Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 40:13

Εμένα δε, εξαιτίας της ακακίας μου, με προστάτευσες. Εκείνος που αποτελεί την προστασία των πάντων, λέει ότι έτυχε προστασίας· όχι επειδή ο ίδιος έχει ανάγκη από αυτήν, καθόσον νοείται ως Θεός, αλλά, επειδή έγινε άνθρωπος, ομιλεί εκ μέρους των ανθρώπων. Ευλογητός ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, από τον αιώνα.

Σχετικά με το χωρίο: «Εμένα με υποστήριξες εξαιτίας της ακακίας μου»· ή, σύμφωνα με τον Ακύλα και τον Σύμμαχο, «εξαιτίας της απλότητάς μου»· επειδή ακριβώς «οδηγήθηκε σαν πρόβατο στη σφαγή, και όπως ο αμνός στέκει άφωνος μπροστά σε αυτόν που τον κουρεύει, έτσι δεν άνοιξε το στόμα του»· και «όταν τον λοιδορούσαν δεν ανταπέδιδε τις λοιδορίες, όταν έπασχε δεν απειλούσε»· επιδεικνύοντας δε άκρα ανεξικακία, σιωπούσε όταν κατηγορούνταν, και όταν τον συκοφαντούσαν δεν απαντούσε τίποτα· αλλά και «παρέδωσε την πλάτη του σε μαστιγώσεις και τα μάγουλά του σε ραπίσματα· το δε πρόσωπό του δεν το απέστρεψε από την ντροπή των εμπτυσμών». Γι' αυτό λέει: «Εμένα δε με υποστήριξες εξαιτίας της ακακίας μου, και με στερέωσες ενώπιόν σου στον αιώνα». Σε όλα αυτά στο τέλος το προφητικό πνεύμα αναπέμπει ευχαριστήρια φωνή στον Θεό, λέγοντας: «Ευλογητός ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, από τον αιώνα και έως τον αιώνα· γένοιτο, γένοιτο»· ή, σύμφωνα με τον Ακύλα: «βεβαιωμένα, βεβαιωμένα»· και σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Αμήν, αμήν»· εξού και ο Σωτήρας και Κύριός μας στους διαλόγους του, για την επιβεβαίωση αυτών που έλεγε, συνήθιζε να χρησιμοποιεί το: «Αμήν σας λέγω»· του οποίου το νόημα ερμήνευσε σαφέστερα ο Ακύλας λέγοντας: «βεβαιωμένα, βεβαιωμένα».

«Εσύ όμως, Κύριε, ελέησέ με και ανάστησέ με, και εγώ θα τους το ανταποδώσω. Από αυτό γνώρισα ότι βρήκες ευαρέσκεια σε εμένα, διότι δεν θα χαρεί ο εχθρός μου εις βάρος μου. Εμένα, εξαιτίας της ακακίας μου, με αντιλήφθηκες και με στερέωσες ενώπιόν σου στον αιώνα.» Επειδή κάποιοι έχουν υποθέσει ότι το βιβλίο των Ψαλμών περιέχει μόνο ύμνους προς τον Θεό και θεολογικές ωδές, και όχι προγνώσεις ούτε προφητείες μελλοντικών γεγονότων, πρέπει πρώτα να παρατηρηθεί τούτο: ότι δηλαδή μέσω αυτών προφητεύονται αμέτρητα πράγματα, τα οποία θα ήταν μακρύ έργο να συγκεντρώσουμε επί του παρόντος, αλλά αρκεί να χρησιμοποιήσουμε ως μαρτυρία του λόγου δύο ψαλμούς που φέρουν την επιγραφή του Ασάφ, αλλά ειπώθηκαν κατά τους χρόνους του Δαβίδ. Διότι εκείνη την εποχή, ο Ασάφ, ο οποίος ήταν ένας από τους ιεροψάλτες, όπως αναφέρεται στο βιβλίο των Παραλειπομένων, εκφώνησε μέσω του θείου Πνεύματος τους ψαλμούς που φέρουν το όνομά του. Τι λοιπόν περιέχουν οι ψαλμοί, παρά προφητείες για την πολιορκία της βασιλικής πόλης του ιουδαϊκού έθνους, η οποία συνέβη περίπου πεντακόσια χρόνια μετά την προφητεία; Λέει λοιπόν ο εβδομηκοστός τρίτος ψαλμός, που έχει την επιγραφή «συνέσεως τω Ασάφ»: «Γιατί, Θεέ, μας απέρριψες έως τέλους; Οργίστηκε ο θυμός σου εναντίον των προβάτων της νομής σου; Θυμήσου τη συναγωγή σου, την οποία απέκτησες εξαρχής· λύτρωσες τη ράβδο της κληρονομίας σου, τούτο το όρος Σιών στο οποίο κατασκήνωσες».

