Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 4:2

49 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ΕΝ τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσάς μου, ὁ Θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου· ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς με. οἰκτείρησόν με καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–40 από 49

Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
In Psalmum IV Homilia I Εἰς τὸν τέταρτον ψαλμόν· 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου. Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι· οἰκτείρησόν με,〉 καὶ τὰ ἑξῆς. Ἐπινίκιος καὶ ἐπιτάφιός ἐστιν ὁ προκείμενος ψαλμός· ἐπινίκιος μὲν τῆς τοῦ Δαυὶδ ἀρετῆς, ἐπιτάφιος δὲ τῆς τοῦ Ἀβεσσαλὼμ καταστροφῆς· ἐπινίκιος τοῦ Δαυίδ, ὅτι ὁ φεύγων ἐνίκησεν, ἐπιτάφιος τοῦ Ἀβεσσαλώμ, ὅτι πατέρα φυγαδεύων ἔπεσεν· ἐπινίκιος τοῦ Δαυίδ, ὅτι οὐχ ὁπλιζόμενος, ἀλλὰ προσευχόμενος, τρόπαια ἔστησεν, ἐπιτάφιος τοῦ Ἀβεσσαλώμ, ὅτι οὐκ ἀπὸ χειρὸς τοξευόμενος, ἀλλ᾽ ὑπὸ δένδρου κρεμάμενος, τάφον τὸν ἀέρα ηὕρισκε. Καὶ ὅτι ἐπινίκιος καὶ ἐπιτάφιος ὁ ψαλμός, μάρτυς ἡ ἐπιγραφή· 〈Εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις ψαλμός· ᾠδὴ τῷ Δαυίδ.〉 Ἡ γὰρ ᾠδὴ τὴν νίκην τοῦ Δαυὶδ ἐσάλπισεν· ὁ δὲ ὕμνος τὴν ἐπιτάφιον αὐτοῦ θλίψιν τὴν ἐπὶ τῷ παιδὶ ὑπηγόρευσεν. 〈Εἰς τὸ τέλος,〉 διὰ τὸ τέλος καὶ τὸν θάνατον τοῦ Ἀβεσσαλώμ. 〈Ἐν ὕμνοις,〉 διὰ τὸν τάφον καὶ τὴν θλίψιν τὴν ἐπὶ τῷ παιδί. Ὁ γὰρ ὕμνος τοῖς ἁγίοις διὰ τὴν θλίψιν ἐλέγετο. 〈Ψαλμός,〉 πρᾶξις θεοῦ θαυμαστή, ὅτι κλάδῳ τὸν κλάδον ἐκρέμασεν, ὅτι τὸν ἀποκλεισθέντα τῆς τοῦ πατρὸς διαθέσεως ἀπέκλεισε τῆς ζωῆς. Ἢ καὶ 〈Ἐν ὕμνοις ψαλμός,〉 ὁ ἐν θλίψει πλατυσμός· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς〉 μοι. 〈Ψαλμὸς〉 καὶ διὰ τὸ εὔθυμον γενέσθαι τὸν λαόν, ὅτι ἔπεσεν ὁ ἀντάρας τῷ πατρί· 〈Εὐθυμεῖ τις; ψαλλέτω.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ομιλία Α' Εις τον τέταρτον Ψαλμόν: «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου. Μέσα στη θλίψη με ανακούφισες· ελέησέ με», και τα εξής. Επινίκιος και επιτάφιος είναι ο προκείμενος ψαλμός· επινίκιος μεν για την αρετή του Δαβίδ, επιτάφιος δε για την καταστροφή του Αβεσσαλώμ· επινίκιος για τον Δαβίδ, διότι, αν και διωκόμενος, νίκησε· επιτάφιος για τον Αβεσσαλώμ, διότι, ενώ καταδίωκε τον πατέρα του, έπεσε· επινίκιος για τον Δαβίδ, διότι έστησε τρόπαια όχι παίρνοντας τα όπλα, αλλά προσευχόμενος· επιτάφιος για τον Αβεσσαλώμ, διότι βρήκε ως τάφο τον αέρα, όχι χτυπημένος από βέλος κάποιου χεριού, αλλά κρεμασμένος από ένα δέντρο. Και στο ότι ο ψαλμός είναι επινίκιος και επιτάφιος, μάρτυρας είναι η επιγραφή: «Εις το τέλος, εν ύμνοις, ψαλμός· ωδή τω Δαβίδ». Διότι η ωδή σάλπισε τη νίκη του Δαβίδ, ενώ ο ύμνος υπαγόρευσε την επιτάφια θλίψη του για το παιδί του. «Εις το τέλος», λόγω του τέλους και του θανάτου του Αβεσσαλώμ. «Εν ύμνοις», λόγω του τάφου και της θλίψης για το παιδί. Διότι ο ύμνος αναπεμπόταν στους αγίους εξαιτίας της θλίψης. «Ψαλμός», ως θαυμαστή πράξη του Θεού, επειδή κρέμασε με ένα κλαδί τον κλάδο, επειδή απέκλεισε από τη ζωή εκείνον που είχε αποκοπεί από την αγάπη του πατέρα του. Ή και «Εν ύμνοις ψαλμός», που σημαίνει την ανακούφιση μέσα στη θλίψη: «Μέσα στη θλίψη με ανακούφισες». «Ψαλμός» επίσης, επειδή ο λαός έγινε εύθυμος, διότι έπεσε εκείνος που επαναστάτησε εναντίον του πατέρα του: «Είναι κάποιος εύθυμος; Ας ψάλλει».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὠιδή,〉 διὰ τὴν ἐπινίκιον εὐχαριστίαν ἣν ἀνέπεμψε θεῷ τῷ νικοποιῷ. 〈Τῷ Δαυὶδ〉 λεχθεῖσα, τῷ ζωγράφῳ τῆς ἱστορίας διὰ τῆς ψαλμῳδίας· 〈Εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις ψαλμός· ᾠδὴ τῷ Δαυίδ.〉 Εἶτα, ὡς ἐρωτηθεὶς ὁ μακάριος Δαυὶδ πῶς φεύγων ἐνίκησε τὸν Ἀβεσσαλώμ, πῶς βέλος οὐκ ἔπεμψε καὶ τὸ μέλος αὐτοῦ ἔθαψε, πῶς μάχαιραν οὐκ ἐγύμνωσε καὶ τὸν τύραννον ἐθέρισεν, ἀποκρίνεται καὶ λέγει· Ἐνίκησα οὐ μαχόμενος, ἀλλ᾽ ἐπικαλούμενος καὶ εἰσακουόμενος· 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέν μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Εἰ ἐπὶ βέλεσι καὶ ἐπὶ δόρατι καὶ τόξῳ καὶ ῥομφαίᾳ καὶ πανοπλίᾳ εἶχον τὴν ἐλπίδα ὡς οἱ πολλοί, ἡττήθην ἂν ὡς οἱ πολλοί· ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ψάλλων ἔλεγον· 〈Οὐκ ἐπὶ τῷ τόξῳ μου ἐλπιῶ, καὶ ἡ ῥομφαία μου οὐ σώσει με,〉 ἔρριψα τὴν πανοπλίαν· εἶχον γὰρ τὴν ἄνωθεν συμμαχίαν. Ἄνευ τόξου καὶ ῥομφαίας ἐνίκησα, θεὸν ἐπικαλούμενος καὶ εἰσακουόμενος. 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Ὑπήκουσα καλούμενος καὶ εἰσηκούσθην ἐπικαλούμενος· οἶδα γὰρ τὸν λέγοντα τοῖς ἀνηκόοις θεόν· 〈Ἐπειδὴ ἐκάλουν καὶ οὐχ ὑπηκούσατε, ἔσται ὅτε ἐπικαλέσησθέ με, ἐγὼ δὲ οὐκ εἰσακούσομαι.〉 Ἔξωθεν βέλη εἰς τὴν καρδίαν μου παρὰ τοῦ τυράννου ἐπέμποντο, καὶ ἔσωθεν ἀπὸ τῆς καρδίας βοαὶ πρὸς τὸν θεὸν ἀνεπέμποντο· καὶ αἱ βοαὶ καὶ αἱ ἱκεσίαι τὰ βέλη ἐνίκησαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Ωδή», λόγω της επινίκιας ευχαριστίας την οποία ανέπεμψε προς τον Θεό που του χάρισε τη νίκη. Λέχθηκε «στον Δαβίδ», τον ζωγράφο της ιστορίας μέσω της ψαλμωδίας: «Εις το τέλος, εν ύμνοις ψαλμός· ωδή τω Δαυίδ». Έπειτα, σαν να ρωτήθηκε ο μακάριος Δαβίδ πώς, ενώ έφευγε, νίκησε τον Αβεσσαλώμ, πώς δεν έριξε βέλος και όμως έθαψε το σπλάχνο του, πώς δεν γύμνωσε μαχαίρι και όμως θέρισε τον τύραννο, αποκρίνεται και λέει: Νίκησα όχι πολεμώντας, αλλά επικαλούμενος τον Θεό και εισακουόμενος: «Όταν επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Αν είχα την ελπίδα μου στα βέλη και στο δόρυ και στο τόξο και στη ρομφαία και στην πανοπλία όπως οι πολλοί, θα είχα ηττηθεί όπως οι πολλοί· αλλά επειδή ψάλλοντας έλεγα: «Δεν θα ελπίσω στο τόξο μου, και η ρομφαία μου δεν θα με σώσει», πέταξα την πανοπλία· διότι είχα την άνωθεν συμμαχία. Χωρίς τόξο και ρομφαία νίκησα, επικαλούμενος τον Θεό και εισακουόμενος. «Όταν επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Υπάκουσα όταν κλήθηκα, και εισακούστηκα όταν επικαλέστηκα· διότι γνωρίζω τον Θεό που λέει στους ανυπάκουους: «Επειδή καλούσα και δεν υπακούσατε, θα έρθει ώρα που θα με επικαλεστείτε, αλλά εγώ δεν θα σας εισακούσω». Έξωθεν βέλη ρίχνονταν στην καρδιά μου από τον τύραννο, και έσωθεν από την καρδιά αναπέμπονταν κραυγές προς τον Θεό· και οι κραυγές και οι ικεσίες νίκησαν τα βέλη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Πολλαὶ γὰρ δικαιοσύναι εἰσί· 〈Δίκαιος〉 γὰρ 〈κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησε.〉 Καὶ τῷ Τωβίᾳ ἡ γυνή· 〈Ποῦ αἱ δικαιοσύναι σου;〉 Διὸ οὐκ εἶπε δίκαιον ἑαυτὸν οὐδαμοῦ ὁ Δαυίδ, ἀλλ᾽ ὅτι δικαιοσύνην εἶχεν. Εἰπέ, ὦ Δαυίδ, εἰ μετὰ τὸν Οὐρίαν ἡ ἱστορία τοῦ Ἀβεσσαλώμ, πῶς δίκαιος σὺ ὁ λέγων· 〈Ἐπὶ πλεῖον πλῦνόν με ἀπὸ τῆς ἀνομίας μου;〉 Ἀλλ᾽ ἐδικαιώθην ἐκ πίστεως, πιστεύσας τῷ εἰπόντι· 〈Ἐμοὶ ἐκδίκησις, ἐγὼ ἀνταποδώσω, λέγει κύριος.〉 Ἐπεὶ οὖν δικαίως ἐξεδικήθην, 〈εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου. Δικαία ἡ βοήθειά μου παρὰ τῷ θεῷ.〉 Δίκαιον γὰρ ἦν ἐκδικηθῆναι πατέρα παρὰ φονέως υἱοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι υπάρχουν πολλές δικαιοσύνες· καθώς «δίκαιος είναι ο Κύριος και αγάπησε τις δικαιοσύνες». Και η γυναίκα είπε στον Τωβίτ: «Πού είναι οι δικαιοσύνες σου;» Γι' αυτό ο Δαβίδ πουθενά δεν αποκάλεσε τον εαυτό του δίκαιο, αλλά είπε ότι είχε δικαιοσύνη. Πες μας, ω Δαβίδ, αν μετά τον Ουρία ακολούθησε η ιστορία του Αβεσσαλώμ, πώς είσαι δίκαιος εσύ που λες: «Πλύνε με περισσότερο από την ανομία μου;» Αλλά δικαιώθηκα μέσω της πίστεως, επειδή πίστεψα σε εκείνον που είπε: «Σε εμένα ανήκει η εκδίκηση, εγώ θα ανταποδώσω, λέει ο Κύριος». Επειδή λοιπόν έλαβα δίκαιη εκδίκηση, «με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου. Δίκαιη είναι η βοήθειά μου από τον Θεό». Διότι ήταν δίκαιο να αποδοθεί δικαιοσύνη σε έναν πατέρα έναντι του φονιά γιου του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὡς ἀπὸ τῆς ἰατρικῆς ὁ ἰατρὸς καὶ ἀπὸ τῆς τεκτονικῆς ὁ τέκτων, οὕτως ἀπὸ τῆς δικαιοσύνης ὁ δίκαιος. Ἀλλ᾽ ὥσπερ ὁ ἕν τι μέρος ἰατρικῆς εἰδὼς ἰατρός, ὁ περιχρίων μόνον ἢ ὁ καταπλάττων, οὐκ ἰατρός, οὕτως ὁ εἶδος ἓν δικαιοσύνης ἔχων οὐ δίκαιος. 〈Δεδικαίωται Θάμαρ,〉 καὶ οὐ πάντως δικαία. Ἐδικαιώθη Σόδομα, καὶ οὐ δικαία. Ὡς οὐκ ἔστιν εὑρεῖν δίκαιον ἐν σαρκὶ ἀναμάρτητον, εἰ μὴ μόνον Ἰησοῦν, οὕτως οὐδὲ ἁμαρτωλὸν κἂν μίαν δικαιοσύνην οὐκ ἔχοντα. Εἰ γὰρ ὁ δίκαιος πάντως καὶ σώφρων, πῶς Δαυὶδ οὐκ ἀεὶ σώφρων; Καὶ εἰ ὁ δίκαιος καὶ ἀνδρεῖος, πῶς ὁ Πέτρος δειλός; Πῶς μία παιδίσκη ἐσάλευσε τὴν πέτραν; Πῶς δὲ καὶ ὁ Μωυσῆς τὴν ῥάβδον ὄφιν ἰδὼν φοβηθεὶς ἔφυγε; Κάτωθεν δῆμος πολεμίων ἐπανίστατο, 〈πολλοὶ ἐπανίσταντο ἐπ᾽ ἐμέ,〉 καὶ ἄνωθεν στρατὸς ἀγγέλων ἐβοήθει μοι· 〈Ἡ βοήθειά μου παρὰ κυρίου,〉 τοῦ τοὺς ἀγγέλους ἀποστέλλοντος. Εἰπὼν ἐν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ· 〈Κύριε, τί ἐπληθύνθησαν οἱ θλίβοντές με,〉 καὶ ἐπειδὴ 〈ἐκ θλίψεως ἐπεκαλεσάμην τὸν κύριον καὶ ἐπήκουσέ μου εἰς πλατυσμόν,〉 νῦν ἐν τῷ παρόντι λέγω· 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου, ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Καὶ διὰ τί εἶπας, ὦ προφῆτα· 〈Εἰσήκουσεν ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου;〉 Ποίας δικαιοσύνης; Ποίας; Ἐκείνης καθ᾽ ἣν ἐδικαίωσα φυλάξαι τὸν ὅρον τοῦ θεοῦ καὶ μὴ ἑαυτὸν ἐκδικῆσαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όπως από την ιατρική προέρχεται ο ιατρός και από την οικοδομική τέχνη ο τέκτονας, έτσι από τη δικαιοσύνη ο δίκαιος. Αλλά όπως ακριβώς εκείνος που γνωρίζει ένα μόνο μέρος της ιατρικής, αυτός που μόνο βάζει αλοιφές ή καταπλάσματα, δεν είναι ιατρός, έτσι και αυτός που έχει ένα μόνο είδος δικαιοσύνης δεν είναι δίκαιος. «Δικαιώθηκε η Θάμαρ», και όμως δεν είναι απολύτως δίκαιη. Δικαιώθηκαν τα Σόδομα, και δεν είναι δίκαια. Όπως δεν είναι δυνατόν να βρεθεί δίκαιος με σάρκα που να είναι αναμάρτητος, ει μη μόνον ο Ιησούς, έτσι δεν υπάρχει ούτε αμαρτωλός που να μην έχει έστω και μία δικαιοσύνη. Διότι εάν ο δίκαιος είναι οπωσδήποτε και σώφρων, πώς ο Δαβίδ δεν υπήρξε πάντοτε σώφρων; Και εάν ο δίκαιος είναι και ανδρείος, πώς ο Πέτρος φάνηκε δειλός; Πώς μία νεαρή υπηρέτρια κλόνισε την πέτρα; Πώς δε και ο Μωυσής, όταν είδε τη ράβδο να γίνεται φίδι, φοβήθηκε και έφυγε; Από κάτω ξεσηκωνόταν πλήθος εχθρών, «πολλοί επαναστάτησαν εναντίον μου», και από πάνω στρατός αγγέλων με βοηθούσε· «η βοήθειά μου προέρχεται από τον Κύριο», ο οποίος αποστέλλει τους αγγέλους. Αφού είπε στον προηγούμενο ψαλμό: «Κύριε, γιατί πληθύνθηκαν εκείνοι που με θλίβουν;», και επειδή «μέσα από τη θλίψη επικαλέστηκα τον Κύριο και με εισάκουσε οδηγώντας με σε ευρυχωρία», τώρα, στον παρόντα, λέγω: «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου, μέσα στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία». Και γιατί είπες, ω προφήτη: «Με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου»; Ποιας δικαιοσύνης; Ποιας; Εκείνης σύμφωνα με την οποία έκρινα δίκαιο να τηρήσω την εντολή του Θεού και να μην πάρω εκδίκηση μόνος μου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Εἶπε· 〈Μὴ ἑαυτοὺς ἐκδικοῦντες· ἐμοὶ γὰρ ἐκδίκησις, ἐγὼ ἀνταποδώσω, λέγει κύριος.〉 