γραφτεί τα σχετικά με την ενανθρώπησή μου. Για να πράξω: Όπως ο ίδιος λέει: Γι' αυτό ήρθα, για να πράξω το θέλημα του Πατέρα μου που με έστειλε. Και τον νόμο: Διότι στο μέσο της κοιλίας κάθε ανθρώπου ενέβαλε τον νόμο της χάριτος, δηλαδή στην ψυχή· διότι κοιλία είναι η ψυχή. Ευαγγελίστηκα: Δηλαδή, παγκοσμίως δίδαξα για τη βασιλεία των ουρανών.

Εκείνα που επιτελούνται μέσω της ψυχής, εκείνα μέσω του πνεύματος («Ο Θεός», λέει, «είναι Πνεύμα· και εκείνοι που τον προσκυνούν, πρέπει να τον προσκυνούν με πνεύμα και αλήθεια»)· όσα δεν έχουν ανάγκη από σώμα, όσα δεν έχουν ανάγκη από όργανα, ούτε από συγκεκριμένους τόπους· και αυτά είναι η επιείκεια, η σωφροσύνη, η ελεημοσύνη, η ανεξικακία, η μακροθυμία, η ταπεινοφροσύνη. Αυτές τις θυσίες θα μπορούσε να δει κανείς να έχουν προτυπωθεί από παλιά και στην Παλαιά Διαθήκη. Διότι λέει ο Δαβίδ: «Προσφέρετε στον Θεό θυσία δικαιοσύνης»· και πάλι: «Θα σου προσφέρω θυσία αινέσεως»· και: «Η θυσία της αινέσεως θα με δοξάσει»· και: «Θυσία στον Θεό είναι το συντετριμμένο πνεύμα»· και: «Τι ζητάει ο Κύριος από εσένα, παρά μόνο το να τον υπακούς;». «Ολοκαυτώματα και θυσίες υπέρ αμαρτίας δεν ευαρεστήθηκες. Τότε είπα: Ιδού, έρχομαι, Θεέ, για να πράξω το θέλημά σου»· και πάλι: «Γιατί μου φέρνετε λιβάνι από τη Σαβά;»· και κάποιος άλλος προφήτης: «Απομάκρυνε από εμένα τον ήχο των ωδών σου, και την ψαλμωδία των οργάνων σου δεν θα την ακούσω»· αλλά αντί αυτών: «Έλεος θέλω και όχι θυσία».

Αλλά ούτε τη δεύτερη ούτε την τρίτη ημέρα λέει κάτι τέτοιο, ώστε να μην εξασθενήσουν τα λεγόμενα, δεδομένου ότι επρόκειτο να επιδοθούν στην τρυφή. Την τελευταία όμως ημέρα, όταν αναχωρούσαν για τα σπίτια τους, τους δίνει εφόδια για τη σωτηρία και κραυγάζει· αφενός για να δείξει την παρρησία του, αφετέρου εξαιτίας του πολλού πλήθους, και δηλώνοντας ότι μιλούσε για το νοητό ποτό, προσθέτει: «Αυτός που πιστεύει σε εμένα, όπως είπε η Γραφή, ποταμοί ζωντανού ύδατος θα ρεύσουν από την κοιλιά του». Με τον όρο κοιλιά εννοεί εδώ την καρδιά, όπως ακριβώς λέει και αλλού: «Και τον νόμο σου στο μέσο της κοιλίας μου». Και πού είπε η Γραφή ότι «Ποταμοί ζωντανού ύδατος θα ρεύσουν από την κοιλιά του»; Πουθενά.

γ΄. Όταν λοιπόν ο Θεός λέει, στην αρχή της κτίσεως: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με τη δική μας εικόνα και ομοίωση», μας αποκαλύπτει αινιγματωδώς τη θεότητα του Υιού, προς τον οποίο απευθύνεται. Έπειτα, για να δείξει ότι αυτή δεν είναι αντίθετη προς την προηγούμενη διάταξη, αλλά ότι και αυτό ήταν θέλημα του Θεού, δηλαδή να καταργηθεί εκείνη η θυσία και να εισαχθεί στη θέση της τούτη εδώ (διότι ήταν επαύξηση της διορθώσεως, και όχι εναντίωση ούτε σύγκρουση), αφού είπε: «Στην κεφαλίδα του βιβλίου είναι γραμμένο για εμένα», πρόσθεσε: «Το να πράξω το θέλημά σου, Θεέ μου, το θέλησα, και ο νόμος σου βρίσκεται μέσα στα σπλάχνα μου»· έπειτα εξηγώντας ποιο είναι άραγε το θέλημα του Θεού, παραλείποντας να αναφέρει θυσία, ολοκαυτώματα, προσφορές, κόπους και ιδρώτες, λέει: «Ευαγγελίστηκα δικαιοσύνη σε μεγάλη Εκκλησία». Τι σημαίνει άραγε το: «Ευαγγελίστηκα δικαιοσύνη»; Δεν είπε απλώς: «Έδωσα», αλλά: «Ευαγγελίστηκα». Γιατί άραγε;