Διότι ποια άλλη Γραφή δήλωνε ότι εκπληρώθηκε σε αυτά, παρά αυτή του προκείμενου ψαλμού, στον οποίο έχει ειπωθεί: «διότι και ο άνθρωπος που είχε ειρήνη μαζί μου, στον οποίο ήλπισα, αυτός που έτρωγε τους άρτους μου, εμεγάλυνε εναντίον μου τον πτερνισμό»; Λέει λοιπόν στην αρχή: «Εγώ είπα, Κύριε, ελέησέ με· θεράπευσε την ψυχή μου, διότι αμάρτησα σε εσένα», και σε όλο τον ψαλμό. Αυτά τα εξέδωσε με πιο σαφή τρόπο ο Σύμμαχος ως εξής: «Ενώ εγώ έλεγα, Κύριε σπλαχνίσου με· θεράπευσε την ψυχή μου, ακόμη κι αν αμάρτησα σε εσένα. Οι εχθροί μου έλεγαν κακά για εμένα: πότε θα πεθάνει και θα χαθεί το όνομά του; Και αν κάποιος έμπαινε για να με επισκεφθεί, έλεγε μάταια λόγια· η καρδιά του συγκέντρωνε μέσα της αδικία, και βγαίνοντας έξω με κακολογούσε. Όλοι όσοι με μισούσαν ψιθύριζαν ομόθυμα εναντίον μου, μηχανευόμενοι κακά για εμένα. Παράνομος λόγος είχε ξεχυθεί μέσα τους, και αυτός που έπεσε δεν πρόκειται πια να σηκωθεί. Αλλά και ο άνθρωπος με τον οποίο είχα ειρήνη, στον οποίο είχα εμπιστοσύνη, και ο οποίος συνέτρωγε τον άρτο μου, στράφηκε ακολούθως με μεγάλη αλαζονεία εναντίον μου. Εσύ όμως, Κύριε, σπλαχνίσου με και σήκωσέ με, για να τους ανταποδώσω. Από αυτό θα γνωρίσω ότι με ευδόκησες, εάν δεν με κακολογήσει ο εχθρός μου. Εμένα όμως, εξαιτίας της απλότητάς μου, με υποστήριξες και θα με παραστήσεις ενώπιόν σου εις τον αιώνα». Με αυτά του Συμμάχου ισοδυναμούν και εκείνα του Ακύλα.

Πρώτον, λοιπόν, σχετικά με το ότι φαίνεται άτοπο να εκφέρεται από το πρόσωπο του Σωτήρα μας η φράση: «γιάτρεψε την ψυχή μου, διότι αμάρτησα σε σένα», θα παρατηρήσεις ότι στη μετάφραση του Συμμάχου δεν αποδίδεται έτσι, αλλά «γιάτρεψε την ψυχή μου, ακόμη κι αν αμάρτησα σε σένα». Αλλά και με αυτόν τον τρόπο το λέει, επειδή αναλαμβάνει ο ίδιος τις δικές μας αμαρτίες. Γι' αυτό έχει ειπωθεί: «και ο Κύριος τον παρέδωσε για τις αμαρτίες μας», και «αυτός σηκώνει τις αμαρτίες μας». Έγινε, άλλωστε, «για χάρη μας κατάρα» «ο αμνός του Θεού που σηκώνει την αμαρτία του κόσμου», αυτόν που, ενώ «δεν γνώρισε αμαρτία, ο Θεός τον έκανε αμαρτία για χάρη μας», προσφέροντάς τον ως αντίλυτρο ζωής για όλους εμάς, «ώστε εμείς να γίνουμε δικαιοσύνη του Θεού εν αυτώ». Επειδή, όμως, λαμβάνοντας «ομοίωμα σάρκας αμαρτίας», «κατέκρινε την αμαρτία στη σάρκα», εύλογα προφέρονται τα παραπάνω λόγια. Και το ότι τα λέει αυτά οικειοποιούμενος τις δικές μας αμαρτίες εξαιτίας της αγάπης και της φιλανθρωπίας του προς εμάς, το προσθέτει προχωρώντας παρακάτω στον ίδιο ψαλμό, λέγοντας: «εμένα όμως με αντιλήφθηκες χάρη στην ακακία μου», φανερώνοντας σαφώς το αναμάρτητο του αμνού του Θεού. Πώς, όμως, οικειοποιείται τις δικές μας αμαρτίες και πώς λέγεται ότι σηκώνει τις ανομίες μας, παρά μόνο κατά το ότι εμείς χαρακτηριζόμαστε ως σώμα του, σύμφωνα με τον απόστολο που λέει: «εσείς δε είστε σώμα Χριστού, και μέλη του ξεχωριστά ο καθένας»;