Ἐπειδὴ δικαία 〈ἡ βοήθειά μου παρὰ κυρίου〉 τοῦ εἰπόντος· 〈Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω,〉 εἰ δὲ ὁ λόγῳ κακολογῶν τοῦ λόγου πρόστιμον τὸν θάνατον ἐδέχετο, ὁ μὴ μόνον κακολογήσας, ἀλλὰ καὶ ξίφος κατὰ τοῦ πατρὸς γυμνώσας, πόσων βασάνων καὶ θανάτων ἄξιος; Ὅτι πατέρα φονεύει, τὸν τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἀρχηγόν, ὅτι ὁ ἄσταχυς τὰ κέντρα κατὰ τοῦ σπορέως ὤξυνεν, ὅτι κώνειον καὶ ἐλλέβορος γίνεται τῷ γεωργῷ βλαστός. Ἆρα οὐ δικαία ἡ 〈βοήθειά μου παρὰ τοῦ θεοῦ; Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Δίκαιον πρᾶγμα ὁ Δαυὶδ ἐβουλεύσατο, μὴ πολεμῆσαι, μὴ θανατῶσαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν Ἀβεσσαλώμ, τοῦτο λογισάμενος· Εἰ τὸν τῆς ζωῆς μου πολέμιον καὶ αὐτῆς μου τῆς ἀναπνοῆς ἐπίβουλον, τὸν Σαούλ, τὸν πολλάκις κατ᾽ ἐμοῦ τὸ ξίφος γυμνώσαντα, ὑπὸ τὴν χεῖρά μου λαβὼν τὴν χεῖρα πρᾳότητι ἔδησα, καὶ τὸν θυμὸν ὡς βέλος εἰς φαρέτραν τὴν καρδίαν ἔκρυψα, καὶ μακροθυμοῦντί μοι ὡς παιδαγωγὸς τὸ πνεῦμα παρήγγελεν· 〈Εἰς τὸ τέλος μὴ διαφθείρῃς,〉 πῶς οὐ δίκαιον ὥστε διαβαστάσαι μὲν νεωτερίζοντα τὸν υἱόν; Νοσεῖ τὴν φρένα τῇ κενοδοξίᾳ, πυρέττει τῇ βασκανίᾳ· ἰατρεύσω αὐτὸν τῇ μακροθυμίᾳ. Ἐὰν τοῦτον ἀνέλω, πῶς μοι προσφύγῃ προσήλυτος;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Είπε: «Να μην εκδικείστε για τους εαυτούς σας· διότι σε εμένα ανήκει η εκδίκηση, εγώ θα ανταποδώσω, λέγει ο Κύριος.» Επειδή είναι δίκαιη «η βοήθειά μου από τον Κύριο», ο οποίος είπε: «Όποιος κακολογεί πατέρα ή μητέρα πρέπει να θανατώνεται». Αν λοιπόν αυτός που κακολογεί με λόγια δεχόταν ως τιμωρία για τον λόγο του τον θάνατο, αυτός που όχι μόνο κακολόγησε, αλλά και τράβηξε ξίφος εναντίον του πατέρα του, πόσων βασανιστηρίων και θανάτων είναι άξιος; Διότι φονεύει τον πατέρα, τον αρχηγό της ζωής του, διότι το στάχυ όξυνε τα αγκάθια του εναντίον του σπορέα, διότι το βλαστάρι γίνεται κώνειο και ελλέβορος για τον γεωργό. Άραγε δεν είναι δίκαιη η «βοήθειά μου από τον Θεό; Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου.» Δίκαιο πράγμα σκέφθηκε ο Δαβίδ, να μην πολεμήσει και να μη θανατώσει τον γιο του, τον Αβεσσαλώμ, συλλογιζόμενος το εξής: Αν τον εχθρό της ζωής μου και τον επίβουλο της ίδιας μου της αναπνοής, τον Σαούλ, ο οποίος πολλές φορές τράβηξε το ξίφος εναντίον μου, όταν τον έπιασα στα χέρια μου έδεσα τα χέρια μου με πραότητα, και έκρυψα τον θυμό στην καρδιά μου σαν βέλος μέσα στη φαρέτρα, και ενώ έδειχνα μακροθυμία, το Πνεύμα ως παιδαγωγός με πρόσταξε: «Μην τον καταστρέψεις εντελώς», πώς δεν είναι δίκαιο λοιπόν να υπομείνω τον γιο μου που επαναστατεί; Νοσεί στον νου από κενοδοξία, έχει πυρετό από φθόνο· θα τον γιατρέψω με τη μακροθυμία. Αν τον σκοτώσω, πώς θα καταφύγει σε εμένα κάποιος προσήλυτος;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τοιοῦτον ἔχω ἐχθρὸν ὃν μισῆσαι οὐ δύναμαι. Τέκνου θυσίαν θεὸς ἀπῄτει τὸν Ἀβραάμ, ἀλλὰ γειτονεύουσαν μάχαιραν τῷ λαιμῷ ἀνέκοψε καὶ ὁ τῆς θυσίας νομοθέτης τοῦ θυομένου παιδὸς ἔκδικος ἐγένετο λέγων· 〈Μὴ ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὸ παιδάριον,〉 ἵνα μὴ ὁ δίκαιος πατὴρ τεκνοθύτης γένηται. Καὶ ἀνέτρεπεν ὁ θεὸς τὸ ἑαυτοῦ πρόσταγμα, ἵνα μὴ ἡ πρᾶξις, τὸν θεῖον ὅρον βεβαιώσασα, ἀνθρωποθύτας καὶ τέκνων σφαγέας τοὺς πατέρας ἐργάσηται. Πῶς οὖν ἐγὼ ἐπιχειρήσω τῷ παρανόμῳ τολμήματι; Κἂν υἱὸς ἐπαναστῇ πατρί, ἀλλ᾽ ὁ τοῦ θεοῦ νόμος τὸν ἀπειθῆ καὶ πατραλοίαν υἱόν, οὐχ ὑπὸ τοῦ πατρός, ἀλλ᾽ ὑπὸ τῶν δικαστῶν τιμωρεῖσθαι προσέταξε· καὶ δικαίως, ἵνα μὴ ὁ τῆς ζωῆς ἀρχηγὸς γένηται αὐτῷ θανάτου ὀχετός, ἵνα μὴ ὁ σπορεὺς θεριστὴς γένηται. Γεωργῶν αὕτη εὐχή, τὸ σπεῖραι καὶ θερίσαι, οὐ μὴν καὶ γονέων. Ἐπεὶ οὖν δικαίως ἐβουλεύσατο ὁ Δαυὶδ μὴ θανατῶσαι αὐτοῦ τὸν υἱὸν δι᾽ ἑαυτοῦ, διὸ εἶπεν· 〈Εἰσήκουσεν ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Δικαιοσύνη ἐπτέρωσεν αὐτοῦ τὴν προσευχὴν καὶ ἔσχε τὴν ἐκ θεοῦ παροχήν· ὅθεν τῆς θλίψεως ῥυσθεὶς ἐπάγει· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Τὸν διηγηματικὸν λόγον εἰς εὐχαριστήριον ἔτρεψε· τοῖς γὰρ σὺν αὐτῷ ἀπαγγείλας ὅτι εἰσηκούσθη προσευχόμενος, συνήγορον ἐπαγόμενος τὴν δικαιοσύνην, τῷ εἰσακούσαντι θεῷ εὐχαριστεῖ· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Καὶ πότε τις ἐν θλίψει πλατύνεται;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τέτοιον εχθρό έχω, που δεν μπορώ να τον μισήσω. Ο Θεός απαίτησε από τον Αβραάμ τη θυσία του παιδιού του, αλλά ανέκοψε το μαχαίρι που πλησίαζε στο λαιμό του και ο νομοθέτης της θυσίας έγινε υπερασπιστής του παιδιού που θυσιαζόταν, λέγοντας: «Μην απλώσεις το χέρι σου στο παιδί», για να μην γίνει ο δίκαιος πατέρας θύτης του παιδιού του. Και ανέτρεψε ο Θεός το δικό του πρόσταγμα, για να μην κάνει η πράξη, επικυρώνοντας τον θείο όρο, τους πατέρες ανθρωποθύτες και σφαγείς των παιδιών τους. Πώς, λοιπόν, εγώ θα επιχειρήσω το παράνομο τόλμημα; Και αν ένας γιος επαναστατήσει εναντίον του πατέρα του, όμως ο νόμος του Θεού πρόσταξε να τιμωρείται ο απειθής και πατροκτόνος γιος όχι από τον πατέρα, αλλά από τους δικαστές. Και δικαίως, για να μην γίνει αυτός που είναι ο αρχηγός της ζωής αγωγός θανάτου γι' αυτόν, για να μην γίνει ο σπορέας θεριστής. Αυτή είναι ευχή των γεωργών, το να σπέρνουν και να θερίζουν, όχι όμως και των γονέων. Επειδή, λοιπόν, δίκαια σκέφτηκε ο Δαβίδ να μη θανατώσει ο ίδιος τον γιο του, γι' αυτό είπε: «Εισάκουσε ο Θεός τη δικαιοσύνη μου». Η δικαιοσύνη έδωσε φτερά στην προσευχή του και έλαβε τη θεία παροχή. Γι' αυτό, αφού λυτρώθηκε από τη θλίψη, προσθέτει: «Μέσα στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία». Έτρεψε τον διηγηματικό λόγο σε ευχαριστήριο. Διότι, αφού ανήγγειλε σε αυτούς που ήταν μαζί του ότι εισακούστηκε όταν προσευχήθηκε, φέρνοντας ως συνήγορο τη δικαιοσύνη, ευχαριστεί τον Θεό που τον εισάκουσε: «Μέσα στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία». Και πότε κάποιος ευρυχωρείται μέσα σε θλίψη;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὅταν ἐν τῇ πικρᾷ ἀνάγκῃ καὶ στενοχωρίᾳ τῶν κακῶν ἀθρόως ἀπολαύσῃ τῆς τῶν ἀγαθῶν φορᾶς. Ἐπεὶ οὖν ἐθλίβετο ὑπὸ τοῦ τέκνου ἐλαυνόμενος, καὶ τῆς ἐκ θεοῦ ἐκδικίας ἀπολαύσας, ὅτε ὁ Ἀβεσσαλὼμ ἀπὸ τοῦ ξύλου ὡς λῃστὴς ἐκρέματο καὶ γῆ μὲν αὐτὸν οὐκέτι ζῶντα ἐδέχετο, οὐρανὸς δὲ οὐχ ὑπεδέχετο, ὁ ἀὴρ αὐτῷ δήμιος ἐγίνετο, τὸ δένδρον μαστικτὴς ἐχειροτονεῖτο—ἐπεὶ οὖν αὐτῷ ἡ θλίψις εἰς χαρὰν ἀθρόαν μετεβάλλετο, εὐχαριστεῖ λέγων· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Οἷον, ἄρχων τινὰ πολλάκις ἀδίκως ἐνέκλεισεν. Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ δίκαιον πρᾶγμα ἔχων ὡς ἄδικος τὸ δεσμωτήριον οἰκεῖν κατεδικάσθη, μετὰ τῆς δικαιοσύνης ἐγκλειόμενος δι᾽ αὐτὴν ἐν τῇ θλίψει πλατύνεται· καὶ γὰρ θλίβεται ὅτι ἐγκέκλεισται, ἀλλὰ πλατύνεται καὶ χαίρει ὅτι τῇ δικαιοσύνῃ συνδέδεται, ὅτι ἡ δικαιοσύνη ὑβριζομένη ὡς βασίλισσα ἐκδικεῖ ὡς δορυφόρον αὐτῆς τὸν μετ᾽ αὐτῆς ὑβριζόμενον. Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ φυλακῇ ὢν ἐντυχεῖν ἄρχοντι καὶ δεηθῆναι βασιλέως οὐ δύναται καὶ τὰ δεσμὰ τὰς χεῖρας αὐτοῦ πρὸς τὸ ἐπιδοῦναι τὸν χάρτην κωλύουσι, τὴν δικαιοσύνην τῷ θεῷ ἐμφανίζει ὡς δέησιν καὶ ἀπολαύσας ὧν ποθεῖ ἐν θλίψει πλατύνεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όταν μέσα στην πικρή ανάγκη και τη στενοχώρια των δεινών απολαύσει κανείς ξαφνικά την έλευση των αγαθών. Επειδή, λοιπόν, θλιβόταν καθώς καταδιωκόταν από το ίδιο του το τέκνο, και αφού απόλαυσε τη δικαίωση από τον Θεό, όταν ο Αβεσσαλώμ κρεμόταν από το δέντρο σαν ληστής και η γη δεν τον δεχόταν πλέον ζωντανό, ο ουρανός δεν τον υποδεχόταν, ο αέρας γινόταν δήμιός του και το δέντρο οριζόταν μαστιγωτής του — επειδή, λοιπόν, η θλίψη του μεταβλήθηκε σε ξαφνική χαρά, ευχαριστεί λέγοντας: «Εν θλίψει επλάτυνάς μοι». Όπως, για παράδειγμα, ένας άρχοντας πολλές φορές φυλάκισε κάποιον άδικα. Αλλά επειδή, ενώ είχε το δίκιο με το μέρος του, καταδικάστηκε να κατοικεί στη φυλακή ως άδικος, όντας έγκλειστος μαζί με τη δικαιοσύνη, εξαιτίας της αισθάνεται ευρυχωρία μέσα στη θλίψη του· διότι θλίβεται μεν που είναι φυλακισμένος, αλλά νιώθει άνεση και χαίρεται που συνδέεται με τη δικαιοσύνη, διότι η δικαιοσύνη, αν και υβρίζεται, ως βασίλισσα εκδικείται υπέρ εκείνου που υβρίζεται μαζί της ως δορυφόρου της. Διότι, επειδή ευρισκόμενος στη φυλακή δεν μπορεί να συναντήσει άρχοντα και να παρακαλέσει βασιλιά, και τα δεσμά εμποδίζουν τα χέρια του από το να επιδώσουν το έγγραφο, παρουσιάζει τη δικαιοσύνη στον Θεό ως δέηση και, έχοντας απολαύσει αυτά που ποθεί, μέσα στη θλίψη αισθάνεται ευρυχωρία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὑπογράψας γὰρ τῇ δεήσει τοῦ δικαίου ὁ θεὸς ἐξαίφνης καταστρέφει τὸν ἄρχοντα, διαδοχῇ ἢ τελευτῇ τέμνων αὐτὸν τῆς ἀρχῆς ἢ καὶ δημεύσει καὶ τηρήσει ὑποβαλών, καὶ ηὑρέθη ὁ βιοφορούμενος ἐν θλίψει πλατυνόμενος. 〈Εὐφρανθήσεται γὰρ δίκαιος ὅταν ἴδῃ ἐκδίκησιν ἀσεβοῦς.〉 Ὃν γὰρ δημευτὴν ἐξεδέχετο, τοῦτον δημευόμενον ἐθεάσατο λέγων· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι·〉 ἐν τῇ τρικυμίᾳ καὶ τῷ πελάγει λιμένα μοι ἤνεγκας· ἐν τῇ ἐρημίᾳ τῶν πραγμάτων ὡς τῷ Ἰσραὴλ ἐν τῇ ἐρήμῳ εὐθηνίαν ἔδειξας, ὅτι, ὡς τὸν Φαραώ, καταποντιζόμενον τὸν ἐχθρόν μοι ἔδειξας. 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι·〉 ἐν τῇ καμίνῳ τῶν πειρασμῶν μοι δροσοφόρον ἄγγελον ὡς τοῖς τρισὶ παισὶν ἐξέπεμψας, καὶ ὁ πειρασμὸς καὶ ἡ θλίψις τοὺς ἀντιδίκους ὡς ἡ φλὸξ τῆς καμίνου τοὺς Βαβυλωνίους κατέλαβεν. 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι·〉 ἐν τῇ φυλακῇ μοι σεσιδηρομένῳ ὡς τῷ Πέτρῳ τὸ φέγγος ἀνέτειλας, καὶ ὁ λύσας τὸν ἀπόστολον Πέτρον καὶ ἐμὲ τοῦ ἐγκλήματος ἀπέλυσε καὶ τοὺς ἀγρίους ἀπανθρώπους δημίους ὡς τοὺς στρατιώτας τότε ἀντ᾽ ἐμοῦ τῇ δίκῃ ὑπέβαλε· 〈Δίκαιος〉 γὰρ 〈ἐκ θήρας ἐκδύνει· ἀντ᾽ αὐτοῦ δὲ παραδίδοται ὁ ἀσεβής.〉 Εἶτα, ὡς ἐρωτηθεὶς ὁ Δαυίδ· Καὶ τί ἔλεγες τῷ θεῷ προσευχόμενος; Μὴ μακρὸν κατέτεινας λόγον, μὴ πλατὺν ὀνομάτων καὶ ῥημάτων κατέγραψας πίνακα; Ἀποκρίνεται καὶ λέγει· Οὐ χρῄζει πολυλογίας ὁ θεός, ὁ καὶ μόνῳ στεναγμῷ ἀρκούμενος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ο Θεός, αφού αποδέχθηκε τη δέηση του δικαίου, ξαφνικά καταστρέφει τον άρχοντα, αποκόπτοντάς τον από την εξουσία με διαδοχή ή με θάνατο ή ακόμη και υποβάλλοντάς τον σε δήμευση και φυλάκιση, και βρέθηκε αυτός που αγωνιούσε για τη ζωή του να ανακουφίζεται μέσα στη θλίψη. «Διότι θα ευφρανθεί ο δίκαιος, όταν δει την εκδίκηση του ασεβούς.» Επειδή, αυτόν που περίμενε ως δημευτή, αυτόν είδε να του δημεύεται η περιουσία, λέγοντας: «Μέσα στη θλίψη μού έδωσες άνεση·» μέσα στην τρικυμία και το πέλαγος μου έφερες λιμάνι· στην ερημία των πραγμάτων, όπως στον Ισραήλ μέσα στην έρημο, μου έδειξες αφθονία, διότι, όπως τον Φαραώ, μου έδειξας τον εχθρό να καταποντίζεται. «Μέσα στη θλίψη μού έδωσες άνεση·» μέσα στο καμίνι των πειρασμών μου έστειλες δροσοφόρο άγγελο, όπως στους Τρεις Παίδες, και ο πειρασμός και η θλίψη κατέλαβαν τους αντιδίκους, όπως η φλόγα της καμίνου τους Βαβυλωνίους. «Μέσα στη θλίψη μού έδωσες άνεση·» μέσα στη φυλακή, ενώ ήμουν δεμένος με σίδερα όπως ο Πέτρος, μου ανέτειλες το φως, και Εκείνος που έλυσε τον απόστολο Πέτρο απάλλαξε κι εμένα από την κατηγορία, και τους άγριους και απάνθρωπους δημίους, όπως τότε τους στρατιώτες, υπέβαλε στην τιμωρία αντί για εμένα. Διότι «ο δίκαιος διασώζεται από την παγίδα, και αντί γι' αυτόν παραδίδεται ο ασεβής». Έπειτα, σαν να ρωτήθηκε ο Δαβίδ: Και τι έλεγες στον Θεό όταν προσευχόσουν; Μήπως εξέτεινες μακροσκελή λόγο, μήπως κατέγραψες έναν μεγάλο κατάλογο ονομάτων και λέξεων; Αποκρίνεται και λέει: Ο Θεός δεν χρειάζεται πολυλογία, Εκείνος που αρκείται έστω και σε έναν μόνο στεναγμό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τοῦτο μόνον ἔλεγον τῷ θεῷ προσευχόμενος· 〈Οἰκτείρησόν με καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου,〉 καὶ 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσηκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Ῥητορικῇ πολυλογίᾳ ἀνθρώπων οἶδε καταγοητεύειν ἀκοάς· εὐλαβείας δὲ παρρησίᾳ καὶ βλέμματι μόνῳ θεὸν ἐδυσώπησεν. 〈Ὁ θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ,〉 καὶ οὐδαμοῦ πολυλογία, καὶ ὁ τελώνης δίκαιος. 〈Κύριε, μνήσθητί μου ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου,〉 καὶ ὁ λῃστὴς πολίτης παραδείσου γέγονεν. Ἄλλος ἐστέναξε μόνον καὶ σωτηρίας ἀπήλαυσε· τούτου μάρτυς ὁ θεὸς λέγων· 〈Ὅταν ἀποστραφεὶς στενάξῃς, τότε σωθήσῃ.〉 Κἀγὼ τοῦτο μόνον ἔλεγον· 〈Οἰκτείρησόν με καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου,〉 καὶ εἰσηκουόμην ἐπικαλούμενος· 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Ἢ εἰ καὶ ἐρωτηθείς· Εἰπέ, Δαυίδ, ἐπελάθου ὧν εἶπας; Ἔφης· 〈Εἰσήκουσέ μου ὁ θεός,〉 καὶ πῶς λέγεις· 〈Εἰσάκουσόν〉 μου; 〈Τὸ Εἰσήκουσε,〉 φησίν, περὶ τῶν παρελθόντων εἶπον, τὸ 〈Εἰσάκουσον,〉 περὶ τῶν μελλόντων. Ἢ καὶ τὸ μὲν περὶ ἑαυτοῦ ἔλεγε, τὸ δὲ περὶ τοῦ πλησίον. Ἐπεὶ οὖν εἰσηκούσθη περὶ ἑαυτοῦ προσευχόμενος, ὡς φιλάνθρωπος καὶ φιλάλληλος ὑπὲρ τῶν πλησίον προσηύχετο.