Τώρα όμως, ήρθε να γίνει ένα θαύμα πιο καινούργιο από όλα εκείνα τα παλαιά θαύματα, αυτό της ενανθρωπήσεώς μου, διότι: «Θυσία και προσφορά δεν θέλησες», αν και για λίγο τις θέλησες, ώστε να απομακρύνεις τους ανθρώπους από τη μανία των ειδώλων. Τώρα όμως, έχοντας αποτινάξει αυτά, «μου ετοίμασες σώμα», ώστε να σου το προσφέρω ως ευάρεστη θυσία· «διότι ολοκαυτώματα για την αμαρτία δεν ζήτησες. Τότε είπα: ιδού έρχομαι, στην κεφαλίδα του βιβλίου», δηλαδή σε πολλά κεφάλαια «είναι γραμμένο για εμένα». Και τώρα έφτασε ο καιρός «για να κάνω το θέλημά σου, Θεέ μου, το θέλησα και τον νόμο σου που είναι μέσα στα σπλάχνα μου» θησαυρισμένο θα τον αποκαλύψω στον κόσμο, «κηρύττοντας τη δικαιοσύνη σε μεγάλη εκκλησία», σε μεγάλη σύναξη, και «τα χείλη μου δεν θα τα εμποδίσω, Κύριε, και εσύ αυτό το γνώριζες από πριν». «Τη δικαιοσύνη σου δεν θα την κρύψω από τη μεγάλη συναγωγή».

ξστ΄. Όταν αυτός που εργάζεται το μέλι των αρετών μέσα στην ησυχία, ανυψωθεί πάνω από την ταπεινότητα της σάρκας μέσω των αγώνων της κατά Θεόν φιλοσοφίας, και οι δυνάμεις της ψυχής του επανέλθουν στη φυσική τους κατάσταση μέσα από το ταπεινό φρόνημα, και δεχθεί μέσα του τις ακτίνες του Πνεύματος, αφού καθαρίσει την καρδιά του με δάκρυα και ντυθεί την αφθαρσία της ζωοποιού νεκρώσεως του Χριστού, και υποδεχθεί και ο ίδιος τον Παράκλητο με πύρινη γλώσσα, καθήμενος στο υπερώο της ησυχίας, τότε οφείλει να λαλεί με παρρησία τα μεγαλεία του Θεού, και να ευαγγελίζεται τη δικαιοσύνη Του σε μεγάλη εκκλησία, καθώς έχει δεχθεί τον νόμο του Πνεύματος στα κατάβαθά του· ώστε να μη ριφθεί στο αιώνιο πυρ, όπως εκείνος ο πονηρός δούλος, ο οποίος έκρυψε το τάλαντο του κυρίου του. Διότι έτσι και ο Δαβίδ, αφού απένιψε την αμαρτία μέσω της μετανοίας, και έλαβε ξανά το προφητικό χάρισμα, μη δυνάμενος να κρύψει την ευεργεσία, έλεγε προς τον Θεό: «Ιδού, δεν θα εμποδίσω τα χείλη μου· Κύριε, εσύ το γνωρίζεις· τη δικαιοσύνη σου δεν την έκρυψα στην καρδιά μου· την αλήθειά σου και το σωτήριό σου ομολόγησα· δεν έκρυψα το έλεός σου και την αλήθειά σου από μεγάλη σύναξη.» ξζ΄.

Ο Ιησούς φώναζε δυνατά, αφενός για να ακουστεί καλά, και αφετέρου για να δείξει την παρρησία του και ότι δεν φοβάται κανέναν. Τι λέει λοιπόν; «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, όπως είπε η Γραφή»· διότι εδώ πρέπει να μπει στίξη, και έπειτα να διαβαστεί από νέα αρχή το: «Ποτάμια θα ρεύσουν από την κοιλιά του». Επειδή, πράγματι, πολλοί πίστευαν εξαιτίας των θαυμάτων, θέλοντας να δείξει ότι δεν πρέπει να πιστεύει κανείς τόσο εξαιτίας των θαυμάτων όσο εξαιτίας των Γραφών (διότι η ορθή πίστη προέρχεται από τις Γραφές), για τον λόγο αυτόν λέει: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, όπως είπε η Γραφή»· δηλαδή, όπως μαρτυρεί η Γραφή για εμένα, ότι είμαι Υιός του Θεού, ότι είμαι Κτίστης, ότι είμαι Κύριος των πάντων, ότι είμαι Σωτήρας του κόσμου. Διότι πολλοί φάνηκε να πιστεύουν, αλλά όχι όπως είπε η Γραφή, παρά ακολουθώντας τις δικές τους αιρέσεις· τέτοιοι είναι όλοι οι αιρετικοί. Είπε δε ότι ποτάμια θα ρεύσουν από την κοιλιά εκείνου που έχει πιστέψει με αυτόν τον τρόπο, ονομάζοντας μεταφορικά κοιλιά την καρδιά· όπως ακριβώς λέει και ο Δαβίδ: «Και τον νόμο σου τον έχω μέσα στην κοιλιά μου», δηλαδή, στην καρδιά μου. Είπε δε ότι θα ρεύσουν ποτάμια ζωντανού νερού, και όχι ένα ποτάμι, υπονοώντας την άφθονη και πλούσια χάρη του Πνεύματος. Διότι τέτοια είναι η φύση του Πνεύματος, σε όποια ψυχή εισέλθει και σε όποιον εγκατασταθεί, την κάνει να αναβλύζει πιο άφθονα από κάθε πηγή.