Σε αυτά προσθέτει: «Εμένα δε, εξαιτίας της ακακίας μου, με στήριξες». Και πρόσεξε με ποιον τρόπο, αναπέμποντας την προσευχή στον ίδιο τον Θεό και Πατέρα του, πήρε θάρρος με τόση παρρησία, ώστε να μαρτυρεί για τον εαυτό του «ακακία», μολονότι παραπάνω είχε πει: «θεράπευσε την ψυχή μου, διότι αμάρτησα σε εσένα». Αλλά για το «αμάρτησα σε εσένα», έχουμε ήδη εξετάσει προηγουμένως ποιο νόημα περιέχει, και ο Σύμμαχος το παρουσίασε με μεγαλύτερη σαφήνεια λέγοντας: «θεράπευσε την ψυχή μου, ακόμη και αν αμάρτησα σε εσένα», το οποίο βεβαίως θα μπορούσε να λεχθεί για τα δικά μας αμαρτήματα, τα οποία ο Σωτήρας και Κύριός μας ανέλαβε επάνω του. Το δε «εμένα, εξαιτίας της ακακίας μου, με στήριξες» φανερώνει την απόλυτη καθαρότητα της φύσεώς του, εξαιτίας της οποίας, διδάσκοντας το σταθερό και ακλόνητο της ζωής του και της σωτηρίας μετά την ανάστασή του, προσθέτει: «και με στερέωσες ενώπιόν σου στον αιώνα», ή «και θα με παραστήσεις μπροστά σου για πάντα» σύμφωνα με τον Σύμμαχο. 〈Από τον Ψαλμό νδ΄〉. «Άκουσε, Θεέ, την προσευχή μου, και μην παραβλέψεις τη δέησή μου, πρόσεξέ με και εισάκουσέ με. Λυπήθηκα κατά την περισυλλογή μου, και ταράχθηκα από τη φωνή του εχθρού και από την καταπίεση του αμαρτωλού· διότι έστρεψαν πάνω μου ανομία και με οργή έτρεφαν μίσος εναντίον μου. Η καρδιά μου ταράχθηκε μέσα μου και φόβος θανάτου έπεσε πάνω μου. Φόβος και τρόμος ήλθαν πάνω μου και με κάλυψε σκοτάδι», και τα εξής.

«Εσύ όμως, Κύριε» ο κυριακός άνθρωπος λέγοντας προς τη θεότητα: «ανέστησέ με και θα τους σκορπίσω σε όλο το πρόσωπο της γης». «Από αυτό γνώρισα» Με το να αναστηθεί και να ανταποδώσει στους Ιουδαίους σύμφωνα με τα έργα τους. «Ότι δεν θα επιχαρεί» Διότι ντροπιάστηκε ο διάβολος και δεν χάρηκε με την ανάσταση του Κυρίου και τη σωτηρία του ανθρώπου. «Εμένα δε» Του Αδάμ: διότι όντας άκακος, υπέπεσε στην παράβαση, αναστήθηκε όμως από τη θεότητα. «Και με στερέωσες» Αφού διασφάλισε τον άνθρωπο με τη χάρη, συνεγείροντας και συγκαθίζοντάς τον στον ουρανό (συγκαθίζοντας τον άνθρωπο). «Ευλογητός ο Κύριος» Ο προφήτης για τα μυστήρια στα οποία μυήθηκε (που του μηνύθηκαν) μέσω αυτού ευχαριστεί τον Θεό.

Εδώ υπαινίχθηκε την τέλεια ενανθρώπησή του και την ανάσταση και την ανταπόδοση, την οποία υπέστησαν οι δολοφόνοι ύστερα από σαράντα χρόνια από τους Ρωμαίους, έπειτα από την οποία και το ευαγγέλιό του κηρύχθηκε σε όλη την οικουμένη. «Με αυτό γνώρισα ότι με ευνόησες, ότι δηλαδή δεν θα επιχαρεί ο εχθρός μου εις βάρος μου» σχετικά με τα ταμεία του άδη, αλλά «εξαιτίας της ακακίας μου με βοήθησες, βεβαιώνοντας» δια του Πνεύματός σου την εκ νεκρών ανάστασή μου. «Ευλογημένος είσαι, Κύριε ο Θεός του Ισραήλ, από τον αιώνα και έως τον αιώνα, γένοιτο», αντί του ότι πρέπει αληθινά να σε δοξάζουμε πάντοτε εις τον αιώνα.