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτό μόνο έλεγα προσευχόμενος στον Θεό: «Ελέησέ με και εισάκουσε την προσευχή μου», και «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Με τη ρητορική πολυλογία ξέρει κανείς να γοητεύει τις ακοές των ανθρώπων· με την παρρησία όμως της ευλάβειας και μόνο με το βλέμμα δυσωπούσε τον Θεό. «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ», και πουθενά πολυλογία, και ο τελώνης αναδείχθηκε δίκαιος. «Κύριε, μνήσθητί μου όταν έλθεις στη βασιλεία σου», και ο ληστής έγινε πολίτης του παραδείσου. Άλλος αναστέναξε μόνο και απόλαυσε τη σωτηρία· μάρτυρας αυτού είναι ο Θεός που λέει: «Όταν αποστραφείς και αναστενάξεις, τότε θα σωθείς». Και εγώ αυτό μόνο έλεγα: «Ελέησέ με και εισάκουσε την προσευχή μου», και εισακουγόμουν καθώς επικαλούμουν: «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Ή εάν ερωτηθεί: «Πες μας, Δαβίδ, ξέχασες όσα είπες; Είπες: "Εισήκουσε ο Θεός", και πώς λες: "Εισάκουσέ" με;». Απαντά: «Το "εισήκουσε", το είπα για τα παρελθόντα, το "εισάκουσον" για τα μελλοντικά». Ή πάλι, το μεν το έλεγε για τον εαυτό του, το δε για τον πλησίον. Επειδή, λοιπόν, εισακούστηκε προσευχόμενος για τον εαυτό του, ως φιλάνθρωπος και φιλάλληλος προσευχόταν πλέον υπέρ του πλησίον.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ διὰ νηστείας ὁ Δαυὶδ τὴν μοιχείαν ἀπέπλυνε καὶ δάκρυσι τοὺς σπίλους τῶν αἱμάτων ἀπεσπίλωσε καὶ καθ᾽ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην ἐν δάκρυσιν ἔλουεν, ἐπειδὴ ἀκαίρως γυναῖκα λουομένην ἐθεώρησε, διὰ τοῦτο 〈εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις.〉 Εἰς τὴν ἀρχὴν ἐν ψόγοις, 〈εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις·〉 εἰς τὴν ἀρχὴν ὀφθαλμὸς ἐπιθυμίαν βλύζων, 〈εἰς τὸ τέλος〉 ὀφθαλμὸς πηγὰς δακρύων προχέων. 〈Εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις. Ψαλμὸς〉 δὲ 〈τῷ Δαυὶδ〉 ἡ πρᾶξις τῆς μετανοίας, ὁ καρπὸς τῆς σωτηρίας. Καὶ ἐπειδὴ 〈ὅπου ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία ἐκεῖ ἐπερίσσευσεν ἡ δικαιοσύνη,〉 διὰ τοῦτο ἔλεγεν· 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Ἐπειδὴ γὰρ τὴν ἁμαρτίαν ὡς τυραννίδα ἔρριψα, τὴν δὲ δικαιοσύνην ὡς βασιλείαν ἐφόρεσα, 〈εἰσήκουσεν ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Ἐπειδὴ γὰρ δίκαιον πρᾶγμα ἦν πλανηθέντα ἐπιστρέψαι με καὶ πεσόντα ἀναστῆναί με, καθὼς γέγραπται· 〈Ἑπτάκις πεσεῖται ὁ δίκαιος καὶ ἀναστήσεται〉—ἐπεὶ οὖν ἀδίκως ἔπεσα, δικαίως δὲ μετενόησα, 〈εἰσήκουσεν ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Δικαιοσύνην γὰρ αὐτοῦ νῦν λέγει ὁ Δαυὶδ τὴν μετάνοιαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά επειδή με τη νηστεία ο Δαβίδ απέπλυνε τη μοιχεία και με δάκρυα εξάλειψε τους σπίλους των αιμάτων, και κάθε νύχτα έλουζε την κλίνη του με δάκρυα επειδή άκαιρα είδε γυναίκα να λούζεται, γι' αυτό «εις το τέλος εν ύμνοις». Στην αρχή με ψόγους, «εις το τέλος εν ύμνοις»· στην αρχή οφθαλμός που ανέβλυζε επιθυμία, «εις το τέλος» οφθαλμός που έχυνε πηγές δακρύων. Το «Εις το τέλος εν ύμνοις. Ψαλμός τω Δαβίδ» είναι η πράξη της μετάνοιας, ο καρπός της σωτηρίας. Και επειδή «όπου επλεόνασε η αμαρτία, εκεί περίσσευσε η δικαιοσύνη», γι' αυτό έλεγε: «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Διότι, επειδή απέρριψα την αμαρτία ως τυραννία, και ενδύθηκα τη δικαιοσύνη ως βασιλεία, «εισήκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Διότι, επειδή ήταν δίκαιο πράγμα, αφού πλανήθηκα να επιστρέψω, και αφού έπεσα να ανορθωθώ, όπως είναι γεγραμμένο: «Επτά φορές θα πέσει ο δίκαιος και θα σηκωθεί» — επειδή, λοιπόν, έπεσα αδίκως, αλλά μετανόησα δικαίως, «εισήκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Διότι ως «δικαιοσύνη» του, τώρα ο Δαβίδ εννοεί τη μετάνοια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὥσπερ γὰρ τὸ ἁμαρτῆσαι καὶ μὴ μετανοῆσαι διπλοῦν ἐστιν ἁμάρτημα, πρῶτον ὅτι ἔπεσε, δεύτερον ὅτι ἀναστῆναι οὐκ ἠθέλησε—διὰ τοῦτο γὰρ ὁ θεὸς καὶ τῷ Κάϊν ὠργίζετο, οὐχ᾽ οὕτως ὅτι ἐφόνευσεν ὅσον ὅτι φονεύσας οὐ μετενόησεν—οὕτω τὸ ἁμαρτῆσαι καὶ μετανοῆσαι ἐν αὐτῇ τῇ μετανοίᾳ τὴν δικαιοσύνην καρποῦται, μᾶλλον δὲ αὐτὴ ἡ μετάνοια εἰς δικαιοσύνην αὐτῷ λογίζεται. Ἐπεὶ οὖν καὶ τὴν τοῦ Δαυὶδ μετάνοιαν ὁ θεὸς ὡς δικαιοσύνην ἐδέξατο, διὰ τοῦτο λέγει· 〈Εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Εἶδεν ὁ θεὸς καθαρθεῖσαν τὴν ψυχὴν καὶ ἐδέξατο τὴν προσευχήν· ὁ τῆς δεήσεως χάρτης ἐγράφη τοῖς δάκρυσι, καὶ δυσωπηθεὶς ὁ βασιλεὺς τὰ διὰ τῶν δακρύων γράμματα ὑπέγραψεν. Ἢ καὶ ἐπειδὴ ἐν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ τὸν διωγμὸν τὸν ὑπὸ τοῦ Ἀβεσσαλὼμ ὠδύρετο καὶ φεύγων υἱὸν ᾐσχύνετο καὶ πολεμεῖν τὸ ἴδιον σπλάγχνον οὐκ ἠδύνατο, προσευχὴ δὲ μεσιτεύσασα τὸν τύραννον ἐκρέμασε καὶ τὸν τυραννούμενον περιέσωσεν, ὡς ἐρωτηθεὶς πῶς τὸν Ἀβεσσαλὼμ ἐνίκησε, πῶς τὸν δεύτερον Γολιὰθ κατέβαλεν, ἀπεκρίνατο· Πῶς τὸν ἀντάρτην ἐνίκησα; Προσευχῇ ὁπλισάμενος· 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Ἄνω ἡ προσευχὴ ἀνεφέρετο καὶ κάτω ὁ τύραννος ἐπὶ τὸ δένδρον ἐκρέματο. Ὥσπερ γὰρ ἁμαρτήσαντί μοι θεὸς αὐτὸν κατ᾽ ἐμοῦ ἤγειρεν, οὕτω μετανοήσαντι ὑπόστρωμα καὶ καταπάτημα τῷ στρατοπέδῳ μου ἐποίησε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όπως ακριβώς το να αμαρτήσει κανείς και να μη μετανοήσει είναι διπλό αμάρτημα, πρώτον επειδή έπεσε και δεύτερον επειδή δεν θέλησε να σηκωθεί —για τον λόγο αυτό άλλωστε ο Θεός οργίστηκε και με τον Κάιν, όχι τόσο επειδή φόνευσε, όσο επειδή αφού φόνευσε δεν μετανόησε— έτσι το να αμαρτήσει κανείς και να μετανοήσει καρπώνεται τη δικαιοσύνη μέσα στην ίδια τη μετάνοια, ή μάλλον η ίδια η μετάνοια του λογίζεται ως δικαιοσύνη. Επειδή λοιπόν και τη μετάνοια του Δαβίδ ο Θεός τη δέχθηκε ως δικαιοσύνη, γι' αυτό λέει: «Με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Είδε ο Θεός την ψυχή να έχει καθαρθεί και δέχθηκε την προσευχή· το χαρτί της δέησης γράφηκε με τα δάκρυα, και ο Βασιλεύς, αφού δυσωπήθηκε, υπέγραψε τα γραμμένα με δάκρυα γράμματα. Ή, επίσης, επειδή στον προηγούμενο ψαλμό θρηνούσε για τον διωγμό από τον Αβεσσαλώμ και φεύγοντας ένιωθε ντροπή για τον γιο του και δεν μπορούσε να πολεμήσει το ίδιο του το σπλάχνο, η προσευχή όμως, αφού μεσολάβησε, κρέμασε τον τύραννο και διέσωσε τον τυραννούμενο, σαν να ρωτήθηκε πώς νίκησε τον Αβεσσαλώμ, πώς κατέβαλε τον δεύτερο Γολιάθ, αποκρίθηκε: Πώς νίκησα τον αντάρτη; Οπλιζόμενος με την προσευχή: «Όταν επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Ψηλά ανέβαινε η προσευχή και κάτω ο τύραννος κρεμόταν στο δέντρο. Διότι, όπως ακριβώς όταν αμάρτησα ο Θεός τον ξεσήκωσε εναντίον μου, έτσι όταν μετανόησα τον έκανε υπόστρωμα και καταπάτημα για το στρατόπεδό μου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ παρηγγέλθημεν μὴ ἀμύνεσθαι τοὺς ἐχθρούς, ἐπειδὴ δι᾽ ἁμαρτίας αὐτοὺς πολλάκις ὁ θεὸς ἐπεγείρει καθ᾽ ἡμῶν καὶ οὐδὲν ἀνύομεν πολεμοῦντες ἐκείνους οὓς ὁ θεὸς ἐπήγειρε καθ᾽ ἡμῶν. Θέλεις ἰδεῖν τὸ πτῶμα τῶν πολεμούντων σε; Μετανόησον ἐφ᾽ οἷς ἥμαρτες καὶ οἱ ἐχθροὶ πίπτουσι. Θεὸν δὲ [δικαιοσύν]ης ἐκάλει ὁ Δαυὶδ τὸν Χριστόν, 〈ὃς ἐγεννήθη ἡμῖν ἀπὸ θεοῦ δικαιοσύνη καὶ ἁγιασμὸς καὶ ἀπολύτρωσις.〉 [Ἐπ]εὶ οὖν 〈ἐν δεξιᾷ τοῦ θεοῦ ὁ Χριστὸς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν,〉 ἐμεσίτευσε δὲ τῇ εὐχῇ τοῦ Δαυίδ, διὰ τοῦτο τὸ εἰσακουσθῆναι, οὐχ᾽ ἑαυτῷ, ἀλλὰ τῷ Χριστῷ ἐλογίσατο εἰπών· 〈Εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Διὰ τί δὲ ἐν αὐτῷ τῷ ἐπικαλεῖσθαι εἰσηκούσθη ὁ Δαυίδ; Ἐπειδὴ ἐλεγχόμενος ὑπὸ τοῦ Νάθαν, εὐθὺς εἰς μετάνοιαν ἐκάμφθη. Ἐπεὶ οὖν ὑπήκουσε νουθετούμενος, εἰσηκούσθη προσευχόμενος. Οὐκ ἐχρόνισεν αὐτὸς πρὸς μετάνοιαν καὶ οὐκ ἐβράδυνεν ὁ θεὸς εἰς πρόνοιαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Για τον λόγο αυτόν, άλλωστε, έχουμε λάβει και την παραγγελία να μην εκδικούμαστε τους εχθρούς, επειδή εξαιτίας των αμαρτιών μας πολλές φορές ο Θεός τους εγείρει εναντίον μας και δεν επιτυγχάνουμε τίποτα πολεμώντας εκείνους τους οποίους ο Θεός ήγειρε εναντίον μας. Θέλεις να δεις την πτώση εκείνων που σε πολεμούν; Μετανόησε για όσα αμάρτησες, και οι εχθροί πέφτουν. Θεό δικαιοσύνης ονόμαζε ο Δαβίδ τον Χριστό, ο οποίος έγινε για εμάς από τον Θεό δικαιοσύνη και αγιασμός και απολύτρωση. Επειδή, λοιπόν, ο Χριστός βρίσκεται στα δεξιά του Θεού και μεσιτεύει για εμάς, μεσίτευσε και για την προσευχή του Δαβίδ. γι' αυτό, το ότι εισακούστηκε, δεν το απέδωσε στον εαυτό του, αλλά στον Χριστό, λέγοντας: «Με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Γιατί, όμως, την ώρα ακριβώς που επικαλούνταν τον Θεό, εισακούστηκε ο Δαβίδ; Επειδή, ελεγχόμενος από τον Νάθαν, αμέσως κάμφθηκε σε μετάνοια. Επειδή, λοιπόν, υπάκουσε όταν νουθετούνταν, εισακούστηκε όταν προσευχόταν. Δεν χρονοτρίβησε αυτός ως προς τη μετάνοια και δεν βράδυνε ο Θεός ως προς την πρόνοια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Διάθρυπτε πεινῶντι τὸν ἄρτον σου, καὶ πτωχοὺς ἀστέγους εἰσάγαγε εἰς τὸν οἶκόν σου· ἐὰν ἴδῃς γυμνόν, περίβαλε, καὶ ἀπὸ τῶν οἰκείων τοῦ σπέρματός σου οὐχ ὑπερόψῃ. Τότε βοήσῃ, καὶ ὁ θεὸς εἰσακούσεταί σου· ἔτι λαλοῦντός σου ἐρεῖ· Ἰδοὺ πάρειμι.〉 Γενοῦ τοιοῦτος, ἄνθρωπε, καὶ δύνῃ λέγειν· 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Ἐξέκραξεν ὁ πηλὸς καὶ εἰσήκουσεν ὁ κεραμεύς· ἐπεκαλέσατο ἡ γῆ καὶ ἐπήκουσεν ὁ οὐρανός. Εἰρηκὼς τοίνυν ὁ Δαυὶδ τοῖς πλησίον ὅπως ταχέως εἰσηκούσθη, τρέπει τὸν λόγον πρὸς τὸν θεὸν καὶ τῷ εἰσακούσαντι εὐχαριστεῖ λέγων· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Ἐπλάτυνε δὲ αὐτῷ ὁ θεὸς κατὰ δύο τρόπους, καὶ ὅτι εἰσήκουσε καὶ ὅτι ταχέως αὐτοῦ ἐπήκουσεν. Ὥσπερ γὰρ τὸ μὴ ταχέως εἰσακουσθῆναι θλίψις ἐστὶ καὶ ἥμισυ χάριτος, οὕτω τὸ ταχέως εἰσακουσθῆναι πλατύτης καὶ διπλῆ χάρις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Μοίραζε τον άρτο σου σε εκείνον που πεινά, και οδήγησε στο σπίτι σου φτωχούς άστεγους· εάν δεις γυμνό, ντύσε τον, και μην παραβλέψεις τους οικείους της γενιάς σου. Τότε θα φωνάξεις, και ο Θεός θα σε εισακούσει· ενώ ακόμη θα μιλάς, θα πει: Ιδού, είμαι παρών». Γίνε τέτοιος, άνθρωπε, και θα μπορείς να λες: «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Έκραξε ο πηλός και εισάκουσε ο κεραμέας· επικαλέστηκε η γη και άκουσε ο ουρανός. Αφού λοιπόν ο Δαβίδ είπε στους πλησίον του πόσο γρήγορα εισακούστηκε, στρέφει τον λόγο προς τον Θεό και ευχαριστεί Εκείνον που τον εισάκουσε, λέγοντας: «Στη θλίψη μου έδωσες άνεση». Και του έδωσε άνεση ο Θεός με δύο τρόπους, και επειδή τον εισάκουσε και επειδή τον άκουσε γρήγορα. Διότι, όπως ακριβώς το να μην εισακουστεί κανείς γρήγορα είναι θλίψη και μισή χάρη, έτσι και το να εισακουστεί γρήγορα είναι άνεση και διπλή χάρη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τὸ οὖν ταχέως καὶ παραυτὰ εἰσακουσθῆναι ἐν θλίψει πλάτος ἔλεγεν. 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Τὰ κύματα τῶν θλίψεων ἡ ταχεῖα γαλήνη διέλυσεν· ἡ ἀφρίζουσα θάλασσα ἔσοπτρον ἐγένετο· αἱ καταιγίδες καὶ αἱ θύελλαι εἰς δρόσον μετεβλήθησαν· οἱ ἐχθροὶ καὶ πολέμιοι ἱκέται καὶ προσκυνηταὶ γεγόνασιν. 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Οὐδέπω ὡς βρέφος τὸ στόμα ἤνοιξα καὶ ἤδη μοι ὡς μήτηρ ἡ πρόνοια τοῦ θεοῦ τὸν μασθὸν ἐνέθηκεν. 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Λιμῷ με τηκόμενον ἀπὸ καρποῦ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἐλαίου ἐπλούτισεν, ὡς μὴ μόνον ἐμέ, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ὑπ᾽ ἐμὲ ἀπολαῦσαι. Διὸ ὑποκαταβὰς ἔλεγεν· 〈Ἔδωκας εὐφροσύνην εἰς τὴν καρδίαν μου· ἀπὸ καρποῦ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἐλαίου αὐτῶν ἐπληθύνθησαν.〉 Ἡ ἐκείνων περιουσία ἐμοὶ εὐωχία. 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Καθ᾽ ἱστορίαν δὲ ἐν θλίψει ἐπλάτυνεν αὐτῷ ὁ θεὸς τοῦτον τὸν τρόπον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το να εισακουστεί, λοιπόν, γρήγορα και αμέσως μέσα στη θλίψη, το ονόμαζε ευρυχωρία. «Μέσα στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία.» Τα κύματα των θλίψεων τα διέλυσε η γρήγορη γαλήνη. Η αφρισμένη θάλασσα έγινε καθρέφτης. Οι καταιγίδες και οι θύελλες μεταβλήθηκαν σε δροσιά. Οι εχθροί και οι πολέμιοι έγιναν ικέτες και προσκυνητές. «Μέσα στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία.» Ακόμη δεν είχα ανοίξει το στόμα μου σαν βρέφος, και ήδη, σαν μητέρα, η πρόνοια του Θεού μού πρόσφερε τον μαστό. «Μέσα στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία.» Ενώ έλιωνα από την πείνα, με πλούτισε με τον καρπό του σιταριού, του κρασιού και του λαδιού, ώστε να απολαύσω όχι μόνο εγώ, αλλά και όλοι όσοι βρίσκονταν υπό την εξουσία μου. Γι' αυτό, προχωρώντας παρακάτω, έλεγε: «Έδωσες ευφροσύνη στην καρδιά μου. Από τον καρπό του σιταριού, του κρασιού και του λαδιού τους πλήθυναν.» Η δική τους περιουσία είναι για μένα ευωχία. «Μέσα στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία.» Σύμφωνα δε με την ιστορία, ο Θεός τού έδωσε ευρυχωρία μέσα στη θλίψη με αυτόν τον τρόπο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὅτε ὑπὸ τοῦ Ἀβεσσαλὼμ πολεμούμενος ἔφυγεν ἐν ταῖς ἐρημίαις καὶ ἐν τοῖς ὄρεσι, λιμῷ καὶ ἀνάγκῃ ὡς ἐν διωγμῷ ἐκρατήθη, ἀλλ᾽ ἐν τῇ ἀνάγκῃ τοῦ λιμοῦ ὁ θεὸς αὐτῷ ἀριστοφόρους ἄνδρας ἄφνω, ὡς τῷ Ἠλίᾳ τοὺς κόρακας, ἔπεμψε. Καὶ πρῶτος ὁ Σιβά, ὁ ἐκ τοῦ οἴκου Σαοὺλ τοῦ ἐχθροῦ αὐτοῦ, ἤνεγκεν αὐτῷ ἄρτους διακοσίους καὶ οἶνον καὶ παλάθας καὶ σταφίδας. Εἶτα, μετὰ τοῦτον Βερζελλὶ ὁ Γαλααδίτης καὶ αὐτὸς αὐτῷ προσήνεγκε δέκα κοίτας, ἵνα μὴ χαμευνῇ, καὶ ἀμφιτάπητας, τοὺς λεγομένους νῦν τυλοτάπητας, καὶ οἴνου κεράμια καὶ πυροὺς καὶ κριθὰς καὶ ἄλευρον καὶ κύαμον καὶ φακὸν καὶ μέλι καὶ βούτυρον καὶ πρόβατα καὶ γαλαθηνὰ μοσχάρια. Ἐπεὶ οὖν ἐν τῇ στενοχωρίᾳ καὶ τῇ θλίψει τοῦ λιμοῦ καὶ τοῦ διωγμοῦ εὐθηνίαν αὐτῷ ὁ θεὸς πρὸς ἀπόλαυσιν ἔδωκεν, εὐχαριστῶν ἔλεγεν· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Ὅτε ὁ λιμὸς πλέον τοῦ Ἀβεσσαλὼμ ἐπολιόρκει με, τότε μοι ὁ θεὸς τὴν ἔρημον γῆν ῥέουσαν μέλι καὶ γάλα ἐποίησε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όταν, πολεμούμενος από τον Αβεσσαλώμ, έφυγε στις ερήμους και στα όρη, κυριεύτηκε από πείνα και ανάγκη όπως συμβαίνει σε διωγμό, αλλά μέσα στην ανάγκη της πείνας ο Θεός τού έστειλε ξαφνικά άνδρες που έφεραν τροφή, όπως έστειλε στον Ηλία τους κόρακες. Και πρώτος ο Σιβά, από τον οίκο του Σαούλ του εχθρού του, του έφερε διακόσιους άρτους και οίνο και παλάθες και σταφίδες. Έπειτα, μετά από αυτόν, ο Βερζελλί ο Γαλααδίτης του πρόσφερε και αυτός δέκα κρεβάτια, για να μην κοιμάται καταγής, και αμφιτάπητες, που σήμερα ονομάζονται τυλοτάπητες, και δοχεία με οίνο και σιτάρι και κριθάρι και αλεύρι και κουκιά και φακή και μέλι και βούτυρο και πρόβατα και γαλαθηνά μοσχάρια. Επειδή, λοιπόν, μέσα στη στενοχώρια και τη θλίψη της πείνας και του διωγμού, ο Θεός τού έδωσε αφθονία προς απόλαυση, ευχαριστώντας έλεγε: «Στη θλίψη με ανακούφισες». Όταν η πείνα με πολιορκούσε περισσότερο από τον Αβεσσαλώμ, τότε ο Θεός έκανε για μένα την έρημη γη να ρέει μέλι και γάλα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Μηδεὶς οὖν ἡμῶν διὰ τὸν θεὸν διωκόμενος ἢ εἰς μακρὰν γῆν πεμπόμενος λιμὸν φοβηθῇ· 〈Οὐ λιμοκτονήσει γὰρ κύριος ψυχὴν δικαίου.〉 Ἐθλίβετο καὶ ἐπλατύνετο καὶ ὁ τῶν μαρτύρων χορός· ἐθλίβετο μὲν μαστιζόμενος, ἐπλατύνετο δὲ ὡς νικητὴς στεφανούμενος· ἐθλίβετο ταῖς μάστιξι πειρώμενος, ἐπλατύνετο ὡς σῖτος ὥριμος εἰς τὰς ἐν οὐρανῷ ἀποθήκας συγκομιζόμενος· ἐθλίβετο ὡς πηλὸς πατούμενος, ἐπλατύνετο οὐρανὸς γινόμενος· ἐθλίβετο ὡς ἄργυρος χωνευόμενος, ἐπλατύνετο κειμήλιον τῷ θεῷ προσφερόμενος. 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Ἔλεγε καὶ ὁ λῃστὴς ὁ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ θλιβόμενος καὶ μετάρσιος ἐν παραδείσῳ γινόμενος· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Ὁ τῶν παροδιτῶν φονεύς, τοῦ παραδείσου νομεύς· ὁ ἐπὶ γῆς κατάδικος, τῶν οὐρανίων κάτοικος· ὁ κάτω προσηλούμενος, ἄνω πολιτογραφούμενος· ὁ τοῦ τυράννου ὀπαδός, τοῦ βασιλέως ἀκόλουθος· ὁ τοῦ πυρὸς ἄξιος, βασιλείας μέτοχος. 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Ἀπὸ τοῦ λῃστοῦ καὶ τοῦ σταυροῦ ἡ σωτηρία ἤρξατο. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἀπὸ τοῦ ξύλου γευσάμενος ὡς λῃστὴς τοῦ παραδείσου ἐξεβλήθη, πρῶτος λῃστὴς ἐπὶ ξύλου πιστεύσας εἰς τὸν παράδεισον εἰσήγετο. Ἀπὸ τοῦ ξύλου ἡ ἁμαρτία ἤρξατο καὶ ἀπὸ τοῦ ξύλου ἡ σωτηρία ἤνθησε. Καὶ διὰ τί ὁ Χριστὸς σταυρούμενος τὸν λῃστὴν πολίτην οὐρανοῦ ἐποίησε;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κανείς μας λοιπόν, όταν διώκεται για τον Θεό ή στέλνεται σε μακρινή γη, ας μη φοβηθεί την πείνα· «Διότι ο Κύριος δεν θα αφήσει να πεθάνει από την πείνα η ψυχή του δικαίου». Θλιβόταν και ευρυνόταν και ο χορός των μαρτύρων· θλιβόταν όταν μαστιγωνόταν, αλλά ευρυνόταν καθώς στεφανωνόταν ως νικητής· θλιβόταν δοκιμαζόμενος με τις μάστιγες, αλλά ευρυνόταν συγκεντρωνόμενος σαν ώριμο σιτάρι στις αποθήκες του ουρανού· θλιβόταν πατούμενος σαν πηλός, αλλά ευρυνόταν γινόμενος ουρανός· θλιβόταν χωνευόμενος σαν άργυρος, αλλά ευρυνόταν προσφερόμενος ως κειμήλιο στον Θεό. «Στη θλίψη με πλάτυνας». Έλεγε και ο ληστής που θλιβόταν πάνω στον σταυρό και υψωνόταν στον παράδεισο: «Στη θλίψη με πλάτυνας». Ο φονιάς των διαβατών, έγινε νομέας του παραδείσου· ο κατάδικος στη γη, κάτοικος των ουρανών· αυτός που καρφώθηκε κάτω, εγγράφηκε ως πολίτης άνω· ο οπαδός του τυράννου, ακόλουθος του βασιλιά· αυτός που ήταν άξιος του πυρός, μέτοχος της βασιλείας. «Στη θλίψη με πλάτυνας». Από τον ληστή και τον σταυρό άρχισε η σωτηρία. Επειδή ακριβώς ο πρώτος άνθρωπος, έχοντας γευτεί από το ξύλο, εκδιώχθηκε από τον παράδεισο σαν ληστής, ο πρώτος ληστής, έχοντας πιστέψει πάνω στο ξύλο, εισαγόταν στον παράδεισο. Από το ξύλο άρχισε η αμαρτία και από το ξύλο άνθισε η σωτηρία. Και για ποιο λόγο ο Χριστός, σταυρωνόμενος, έκανε τον ληστή πολίτη του ουρανού;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Πρῶτον, ἵνα μάθῃ ὁ κόσμος καὶ πάντες ἄνθρωποι ὅτι, ἐὰν αὐτὸν ἐσταυρωμένον, ὡς ὁ λῃστής, κύριον καὶ βασιλέα ὁμολογήσωσι, τῆς ὁμοίας τιμῆς ἀπολαύσουσι. Δεύτερον δέ, ἵνα πάντες θεασάμενοι ὅτι ὁ Χριστὸς τῷ λῃστῇ τὰς ἁμαρτίας ἐπὶ τοῦ σταυροῦ συνεχώρησε, πιστεύσωσιν ὅτι καὶ τὸ οἰκουμενικὸν χειρόγραφον ἐπὶ σταυροῦ ἐξήλειψεν. Ὥσπερ γὰρ γεωργὸς μίαν ἐγκεντρίσας καλλιέλαιον, καὶ εὐθαλῆ καὶ εὔκαρπον ἀποδείξας, ἀπὸ τῆς μιᾶς καὶ τὰς ἄλλας ἐμπιστεύεται, οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς τὸν λῃστὴν ὡς ἀγριέλαιον εἰς καλλιέλαιον ἐνεκέντρισε καὶ ἐπιστεύθη ὅτι καὶ πάντα τὰ ἔθνη ἐγκεντρίσαι καὶ μεταφυτεῦσαι εἰς τὸν παράδεισον δύναται. Ὁ γὰρ τὸν Ἀδὰμ ἐκ τοῦ παραδείσου ἐκβαλὼν ὡς ἄκανθαν, αὐτὸς τὸν λῃστὴν ὡς ῥόδον εἰς τὸν παράδεισον μετεφύτευσεν. Ὅθεν ἐκεῖ, ὡς ἐν μοναστηρίῳ ἀσκητὴς διάγων, ψάλλει· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Ἐθλίβετο δὲ ὁ λῃστής, οὐχ ὅτι αὐτὸς τῷ ξύλῳ προσήλωτο, ἀλλ᾽ ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ μετὰ λῃστῶν ἐσταύρωτο Ὅθεν ἔλεγε· 〈Καὶ ἡμεῖς μὲν δικαίως, ἄξια γὰρ ὧν ἐπράξαμεν ἀπολαμβάνομεν· οὗτος δὲ οὐδὲν ἄτοπον ἔπραξεν.〉 Ἁρμοστέον δὲ χαριεντῶς καὶ τὰ ἑξῆς ῥήματα τῷ λῃστῇ. Ἔλεγεν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τῷ Χριστῷ προσευχόμενος ὡς θεῷ· 〈Οἰκτείρησόν με καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου. Οἰκτείρησόν με,〉 συγχωρῶν μοι τὰ τῆς λῃστείας παραπτώματα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πρώτον, για να μάθει ο κόσμος και όλοι οι άνθρωποι ότι, εάν ομολογήσουν αυτόν εσταυρωμένο, όπως ο ληστής, ως κύριο και βασιλιά, θα απολαύσουν την ίδια τιμή. Δεύτερον δε, για να πιστέψουν όλοι, βλέποντας ότι ο Χριστός συγχώρεσε τις αμαρτίες του ληστή πάνω στον σταυρό, ότι εξάλειψε πάνω στον σταυρό και το παγκόσμιο χειρόγραφο. Διότι, όπως ακριβώς ένας γεωργός, αφού μπολιάσει μια ήμερη ελιά και την κάνει θαλερή και καρποφόρα, αποκτά εμπιστοσύνη από αυτή τη μία και για τις υπόλοιπες, έτσι και ο Χριστός μπόλιασε τον ληστή ως αγριελιά σε ήμερη ελιά, και έγινε πιστευτό ότι μπορεί να μπολιάσει και να μεταφυτεύσει στον παράδεισο και όλα τα έθνη. Διότι Εκείνος που έβγαλε τον Αδάμ από τον παράδεισο ως αγκάθι, ο Ίδιος μεταφύτευσε στον παράδεισο τον ληστή ως ρόδο. Επομένως εκεί, ζώντας ως ασκητής σε μοναστήρι, ψάλλει: «Εν θλίψει επλάτυνάς μοι». Θλιβόταν δε ο ληστής, όχι επειδή ο ίδιος ήταν καρφωμένος στο ξύλο, αλλά επειδή ο Υιός του Θεού είχε σταυρωθεί μαζί με ληστές. Γι' αυτό έλεγε: «Και εμείς μεν δικαίως, διότι λαμβάνουμε τα άξια για όσα πράξαμε· αυτός όμως δεν έπραξε τίποτα το άτοπο». Πρέπει δε να προσαρμόσουμε ταιριαστά στον ληστή και τα εξής λόγια. Έλεγε πάνω στον σταυρό προσευχόμενος στον Χριστό ως Θεό: «Ελέησέ με και εισάκουσε την προσευχή μου. Ελέησέ με», συγχωρώντας μου τα παραπτώματα της ληστείας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς (ἐν ταῖς σειραῖς)
In Psalmum IV, 1—3 Ἀστέριος δὲ ὁ Ἀρειανὸς οὕτως τὸν ψαλμὸν ἐξηγήσατο· Διὰ τί 〈Εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις〉 ἐπιγέγραπται ὁ ψαλμός; Ἐπειδὴ καλῶς μὲν ἤρξατο, καλῶς δὲ τὸν βίον ἐτέλεσεν; Ἢ ἐπειδὴ κακῶς μὲν ἤρξατο, θεωρήσας τὴν τοῦ Οὐρίου γυναῖκα λουομένην, καὶ ἐμοίχευσεν, καλῶς δὲ μετανοήσας τὸν βίον ἐτέλεσεν, διὰ τοῦτο εἰς τὴν ἀρχὴν ἐν ψόγοις, 〈εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις. Ψαλμὸς τῷ Δαυὶδ〉 ἡ πρᾶξις τῆς μετανοίας. Καὶ ἐπειδὴ 〈ὅπου ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ δικαιοσύνη,〉 διὰ τοῦτο ἔλεγεν· 〈Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέν μου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.〉 Δικαιοσύνην γὰρ αὐτοῦ νῦν λέγει ὁ Δαυὶδ τὴν μετάνοιαν. Εἶδεν ὁ θεὸς καθαρθεῖσαν τὴν ψυχὴν καὶ ἐδέξατο τὴν προσευχήν. Ἢ ἐπειδὴ ἐν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ τὸν διωγμὸν τὸν ὑπὸ τοῦ Ἀβεσσαλὼμ ὠδύρετο, προσευχὴ δὲ μεσιτεύσασα τὸν τύραννον ἀνεῖλεν, ὡς ἐρωτηθεὶς πῶς τὸν Ἀβεσσαλὼμ ἐνίκησεν, ἀπεκρίνατο τὴν ἀρχὴν τοῦ ψαλμοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Αστέριος ο Αρειανός ερμήνευσε τον ψαλμό ως εξής: Γιατί ο ψαλμός φέρει την επιγραφή «Εις το τέλος εν ύμνοις»; Επειδή καλώς άρχισε και καλώς τελείωσε τον βίο; Ή επειδή κακώς μεν άρχισε, καθώς είδε τη γυναίκα του Ουρία να λούζεται και διέπραξε μοιχεία, αλλά έχοντας μετανοήσει καλώς τελείωσε τον βίο, και γι' αυτό στην αρχή βρίσκεται σε ψόγους, ενώ «εις το τέλος εν ύμνοις. Ψαλμός τω Δαβίδ» [είναι] η πράξη της μετάνοιας. Και επειδή «όπου επλεόνασε η αμαρτία, υπερπερίσσευσε η δικαιοσύνη», γι' αυτό έλεγε: «Όταν τον επικαλέσθηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Διότι δικαιοσύνη του τώρα ο Δαβίδ αποκαλεί τη μετάνοια. Είδε ο Θεός ότι η ψυχή είχε καθαρθεί και δέχθηκε την προσευχή. Ή επειδή στον προηγούμενο ψαλμό θρηνούσε για τον διωγμό από τον Αβεσσαλώμ, και με τη μεσολάβηση της προσευχής εξοντώθηκε ο τύραννος, οπότε, σαν να ρωτήθηκε πώς νίκησε τον Αβεσσαλώμ, αποκρίθηκε με την αρχή του ψαλμού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς (ἐν ταῖς σειραῖς)
Ὥσπερ γάρ, φησίν, ἁμαρτήσαντί μοι ὁ θεὸς αὐτὸν κατ᾽ ἐμοῦ ἤγειρεν, οὕτως μετανοήσαντι τὴν κατ᾽ αὐτοῦ ἐδωρήσατο νίκην. Διὰ τί δ᾽ ἐν αὐτῷ τῷ ἐπικαλεῖσθαι εἰσηκούσθη ὁ Δαυίδ; Ἐπειδὴ ἐλεγχόμενος ὑπὸ τοῦ Νάθαν εὐθὺς εἰς μετάνοιαν ἐκάμφθη, διὰ τοῦτο εὐθὺς προσευχόμενος εἰσηκούσθη. Ὁ γὰρ πάντα ποιῶν ὅσα βούλεται ὁ θεὸς ὑπακούεται παραχρῆμα, καὶ ἔτι λαλοῦντος ἐρεῖ ὁ θεός· 〈Ἰδοὺ πάρειμι.〉 Εἶτα εἰρηκὼς τοῖς πλησίον ὅπως τάχειον εἰσηκούσθη, τρέπει τὸν λόγον πρὸς τὸν θεὸν καὶ τῷ εἰσακούσαντι εὐχαριστεῖ· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Τὰ κύματα τῶν θλίψεων, φησίν, ἡ ταχεῖα γαλήνη διέλυσεν. Καὶ λιμῷ με τηκόμενον ἀπὸ καρποῦ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἐλαίου ἐπλούτισας, ὡς μὴ μόνον ἐμέ, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ὑπ᾽ ἐμὲ ἀπολαῦσαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όπως ακριβώς, λέει, όταν αμάρτησα ο Θεός τον ξεσήκωσε εναντίον μου, έτσι και όταν μετανόησα μου δώρισε τη νίκη εναντίον του. Γιατί όμως ο Δαβίδ εισακούστηκε την ίδια στιγμή που προσευχόταν; Επειδή, όταν ελέγχθηκε από τον Νάθαν, αμέσως οδηγήθηκε σε μετάνοια, γι' αυτό και προσευχόμενος αμέσως εισακούστηκε. Διότι εκείνος που πράττει όλα όσα θέλει ο Θεός εισακούεται πάραυτα, και ενώ ακόμη μιλά, ο Θεός θα του πει: «Ιδού, είμαι εδώ». Έπειτα, αφού είπε στους γύρω του πόσο γρήγορα εισακούστηκε, στρέφει τον λόγο του προς τον Θεό και ευχαριστεί Εκείνον που τον εισάκουσε: «Στην θλίψη μου έδωσες ευρυχωρία». Τα κύματα των θλίψεων, λέει, τα διέλυσε η γρήγορη γαλήνη. Και ενώ έλιωνα από την πείνα, με πλούτισες από τους καρπούς του σιταριού, του κρασιού και του λαδιού, ώστε να μην τα απολαύσω μόνο εγώ, αλλά και όλοι όσοι βρίσκονται υπό την προστασία μου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς (ἐν ταῖς σειραῖς)
Πρῶτος γὰρ ὁ Σιβά, ὁ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ Σαούλ, ἤνεγκεν αὐτῷ ἄρτους διακοσίους καὶ οἶνον καὶ παλάθας καὶ σταφίδας. Εἶτα μετὰ τοῦτον, Βερζελλὶ ὁ Γαλααδίτης καὶ αὐτὸς αὐτῷ προσήνεγκεν δέκα κοίτας, ἵνα μὴ χαμευνῇ, καὶ ἀμφιτάπητας, τοὺς καλουμένους νῦν τυλοτάπητας, καὶ οἴνου κεράμια καὶ πυροὺς καὶ κριθὰς καὶ ἄλευρον καὶ κύαμον καὶ φακὸν καὶ μέλι καὶ βούτυρον καὶ πρόβατα καὶ γαλαθηνὰ μοσχάρια. Εὐχαριστῶν οὖν ἐπὶ τούτοις φησίν· 〈Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.〉 Τί δὲ λέγων εἰσηκούσθης, μὴ μακρὸν κατέτεινας λόγον, μὴ πλατὺν ὀνομάτων καὶ ῥημάτων κατέγραψας πίνακα; Οὐδαμῶς, φησὶν ὁ Δαυίδ· Οὐ γὰρ χρῄζει πολυλογίας ὁ θεός, ὁ καὶ μόνῳ στεναγμῷ ἀρκούμενος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι πρώτος ο Σιβά, από τον οίκο του Σαούλ, του έφερε διακόσια ψωμιά και κρασί και πίτες από σύκα και σταφίδες. Έπειτα μετά από αυτόν, ο Βερζελλί ο Γαλααδίτης του πρόσφερε και αυτός δέκα κρεβάτια, για να μην κοιμάται χάμω, και σκεπάσματα, αυτά που τώρα ονομάζονται τυλοτάπητες, και στάμνες κρασιού και σιτάρι και κριθάρι και αλεύρι και κουκιά και φακές και μέλι και βούτυρο και πρόβατα και μοσχαράκια του γάλακτος. Ευχαριστώντας λοιπόν για όλα αυτά λέει: «Σε καιρό θλίψης μου έδωσες ευρυχωρία». Τι έλεγες όμως και εισακούστηκες; Μήπως εκφώνησες μακροσκελή λόγο, μήπως συνέταξες εκτενή κατάλογο από ονόματα και ρήματα; Σε καμία περίπτωση, λέει ο Δαβίδ. Διότι ο Θεός δεν έχει ανάγκη από πολυλογία, αφού αρκείται έστω και σε έναν μόνο στεναγμό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς (ἐν ταῖς σειραῖς)
Τοῦτο μόνον ἔλεγον προσευχόμενος· 〈Οἰκτείρησον καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου.〉 Εἴποι δὲ ταῦτα καὶ ὁ λῃστὴς ἐν τῷ σταυρῷ πρὸς τὸν κύριον· εἰπὼν γὰρ καὶ ἐπικαλεσάμενος ἐν τῇ αὐτοῦ θλίψει· 〈Μνήσθητί μου, κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου,〉 εἰσηκούσθη καὶ ἀντὶ σταυροῦ τὸν παράδεισον ᾤκησεν καὶ πολίτης γέγονε τοῦ οὐρανοῦ. Αὐτὸς καὶ πρὸς τοὺς Ἰουδαίους βοήσεται· 〈Υἱοὶ ἀνθρώπων, ἕως πότε βαρυκάρδιοι;〉 Θεάσασθε τὴν κτίσιν τῷ κτίστῃ συμπάσχουσαν. Εἰ τὸν Λάζαρον τετραήμερον ἀπὸ τάφου τρέχοντα ἰδόντες οὐκ ἐπιστεύσατε, νῦν γοῦν προσκυνήσατε τοῦ σταυρωθέντος τὴν δύναμιν. Νεκροὺς ὁ σεισμὸς ἀνέστησεν, καὶ ὑμεῖς τῇ ἀπιστίᾳ καθεύδετε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτό μόνο έλεγα προσευχόμενος: «Σπλαχνίσου και εισάκουσε την προσευχή μου». Αυτά θα μπορούσε να πει και ο ληστής πάνω στον σταυρό προς τον Κύριο· διότι, λέγοντας και επικαλούμενος μέσα στη θλίψη του: «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθεις στη βασιλεία σου», εισακούστηκε και αντί για τον σταυρό, κατοίκησε στον παράδεισο και έγινε πολίτης του ουρανού. Ο ίδιος επίσης θα φωνάξει προς τους Ιουδαίους: «Υιοί των ανθρώπων, έως πότε θα είστε βαρυκάρδιοι;» Δείτε την κτίση να συμπάσχει με τον Κτίστη. Αν βλέποντας τον τετραήμερο Λάζαρο να βγαίνει τρέχοντας από τον τάφο δεν πιστέψατε, τώρα τουλάχιστον προσκυνήστε τη δύναμη του Σταυρωθέντος. Ο σεισμός ανέστησε νεκρούς, και εσείς κοιμάστε μέσα στην απιστία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Εἰς τὸ τέλος ΨΑΛΜΟΣ ᾠδῆς τῷ Δαυΐδ. Δʹ. Ὑπόθεσις. Τοῦτον τὸν ψαλμὸν μετὰ τὸ νικῆσαι τὸν πόλεμον ἀνατίθησι τῷ νικοποιῷ [Ἀντὶ τοῦ, εἰς τὸ τέλος, ὁ Ἀκύλας καὶ ὁ Θεοδοτίων, τῷ νικοποιῷ, ἡρμήνευσαν· ὁ δὲ Σύμμαχος, Ἐπινίκιον.] Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ Θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου. Ὅμοιον τῷ, Ἔτι λαλοῦντός σου, ἐρεῖ· Ἰδοὺ πάρειμι. Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι. Οὐ μόνον, φησὶ, τῶν περιστάσεων ἐξήγαγες, ἀλλὰ καὶ εἰς εὐρυχωρίαν πολλὴν στῆναι παρεσκεύασας. [Σιβὰς καὶ Βερζὲλ τροφὰς πολλὰς καὶ τάπητας προσήγαγον τῷ Δαυῒδ, ὅτε δὴ, φυγὼν τὸν Ἀβεσσαλὼμ, διέτριβεν ἐν τοῖς ἐρήμοις καὶ ἐν τοῖς ὄρεσιν, ὥσπερ τοὺς τρεῖς παῖδας ἐν τῇ καμίνῳ, καὶ Δανιὴλ ἐν τοῖς λέουσιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εις το τέλος· Ψαλμός ωδής του Δαβίδ. Δ΄. Υπόθεσις. Αυτόν τον ψαλμό, μετά τη νίκη του στον πόλεμο, τον αφιερώνει στον νικοποιό [Αντί του «εις το τέλος», ο Ακύλας και ο Θεοδοτίων μετέφρασαν «στον νικοποιό»· ο δε Σύμμαχος «Επινίκιον»]. Κατά την επίκλησή μου, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου. Είναι παρόμοιο με το: Ενώ ακόμη θα μιλάς, θα πει· Ιδού είμαι παρών. Στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία. Όχι μόνο, λέει, με έβγαλες από τις δύσκολες περιστάσεις, αλλά και ετοίμασες να σταθώ σε μεγάλη ευρυχωρία. [Ο Σιβάς και ο Βερζέλ προσέφεραν πολλές τροφές και τάπητες στον Δαβίδ, όταν βέβαια, έχοντας διαφύγει από τον Αβεσσαλώμ, διέτριβε στις ερήμους και στα όρη, όπως ακριβώς τους τρεις παίδες στο καμίνι, και τον Δανιήλ στα λιοντάρια.]
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὅταν θλίψεων καὶ τῶν πειρασμῶν τοὺς λόγους ἐπιγινώσκωμεν, τότε μάλιστα πλατυνόμεθα. Ἔστι δὲ καὶ ἑτέρως εὐρυχωρίαν εἰπεῖν.] Οἰκτείρησόν με, καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου. Ἐπειδὴ ἐξηκούσθη, ἔφη, ἐκ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ, τούτου χάριν ἐπὶ τοὺς οἰκτιρμοὺς ἀνατρέχει τοῦ Θεοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όταν κατανοούμε τους λόγους των θλίψεων και των πειρασμών, τότε προπαντός πλατυνόμαστε. Είναι δε δυνατόν να εννοήσουμε την ευρυχωρία και με άλλον τρόπο. «Οικτίρησέ με, και εισάκουσε την προσευχή μου». Επειδή εισακούστηκε, λέει, εξαιτίας της δικαιοσύνης του, για τον λόγο αυτόν ανατρέχει στους οικτιρμούς του Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ὅτι ὁ θεὸς οὐκ ἔστιν αἴτιος τῶν κακῶν
ΟΜΙΛΙΑ ΟΤΙ ΟΥΚ ΕΣΤΙΝ ΑΙΤΙΟΣ ΤΩΝ ΚΑΚΩΝ Ο ΘΕΟΣ. Πολλοὶ τῆς διδασκαλίας οἱ τρόποι, οἱ διὰ ἱεροψάλτου Δαβὶδ παρὰ τοῦ ἐνεργοῦντος ἐν αὐτῷ Πνεύματος ὑποδειχθέντες ἡμῖν. Ποτὲ μὲν γὰρ, τὰ οἰκεῖα πάθη διηγούμενος ἡμῖν ὁ προφήτης, καὶ ὅπως ἤνεγκε τὰ συμπίπτοντα γενναίως, διὰ τοῦ καθ᾽ ἑαυτὸν ὑποδείγματος διδασκαλίαν ἡμῖν ἐναργεστάτην τῆς ὑπομονῆς καταλιμπάνει, ὡς ὅταν λέγῃ· Κύριε, τί ἐπληθύνθησαν οἱ θλίβοντές με; ποτὲ δὲ τὴν ἀγαθότητα συνίστησι τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸ τάχος αὐτοῦ τῆς ἀντιλήψεως, ἣν παρέχεται τοῖς ἀληθινῶς ἐκζητοῦσιν αὐτὸν, λέγων· Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ Θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου· ἰσοδυναμοῦντα τῷ προφήτῃ φθεγγόμενος τῷ εἰπόντι· Ἔτι λαλοῦντός σου, ἐρεῖ· Ἰδοὺ πάρειμι. Τουτέστιν· Οὐκ ἔφθην ἐπικαλεσάμενος, καὶ προέλαβε τὸ τέλος τῆς ἐπικλήσεως ἡ ἀκοὴ τοῦ Θεοῦ. Πάλιν ἱκετηρίας προσφέρων τῷ Θεῷ καὶ δεήσεις, ἐκδιδάσκει ἡμᾶς τίνα τρόπον προσῆκε τοὺς ἐν ἁμαρτίαις ὄντας ἐξιλεοῦσθαι τὸν Θεόν· Κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με, μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με. Ἐν δὲ τῷ δωδεκάτῳ ψαλμῷ παράτασίν τινα πειρασμοῦ ἐνδειξάμενος ἐν τῷ λέγειν· Ἕως πότε, Κύριε, ἐπιλήσῃ μου εἰς τέλος;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ομιλία περί του ότι ο Θεός δεν είναι αίτιος των κακών. Πολλοί είναι οι τρόποι της διδασκαλίας, οι οποίοι μας υποδείχθηκαν μέσω του ιεροψάλτη Δαβίδ από το Πνεύμα που ενεργούσε μέσα του. Διότι άλλοτε, όταν ο προφήτης μας διηγείται τα δικά του παθήματα και πώς υπέμεινε γενναία τα όσα του συνέβαιναν, μέσα από το προσωπικό του παράδειγμα μας αφήνει μια ολοκάθαρη διδασκαλία υπομονής, όπως όταν λέει: «Κύριε, γιατί πλήθυναν αυτοί που με θλίβουν;»· και άλλοτε παρουσιάζει την αγαθότητα του Θεού και την ταχύτητα της προστασίας Του, την οποία παρέχει σε όσους Τον αναζητούν αληθινά, λέγοντας: «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου»· λέγοντας έτσι λόγια ισοδύναμα με εκείνα του προφήτη που είπε: «Ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, Εκείνος θα πει: Ιδού, είμαι παρών». Δηλαδή: Δεν πρόλαβα καλά-καλά να Τον επικαλεστώ, και η ακοή του Θεού πρόλαβε το τέλος της επίκλησής μου. Άλλες φορές, πάλι, προσφέροντας ικεσίες και δεήσεις στον Θεό, μας διδάσκει με ποιον τρόπο αρμόζει σε όσους βρίσκονται σε αμαρτίες να εξευμενίζουν τον Θεό: «Κύριε, μη με ελέγξεις με τον θυμό Σου, ούτε να με παιδεύσεις με την οργή Σου». Στον δωδέκατο ψαλμό, όμως, φανερώνοντας κάποια παράταση του πειρασμού λέει: «Έως πότε, Κύριε, θα με ξεχνάς ολοκληρωτικά;».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
ΨΑΛΜΟΣ Δʹ. <Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις. Ψαλμὸς ᾠδῆς τῷ Δαβίδ.> (A f. 20.) Τὸν μὲν τρίτον ψαλμὸν συνέταξεν ὁ μακάριος Δαβὶδ, ἔτι τοῦ πρὸς τὸν Ἀβεσσαλὼμ συνεστῶτος πολέμου, ὅθεν καὶ ὀλοφυρμοὺς περιεῖχε· τὸν δὲ τέταρτον τοῦτον, μετὰ τὸ νικῆσαι τὸν πόλεμον, ἀνατίθησι τῷ νικοποιῷ Θεῷ εὐχαριστήριον. Διὸ ἕτεροι τῶν ἑρμηνευτῶν ἀντὶ τοῦ Εἰς τὸ τέλος, Τῷ νικοποιῷ ἤγουν ἐπινίκιον ἀναγράφουσι τὴν ᾠδήν. Εἰς τὸ τέλος μὲν οὖν ἐπιγέγραπται, ὅτι ἐπὶ καταλύσει τῆς τυραννίδος ὁ ψαλμὸς συνετέθη· Ἐν ὕμνοις δὲ, ὅτι οὐκ ἔτι δακρύει ὁ Δαβὶδ, ἀλλ᾽ ὑμνεῖ τὸν τῆς νίκης δοτῆρα Θεόν· ψαλμὸς δὲ ᾠδῆς, ὅτι πανηγυρίζων, ᾠδικώτερον ᾄδει τὸ ἐπινίκιον. [<Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με.> Ἄτοπόν ἐστι σιγῇ καταχωννύναι τὸν τῆς εὐεργεσίας τρόπον, ὅπερ οἱ ἐν Εὐαγγελίοις ἐννέα λεπροὶ ὀνειδίζονται. Ἢ τοίνυν τὴν θείαν καταθαυμάζει φιλοτιμίαν, οὐκ ἐν παρατάσει χρόνου τὰ αἰτήματα πληρώσασαν· ἢ τάχα διδάσκει, ὡς οὐκ ἐν τῷ σιγᾷν, ἀλλ᾽ ἐν τῷ μᾶλλον ἐπικαλεῖσθαι, σέσωσται. Δείκνυται δὲ διὰ τοῦτο, μέγα καὶ ὀνησιφόρον τὸ ἀδιαλείπτως προσεύχεσθαι.] <Ὁ Θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου.> (A f. 21.) Εὑρήσομεν δὲ αὐτὸν, τὸν ἐνθάδε χρησίμως δίκαιον ἑαυτὸν εἶναι λέγοντα, καὶ πλημμελείαις ἔνοχον ὁμολογοῦντα ὑπάρχειν. Εἶτα πῶς ἂν εἴη, φησὶν, ἀληθὲς, ὅτι δίκαιος ὁ αὐτὸς καὶ πλημμελείαις ἔνοχος;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΨΑΛΜΟΣ Δ΄. <Εις το τέλος, εν ύμνοις. Ψαλμός ωδής τω Δαβίδ.> (A f. 20.) Τον μεν τρίτο ψαλμό συνέταξε ο μακάριος Δαβίδ, ενώ ακόμη συνεχιζόταν ο πόλεμος εναντίον του Αβεσσαλώμ, γι' αυτό και περιείχε θρήνους. Αυτόν όμως τον τέταρτο, μετά τη νικηφόρα έκβαση του πολέμου, τον αναθέτει ως ευχαριστήριο στον νικοποιό Θεό. Γι' αυτό άλλοι από τους ερμηνευτές, αντί του «Εις το τέλος», αναγράφουν την ωδή «Τω νικοποιώ», δηλαδή επινίκιο. «Εις το τέλος» λοιπόν επιγράφεται, επειδή ο ψαλμός συντέθηκε με την κατάλυση της τυραννίας. Το «εν ύμνοις», επειδή ο Δαβίδ δεν δακρύζει πλέον, αλλά υμνεί τον Θεό που του χάρισε τη νίκη. Και «ψαλμός ωδής», διότι πανηγυρίζοντας ψάλλει το επινίκιο με πιο μελωδικό τρόπο. [<Εν τω επικαλείσθαι με.> Είναι άτοπο να θάβεται στη σιωπή ο τρόπος της ευεργεσίας, πράγμα για το οποίο επικρίνονται οι εννέα λεπροί στα Ευαγγέλια. Επομένως, ή θαυμάζει τη θεία γενναιοδωρία που εκπλήρωσε τα αιτήματά του χωρίς καθυστέρηση χρόνου, ή ίσως διδάσκει ότι σώθηκε όχι με το να σιωπά, αλλά μάλλον με το να επικαλείται τον Θεό. Αποδεικνύεται λοιπόν μέσω αυτού πόσο μεγάλο και ωφέλιμο είναι να προσεύχεται κανείς αδιαλείπτως.] <Ο Θεός της δικαιοσύνης μου.> (A f. 21.) Θα βρούμε όμως αυτόν, που εδώ ωφέλιμα αποκαλεί τον εαυτό του δίκαιο, να ομολογεί επίσης ότι είναι ένοχος για αμαρτήματα. Πώς λοιπόν μπορεί, λέει, να είναι αλήθεια ότι ο ίδιος είναι δίκαιος και συγχρόνως ένοχος για αμαρτήματα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὅτι παρέπεται τοῖς δικαίοις καὶ ὀλισθήματα, κατὰ τὸ, «Ἑπτάκις πεσεῖται ὁ δίκαιος, καὶ ἀναστήσεται.» Ἕτερον τοίνυν ἐστὶ τὸ ἀκαταλήκτως πλημμελεῖν, καὶ ἕτερον τὸ ἐν τῷ πειρᾶσθαι κατορθοῦν τὴν δικαιοσύνην, ὀλιγάκις ἔσθ᾽ ὅτε τὴν κοινὴν τῆς φύσεως ὑπομένειν ἀσθένειαν. «Παραπτώματα γὰρ τίς συνήσει;» κατὰ τὸ γεγραμμένον. «Τίς δὲ καυχήσεται ἁγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν;» <Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς με.> (A f. 21 b.) Ἐπειδὴ εἶπεν ὅτι Εἰσήκουσέ μου ὁ Θεὸς, ὡσανεί τινος αὐτὸν ἐρωτήσαντος, Κατὰ τί εἰσηκούσθης, ὦ προφήτα; τί δέ σοι καταθύμιον εἰς πέρας ἐκβέβηκε; διαλευκαίνει τῆς ἐπικουρίας τὸν τρόπον, καί φησιν, ὅτι «Ἐπλατύνθην ἐν θλίψει·» τουτέστιν, οὐκ ἀπήλλαγμαι μόνον τῶν περιστάσεων καὶ τοῦ ἐν μοχθηροῖς εἶναι πράγμασιν, ἀλλὰ γὰρ ἰδοὺ καὶ πρὸς εὐθυμίαν κατευρύνομαι. Εἰσήκουσέ μου γὰρ, οὐκ ἐν χρήμασιν, οὐδ᾽ ἵνα ἐχθρῶν κρατήσω (οὐ γὰρ ταῦτα ᾔτησα), ἀλλ᾽ ἐν ἀνέσει τῇ ἐν μέσῳ τῆς θλίψεως γενομένῃ. (A f. 22.) Παῦλός γ᾽ οὖν ἤκουσεν· «Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου· ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται.» Καὶ οἱ διελάσαντες δὲ τῆς ἁμαρτίας τοὺς βρόχους, καὶ οἱ ἐν πίστει τελειωθέντες καὶ θλίψεις ὑπὲρ Χριστοῦ καὶ αἰκίας ἀναδεξάμενοι, τοῖς ἄνωθεν ἐντρυφήσουσιν ἀγαθοῖς. Ἔλθοι δ᾽ ἂν ὁ λόγος καὶ ἐπὶ τὸν Σωτῆρα, δεικνὺς καὶ αὐτὸν διὰ παθημάτων τελειωθέντα, καὶ ἐκ τοῦ παθεῖν γενόμενον ὑψηλότερον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ότι συμβαίνουν και στους δικαίους ολισθήματα, σύμφωνα με το, «Επτά φορές θα πέσει ο δίκαιος και θα σηκωθεί». Άλλο λοιπόν είναι το να σφάλλει κανείς ακατάπαυστα, και άλλο, ενώ προσπαθεί να κατορθώσει τη δικαιοσύνη, κάποιες σπάνιες φορές να υποκύπτει στην κοινή ασθένεια της φύσης. «Διότι ποιος θα κατανοήσει τα παραπτώματα;» σύμφωνα με το γεγραμμένο. «Και ποιος θα καυχηθεί ότι έχει αγνή την καρδιά;» <Στη θλίψη με επλάτυνες.> (A f. 21 b.) Επειδή είπε ότι με εισάκουσε ο Θεός, σαν κάποιος να τον ρώτησε: «Ως προς τι εισακούστηκες, ω προφήτη; Και ποια επιθυμία σου έφτασε σε αίσιο πέρας;» διασαφηνίζει τον τρόπο της βοήθειας, και λέει ότι «Επλατύνθηκα μέσα στη θλίψη»· δηλαδή, όχι μόνο απαλλάχθηκα από τις δυσκολίες και από το να βρίσκομαι σε οδυνηρές καταστάσεις, αλλά ορίστε, ευρύνομαι και προς την ευθυμία. Διότι με εισάκουσε, όχι δίνοντάς μου χρήματα, ούτε για να υπερισχύσω των εχθρών (διότι δεν ζήτησα αυτά), αλλά με την άνεση που υπήρξε μέσα στη θλίψη. (A f. 22.) Ο Παύλος λοιπόν άκουσε: «Σου αρκεί η χάρη μου· διότι η δύναμή μου τελειοποιείται στην ασθένεια.» Και όσοι διέφυγαν τις παγίδες της αμαρτίας, και όσοι τελειώθηκαν στην πίστη και υπέμειναν θλίψεις και βασανιστήρια υπέρ του Χριστού, θα απολαύσουν τα άνωθεν αγαθά. Ο λόγος αυτός θα μπορούσε να αναφερθεί και στον Σωτήρα, δείχνοντας ότι και Αυτός τελειώθηκε μέσω των παθημάτων, και εξαιτίας του ότι έπαθε έγινε υψηλότερος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἰστέον δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι τὰ περιστατικὰ ἐπὶ μὲν τῶν ἁγίων θλίψεις ὀνομάζει ἡ θεία Γραφὴ, διότι γυμνασίου ἕνεκεν αὐτοῖς συμβαίνουσιν· ὡς τὸ, «Πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων·» ἐπὶ δὲ τῶν ἁμαρτωλῶν, μάστιγας· ὡς τὸ, «Πολλαὶ αἱ μάστιγες τῶν ἁμαρτωλῶν.» Μαστίζονται γὰρ, διὰ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν παιδευόμενοι. <Καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου.> (A f. 22 b.) Ἀλλὰ πῶς ὁ εἰσηκοῦσθαι λέγων, ἀκουσθῆναι πάλιν παρακαλεῖ; Ἢ χρόνος ἐστὶν ἀντὶ χρόνου· ἀντὶ γὰρ τοῦ, ᾨκτείρησάς με καὶ εἰσήκουσας, εἴρηται τὸ, «Οἰκτείρησον καὶ εἰσάκουσον·» ἢ τάχα που καὶ διηνεκῶς ἀκούεσθαι παρακαλεῖ· ἐπειδὴ τοὺς ζῇν εὐσεβῶς ἐθέλοντας οὐκ ἐνδέχεται μὴ οὐχὶ πάντως ταῖς κατὰ τόνδε τὸν βίον ὁμιλεῖν θλίψεσιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πρέπει δε να γνωρίζουμε και τούτο, ότι τα δυσχερή περιστατικά η θεία Γραφή στην περίπτωση των αγίων τα ονομάζει θλίψεις, διότι τους συμβαίνουν για λόγους πνευματικής γυμνασίας, όπως στο «Πολλές είναι οι θλίψεις των δικαίων»· στην περίπτωση δε των αμαρτωλών, μάστιγες, όπως στο «Πολλές είναι οι μάστιγες των αμαρτωλών». Διότι μαστιγώνονται, παιδαγωγούμενοι για τις αμαρτίες τους. <Και εισάκουσον της προσευχής μου.> (A f. 22 b.) Αλλά πώς αυτός που λέει ότι έχει ήδη εισακουστεί, παρακαλεί και πάλι να ακουστεί; Είτε χρησιμοποιείται ένας χρόνος ρήματος αντί άλλου· διότι αντί του «Με σπλαχνίστηκες και εισάκουσες», ειπώθηκε το «Σπλαχνίσου και εισάκουσον»· είτε ίσως παρακαλεί να εισακούεται αδιαλείπτως· επειδή εκείνοι που θέλουν να ζουν με ευσέβεια δεν ενδέχεται να μην έρχονται οπωσδήποτε σε επαφή με τις θλίψεις του παρόντος βίου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Εἰ οὖν καὶ κατὰ πάντα εἰσηκούσθη ὅσα προσηύξατο, ἀλλ᾽ ὅμως δέδοικε περὶ τοῦ μέλλοντος· διὸ καὶ πάλιν προσεύχεται, τὸ κέρδος τῆς προσευχῆς ἐπιστάμενος. Εἰ γὰρ καὶ ἀπηλλάγη τῶν ἀλγηδόνων καὶ τῆς ἀθυμίας, ἀλλ᾽ ἄνθρωπος ὢν καὶ πρὸς τὸ μέλλον ἀγωνιῶν, μὴ οὐκ ἰσχύσῃ διὰ παντὸς ἐπικειμένων τῶν πειρασμῶν, πλατύνεσθαι αἰτεῖται, καὶ αὐτὰ ταῦτα τὰ ποιητικὰ τῶν ἀλγηδόνων παρελθεῖν. Διὸ καὶ, Οἰκτείρησόν με, φησὶ, τουτέστι Λῦσον τὸν ἀγῶνα, δὸς παντελῶς ἀπαλλαγῆναι. <Υἱοὶ ἀνθρώπων, ἕως πότε βαρυκάρδιοι;> (A f. 23.) Κατὰ μὲν τὴν ἱστορίαν, ὡς πρὸς τοὺς οἰομένους τῷ πλήθει τοῦ στρατοῦ ἑλεῖν τὸν δίκαιον, ταῦτα εἴρηται. Διὰ πείρας γὰρ αὐτῆς μαθὼν ὅσην ἔχει τὴν ὄνησιν τὸ ἐπὶ Θεῷ πεποιθέναι, καὶ παρ᾽ αὐτοῦ μόνου σώζεσθαι ζητεῖν, κοινωφελὲς μάθημα προτίθεται τὸ συμβεβηκὸς αὐτῷ, καί φησιν· Ὦ τυφλοὶ τὰς φρένας, τὸν νοῦν τε παχεῖς, μέχρι τίνος οὐκ ἀποβαλεῖσθε τὴν ἀῤῥωστίαν; ἕως τίνος οὐ γνώσεσθε, ὅτι ἡ ἐπ᾽ ἀνθρώποις ἐλπὶς ματαιότης ἐστὶ καὶ ψεῦδος; Γίγας γὰρ οὐ σωθήσεται ἐν πλήθει ἰσχύος αὐτοῦ. Καὶ ἁπλῶς δὲ ὁ Δαβὶδ υἱοὺς ἀνθρώπων καλεῖ τοὺς ἐν πονηρίᾳ ζῶντας, τοὺς πρὸς ἀσέβειαν ἐπιῤῥεπεῖς· ἐπεὶ οἱ μὴ τοιοῦτοι, τῇ φύσει μὲν ἀνθρώπων υἱοὶ, τῇ χάριτι δὲ οὐκ ἔτι, ἀλλ᾽ υἱοὶ Θεοῦ. <Καὶ γνῶτε ὅτι ἐθαυμάστωσε Κύριος τὸν ὅσιον αὐτοῦ.> (A f. 24.)
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αν λοιπόν και εισακούστηκε σε όλα όσα προσευχήθηκε, ωστόσο φοβάται για το μέλλον· γι' αυτό και πάλι προσεύχεται, γνωρίζοντας το όφελος της προσευχής. Διότι, αν και απαλλάχθηκε από τους πόνους και την αθυμία, επειδή όμως είναι άνθρωπος και αγωνιά για το μέλλον, μήπως τυχόν δεν αντέξει λόγω των πειρασμών που επικείνται διαρκώς, ζητά να του δοθεί ανακούφιση και να παρέλθουν αυτά ακριβώς που προκαλούν τους πόνους. Γι' αυτό και λέει: «Ελέησόν με», δηλαδή, λύσε τον αγώνα, δώσε μου να απαλλαγώ εντελώς. <Υιοί ανθρώπων, έως πότε θα είστε βαρυκάρδιοι;> (A f. 23.) Σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση, αυτά έχουν λεχθεί προς εκείνους που νομίζουν ότι με το πλήθος του στρατού θα κυριεύσουν τον δίκαιο. Διότι, έχοντας μάθει από την ίδια την πείρα πόση ωφέλεια έχει το να έχει κανείς πεποίθηση στον Θεό και να ζητά τη σωτηρία μόνο από Αυτόν, προβάλλει αυτό που του συνέβη ως κοινωφελές μάθημα και λέει: Ω, εσείς που είστε τυφλοί στις φρένες και έχετε αμβλύ νου, μέχρι πότε δεν θα αποβάλλετε την αρρώστια; Έως πότε δεν θα κατανοήσετε ότι η ελπίδα στους ανθρώπους είναι ματαιότητα και ψεύδος; Διότι ο γίγαντας δεν θα σωθεί με το πλήθος της ισχύος του. Και γενικά ο Δαβίδ ονομάζει υιούς ανθρώπων εκείνους που ζουν μέσα στην πονηρία, αυτούς που είναι επιρρεπείς στην ασέβεια· επειδή όσοι δεν είναι τέτοιοι, κατά τη φύση μεν είναι υιοί ανθρώπων, κατά τη χάρη όμως δεν είναι πλέον, αλλά είναι υιοί Θεού. <Και μάθετε ότι ο Κύριος εθαυμάστωσε τον όσιό Του.> (A f. 24.)
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με, εἰσήκουσέ μου ὁ Θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου, ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς με. Ὁ μὲν πρὸ τούτου ψαλμὸς ἐλέγετο ἐν τῷ ἀποδιδράσκειν Δαυῒδ ἀπὸ προσώπου Ἀβεσσαλὼμ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ· ὁ δὲ παρὼν ἔοικεν ἑξῆς ἐκείνῳ εἰρῆσθαι μετὰ τὴν κατὰ τοῦ Ἀβεσσαλὼμ νίκην· μεθ᾽ ὃν ὕμνον ἐπινίκιον τῷ νικοποιῷ Θεῷ ἀνατίθησι τὸν παρόντα ψαλμὸν, δι᾽ οὗ καὶ ἡμεῖς παιδευόμεθα μὴ ἀμνημονεῖν τῶν τοῦ Θεοῦ εἰς ἡμᾶς εὐεργεσιῶν. Εἰκότως οὖν ἐν μὲν τῷ πρὸ τούτου ἔλεγεν· Κύριε, τί ἐπληθύνθησαν οἱ θλίβοντές με; ἐν δὲ τούτῳ· Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς με. Λέγει δὲ ταῦτα περὶ τῆς κατὰ τὸν Ἀβεσσαλὼμ συμφορᾶς· καθ᾽ ἣν τὸν Θεὸν ἐπικαλεσάμενος, ἔτυχεν αὐτοῦ ἐπηκόου· καὶ γενόμενος ἐν θλίψει διὰ τὸν λαὸν, καὶ τὴν κιβωτὸν τοῦ Θεοῦ, ἀνέσεως καὶ πλατυσμοῦ ἠξιώθη, παυσαμένου μὲν τοῦ πολέμου, εἰρήνης δὲ βαθυτάτης διαλαβούσης αὐτόν τε καὶ πάντα τὸν λαόν. Ἢ ἄλλως λέγει ταῦτα ἐπὶ τοῦ πταίσματος τῆς τοῦ Οὐρίου, καὶ ἡ τοῦ υἱοῦ ἐπανάστασις, καὶ τὰ λοιπὰ πάντα τὰ κατὰ τὸν οἶκον κακὰ ἃ συμβέβηκεν αὐτῷ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όταν Τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου, μέσα στη θλίψη με ανακούφισες. Ο μεν προηγούμενος ψαλμός ελέγετο όταν ο Δαβίδ διέφευγε από το πρόσωπο του υιού του Αβεσσαλώμ· ο παρών όμως φαίνεται να έχει ειπωθεί στη συνέχεια εκείνου, μετά τη νίκη κατά του Αβεσσαλώμ. Μετά την οποία αφιερώνει τον παρόντα ψαλμό ως επινίκιο ύμνο στον νικοποιό Θεό, μέσω του οποίου διδασκόμαστε και εμείς να μην λησμονούμε τις ευεργεσίες του Θεού προς εμάς. Εύλογα, λοιπόν, στον μεν προηγούμενο έλεγε: «Κύριε, γιατί πλήθυναν αυτοί που με θλίβουν;» ενώ σε τούτον: «Μέσα στη θλίψη με ανακούφισες». Λέγει δε αυτά σχετικά με τη συμφορά που προκλήθηκε από τον Αβεσσαλώμ, κατά την οποία, αφού επικαλέστηκε τον Θεό, Εκείνος τον εισάκουσε· και ενώ βρέθηκε σε θλίψη για τον λαό και την κιβωτό του Θεού, αξιώθηκε άνεσης και ανακούφισης, καθώς σταμάτησε ο πόλεμος και επικράτησε βαθύτατη ειρήνη, η οποία περιέλαβε τον ίδιο και ολόκληρο τον λαό. Ή διαφορετικά, τα λέγει αυτά με αφορμή το παράπτωμα με τη γυναίκα του Ουρία, την επανάσταση του υιού του, και όλα τα υπόλοιπα κακά τα οποία συνέβησαν στον οίκο του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἐπὶ τούτοις γὰρ ἑαυτὸν κακώσας, μετανοίᾳ τε καὶ ἐξομολογήσει ἑαυτὸν παραδοὺς, καὶ τῷ πταίσματι ἐφαμίλλως ἑαυτὸν τιμωρησάμενος, ἔργοις τε δικαιοσύνης καὶ καρποῖς ἀγαθοῖς πάσης εὐποιίας τὸν Θεὸν ἱλασάμενος, καὶ τυχὼν ἐπαγγελίας ἀγαθῆς, δι᾽ ἣν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ προφητικῶς ἔλεγε· Σὺ δὲ, Κύριε, ἀντιλήπτωρ μου εἶ, δόξα μου καὶ ὑψῶν τὴν κεφαλήν μου, καὶ τὰ λοιπὰ ὅσα παρίστη ὁ πρὸ τούτου λόγος, ἀκολούθως διὰ τῶν προκειμένων φησίν· Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ Θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου, ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς με. Οἰκτείρησόν με καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου. Τὸ πρῶτον ἐπακουσθεὶς ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαι τὸν Κύριον, οὐκ ἐπαίρεται οὐδὲ ἀποῤῥᾳθυμεῖ· ἀλλ᾽ εὐθὺς περὶ τοῦ μέλλοντος χρόνου πάλιν δέεται, πάντοτε τὸν Θεὸν ἐπήκοον ἔχειν παρακαλῶν· ἱκετεύει τε κατ᾽ οἶκτον ἐπακουσθῆναι, οὐ κατ᾽ ὀφειλήν. Εἰ γὰρ καὶ παρῆν τις αὐτῷ καρπὸς δικαιοσύνης, ἀλλ᾽ οὐκ ἐπὶ τούτῳ θαρσεῖν ἔλεγεν· ἀλλ᾽ ἐπὶ τῷ ἐλέῳ καὶ τοῖς οἰκτιρμοῖς τοῦ Θεοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, αφού ταλαιπώρησε τον εαυτό του εξαιτίας αυτών, και παραδόθηκε στη μετάνοια και την εξομολόγηση, και τιμώρησε τον εαυτό του ανάλογα με το πταίσμα, και αφού εξευμένισε τον Θεό με έργα δικαιοσύνης και με αγαθούς καρπούς κάθε ευεργεσίας, και έλαβε αγαθή υπόσχεση, για την οποία στον προηγούμενο ψαλμό έλεγε προφητικά: «Εσύ όμως, Κύριε, είσαι αντιλήπτοράς μου, η δόξα μου και αυτός που υψώνει το κεφάλι μου», και τα υπόλοιπα όσα παρουσίαζε ο προηγούμενος λόγος, στη συνέχεια μέσα από τα προκείμενα λέει: «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου, μέσα στη θλίψη με ανακούφισες. Ευσπλαχνίσου με και εισάκουσε την προσευχή μου». Αν και αρχικά εισακούστηκε όταν επικαλέστηκε τον Κύριο, δεν υπερηφανεύεται ούτε εφησυχάζει· αλλά αμέσως παρακαλά ξανά για τον μελλοντικό χρόνο, ικετεύοντας να έχει πάντοτε τον Θεό να τον εισακούει· και ικετεύει να εισακουστεί από ευσπλαχνία, και όχι από οφειλή. Διότι, ακόμη κι αν διέθετε κάποιον καρπό δικαιοσύνης, δεν έλεγε να αντλεί θάρρος από αυτόν, αλλά από το έλεος και τους οικτιρμούς του Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Διὸ δὴ καὶ αὐτὸς, ἐπαναστάντος τοῦ υἱοῦ, περὶ τοῦτο μόνον ἐσπούδασα διὰ δικαιοσύνης τὸν Θεὸν ἱλασκόμενος· ὅθεν, Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ Θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου, καὶ, ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι· ἐπειδὴ, θύσας θυσίαν δικαιοσύνης, ἐπ᾽ αὐτὸν ἤλπισα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό ακριβώς κι εγώ, όταν επαναστάτησε ο υιός μου, για τούτο μόνο μερίμνησα, να εξιλεώσω τον Θεό διά της δικαιοσύνης· εξού και το: «Όταν τον επικαλέσθηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου, και μέσα στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία»· επειδή, προσφέροντας θυσία δικαιοσύνης, σε αυτόν ήλπισα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἀστέριος δὲ ὁ ἀρειανὸς οὕτως τὸν ψαλμὸν ἐξηγήσατο· Διὰ τί, εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις, ἐπιγέγραπται ὁ ψαλμός; Ἐπειδὴ καλῶς μὲν ἤρξατο, καλῶς δὲ τὸν βίον ἐτέλεσε· ἢ ἐπειδὴ κακῶς μὲν ἤρξατο, θεωρήσας τὴν τοῦ Οὐρίου γυναῖκα λουομένην καὶ ἐμοίχευσε· καλῶς δὲ, μετανοήσας, τὸν βίον ἐτέλεσε· διὰ τοῦτο εἰς τὴν ἀρχὴν ἐν ψόγοις, εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις. Ψαλμὸς τῷ Δαυῒδ ἡ πρᾶξις τῆς μετανοίας· καὶ ἐπειδὴ ὅπου ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ δικαιοσύνη, διὰ τοῦτο ἔλεγεν· Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί με εἰσήκουσέ μου ὁ Θεὸς τῆς δικαιοσύνης μου. Δικαιοσύνην γὰρ αὐτοῦ νῦν λέγει ὁ Δαυῒδ τὴν μετάνοιαν. Εἶδεν ὁ Θεὸς καθαρθεῖσαν τὴν ψυχὴν, καὶ ἐδέξατο τὴν προσευχήν. Ἢ ἐπειδὴ ἐν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ τὸν διωγμὸν τὸν ὑπὸ τοῦ Ἀβεσσαλὼμ ὠδύρετο· προσευχὴ δὲ μεσιτεύσασα τὸν τύραννον ἀνεῖλεν· ὡς, ἐρωτηθεὶς πῶς τοῦ Ἀβεσσαλὼμ ἐνίκησεν, ἀπεκρίνατο τὴν ἀρχὴν τοῦ ψαλμοῦ. Ὥσπερ γὰρ, φησὶν, ἁμαρτήσαντί μοι ὁ Θεὸς αὐτὸν κατ᾽ ἐμοῦ ἤγειρεν, οὕτως μετανοήσαντι τὴν κατ᾽ αὐτοῦ ἐδωρήσατο νίκην. Διὰ τί δ᾽ ἐν αὐτῷ τῷ ἐπικαλεῖσθαι εἰσηκούσθη ὁ Δαυΐδ; Ἐπειδὴ, ἐλεγχόμενος ὑπὸ τοῦ Νάθαν, εὐθὺς εἰς μετάνοιαν ἐκάμφθη, διὰ τοῦτο εὐθὺς προσευχόμενος εἰσηκούσθη. Ὁ γὰρ πάντα ποιῶν ὅσα βούλεται, ὁ Θεὸς, ὑπακούεται παραχρῆμα, καὶ ἔτι λαλοῦντος ἐρεῖ ὁ Θεός· Ἰδοὺ πάρειμι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Αστέριος ο αρειανός ερμήνευσε τον ψαλμό ως εξής: Γιατί ο ψαλμός φέρει την επιγραφή «Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις»; Επειδή καλά μεν ξεκίνησε, και καλά τελείωσε τον βίο του· ή επειδή κακά μεν ξεκίνησε, καθώς, αφού είδε τη γυναίκα του Ουρία να λούζεται, διέπραξε μοιχεία, αλλά καλά τελείωσε τον βίο του, έχοντας μετανοήσει· γι' αυτό στην αρχή υπάρχει κατάκριση, στο τέλος όμως ύμνοι. Ψαλμός για τον Δαβίδ είναι η πράξη της μετάνοιας· και επειδή, όπου πλεόνασε η αμαρτία, υπερπερίσσευσε η δικαιοσύνη, γι' αυτό έλεγε: «Όταν τον επικαλέστηκα, με εισάκουσε ο Θεός της δικαιοσύνης μου». Διότι τώρα ο Δαβίδ ονομάζει δικαιοσύνη του τη μετάνοια. Είδε ο Θεός την ψυχή να έχει καθαρθεί, και δέχθηκε την προσευχή. Ή επειδή στον προηγούμενο ψαλμό θρηνούσε για τον διωγμό του από τον Αβεσσαλώμ· ενώ η προσευχή, μεσολαβώντας, εξόντωσε τον τύραννο, έτσι ώστε, όταν ρωτήθηκε πώς νίκησε τον Αβεσσαλώμ, απάντησε με την αρχή του ψαλμού. Διότι, όπως ακριβώς, λέει, όταν αμάρτησα, ο Θεός τον ξεσήκωσε εναντίον μου, έτσι και όταν μετανόησα, μου χάρισε τη νίκη εναντίον του. Και γιατί εισακούστηκε ο Δαβίδ την ίδια ακριβώς στιγμή της επίκλησής του; Επειδή, όταν ελέγχθηκε από τον Νάθαν, αμέσως κάμφθηκε σε μετάνοια, γι' αυτό, αμέσως μόλις προσευχήθηκε, εισακούστηκε. Διότι εκείνος που πράττει όλα όσα επιθυμεί ο Θεός, εισακούεται πάραυτα, και ενώ ακόμη μιλάει, θα του πει ο Θεός: «Ιδού, είμαι παρών».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Εἶτα εἰρηκὼς τοῖς πλησίον ὅπως τάχιον εἰσηκούσθη, τρέπει τὸν λόγον πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ τῷ εἰσακούσαντι εὐχαριστεῖ· Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι. Τὰ κύματα τῶν θλίψεων, φησὶν, ἡ ταχεῖα γαλήνη διέλυσε, καὶ λιμῷ με τηκόμενον ἀπὸ καρποῦ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἐλαίου ἐπλούτισας, ὡς μὴ μόνον ἐμὲ, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ὑπ᾽ ἐμὲ ἀπολαῦσαι. Διὸ ὑπωκαταβὰς ἔλεγεν· Ἀπὸ καρποῦ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἐλαίου αὐτῶν ἐπληθύνθησαν. Ἡ ἐκείνων συνουσία εὐφροσύνη καρδίας μοι γέγονεν. Τοῦτο δὲ μανθάνομεν ἀπ᾽ αὐτῆς τῆς ἱστορίας. Ὅτε γὰρ πολεμούμενος ὑπὸ τοῦ Ἀβεσσαλὼμ ἔφυγεν ἐν ταῖς ἐρήμοις καὶ ἐν τοῖς ὄρεσιν, λιμῷ καὶ ἀνάγκῃ ὡς ἐν διωγμῷ ἐκρατήθη· ἀλλ᾽ ὁ Θεὸς αὐτοῦ τὴν ἀνάγκην παρεμυθήσατο. Πρῶτος γὰρ ὁ Σίβα ὁ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ Σαοὺλ ἤνεγκεν αὐτῷ ἄρτους διακοσίους, καὶ οἶνον καὶ παλάθας καὶ σταφίδας· εἶτα μετὰ τοῦτον Βερζελλὶ ὁ Γαλααδίτης, καὶ αὐτὸς αὐτῷ προσήνεγκε δέκα κοίτας, ἵνα μὴ χαμευνῇ, καὶ ἀμφιτάπητας, τοὺς καλουμένους νῦν τυλοτάπητας, καὶ οἴνου κεράμια καὶ πυροὺς καὶ κριθὰς καὶ ἄλευρον καὶ κύαμον καὶ φακὸν, καὶ μέλι καὶ βούτυρον, καὶ πρόβατα, καὶ γαλαθηνὰ μοσχάρια· Εὐχαριστῶν οὖν ἐπὶ τούτοις φησίν· Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έπειτα, αφού είπε σε όσους ήταν κοντά του πόσο γρήγορα εισακούστηκε, στρέφει τον λόγο προς τον Θεό και ευχαριστεί Εκείνον που τον εισάκουσε: «Εν θλίψει επλάτυνάς μοι» (Στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία). Τα κύματα των θλίψεων, λέγει, τα διέλυσε η γρήγορη γαλήνη, και ενώ έλιωνα από την πείνα, με πλούτισες από τον καρπό του σιταριού, του κρασιού και του λαδιού, ώστε να τα απολαύσω όχι μόνο εγώ, αλλά και όλοι οι υποτακτικοί μου. Γι' αυτό, προχωρώντας παρακάτω, έλεγε: «Από τον καρπό του σιταριού, του κρασιού και του λαδιού τους πληθύνθηκαν». Η συναναστροφή μαζί τους έγινε για εμένα ευφροσύνη της καρδιάς. Και αυτό το μαθαίνουμε από την ίδια την ιστορία. Διότι, όταν πολεμούμενος από τον Αβεσσαλώμ έφυγε στις ερήμους και στα βουνά, κυριεύθηκε από πείνα και στερήσεις όπως σε καιρό διωγμού· αλλά ο Θεός παρηγόρησε την ανάγκη του. Διότι πρώτος ο Σιβά, από τον οίκο του Σαούλ, του έφερε διακόσια ψωμιά, και κρασί και παλάθες (συκόπιτες) και σταφίδες· έπειτα, μετά από αυτόν, ο Βερζελλί ο Γαλααδίτης του πρόσφερε και αυτός δέκα κλίνες, για να μην κοιμάται στο χώμα, και αμφιτάπητες, αυτούς που σήμερα ονομάζονται τυλοτάπητες, και στάμνες με κρασί και σιτάρι και κριθάρι και αλεύρι και κουκιά και φακές, και μέλι και βούτυρο, και πρόβατα, και μοσχάρια που θήλαζαν. Ευχαριστώντας, λοιπόν, για όλα αυτά λέγει: «Εν θλίψει επλάτυνάς μοι».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τί δὲ, λέγων εἰσηκούσθην, μὴ μακρὸν κατέτονας λόγον; Μὴ πλατὺν ὀνομάτων καὶ ῥημάτων κατέγραψας πίνακα; Οὐδαμῶς, φησὶν ὁ Δαυΐδ· οὐ γὰρ χρῄζει πολυλογίας ὁ Θεὸς, ὁ καὶ μόνῳ στεναγμῷ ἀρχούμενος. Τοῦτο μόνον ἔλεγον προσευχόμενος· Οἰκτείρησον, καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου. Εἴποι δὲ ταῦτα καὶ ὁ λῃστὴς ἐν τῷ σταυρῷ πρὸς τὸν Κύριον· εἰπὼν γὰρ καὶ ἐπικαλεσάμενος ἐν τῇ αὐτοῦ θλίψει· Μνήσθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου, εἰσηκούσθη, καὶ ἀντὶ σταυροῦ τὸν παράδεισον ᾤκησε, καὶ πολίτης γέγονε τοῦ οὐρανοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τι λοιπόν; Λέγοντας ότι εισακούστηκες, μήπως εκφώνησες κάποιον μακροσκελή λόγο; Μήπως συνέταξες κάποιον εκτενή κατάλογο από ονόματα και ρήματα; «Σε καμία περίπτωση», λέει ο Δαβίδ· «διότι ο Θεός δεν έχει ανάγκη από πολυλογία, αφού αρκείται έστω και σε έναν μόνο στεναγμό». Αυτό και μόνο έλεγα όταν προσευχόμουν: «Οικτείρησόν με και εισάκουσε την προσευχή μου». Αυτά θα μπορούσε να πει και ο ληστής πάνω στον σταυρό προς τον Κύριο· διότι, αφού μίλησε και τον επικαλέστηκε μέσα στη θλίψη του λέγοντας: «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθεις στη βασιλεία σου», εισακούστηκε, και αντί για τον σταυρό κατοίκησε στον παράδεισο και έγινε πολίτης του ουρανού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἀλλὰ καὶ ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς μου, φησὶ, τὸν Θεὸν ἐξεζήτησα ταῖς χερσί μου νυκτὸς ἐναντίον αὐτοῦ, καὶ οὐ μὴ ἠπατήθην. Καὶ ὅτι μὲν πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων (ἐπειδὴ ἀπείραστος ἀνὴρ ἀδόκιμος), παντοίως διδάσκουσιν οἱ θεῖοι λόγοι· ὡς δὲ θλιβόμενοι κρείττους ἑαυτῶν ἐγίγνοντο, δοκιμὴν τῆς ἑαυτῶν παρέχοντες ὑπομονῆς, οὐ μὴν συγχεόμενοι ὡς εἰλιγγιᾷν καὶ θορυβεῖσθαι, διδάσκει ὁ εἰπὼν, Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς με, καὶ ὁ θεῖος Ἀπόστολος λέγων· Θλιβόμενοι, ἀλλ᾽ οὐ στενοχωρούμενοι· καταβαλλόμενοι, ἀλλ᾽ οὐκ ἀπολλύμενοι· διωκόμενοι, ἀλλ᾽ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι. Οὕτως οὖν καὶ ἐνταῦθά φησιν· Ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς μου τὸν Θεὸν ἐξεζήτησα· οὐ γὰρ ἀπέβλεπον ἐπὶ τοὺς θλίβοντας, οὐδ᾽ ἐπὶ τοὺς ἐπαιρομένους· ἐπιστρέφων δὲ ἐμαυτοῦ τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα πρὸς τὸν Θεὸν κατ᾽ αὐτὸν τὸν τῆς θλίψεως καιρὸν, αὐτὸν ἐξεζήτουν. Ἐζήτουν δὲ αὐτὸν ταῖς χερσί μου, δεδιδαγμένος ἐπαίρειν ὁσίους χεῖρας κατὰ τὸν φάσκοντα λόγον· Βούλομαι δὲ τοὺς ἄνδρας προσεύχεσθαι, ἐπαίροντας ὁσίους χεῖρας. Καὶ τοῦτ᾽ ἔπραττον οὐ δι᾽ ἡμέρας μόνον, ἀλλὰ καὶ διὰ νυκτὸς, τὰς χεῖράς μου ἐπαίρων ἐναντίον αὐτοῦ, καὶ διὰ τῆς προσευχῆς, καὶ διὰ τῶν πρὸς αὐτὸν φωνῶν ἐπιζητῶν αὐτόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Αλλά και σε ημέρα της θλίψης μου», λέει, «αναζήτησα τον Θεό με τα χέρια μου τη νύχτα ενώπιόν του, και δεν απατήθηκα». Και το ότι βέβαια οι θλίψεις των δικαίων είναι πολλές (επειδή ο αδοκίμαστος άνθρωπος είναι αδόκιμος), με κάθε τρόπο το διδάσκουν οι θείοι λόγοι· το πώς όμως, καθώς θλίβονταν, γίνονταν ανώτεροι του εαυτού τους, παρέχοντας την απόδειξη της υπομονής τους, χωρίς να συγχύζονται ώστε να καταλαμβάνονται από ίλιγγο και να θορυβούνται, το διδάσκει εκείνος που είπε: «Σε θλίψη με πλάτυνες», και ο θείος Απόστολος λέγοντας: «Θλιβόμενοι, αλλά όχι στενοχωρούμενοι· καταβαλλόμενοι, αλλά όχι απολλύμενοι· διωκόμενοι, αλλά όχι εγκαταλειπόμενοι». Έτσι λοιπόν και εδώ λέει: «Σε ημέρα της θλίψης μου αναζήτησα τον Θεό»· διότι δεν έστρεφα το βλέμμα μου προς εκείνους που με έθλιβαν, ούτε προς εκείνους που υπερηφανεύονταν· αλλά στρέφοντας το μάτι της ψυχής μου προς τον Θεό την ίδια την ώρα της θλίψης, Εκείνον αναζητούσα. Τον αναζητούσα δε με τα χέρια μου, έχοντας διδαχθεί να υψώνω όσια χέρια σύμφωνα με τον λόγο που αναφέρει: «Θέλω δε οι άνδρες να προσεύχονται, υψώνοντας όσια χέρια». Και αυτό το έπραττα όχι μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά και της νύχτας, υψώνοντας τα χέρια μου ενώπιόν Του, αναζητώντας Τον και μέσω της προσευχής και μέσω των φωνών μου προς Αυτόν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός Ἐπιστολαί
Καλὸν οὖν φάρμακον ἡμῖν, ὅταν ὀδυνώμεθα, τότε μεμνῆσθαι Θεοῦ καὶ τῶν ἐκεῖθεν ἐλπίδων καὶ τὸ τοῦ Δαυῒδ πάσχειν, 〈ἐν θλίψει πλατύνεσθαι〉, ἀλλὰ μὴ στενοχωρεῖσθαι τοῖς λογισμοῖς μηδὲ ὥσπερ νέφει τῇ λύπῃ καλύπτεσθαι, ἀλλὰ τότε μάλιστα τῆς ἐλπίδος ἔχεσθαι καὶ πρὸς τὴν ἐκεῖθεν διαβλέπειν μακαριότητα τὴν ἀποκειμένην τοῖς ὑπομένουσι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Καλό φάρμακο, λοιπόν, για εμάς, όταν υποφέρουμε, είναι να θυμόμαστε τότε τον Θεό και τις ελπίδες της μέλλουσας ζωής, και να βιώνουμε αυτό που λέει ο Δαβίδ, δηλαδή «μέσα στη θλίψη να πλατυνόμαστε», και να μη στενοχωρούμαστε από τους λογισμούς μας ούτε να σκεπαζόμαστε από τη λύπη σαν από σύννεφο, αλλά τότε ακριβώς να κρατιόμαστε από την ελπίδα και να ατενίζουμε την ουράνια μακαριότητα, η οποία επιφυλάσσεται σε όσους υπομένουν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός Πρὸς τοὺς ἐν Ναζιανζῷ πολίτας
Ἔῤῥιπται πάντα; οἴχεται; περικέκοπται; ἀπόλωλε πᾶσα ἐλπίς; κεῖσθαι δεῖ μόνον, τὸ τέλος ἐκδεχομένους; Ταῦτα ὁ μέγας Δαβὶδ, ὁ ἐν θλίψεσι πλατυνόμενος· ὁ καὶ σκιᾶς θανάτου κυκλούσης μετὰ τοῦ Θεοῦ κατεξανιστάμενος. Τί οὖν ἐγὼ πάθω, ὁ μικρὸς, ὁ ἀσθενὴς, ὁ γήϊνος, ὁ μὴ τοσοῦτος τῷ πνεύματι; Δαβὶδ ἰλιγγιᾷ, καὶ τίς σώζεται; Τίνα βοήθειαν εὕροιμι κακοπαθῶν, ἢ τίνα παράκλησιν; πρὸς τίνα καταφύγω στενοχωρούμενος; Ἀποκρίνεταί σοι Δαβὶδ ὁ μέγας θεραπευτὴς, ὁ καὶ πνευμάτων πονηρῶν κατεπᾴδων διὰ τοῦ ἐν αὐτῷ Πνεύματος. Πρὸς τίνα καταφεύξῃ παρ᾽ ἐμοῦ βούλει μαθεῖν, αὐτὸς δὲ οὐκ ἐπίστασαι; Τίς ὁ τὰς παρειμένας ἐνισχύων χεῖρας, καὶ γόνατα παραλελυμένα παρακαλῶν, καὶ διὰ πυρὸς ἄγων, καὶ σώζων δι᾽ ὕδατος; Οὐδὲν δεῖ σοι παρατάξεως, φησὶν, οὐχ ὅπλων, οὐ τοξοτῶν, οὐχ ἱππέων, οὐ συμβούλων, οὐ φίλων, οὐκ ἐπικουρίας τῆς ἔξωθεν. Ἔχεις ἐν σεαυτῷ τὴν συμμαχίαν, ἣν κἀγὼ καὶ πᾶς ὁ βουλόμενος. Θελῆσαι δεῖ μόνον, ὁρμῆσαι μόνον. Ἐγγὺς ἡ παράκλησις, ἐν τῷ στόματί σου, καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου· Ἐμνήσθην τοῦ Θεοῦ, φησὶ, καὶ εὐφράνθην. Τί μνήμης ἑτοιμότερον; Μνήσθητι καὶ σὺ, καὶ εὐφράνθητι. Ὢ τοῦ εὐπορίστου τῆς ἰατρείας! ὢ τοῦ τάχους τῆς θεραπείας! ὢ τοῦ μεγέθους τῆς δωρεᾶς! Οὐ κοιμίζει μόνον ὀλιγοψυχίαν καὶ λύπην μνημονευθεὶς ὁ Θεὸς, ἀλλὰ καὶ εὐφροσύνην ἐργάζεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έχουν καταρριφθεί τα πάντα; Χάθηκαν; Αποκόπηκαν; Χάθηκε κάθε ελπίδα; Πρέπει μόνο να κειτόμαστε, περιμένοντας το τέλος; Αυτά λέει ο μέγας Δαβίδ, αυτός που στις θλίψεις βρίσκει ευρυχωρία· αυτός που, ακόμα και όταν τον κυκλώνει η σκιά του θανάτου, με τη δύναμη του Θεού ορθώνεται. Τι θα πάθω λοιπόν εγώ, ο μικρός, ο ασθενής, ο γήινος, εγώ που δεν έχω τόσο πνευματικό ανάστημα; Ο Δαβίδ ίλιγγιά, και ποιος διασώζεται; Ποια βοήθεια να βρω στην κακοπάθειά μου, ή ποια παρηγοριά; Σε ποιον να καταφύγω όταν στενοχωρούμαι; Σου αποκρίνεται ο Δαβίδ, ο μέγας θεραπευτής, αυτός που εξεδίωκε με τις ωδές του τα πονηρά πνεύματα διά του Πνεύματος που βρισκόταν μέσα του. Θέλεις να μάθεις από εμένα σε ποιον θα καταφύγεις, ενώ εσύ ο ίδιος δεν το γνωρίζεις; Ποιος είναι αυτός που ενισχύει τα παραλυμένα χέρια, και στηρίζει τα παραλυμένα γόνατα, και οδηγεί μέσα από τη φωτιά, και διασώζει μέσα από το νερό; Δεν έχεις καμία ανάγκη από στρατιωτική παράταξη, λέει, ούτε από όπλα, ούτε από τοξότες, ούτε από ιππείς, ούτε από συμβούλους, ούτε από φίλους, ούτε από εξωτερική βοήθεια. Έχεις μέσα σου τη συμμαχία, την οποία έχω και εγώ και καθένας που το επιθυμεί. Αρκεί μόνο να το θελήσεις, αρκεί μόνο να κάνεις το ξεκίνημα. Είναι κοντά η παρηγοριά, στο στόμα σου και στην καρδιά σου· θυμήθηκα τον Θεό, λέει, και ευφράνθηκα. Τι είναι πιο άμεσα διαθέσιμο από τη μνήμη; Θυμήσου τον και εσύ, και ευφράνσου. Ώ, πόσο εύκολα αποκτάται αυτή η ιατρεία! Ώ της ταχύτητας της θεραπείας! Ώ του μεγέθους της δωρεάς! Ο Θεός, όταν τον θυμόμαστε, δεν αποκοιμίζει μόνο την ολιγοψυχία και τη λύπη, αλλά απεργάζεται και ευφροσύνη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος Σύντομος ἑρμηνεία
Εἰς τὸ τέλος Ἐπὶ συντελείᾳ γὰρ τῶν αἰώνων ἐπεφάνη ὁ κύριος, ὥστε μετὰ τῶν ὕμνων τῶν ἀγγέλων καὶ τοῦ ψαλμοῦ ἡ προφητεία δεχέσθω. ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαι Ὧδε ἐκ προσώπου τοῦ Ἀδὰμ ὁ Χριστὸς βοᾷ· οὔτε γὰρ ἑκὼν ἥμαρτεν (ὁ Ἀδάμ), ἀλλ’ ἐξ ἀκακίας ὡς δίκαιος. ἐν θλίψει [Ἐν πολλῇ γὰρ θλίψει καὶ πολλῷ χρόνῳ συνείχετο τῇ ἁμαρτίᾳ· λύσας δὲ ταύτην ὁ Χριστός, πλάτος ἐλευθερίας εὕρατο ὁ ἄνθρωπος]. οἰκτείρησόν με Τουτέστιν ἠλευθέρωσάς με τῆς ἁμαρτίας καὶ παράσχου μοι σεαυτὸν ἔνδυμα καὶ τροφήν. υἱοὶ ἀνθρώπων Τουτέστι τί ἔτι σκληρύνεσθε τῇ καρδίᾳ (τὴν καρδίαν) ἀπιστοῦντες καὶ τῇ ματαιότητι κρατεῖσθε; διὰ τοῦτο ἦλθον ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός. καὶ γνῶτε Μάθετε καὶ πιστεύετε (πιστεύσατε) τῷ Χριστῷ λέγοντι· ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. κύριος εἰσακούσεται Αὕτη ἡ φωνὴ τοῦ Ἀδάμ· οὔτε γὰρ ἀποστρέφεται τὴν κραυγὴν τῶν ταπεινῶν, βοώντων πρὸς αὐτὸν ἡμέρας καὶ νυκτός. ὀργίζεσθε Τουτέστι κἂν ὡς ἄνθρωποι ὀργίζησθε, μὴ τελεῖτε τὸ ἔργον τῆς ὀργῆς, ἀλλὰ δότε τόπον τῇ ὀργῇ, καθὼς γέγραπται. ἃ λέγετε Τουτέστιν ὅσα λογίζεσθε ἐν τῇ καρδίᾳ ἢ περὶ (κατὰ) ἀδελφοῦ ἢ περὶ ἑτέρου κακοῦ, ἐπὶ τῆς κοίτης συνάξαντες ἑαυτοὺς κατανύγητε, τουτέστι συμπαθήσατε. εὔδηλον δὲ ὡς ἕκαστος, τὴν κοίτην τοῦ τάφου ἐνθυμηθείς, τῷ φόβῳ διορθούσθω.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Εις το τέλος». Διότι κατά τη συντέλεια των αιώνων εμφανίστηκε ο Κύριος, ώστε μαζί με τους ύμνους των αγγέλων και του ψαλμού ας γίνει δεκτή η προφητεία. «Εν τω επικαλείσθαι». Εδώ εκ προσώπου του Αδάμ βοά ο Χριστός· διότι δεν αμάρτησε με τη θέλησή του (ο Αδάμ), αλλά από ακακία ως δίκαιος. «Εν θλίψει» [Διότι σε πολλή θλίψη και για πολύ χρόνο κυριευόταν από την αμαρτία· αφού όμως ο Χριστός την έλυσε, ο άνθρωπος βρήκε πλάτος ελευθερίας]. «Οικτείρησόν με». Δηλαδή, με ελευθέρωσες από την αμαρτία και παράσχέ μου τον εαυτό σου ως ένδυμα και τροφή. «Υιοί ανθρώπων». Δηλαδή, γιατί σκληραίνετε ακόμη την καρδιά σας απιστώντας και κυριεύεστε από τη ματαιότητα; Γι' αυτό ήρθα να ζητήσω και να σώσω το απολωλός. «Και γνώτε». Μάθετε και πιστέψτε στον Χριστό που λέει: Μου δόθηκε κάθε εξουσία στον ουρανό και στη γη. «Κύριος εισακούσεται». Αυτή είναι η φωνή του Αδάμ· διότι δεν αποστρέφεται την κραυγή των ταπεινών, που βοούν προς αυτόν ημέρα και νύχτα. «Οργίζεσθε». Δηλαδή, ακόμη και αν ως άνθρωποι οργίζεστε, μην ολοκληρώνετε το έργο της οργής, αλλά δώστε τόπο στην οργή, όπως έχει γραφτεί. «Α λέγετε». Δηλαδή, όσα συλλογίζεστε στην καρδιά σας είτε εναντίον αδελφού είτε για άλλο κακό, όταν συγκεντρωθείτε με τον εαυτό σας στην κλίνη σας νιώστε κατάνυξη, δηλαδή συγχωρήστε. Είναι δε ολοφάνερο ότι ο καθένας, αναλογιζόμενος την κλίνη του τάφου, ας διορθωθεί μέσω του φόβου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν Γένεσιν
Διόπερ ἐνταῦθα στήσαντες τὸν λόγον, ἐκεῖνο παρακαλέσωμεν ὑμῶν τὴν ἀγάπην, ὥστε πάντα ποιεῖν καὶ πραγματεύεσθαι, ἵνα τὴν ἄνωθεν εὔνοιαν ἐπισπασώμεθα. Ἐὰν γὰρ ἐκεῖνον ἔχωμεν εὐμενῆ, πάντα ἡμῖν ῥᾴδια ἔσται καὶ εὔκολα, καὶ οὐδὲν ἡμᾶς τῶν ἐν τῷ παρόντι βίῳ λυπῆσαι δυνήσεται, κἂν λυπηρὸν εἶναι δοκῇ. Τοσαύτη γὰρ τῆς αὐτοῦ δυνάμεως ἡ ὑπερβολὴ, ὡς καὶ αὐτὰ τὰ λυπηρὰ εἰς τὸ ἐναντίον περιτρέπειν, ὅταν βούληται. Οὕτω καὶ Παῦλος ἐν θλίψεσιν ὢν ἔχαιρε καὶ ἠγάλλετο τῇ προσδοκίᾳ τῶν ἀποκειμένων ἀμοιβῶν πτερούμενος. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Προφήτης ἔλεγεν, Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι, διδάσκων ἡμᾶς, ὅτι ἐν αὐτῇ τῇ θλίψει τυγχάνοντα ἀδείας καὶ ἀνέσεως αὐτὸν ἀπολαύειν παρεσκεύαζεν ὁ Θεός. Τοιοῦτον τοίνυν ἔχοντες Δεσπότην, οὕτω δυνατὸν, οὕτως εὐμήχανον καὶ σοφὸν, οὕτω φιλάνθρωπον, τὰ παρ᾽ ἑαυτῶν εἰσφέρωμεν, καὶ τῆς ἀρετῆς πολὺν ποιώμεθα λόγον, ἵνα καὶ τῶν ἐνταῦθα καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν ἀγαθῶν, χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό, σταματώντας εδώ τον λόγο, θα παρακαλέσουμε την αγάπη σας αυτό: να κάνετε τα πάντα και να εργάζεστε έτσι, ώστε να προσελκύσουμε την άνωθεν εύνοια. Διότι, εάν έχουμε Εκείνον ευμενή, όλα θα μας είναι απλά και εύκολα, και τίποτα από όσα υπάρχουν στην παρούσα ζωή δεν θα μπορέσει να μας λυπήσει, έστω και αν φαίνεται λυπηρό. Διότι τόσο μεγάλη είναι η υπερβολή της δυνάμεώς Του, ώστε μετατρέπει ακόμη και τα ίδια τα λυπηρά στο αντίθετό τους, όταν το θελήσει. Έτσι και ο Παύλος, αν και βρισκόταν σε θλίψεις, χαιρόταν και αγαλλιούσε, παίρνοντας φτερά από την προσδοκία των αμοιβών που τον περίμεναν. Γι' αυτό και ο Προφήτης έλεγε: «Στη θλίψη μού έδωσες ευρυχωρία», διδάσκοντάς μας ότι, ενώ βρισκόταν μέσα στην ίδια τη θλίψη, ο Θεός ενεργούσε ώστε να απολαμβάνει ελευθερία και άνεση. Έχοντας λοιπόν τέτοιον Δεσπότη, τόσο δυνατό, τόσο εφευρετικό και σοφό, τόσο φιλάνθρωπο, ας συνεισφέρουμε ό,τι εξαρτάται από εμάς και ας φροντίσουμε πολύ για την αρετή, προκειμένου να επιτύχουμε και τα παρόντα και τα μελλοντικά αγαθά, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μαζί με τον οποίο ανήκει στον Πατέρα η δόξα και το κράτος, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντοτε, και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν ψαλμὸν ρκη΄ (ὁμιλίαι α΄-γ΄)
Οὔτε γὰρ ἡ θεία χάρις δίδοται τοῖς τὴν ἀγαθὴν οὐκ ἔχουσι προθυμίαν, οὔτε ἀνθρωπεία φύσις δύναται ἀρετὴν κατορθῶσαι δίχα τῆς ἄνωθεν βοηθείας. Τοῦτο καὶ ὁ προφήτης διδάσκει, ὅτι τῶν ἐντολῶν σου τὴν ὁδὸν ἔτρεχον ἀκωλύτως, παρ᾽ αὐτοῦ λαμβάνων τοῦ δρόμου τὴν εὐκολίαν. Πλατύτητα γὰρ τὴν εὐκολίαν ἐκάλεσε· καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι· καὶ πάλιν· Ἐπλάτυνας τὰ διαβήματά μου ὑποκάτω μου, καὶ οὐκ ἠσθένησε τὰ ἴχνη μου, ὅταν εὔκολα καὶ εὐχερῆ ἐποίησας τὰ κατ᾽ ἐμὲ, καὶ ἀπεδίωξας ἀπ᾽ ἐμοῦ πᾶσαν στραγγαλιώδη καὶ σκολιὰν προσβολὴν τοῦ ἐχθροῦ. Τοῦτο γάρ ἐστιν, Ὅταν ἐπλάτυνας τὴν καρδίαν μου, ὁδὸν ἐντολῶν σου ἔδραμον. Τοιοῦτος ἦν ὁ Παῦλος λέγων· Οὕτω τρέχω, ὡς οὐκ ἀδήλως· οὕτω πυκτεύω, ὡς οὐκ ἀέρα δέρων· ἀλλ᾽ ὑπωπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγῶ, Ὡσαύτως καὶ πάντες οἱ ἅγιοι. Νομοθέτησόν μοι, Κύριε, τὴν ὁδὸν τῶν δικαιωμάτων σου, καὶ ἐκζητήσω αὐτὴν διαπαντός. Τὸ Νομοθέτησον ὁ Σύμμαχος, Ὑπόδειξον εἶν· Ἀκύλας δὲ καὶ Θεοδοτίων, Φώτισον Διαπαντὸς, φησὶ, τῆς σῆς δέομαι φωταγωγίας καὶ νομοθεσίας. ὥστε καὶ γνῶναι τῶν δικαιωμάτων σου τὴν ὁδὸν, καὶ ταύτην ἀκολούθως ὁδεύειν. Πᾶσα οὖν δόσις ἀγαθὴ, καὶ πᾶν δώρημα τέλειον, ἄνωθέν ἐστι καταβαῖνον παρὰ τοῦ Πατρὸς τῶν φώτων. Καὶ ἡμεῖς προαιρούμενοι ἀγαθόν τι ποιεῖν, εἰ μὴ αὐτόθεν ἔχομεν τὴν συνεργίαν. ἀτελής ἐστιν ἡ ἔφεσις ἡμῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ούτε η θεία χάρη δίνεται σε όσους δεν διαθέτουν την αγαθή προθυμία, ούτε η ανθρώπινη φύση μπορεί να κατορθώσει την αρετή δίχως την άνωθεν βοήθεια. Αυτό διδάσκει και ο προφήτης, ότι δηλαδή διέτρεχα την οδό των εντολών σου ανεμπόδιστα, λαμβάνοντας από Αυτόν την ευκολία του δρόμου. Διότι ονόμασε την ευκολία «πλατύτητα»· και αλλού λέει: «Στη θλίψη μου μού έδωσες ευρυχωρία»· και πάλι: «Επλάτυνας τα βήματά μου κάτω από εμένα, και δεν εξασθένησαν τα ίχνη μου», όταν δηλαδή έκανες την πορεία μου εύκολη και ευχερή, και αποδίωξες από εμένα κάθε πνιγηρή και στρεβλή προσβολή του εχθρού. Διότι αυτό σημαίνει το: «Όταν επλάτυνας την καρδιά μου, έτρεξα την οδό των εντολών σου». Τέτοιος ήταν ο Παύλος όταν έλεγε: «Έτσι τρέχω, όχι με αβεβαιότητα· έτσι πυγμαχώ, όχι χτυπώντας τον αέρα· αλλά καταπονώ το σώμα μου και το υποδουλώνω». Παρομοίως και όλοι οι άγιοι. «Νομοθέτησέ μου, Κύριε, την οδό των δικαιωμάτων σου, και θα την εκζητώ διαπαντός». Τη λέξη «Νομοθέτησον» ο Σύμμαχος την απέδωσε ως «Υπόδειξον»· ενώ ο Ακύλας και ο Θεοδοτίων ως «Φώτισον». Διαπαντός, λέει, δέομαι για τη δική σου φωταγωγία και νομοθεσία, ώστε και να γνωρίσω την οδό των δικαιωμάτων σου, και ακολούθως να πορευθώ σε αυτήν. Επομένως, «κάθε αγαθή δόση και κάθε τέλειο δώρημα, κατεβαίνει από άνωθεν, από τον Πατέρα των φώτων». Έτσι και εμείς, όταν προαιρούμαστε να πράξουμε κάποιο αγαθό, εάν δεν λάβουμε από Εκείνον τη συνέργεια, η έφεσή μας παραμένει ατελής.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες