Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 41:2

45 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ΟΝ ΤΡΟΠΟΝ ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρός σέ, ὁ Θεός.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–40 από 45

Ἀναστάσιος Σιναΐτης Λόγος Γ΄ περὶ τῆς κατασκευῆς τοῦ ἀνθρώπου κατ’ εἰκόνα Θεοῦ (κατὰ Μονοθελητῶν)
Στερουμένης δὲ πάλιν τῆς λογικῆς ἡμῶν ψυχῆς καὶ ἀναιρουμένης τῆς θελητικῆς αὐτῆς καὶ ἐπιθυμητικῆς δυνάμεως, οὐδὲν διαφέρει τῆς ἀλόγου καὶ ἀδιανοήτου τοῦ ἵππου ψυχῆς. Πῶς γὰρ ἂν καὶ εὐαρεστήσω τῷ θεῷ εἰ μὴ διὰ τῆς θελητικῆς καὶ ἐνεργητικῆς αὐτῆς κινήσεως καὶ δυνάμεως; Πῶς δὲ καὶ τελέσω τὸ τοῦ θεοῦ θέλημα εἰ μὴ διὰ τοῦ ἐμφύτου αὐτῆς καὶ οὐσιώδους θελήματος; Ὅπερ πολλάκις ἐν τῇ γραφῇ διαφόροις ὀνόμασιν εὑρίσκομεν ὀνομαζόμενον, τουτέστι θέλημα ἀγαθόν, πόθον, ἐπιθυμίαν, ἀγάπην, ἔρωτα. Εἰ δὲ δεῖ καὶ μικρὰς μαρτυρίας ἐνθεῖναι, οὐκ ὀκνητέον. Εἴρηται γοῦν ὅτι Θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν ποιήσει ὁ κύριος, καὶ Ἐν τῷ νόμῳ κυρίου τὸ θέλημα τοῦ μακαρίου ἀνδρός, καὶ Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ θεός, καὶ Ἐπιποθεῖ καὶ ἐκλείπει ἡ ψυχή μου εἰς τὰς αὐλὰς τοῦ κυρίου, καὶ Ἐπεπόθησα τὸ σωτήριόν σου, κύριε. Περὶ δὲ ἀγάπης· Ἀγαπήσω σε, κύριε, ἡ ἰσχύς μου, καὶ Ἠγάπησα, ὅτι εἰσακούσεται κύριος, καὶ Ὡς ἠγάπησα τὸν νόμον σου, κύριε, καὶ Ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου. Πῶς οὖν δυνήσεται ἀγαπῆσαι τὸν θεὸν ἡ ψυχή, μὴ ἔχουσα οὐσιωδῶς ἐν ἑαυτῇ τὴν δύναμιν τὴν θελητικὴν καὶ ἐπιθυμητικὴν καὶ ἀγαπητικὴν καὶ ἐρωτικήν, φυσικήν τε καὶ ἀγαθήν; Ἣν ἔχων Ἰγνάτιος ἔφασκεν ὅτι Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται. Ὅντινα ἔρωτα θεοῦ καὶ ἀγάπην θεοῦ καὶ πόθον καὶ ἐπιθυμίαν θεοῦ καὶ θελητικὴν ὄρεξιν πρὸς θεὸν μὴ ἔχοντες οὗτοι, τὸ θέλημα τὸ διαβολικὸν ἔχοντες καὶ τὰ θελήματα τῆς σαρκὸς αὐτῶν πράττοντες, παραιτοῦνται ὡς πονηρὸν τὸ θεόσδοτον καὶ θεόκτιστον καὶ θεόμοιον τῆς νοερᾶς καὶ θεοχαράκτου ἡμῶν ψυχῆς ὁμολογεῖν ἐν Χριστῷ καὶ τὴν ζωοποιὸν αὐτῆς καὶ συστατικὴν θεήπνουν ἐνέργειαν· ὧν χωρὶς ἡ νοερὰ καὶ θεόσδοτος καὶ θεόστομος τοῦ ἐμφυσήματος τοῦ θείου ἡμῶν ψυχὴ οὔτε θελῆσαι, οὔτε ἐνεργῆσαί τι τῶν θείων ἐντολῶν δύναται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αν πάλι η λογική ψυχή μας στερηθεί και αφαιρεθεί από αυτήν η θελητική και επιθυμητική της δύναμη, σε τίποτε δεν διαφέρει από την άλογη και αδιάνοητη ψυχή του ίππου. Πώς, λοιπόν, θα μπορούσα και να ευαρεστήσω τον Θεό, αν όχι διά της θελητικής και ενεργητικής της κινήσεως και δυνάμεως; Και πώς θα επιτελέσω το θέλημα του Θεού, αν όχι διά του εμφύτου και ουσιώδους θελήματός της; Αυτό ακριβώς βρίσκουμε πολλές φορές στην Γραφή να ονομάζεται με διάφορα ονόματα, δηλαδή αγαθό θέλημα, πόθος, επιθυμία, αγάπη, έρως. Και αν πρέπει να παραθέσουμε και λίγες μαρτυρίες, δεν πρέπει να διστάσουμε. Πράγματι έχει ειπωθεί ότι «το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται θα το εκπληρώσει ο Κύριος», και «στον νόμο του Κυρίου είναι το θέλημα του μακαρίου ανδρός», και «όπως επιποθεί η έλαφος τις πηγές των υδάτων, έτσι σε επιποθεί η ψυχή μου, Θεέ», και «ποθεί και εκλείπει η ψυχή μου για τις αυλές του Κυρίου», και «επεπόθησα το σωτήριό σου, Κύριε». Για την αγάπη πάλι: «θα σε αγαπήσω, Κύριε, δύναμή μου», και «αγάπησα, γιατί ο Κύριος θα εισακούσει», και «πώς αγάπησα τον νόμο σου, Κύριε», και «θα αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου με όλη την καρδιά σου και με όλη την ψυχή σου». Πώς, λοιπόν, θα μπορέσει να αγαπήσει τον Θεό η ψυχή, αν δεν έχει ουσιωδώς μέσα της τη θελητική και επιθυμητική και αγαπητική και ερωτική δύναμη, φυσική και αγαθή; Αυτήν έχοντας ο Ιγνάτιος έλεγε ότι «ο δικός μου έρως έχει σταυρωθεί». Εφόσον, λοιπόν, αυτοί δεν έχουν έρωτα Θεού και αγάπη Θεού και πόθο και επιθυμία Θεού και θελητική όρεξη προς τον Θεό, αλλά έχουν το διαβολικό θέλημα και πράττουν τα θελήματα της σαρκός τους, αρνούνται, θεωρώντας το πονηρό, να ομολογήσουν εν Χριστώ το θεόδοτο και θεόκτιστο και θεόμοιο στοιχείο της νοερής και θεοχάρακτης ψυχής μας, καθώς και τη ζωοποιό και συστατική της θεήπνευστη ενέργεια· χωρίς αυτά η νοερά ψυχή μας, δοσμένη από τον Θεό και προερχόμενη από το θείο εμφύσημα, δεν μπορεί ούτε να θελήσει ούτε να ενεργήσει κάτι από τις θείες εντολές.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κεφάλαιο
{Τοῦ αὐτοῦ ἀκολούθως λόγος γʹ.}
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός. Αἱ λογικαὶ ἔλαφοι, διαλειπούσης αὐτὰς διὰ τὰς ἀνομίας τῆς νοητῆς πηγῆς, ἀπεκλαίοντο νυκτὸς καὶ μεθ᾽ ἡμέραν τὴν ἀπώλειαν ἑαυτῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όπως επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου εσένα, Θεέ μου. Τα λογικά ελάφια, επειδή τα εγκατέλειψε η νοητή πηγή εξαιτίας των ανομιών τους, θρηνούσαν νύχτα και μέρα για τη δική τους απώλεια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Βαρσανούφιος ὁ Μέγας Ζητήματα καὶ ἀποκρίσεις
Ἀμήν. Ἀπόκρισις τοῦ αὐτοῦ μεγάλου Γέροντος πρὸς τὸν αὐτόν, παραψυχὴν ἔχουσα καὶ ἀνακαλουμένη αὐτὸν εἰς πνευματικὴν εὐφροσύνην ἐκ τῆς διαφόρως συμβάσης αὐτῷ ἀθυμίας· Γράψον τῷ ἀδελφῷ Ἰωάννῃ προσηγορίαν πνευματικὴν εὐφραίνουσαν τὴν αὐτοῦ καρδίαν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν καὶ εἰπὲ αὐτῷ· Ἐπειδὴ «καθὼς ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων», οὕτως ἐπιποθεῖς ἡμᾶς ἀλλ’ οὐχ ὡς ἡμεῖς σε, οὕτω μὴ στέγων, καθὼς εἶπεν ὁ θειότατος Ἀπόστολος Παῦλος, ἔγραψα τῇ ὑμετέρᾳ ἀγάπῃ ταῦτα τὰ παρ’ ἐμοῦ εἰρημένα, μᾶλλον δὲ παρὰ τοῦ Θεοῦ· Καρποφορήσει ἡ ἄμπελός σου σταφυλὴν πατουμένην, καὶ ποιοῦσαν οἶνον πνευματικόν, εὐφραίνοντα ψυχὴν τεθλιμμένην καὶ εὐφορήσει ἡ χώρα σου καλὸν σπέρμα, ὡς τὸ σπαρὲν εἰς τὴν καλὴν γῆν, καὶ ποιῆσαν ἓν ἑκατόν, ἓν ἑξήκοντα, ἓν τριάκοντα. Καὶ θερμανθῇ τὸ πνευματικὸν πῦρ ἐν τῇ καρδίᾳ σου διὰ παντός, ὃ εἶπεν ὁ Δεσπότης ἡμῶν Χριστός· «Πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν.» Καὶ βραβευθῇ ἡ τοῦ Κυρίου εἰρήνη ἐν τῇ σῇ καρδίᾳ, κατὰ τὸν ἀποστολικὸν λόγον, καὶ ὑψωθῇ σου ὁ φοῖνιξ ἐν τοῖς αὐτοῦ λευκάδοις, κατὰ τὸν Δαβὶδ λέγοντα· «Δίκαιος ὡς φοῖνιξ ἀνθήσει.» Καὶ καθαρισθῇς ἀπὸ τῆς ὀργῆς καὶ τοῦ θυμοῦ τῶν δεινῶν παθῶν ὡς οἱ τέλειοι ἅγιοι, παρ’ οἷς οὐδ’ ὅλως φαίνεται ἡ τούτων οὐδὲ πρὸς ῥοπήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αμήν. Απόκριση του ίδιου μεγάλου Γέροντα προς τον ίδιο, η οποία προσφέρει παρηγοριά και τον επαναφέρει σε πνευματική ευφροσύνη από την ποικιλόμορφη αθυμία που του συνέβη: Γράψε στον αδελφό Ιωάννη πνευματικό χαιρετισμό που να ευφραίνει την καρδιά του εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών και πες του: Επειδή «όπως επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων», έτσι μας επιποθείς και εσύ, αλλά όχι όσο εμείς εσένα, έτσι μην αντέχοντας, όπως είπε ο θειότατος Απόστολος Παύλος, έγραψα στην αγάπη σας αυτά τα λόγια από εμένα, ή μάλλον από τον Θεό: Θα καρποφορήσει το αμπέλι σου σταφύλι που θα πατηθεί και θα παραγάγει πνευματικό οίνο, ο οποίος θα ευφραίνει την τεθλιμμένη ψυχή, και το χωράφι σου θα φέρει πλούσια σοδειά από καλό σπόρο, όπως εκείνος που σπάρθηκε στην καλή γη και απέδωσε το ένα εκατό, το άλλο εξήντα και το άλλο τριάντα. Και είθε να θερμαίνεται παντοτινά στην καρδιά σου το πνευματικό πυρ, για το οποίο μίλησε ο Δεσπότης μας Χριστός: «Πυρ ήλθα να βάλω επί της γης». Και ας πρυτανεύσει η ειρήνη του Κυρίου στην καρδιά σου, κατά τον αποστολικό λόγο, και ας υψωθεί ο φοίνικάς σου με τους λευκούς βλαστούς του, κατά τον Δαβίδ που λέει: «Ο δίκαιος θα ανθίσει σαν τον φοίνικα». Και είθε να καθαριστείς από την οργή και τον θυμό των δεινών παθών όπως οι τέλειοι άγιοι, στους οποίους δεν διακρίνεται απολύτως καμία από αυτές τις αδυναμίες, ούτε καν ως παραμικρή ροπή.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ἀσκητικὸν μέγα ἢ Ὅροι κατὰ πλάτος καὶ κατὰ σύντομον
ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΡΝΖʹ. Ποταπῇ διαθέσει ὀφείλει τις δουλεύειν τῷ Θεῷ, καὶ ὅλως ἡ διάθεσις αὕτη τί ἐστιν. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Διάθεσιν ἀγαθὴν ἡγοῦμαι εἶναι ἐπιθυμίαν τῆς πρὸς Θεὸν εὐαρεστήσεως σφοδρὰν, καὶ ἀκόρεστον, καὶ πεπηγυῖαν, καὶ ἀμετάθετον. Κατορθοῦται δὲ αὕτη ἐν θεωρίᾳ συνετῇ καὶ διηνεκεῖ τῆς μεγαλειότητος τῶν δοξῶν τοῦ Θεοῦ, λογισμοῖς τε εὐγνώμοσι καὶ ἀδιαλείπτῳ μνήμῃ τῶν ὑπαρξάντων ἡμῖν παρὰ Θεοῦ ἀγαθῶν. Ἀφ᾽ ὧν ἐγγίνεται τῇ ψυχῇ τό· Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου, κατὰ τὸν εἰπόντα· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ερώτηση ΡΝΖ΄. Με ποια διάθεση οφείλει κανείς να υπηρετεί τον Θεό, και γενικά τι είναι αυτή η διάθεση; Απόκριση. Αγαθή διάθεση θεωρώ ότι είναι η σφοδρή, ακόρεστη, σταθερή και αμετάθετη επιθυμία της ευαρέστησης προς τον Θεό. Αυτή κατορθώνεται με τη συνετή και αδιάκοπη θεωρία του μεγαλείου της δόξας του Θεού, με ευγνώμονες λογισμούς και με την αδιάλειπτη μνήμη των αγαθών που μας έχουν δοθεί από τον Θεό. Από αυτά γεννάται στην ψυχή το: «Να αγαπήσεις Κύριον τον Θεό σου με όλη την καρδιά σου, και με όλη την ισχύ σου, και με όλη τη διάνοιά σου», σύμφωνα με εκείνον που είπε: «Όπως αποζητά το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι αποζητά η ψυχή μου εσένα, Θεέ».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἐπεὶ τοίνυν ἡ ἔλαφος τοιαύτης ἔτυχε τῆς κατασκευῆς ὡς κρείττων εἶναι τῆς ἐκ τῶν ἑρπετῶν βλάβης, ἀλλὰ καὶ καθαρτήριον αὐτῇ ἐστιν, ὥς φασιν οἱ τὰ τοιαῦτα τετηρηκότες, τὸ τῆς ἐχίδνης βρῶμα, πάντα δὲ τὰ ἰοβόλα πρὸς τὴν τῶν πονηρῶν καὶ ἀντικειμένων δυνάμεων εἰκόνα λαμβάνεται (τοῦ Κυρίου λέγοντος· Δέδωκα ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν πατεῖν ἐπάνω ὄφεων, καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ· καὶ τοῦ ψαλμοῦ πάλιν ἐπαγγελλομένου τῷ προφήτῃ, ὅτι Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπιβήσῃ)· ἀνάγκη, ὅταν ἐλάφου ὄνομα ἀκούωμεν ἐν τῇ Γραφῇ, πρὸς τὴν βελτίονα εἰκόνα τὸν λόγον ἕλκειν. Ὄρη γὰρ τὰ ὑψηλὰ ταῖς ἐλάφοις· καὶ, Ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή, λοιπόν, το ελάφι έτυχε τέτοιας φυσικής κατασκευής ώστε να υπερισχύει της βλάβης από τα ερπετά, αλλά επιπλέον η βρώση της οχιάς αποτελεί γι' αυτό μέσο καθαρμού, όπως βεβαιώνουν όσοι έχουν παρατηρήσει τέτοια φαινόμενα, και επειδή όλα τα ιοβόλα λαμβάνονται ως εικόνα των πονηρών και αντικειμένων δυνάμεων (καθώς ο Κύριος λέει: «Σας έδωσα την εξουσία να πατάτε επάνω σε όφεις και σκορπιούς, και επάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού»· και ο Ψαλμός πάλι υπόσχεται στον προφήτη ότι: «Επάνω σε ασπίδα και βασιλίσκο θα πατήσεις»)· είναι ανάγκη, όταν ακούμε το όνομα του ελαφιού στην Αγία Γραφή, να ανάγουμε το νόημα στην ανώτερη εικόνα. Διότι, «Τα υψηλά όρη είναι για τα ελάφια»· και, «Επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Κεφάλαια ἑκατόν. Περὶ ταπεινοφροσύνης
Ἔλπισον ἐπὶ τὸν Θεόν, ὅτι ἐξομολογήσομαι αὐτῷ, σωτήριον τοῦ προσώπου μου, ὁ Θεός μου. Καὶ εἰπόν, τί ὀλιγωρεῖς, ψυχή μου; Μὴ γὰρ διαπαντὸς δεῖ κατοικεῖν ἡμᾶς ἐν τῷ βίῳ τούτῳ; Ἄκουε τοῦ λέγοντος, πάροικος ἐγώ εἰμι ἐν τῇ γῇ καὶ παρεπίδημος, καθὼς πάντες οἱ πατέρες μου. Ἐννόησον τοὺς προενοικήσαντας ἐν τῷ μοναστηρίῳ, ἔνθα νῦν σὺ παροικεῖς, καὶ γνῶθι καὶ ἴδε, ὅτι καθάπερ κἀκεῖνοι παρῆλθον ἐκ τοῦ αἰῶνος τούτου, οὕτως καὶ ἡμᾶς, ὅταν Θεὸς βουλήσῃ, δεῖ παροικήσαντας ἀπιέναι. Ἡ δὲ τῶν δικαίων ζωὴ μετὰ τὴν τελευτὴν ὑπάρχει. Ὅθεν καὶ ὁ Προφήτης λέγει ἐπιποθῶν τὴν μέλλουσαν ζωήν· ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ ὁ Θεός. Πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ; Ὡς γὰρ δεσμωτήριον ἡγοῦντο οἱ Ἅγιοι τὸν παρόντα βίον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έλπισε στον Θεό, διότι θα τον δοξολογήσω· αυτός είναι η σωτηρία του προσώπου μου και ο Θεός μου. Και πες: γιατί ολιγωρείς, ψυχή μου; Μήπως πρέπει να κατοικούμε για πάντα σε αυτόν τον βίο; Άκουσε αυτόν που λέει: πάροικος είμαι εγώ στη γη και παρεπίδημος, όπως όλοι οι πατέρες μου. Αναλογίσου αυτούς που κατοίκησαν προηγουμένως στο μοναστήρι, όπου εσύ τώρα παροικείς, και μάθε και δες ότι, όπως ακριβώς εκείνοι απήλθαν από αυτόν τον κόσμο, έτσι και εμείς, όταν το θελήσει ο Θεός, αφού περάσουμε ως πάροικοι, πρέπει να αναχωρήσουμε. Η δε ζωή των δικαίων υφίσταται μετά την τελευτή. Γι' αυτό και ο Προφήτης λέει, επιποθώντας τη μέλλουσα ζωή: όπως ακριβώς επιποθεί η έλαφος τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί και η ψυχή μου προς εσένα, Θεέ. Πότε θα έλθω και θα εμφανιστώ ενώπιον του προσώπου του Θεού; Διότι οι Άγιοι θεωρούσαν τον παρόντα βίο ως δεσμωτήριο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Λόγος εἰς τὴν ἀνάστασιν, εἰς τὰ ἐγκαίνια καὶ εἰς τὸν ἅγιον τάφον
Τίνες οἱ διψῶντες; Ὑμεῖς· οἱ καὶ διὰ τὴν δίψαν τοσαύτην ὁδὸν ἀνύσαντες. Κατὰ γὰρ τὸν Δαυΐδ, εἴποιεν ἂν περὶ τῶν ἁγίων τόπων ἕκαστον ὑμῶν· ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός. Ὅθεν καὶ εὑρόντες τὰς πηγὰς ἐπὶ τῆσδε τῆς πόλεως, περιμένετε τὸν ἐκ τῶν μυστικῶν φρεάτων τὴν ἄντλησιν ὑμῖν ποιησόμενον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ποιοι είναι αυτοί που διψούν; Εσείς· οι οποίοι εξαιτίας της δίψας διανύσατε τόσο μεγάλο δρόμο. Διότι, σύμφωνα με τον Δαβίδ, ο καθένας από εσάς θα μπορούσε να πει για τους αγίους τόπους: «Όπως το ελάφι επιθυμεί διακαώς τις πηγές των υδάτων, έτσι επιθυμεί διακαώς και η ψυχή μου εσένα, Θεέ μου». Γι' αυτό, εφόσον βρήκατε τις πηγές σε τούτη την πόλη, περιμένετε εκείνον που θα κάνει για εσάς την άντληση από τα μυστικά φρέατα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Πανοπλία πρὸς μοναχούς
Βλέπε οὖν, μοναχέ, μὴ ἀμελήσῃς τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος, ὃ ἐδόθη σοι τῇ δωρεᾷ τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ φρόντισον καὶ ἐκζήτησον ὑπὲρ τὸ χρυσίον καὶ τοπάζιον τὸ πῶς εὐαρεστῆσαι Θεῷ, ἵνα τύχῃς τοῦ μακαρισμοῦ τῶν Ἁγίων. Γέγραπται γάρ· μακάριοι οἱ ἐξερευνῶντες τὰ μαρτύρια αὐτοῦ· ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐκζητήσουσιν αὐτόν. Βλέπε μή σε περικόψῃ ὁ Ἐχθρός, ὅταν βούλῃ ἀναγνῶναι, ἐπιφέρων σοι τὴν ἀκηδίαν, καὶ βάλλων σε εἰς περισπασμούς, καὶ λέγων σοι· ποίησον πρῶτον τόδε πρᾶγμα, ὅσον ὀλίγον ἐστί, καὶ οὕτως ἀμερίμνως ἀναγινώσκεις· καὶ ὁτὲ μὲν ὑποβάλλει προθυμίαν εἰς τὸ ἐργόχειρον· ταῦτα γὰρ πάντα ἐπάγει, ἵνα σε ἀπασχολήσῃ καὶ ἐμποδίσῃ σε τοῦ ἀναγνῶναι καὶ ὠφεληθῆναι. Ὅταν γὰρ ἴδῃ ἀδελφὸν ἐπιπόνως ἀναγινώσκοντα καὶ ὠφελούμενον, ταύταις ταῖς ἀφορμαῖς καὶ ἄλλαις πολλαῖς παρατάσσεται αὐτῷ, μόνον τὸ ἐμποδίζειν αὐτὸν ζητῶν. Σὺ οὖν μὴ πεισθῇς αὐτῷ, ἀλλ᾽ ἔσο ὡσεὶ ἔλαφος διψῶν 〈καὶ〉 ἐπιποθῶν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, τουτέστιν ἐπὶ τὰς θείας Γραφάς, ὅπως πίῃς ἐξ αὐτῶν καὶ καταψύξωσί σου τὴν γλῶτταν διψῶσαν, τὴν φλέγουσάν σε διὰ τῶν παθῶν. Σύμπινε δὲ τὴν ἐξ αὐτῶν γινομένην ὠφέλειαν. Οἷόν τι λέγω· ἵνα, ὅταν ὁ Κύριος δωρῆταί σοι τοῦ ἐπιγνῶναι ἐξ αὐτῶν λόγον καὶ ὠφελήσῃ σε, ἵνα μή σε παρέλθῃ, ἀλλ᾽ ἵνα μελετήσῃς αὐτὸν ἐν τῇ διανοίᾳ σου, καὶ ἐγγράψῃς αὐτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πρόσεχε λοιπόν, μοναχέ, μην αμελήσεις το χάρισμα που υπάρχει μέσα σου, το οποίο σου δόθηκε ως δωρεά του Χριστού, αλλά φρόντισε και αναζήτησε περισσότερο από τον χρυσό και το τοπάζι το πώς να ευαρεστήσεις τον Θεό, για να επιτύχεις τον μακαρισμό των Αγίων. Διότι είναι γραμμένο: μακάριοι όσοι εξερευνούν τις μαρτυρίες του· με όλη τους την καρδιά θα τον αναζητήσουν. Πρόσεχε μήπως σε ανακόψει ο Εχθρός, όταν θέλεις να διαβάσεις, φέρνοντάς σου την ακηδία και ρίχνοντάς σε σε περισπασμούς, λέγοντάς σου: κάνε πρώτα αυτό το πράγμα, εφόσον είναι μικρό, και έπειτα διαβάζεις αμέριμνα· και άλλοτε σου υποβάλλει προθυμία για το εργόχειρο. Διότι όλα αυτά τα προκαλεί για να σε απασχολήσει και να σε εμποδίσει από το να διαβάσεις και να ωφεληθείς. Επειδή, όταν δει έναν αδελφό να διαβάζει με επιμονή και να ωφελείται, με αυτές τις αφορμές και με πολλές άλλες παρατάσσεται εναντίον του, επιδιώκοντας μόνο να τον εμποδίσει. Εσύ λοιπόν μην πειστείς από αυτόν, αλλά να είσαι σαν το ελάφι που διψά και επιθυμεί διακαώς να έρθει στις πηγές των υδάτων, δηλαδή στις θείες Γραφές, για να πιεις από αυτές και να δροσίσουν τη διψασμένη σου γλώσσα, που σε φλέγει εξαιτίας των παθών. Και να πίνεις μαζί και την ωφέλεια που προέρχεται από αυτές. Δηλαδή τι εννοώ· όταν ο Κύριος σου δωρίζει την επίγνωση κάποιου λόγου μέσα από αυτές και σε ωφελεί, να μην τον αφήσεις να σε προσπεράσει, αλλά να τον μελετήσεις στη διάνοιά σου, και να τον εγγράψεις στην καρδιά σου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Περὶ τοῦ μὴ προσέχειν τοῖς παροῦσι καὶ περὶ τοῦ μὴ ἀπατᾶσθαι ταῖς ἡδοναῖς τοῦ βίου, καὶ εἰς τὸν οβ΄ ψαλμόν
Τί δέ ἐστι· καὶ ἐν τῇ βουλῇ σου ὡδήγησάς με; Ὃ λέγει, νομίζω, τοιοῦτόν ἐστι· ἀπεκδυσάμενος, φησί, τὸ τῆς σαρκὸς θέλημα, καὶ πρὸς ὑποδοχὴν καὶ τήρησιν τῶν ἐντολῶν σου ἐμαυτὸν παραστησάμενος, ἐν τῇ βουλῇ σου ὡδήγησάς με, οὐ γὰρ ἵστουν τὸ ἐμαυτοῦ θέλημα. Ὅθεν ὡς πατὴρ ἀγαθός, υἱὸν ἔχων ἀγαπητόν, ἐκράτησας τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς μου, καὶ ἐν τῇ βουλῇ σου ὡδήγησάς με, διὸ καὶ μετὰ δόξης προσελάβου με. Τί γάρ μοι ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ παρὰ σοῦ τί ἠθέλησα ἐπὶ τῆς γῆς; Ἐξέλιπεν ἡ καρδία μου καὶ ἡ σάρξ μου, ὁ Θεὸς τῆς καρδίας μου. Τί ἐπιζητῶν; Τὰς ἄνω διατριβάς. Ὃν τρόπον γὰρ ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός. Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρόν, τὸν ζῶντα· πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ; Καὶ ἡ μερίς μου ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τι σημαίνει άραγε το: «και με τη βουλή σου με οδήγησες»; Αυτό που λέει, νομίζω, είναι το εξής: αφού απεκδύθηκα, λέει, το θέλημα της σάρκας, και παρέδωσα τον εαυτό μου έτοιμο για την αποδοχή και την τήρηση των εντολών σου, με οδήγησες με τη δική σου βουλή, διότι δεν επέμενα στο δικό μου θέλημα. Γι' αυτό, ως αγαθός πατέρας που έχει αγαπητό υιό, κράτησες το δεξί μου χέρι, και με οδήγησες με τη βουλή σου, διό και με προσέλαβες με δόξα. Διότι τι υπάρχει για εμένα στον ουρανό, και τι (άλλο) ζήτησα από εσένα πάνω στη γη; Έλιωσε η καρδιά μου και η σάρκα μου, Θεέ της καρδιάς μου. Τι επιζητώντας; Τη διαμονή στα άνω. Διότι, όπως ακριβώς το ελάφι ποθεί τις πηγές των υδάτων, έτσι ποθεί και η ψυχή μου εσένα, Θεέ. Δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό τον ισχυρό, τον ζωντανό· πότε θα έρθω και θα αντικρίσω το πρόσωπο του Θεού; Και το μερίδιό μου είναι ο Θεός εις τον αιώνα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
Ἄγε τοίνυν, οἱ Χριστοῦ παῖδες υἱοί τε τῆς ἁγίας θεοῦ ἐκκλησίας, οἱ τόδε τὸ σύνταγμα τῶν ὀγδοήκοντα αἱρέσεων ἢ μέρος αὐτῶν διερχόμενοι καὶ σὺν ἐμοὶ τὸν τοιοῦτον ὄγκον τῶν προειρημένων μοχθηρῶν διδασκαλιῶν διανηξάμενοι, διαπεζεύσαντές τε τὴν τοσαύτην ἔρημον, φοβεράν τε καὶ ἐν δίψει κατατεταγμένην, ἐπικαλεσώμεθα τὸν τῶν ὅλων κύριον, πάλαι μὲν ἐν ἐπιθυμίᾳ τούτου ὄντες καὶ καθ᾽ ἕκαστον τόπον τῶν αἱρέσεων τούτων, ὥσπερ ἐν Μερρᾷ τόπῳ καὶ ἐν δίψει τῆς φοβερᾶς ἀβάτου ἐρήμου, ἀεὶ συναντῶντες τοῖς σκολιοῖς αὐτῶν λόγοις, ἐπιφωνήσωμεν καὶ αὐτοί «ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ θεός», καὶ πάλιν «πότε ἔλθω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ θεοῦ;»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εμπρός λοιπόν, παιδιά του Χριστού και υιοί της αγίας Εκκλησίας του Θεού, εσείς που μελετάτε αυτήν τη συλλογή των ογδόντα αιρέσεων ή μέρος αυτής, και που μαζί μου διασχίσατε κολυμπώντας έναν τόσο μεγάλο όγκο από τις προαναφερθείσες μοχθηρές διδασκαλίες, και διαβήκατε πεζή μια τόσο μεγάλη έρημο, φοβερή και κυριευμένη από δίψα, ας επικαλεστούμε τον Κύριο των όλων. Και αφού από καιρό επιθυμούμε κάτι τέτοιο, και σε κάθε σημείο αυτών των αιρέσεων —όπως ακριβώς στην περιοχή της Μερράς και μέσα στη δίψα της φοβερής και αδιάβατης ερήμου— συναντούσαμε διαρκώς τους διεστραμμένους τους λόγους, ας αναφωνήσουμε και εμείς: «Όπως επιποθεί η έλαφος τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου προς εσένα, Θεέ μου», και πάλι: «Πότε θα έλθω και θα εμφανιστώ ενώπιον του προσώπου του Θεού;»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν
τούτων οὖν ἕνεκα πάντων τὰς 〈φάραγγας〉 αὐτῶν, δηλαδὴ τὰς ψυχὰς αὐτῶν, κάτω που ἐν κοιλώμασι καὶ ἐν 〈φάραγξι〉 τυγχανούσας 〈στραφήσεσθαί〉 φησιν 〈εἰς πίσσαν〉 καὶ 〈εἰς θεῖον〉 καὶ τὴν 〈γῆν〉 αὐτῶν 〈εἰς πίσσαν καιομένην ἡμέρας καὶ νυκτός, καὶ οὐ σβεσθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον〉· ἄσβεστον γὰρ ἔσεσθαι αὐτῶν τὴν αἰωνίαν κόλασιν καὶ τοῦ πυρὸς αὐτῶν τὸν 〈κάπνον ἀναβήσεσθαι ἄνω〉, ⌜τὸ δὲ 〈θεῖον〉 τῆς ἐν βάθει τιμωρίας αὐτῶν τοῖς 〈ἄνω〉 παρέχον ὁρᾶν διὰ τὴν ὑποκειμένην αὐτοῖς κακίαν, 〈πίσσῃ〉 διὰ τὸ σκοτῶδες καὶ μέλαν παραβαλλομένην.⌝ τοσούτων δὲ κακῶν ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς Σιὼν κατὰ ‹τὸν ἐνιαυτὸν τῆς ἀνταποδόσεως› αὐτῆς γενησομένων, ἴδωμεν ὁποῖα ἑξῆς προσελεύσεσθαί φησι λέγων· 〈ἐκεῖ συνήντησαν ἔλαφοι καὶ ἴδον τὰ πρόσωπα ἀλλήλων. ⌜ἐλάφους〉 δὲ ‹καθαρὸν› ζῷον οἶδεν ἡ θεία γραφὴ καὶ πολλὰ χρηστὰ περὶ 〈ἐλάφων〉 διδάσκει, ὡς ὅταν λέγῃ· «ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ 〈ἔλαφος〉 ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ θεός», καὶ πάλιν· «φωνὴ κυρίου καταρτιζομένη 〈ἐλάφους〉», καὶ αὖθις· «〈ἔλαφος〉 φιλίας καὶ πῶλος χαρίτων ὁμιλείτω σοι», καὶ ἐν τῷ Ἰώβ· «ἐφύλαξας καὶ μῆνας 〈ἐλάφων〉, ὠδῖνας αὐτῶν ἐξαποστελεῖς».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εξαιτίας λοιπόν όλων αυτών, αναφέρει ότι οι φάραγγές τους, δηλαδή οι ψυχές τους, επειδή βρίσκονται κάπου κάτω σε κοιλώματα και σε φάραγγες, θα μεταβληθούν σε πίσσα και σε θειάφι και η γη τους σε πίσσα που θα καίγεται ημέρα και νύχτα, και δεν θα σβήσει στον αιώνα. Διότι η αιώνια κόλασή τους θα είναι άσβεστη και ο καπνός της φωτιάς τους θα ανεβαίνει προς τα άνω, ενώ το θειάφι της εν τω βάθει τιμωρίας τους θα δίνει τη δυνατότητα σε όσους βρίσκονται άνω να βλέπουν, εξαιτίας της κακίας που τους υποτάσσει, η οποία παρομοιάζεται με την πίσσα λόγω του σκοτεινού και μαύρου της χρώματος. Ενώ δε πρόκειται να συμβούν τόσα πολλά δεινά στην έρημο της Σιών κατά τον ενιαυτό της ανταποδόσεώς της, ας δούμε ποια λέει στη συνέχεια ότι θα προσέλθουν, λέγοντας: «Εκεί συναντήθηκαν ελάφια και είδαν το ένα το πρόσωπο του άλλου». Τα δε ελάφια η Θεία Γραφή τα γνωρίζει ως καθαρό ζώο και διδάσκει πολλά καλά πράγματα περί των ελαφιών, όπως όταν λέει: «Όπως επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου εσένα, Θεέ μου», και πάλι: «Φωνή Κυρίου που καταρτίζει ελάφια», και ξανά: «Ελάφι φιλίας και πώλος χαρίτων ας συναναστρέφεται μαζί σου», και στον Ιώβ: «Φύλαξες και τους μήνες των ελαφιών, τις ωδίνες τους θα εξαποστείλεις».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἀπέδου τὸν λαόν σου ἄνευ τιμῆς· καὶ ἔθου ἡμᾶς ὄνειδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν. Οὐ γὰρ ἐπὶ τοῦ Δαυῒδ ταῦτα ἡ ἱστορία γεγενῆσθαι περιέχει· διὰ τοῦτο προγέγραπται εἰς τὸ τέλος. Καὶ ἐπὶ θεϊκῆς δὴ συνέσεως τῷ μέλλοντι ταῦτα νοεῖν ἀναγκαίως εἴρηται, εἰς σύνεσιν. Ἀντὶ δὲ τοῦ, τοῖς υἱοῖς Κορὲ, συμφώνως ὁ Ἀκύλας καὶ ὁ Σύμμαχος, τῶν υἱῶν Κορὲ, ἡρμήνευσαν, διδάσκοντες αὐτῶν εἶναι τὰς προφητείας· οἳ διψῇν ὡμολόγουν αὐτὸν τὸν Θεὸν, πόθον τε καὶ ἵμερον, καὶ ἐπιθυμίαν ἔχειν τῆς παρ᾽ αὐτῷ πηγῆς, περὶ ἧς εἴρηται· Ὅτι παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς, ἐν τῷ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς. Διὸ ἔλεγον· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός. Κερασφόρον ζῶον ἡ ἔλαφος· ἀλλὰ καὶ καθαρὸν κατὰ τὸν νόμον, ἤδη δὲ καὶ ὀφιοκτόνον, καὶ πάντων ἑρπετῶν ἀναιρετικὸν, ἀλλὰ καὶ τῶν τὰς ἐρήμους μεταδιωκόντων. Τοιοῦτος δὲ ἦν ὁ προφητικὸς χορὸς, φιλέρημος καὶ ἀνακεχωρηκώς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πούλησες τον λαό σου χωρίς τίμημα· και μας κατέστησες όνειδος στους γείτονές μας. Διότι η ιστορία δεν αναφέρει ότι αυτά συνέβησαν την εποχή του Δαβίδ· γι' αυτό έχει προγραφεί στον τίτλο «εἰς τὸ τέλος». Και προκειμένου να κατανοηθούν αυτά στο μέλλον με θεϊκή σύνεση, έχει λεχθεί αναγκαστικά «εἰς σύνεσιν». Αντί δε του «τοῖς υἱοῖς Κορὲ», ο Ακύλας και ο Σύμμαχος μετέφρασαν ομόφωνα «τῶν υἱῶν Κορὲ», διδάσκοντας ότι οι προφητείες ανήκουν σε αυτούς· οι οποίοι ομολογούσαν ότι διψούν για τον ίδιο τον Θεό, και ότι έχουν πόθο, λαχτάρα και επιθυμία για την πηγή που βρίσκεται κοντά Του, για την οποία έχει λεχθεί: «Ότι κοντά σου υπάρχει πηγή ζωής, μέσα στο φως σου θα δούμε φως». Γι' αυτό έλεγαν: «Όπως επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου εσένα, Θεέ μου». Το ελάφι είναι ζώο κερασφόρο· αλλά και καθαρό σύμφωνα με τον νόμο, καθώς επίσης οφιοκτόνο και εξολοθρευτικό όλων των ερπετών, αλλά και από εκείνα που περιτρέχουν τις ερήμους. Τέτοιος ήταν και ο προφητικός χορός, φιλέρημος και αποτραβηγμένος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Αὗται τοίνυν αἱ ἔλαφοι, τῆς πηγῆς διαλειπούσης αὐτὰς διὰ τὰς ἀνομίας τοῦ λαοῦ, καὶ ἀποστραφέντος τοῦ Θεοῦ, καθ᾽ ἑαυτὰς ἀπεκλαίοντο, καὶ τοῖς ἑαυτῶν δάκρυσιν ἐχρῶντο τροφῇ, νυκτὸς καὶ ἡμέρας τὴν ἀπώλειαν τοῦ λαοῦ ἀποθρηνοῦσαι· ὡμολόγουν τε διψῇν οὐ τοῖς σώμασι καὶ ταῖς σαρξὶ τὰς τούτῳ φίλας ἡδονὰς, ἀλλ᾽ αὐτὴ ἡ ψυχὴ ποθεῖν καὶ ἱμείρεσθαι κατὰ τὸν Σύμμαχον τῆς πρὸς τὸν Θεὸν πορείας. Διὸ ἔλεγον· Οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός· καὶ πάλιν· Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν τὸν ζῶντα. Ζῇν γὰρ τὸν Κύριον κατὰ τὸ εἰρημένον, Ὁ μόνος ἔχων ἀθανασίαν· καὶ μόνον ζωὴν ἔχειν παρ᾽ ἑαυτῷ, κατὰ τό· Ὅτι παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς, ᾔδεσαν. Καὶ τοῦτό γε τὸ ζῶν ὕδωρ, ὕστερόν ποτε ἐπιστᾶσα κατὰ τὰς τῶν προφητῶν εὐχὰς ἡ πηγὴ, αὐτὸς ὁ Σωτὴρ παρέχειν ἀνθρώποις ἐδίδασκεν, ὧδέ πη λέγων· Ὃς ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ, γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ζῶντος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον. Καὶ πάλιν· Εἴ τις διψᾷ ἐρχέσθω πρὸς μὲ, καὶ πινέτω. Ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ, καθὼς εἶπεν ἡ Γραφὴ, ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος. Τούτου δὴ οὖν τοῦ πόματος ὁ προφητικὸς χορὸς διψῶν ἔλεγεν· Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν τὸν ζῶντα, καὶ, Πότε ἥξω, καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ; Ὁρῶντες γὰρ ἑαυτοὺς μακρὰν ὑπάρχοντας τῆς πρόσωπον πρὸς πρόσωπον θέας τοῦ Θεοῦ, ταῦτα ἔλεγον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτά λοιπόν τα ελάφια, επειδή η πηγή τα εγκατέλειψε εξαιτίας των ανομιών του λαού, και καθώς ο Θεός είχε αποστραφεί, θρηνούσαν από μόνα τους και χρησιμοποιούσαν ως τροφή τα ίδια τους τα δάκρυα, πενθώντας νύχτα και μέρα για την απώλεια του λαού. Και ομολογούσαν ότι δεν διψούσαν με τα σώματα και τις σάρκες για τις προσφιλείς σε αυτά ηδονές, αλλά ότι η ίδια η ψυχή ποθούσε και λαχταρούσε, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, την πορεία προς τον Θεό. Γι' αυτό έλεγαν: «Έτσι επιποθεί η ψυχή μου προς εσένα, Θεέ μου»· και πάλι: «Δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό τον ισχυρό, τον ζωντανό». Διότι γνώριζαν ότι ο Κύριος ζει, σύμφωνα με το ρηθέν, «Αυτός που μόνος έχει αθανασία»· και ότι μόνο Αυτός έχει ζωή στον εαυτό Του, σύμφωνα με το: «Διότι σε εσένα βρίσκεται η πηγή της ζωής». Και ακριβώς αυτό το ζωντανό νερό, όταν κάποτε αργότερα εμφανίστηκε η πηγή σύμφωνα με τις προσευχές των προφητών, ο ίδιος ο Σωτήρας δίδασκε ότι το παρέχει στους ανθρώπους, λέγοντας περίπου τα εξής: «Όποιος πιει από το νερό που εγώ θα του δώσω, θα γίνει μέσα του πηγή ζωντανού νερού που θα αναβλύζει για την αιώνια ζωή». Και πάλι: «Αν κάποιος διψά, ας έρθει σε μένα και ας πιει. Εκείνος που πιστεύει σε μένα, όπως είπε η Γραφή, ποτάμια ζωντανού νερού θα ρεύσουν από την κοιλιά του». Γι' αυτό λοιπόν το ποτό διψούσε ο προφητικός χορός και έλεγε: «Δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό τον ισχυρό, τον ζωντανό», και «Πότε θα έρθω και θα εμφανιστώ στο πρόσωπο του Θεού;». Διότι, επειδή έβλεπαν τους εαυτούς τους να βρίσκονται μακριά από την πρόσωπο με πρόσωπο θέαση του Θεού, έλεγαν αυτά τα λόγια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Διεπέτασα πρὸς σὲ τὰς χεῖράς μου· ἡ ψυχή μου ὡς γῆ ἄνυδρός σοι. Μνησθεὶς τῶν ἀρχαίων ἡμερῶν ἐκ τῆς μελέτης τῶν θείων ἀναγνωσμάτων, τὰς χεῖράς μου, καὶ τὰς διὰ μετανοίας πράξεις καθαράς σοι ἐπιδεικνὺς διεπέτασα, οὕτως διψῶν σου, ὁ Θεὸς, καὶ τῆς παρὰ σοῦ ἰάσεως, οὐ μόνον ὃν τρόπον ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄνυδρος καὶ ξηρὰ γῆ ὀρέγεται τοῦ ἐπ᾽ αὐτὴν κατιόντος ὑετοῦ. Εἰ δὲ καὶ ἔστιν ἡ ψυχή μου ὡς γῆ ἄνυδρος, ὡς πρὸς σὲ τὸν Θεὸν τοιαύτη ἐστίν· καθ᾽ ἑαυτὴν γὰρ καὶ ὡς ἐν ἀνθρώπων συγκρίσει γόνιμος καὶ τεθηλυῖα καρπῶν ἀγαθῶν ὑπάρχει· σοὶ δὲ ἄνυδρός ἐστιν οὕτως, ὡς οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιόν σου πᾶς ζῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Άπλωσα προς εσένα τα χέρια μου· η ψυχή μου είναι ενώπιόν σου σαν άνυδρη γη. Αναπολώντας τις αρχαίες ημέρες μέσα από τη μελέτη των θείων αναγνωσμάτων, άπλωσα τα χέρια μου επιδεικνύοντάς σου καθαρές τις πράξεις της μετανοίας, διψώντας τόσο πολύ για εσένα, Θεέ μου, και για τη θεραπεία που προέρχεται από εσένα, όχι μόνο όπως το ελάφι διψά για τις πηγές των υδάτων, αλλά και όπως η άνυδρη και ξηρή γη λαχταρά τη βροχή που κατέρχεται επάνω της. Κι αν βέβαια η ψυχή μου είναι σαν άνυδρη γη, είναι τέτοια σε αναφορά με εσένα τον Θεό· διότι από μόνη της και σε σύγκριση με τους ανθρώπους, είναι γόνιμη και θαλερή από αγαθούς καρπούς. Σε εσένα όμως είναι άνυδρη με την έννοια ότι δεν πρόκειται να δικαιωθεί ενώπιόν σου κανένας ζωντανός.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὰς ἐπιγραφὰς τῶν Ψαλμῶν
Ὁ δὲ γευσάμενος ἤδη τῆς ἀρετῆς καὶ τῇ καθ᾽ ἑαυτὸν πείρᾳ τοῦ ἀγαθοῦ τὴν φύσιν κατανοήσας, οὐκέτι τοιοῦτός ἐστιν, ὡς ἀνάγκῃ τινὶ καὶ νουθεσίᾳ τῆς πρὸς τὴν κακίαν προσπαθείας ἀφέλκεσθαι καὶ πρὸς τὴν ἀρετὴν βλέπειν, ἀλλ᾽ ὑπερδιψῇ τοῦ βελτίονος. τὸ γὰρ ἄσχετόν τε καὶ σφοδρὸν τῆς ἐπιθυμίας τῇ δίψῃ προσεικάζει ὁ λόγος, ἐπιζητήσας τὴν διψωδεστάτην ἐν τοῖς ζῴοις φύσιν, ὡς ἂν μάλιστα τὸ ἐπιτεταμένον τῆς ἐπιθυμίας διὰ τοῦ ὑπερβαλλόντως ἐν δίψῃ γινομένου ζῴου ἐπιδειχθείη. τοῦτο δὲ τὸ ζῷον ἔλαφον λέγει, ᾧ φύσις ἐστὶ τῇ ἐδωδῇ τῶν ἰοβόλων θηρίων πιαίνεσθαι. θερμοὶ δὲ καὶ διακαεῖς οἱ χυμοὶ τῶν θηρίων, ὧν ἐμφαγοῦσα ἡ ἔλαφος, ξηροτέρα γίνεται κατ᾽ ἀνάγκην φαρμακευθεῖσα τῷ τῶν θηρίων χυμῷ. καὶ διὰ τοῦτο σφοδρότερον ἐπιθυμεῖ τοῦ ὕδατος, ἵνα θεραπεύσῃ τὴν ἐκ τῆς τοιαύτης βρώσεως αὐτῇ ἐγγινομένην ξηρότητα. ὁ τοίνυν προτελεσθεὶς τὴν ἐν ἀρετῇ ζωὴν ἐν τῷ πρώτῳ μέρει τῆς ψαλμῳδίας καὶ τὸ γλυκὺ τοῦ ποθουμένου τῇ γεύσει γνωρίσας, δαπανήσας δὲ πᾶν ἑρπυστικὸν ἐπιθυμίας εἶδος ἐν ἑαυτῷ καὶ τοῖς τῆς σωφροσύνης ὀδοῦσι διαφαγὼν ἀντὶ θηρίων τὰ πάθη, διψῇ τῆς τοῦ θεοῦ μετουσίας πλέον ἢ καθ᾽ ὅσον ποθεῖ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων ἡ ἔλαφος. ἕπεται δὲ τῷ τῆς πηγῆς ἐπιτυχόντι μετὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν δίψαν τοσοῦτον σπᾶσαι τοῦ ὕδατος, ὅσον ἡ ἐπιθυμία κατ᾽ ἐξουσίαν ἐφέλκεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εκείνος δε που έχει ήδη γευθεί την αρετή και με την προσωπική του εμπειρία έχει κατανοήσει τη φύση του αγαθού, δεν είναι πλέον τέτοιος ώστε να απομακρύνεται από την εμπαθή προσκόλληση στην κακία και να στρέφει το βλέμμα του προς την αρετή εξαιτίας κάποιας ανάγκης και νουθεσίας, αλλά διψά υπερβολικά για το καλύτερο. Διότι ο λόγος παρομοιάζει το ακατάσχετο και σφοδρό της επιθυμίας με τη δίψα, αναζητώντας τη φύση που διψά περισσότερο από όλα τα ζώα, έτσι ώστε να καταδειχθεί με τον καλύτερο τρόπο η ένταση της επιθυμίας μέσω του ζώου που περιέρχεται σε κατάσταση υπερβολικής δίψας. Το ζώο δε αυτό το ονομάζει έλαφο, του οποίου η φύση είναι να παχαίνει τρώγοντας ιοβόλα θηρία. Οι χυμοί όμως των θηρίων αυτών είναι θερμοί και καυστικοί, και όταν η έλαφος τραφεί με αυτά, καθίσταται εξάπαντος πιο ξηρή, καθώς φαρμακώνεται από τους χυμούς τους. Και για τον λόγο αυτό επιθυμεί το νερό σφοδρότερα, προκειμένου να θεραπεύσει την ξηρότητα που δημιουργείται μέσα της από μια τέτοια τροφή. Εκείνος, λοιπόν, που έχει ήδη μυηθεί στη ζωή της αρετής κατά το πρώτο μέρος της ψαλμωδίας και έχει γνωρίσει με τη γεύση του τη γλυκύτητα του ποθούμενου, αφού κατανάλωσε μέσα του κάθε ερπετοειδές είδος επιθυμίας και αφού κατέφαγε τα πάθη αντί για τα θηρία με τα δόντια της σωφροσύνης, διψά για τη μέθεξη του Θεού περισσότερο από όσο ποθεί η έλαφος τις πηγές των υδάτων. Είναι δε επόμενο, ότι εκείνος που επιτυγχάνει να φτάσει στην πηγή μετά από υπερβολική δίψα, πίνει τόσο νερό, όσο ελεύθερα ελκύει η επιθυμία του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὰς ἐπιγραφὰς τῶν Ψαλμῶν
τυχὼν τοίνυν τοῦ τέλους τῆς νίκης καὶ γνοὺς ὅσον ἐστὶ μεταξὺ τούτου καὶ τοῦ πονηροῦ πατρὸς τὸ διάφορον, διαφαγών τε καὶ ἐξαναλώσας ἐν ἑαυτῷ πᾶν θηριῶδες καὶ ἰοβόλον νόημα κατὰ τὴν τῶν ἐλάφων φύσιν, αἷς ἀφανιστικὴ τῶν ἑρπετῶν συνουσίωται δύναμις, μιμεῖται καὶ τῇ δίψῃ τὴν ἔλαφον καὶ πρὸς τὰς θείας πηγάς, αὕτη δ᾽ ἂν εἴη ἡ θεία φύσις, διψητικῶς ἔχει, ἡ μία τε οὖσα καὶ ἐν τριάδι θεωρουμένη. Ὃν τρόπον γάρ, φησίν, ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ θεός. εἶτα παραμυθεῖται τὴν δίψαν συνεχομένην τῇ ἐπιθυμίᾳ καὶ σπεύδουσα τοῦ ποθουμένου τυχεῖν καὶ τὴν ἐν ὀλίγῳ τῆς τῶν ἀγαθῶν μετουσίας ἀναβολὴν ἐν συμφορᾷ ποιουμένη λέγει κατά τε τὸ μέσον καὶ ἐπὶ τέλει τῆς ψαλμῳδίας Ἵνα τί περίλυπος εἶ, ἡ ψυχή μου; καὶ Ἔλπισον ἐπὶ τὸν θεόν· ὡς ἀληθῶς ἡμῖν τὴν ἀγαθὴν ἀπόλαυσιν τῆς θείας ἐλπίδος ἐγγυωμένης. καὶ οὕτως ἐπὶ τὸ ἑξῆς πρόεισιν, ἐν ᾧ διὰ τοῦ θείου θυσιαστηρίου γίνεται νέος· καὶ κατὰ τὸν ἑξῆς πάλιν τοὺς ἐκ τοῦ Κορὲ τὸ γένος κατάγοντας νικητὰς ἀπεργάζεται· δεικνὺς ὅτι οὐκ ἀμβλύνεται τῇ δυσγενείᾳ τῶν πατέρων ἡ παρὰ τῷ θεῷ εὐδοκίμησις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αφού λοιπόν πέτυχε τον σκοπό της νίκης και αφού γνώρισε πόσο μεγάλη είναι η διαφορά μεταξύ αυτού και του πονηρού πατρός, καταναλώνοντας και εξαφανίζοντας μέσα του κάθε θηριώδη και ιοβόλο λογισμό, σύμφωνα με τη φύση των ελαφιών στα οποία είναι έμφυτη η δύναμη να αφανίζουν τα ερπετά, μιμείται το ελάφι και ως προς τη δίψα και διψά για τις θείες πηγές, οι οποίες ταυτίζονται με τη θεία φύση, η οποία είναι μεν μία, αλλά θεωρείται εν Τριάδι. Διότι λέει: «Όπως ακριβώς επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου προς εσένα, ω Θεέ». Έπειτα παρηγορεί τη δίψα η οποία κατέχεται από την επιθυμία και σπεύδει να επιτύχει το ποθούμενο, και η οποία θεωρεί ως συμφορά και την παραμικρή αναβολή της μετοχής στα αγαθά, λέγοντας τόσο στο μέσο όσο και στο τέλος της ψαλμωδίας: «Γιατί είσαι περίλυπη, ψυχή μου;» και «Έλπισε στον Θεό»· εφόσον η θεία ελπίδα μάς εγγυάται αληθινά την αγαθή απόλαυση. Και έτσι προχωρά στο επόμενο, όπου ανανεώνεται μέσω του θείου θυσιαστηρίου· και στη συνέχεια πάλι αναδεικνύει νικητές εκείνους που έλκουν την καταγωγή τους από τον Κορέ, αποδεικνύοντας ότι η ευδοκίμηση ενώπιον του Θεού δεν μειώνεται εξαιτίας της κακής καταγωγής των πατέρων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Πρὸς τοὺς βραδύνοντας εἰς τὸ βάπτισμα
Ἐχθρὰ πάντων αὐτὴ τῶν ἁγίων φωνὴ, ἐναντία τῶν ἀπ᾽ αἰῶνος ὁσίων. Ἐκεῖνοι γὰρ ἅπαντες τοὺς ὑπὲρ παῤῥησίας κινδύνους ἠγάπησαν, καὶ παρεῖχον τοῖς βουλομένοις τέμνειν καὶ φονεύειν ποικίλως τὸ σῶμα, καὶ πρὸς οὐδένα ὠδινόντων ἐμαλακίσθησαν ἆθλον, τοῦ αἵματος καὶ τῶν ἀνδραγαθημάτων, τὴν ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν προσδοκῶντες τιμήν. Δι᾽ ἐκείνων Ἀβραὰμ τὸν υἱὸν προσταχθεὶς ἔθυσε· καὶ Μωϋσῆς ἐνεμόχθει τοῖς δεινοῖς τῆς ἐρήμου· καὶ Ἠλίας τὸν ἔρημον ἔζη βίον καὶ ἀθεράπευτον· καὶ πάντες προφῆται διῆγον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι. Ὑπὲρ ἐκείνης εὐαγγελισταὶ τὰ ὑπὲρ τοῦ Εὐαγγελίου ἔπασχον στίγματα, καὶ μάρτυρες ταῖς κολάσεσι ταῖς παρὰ τῶν τυράννων ἐνηγωνίσαντο, καὶ πᾶς, εἴ τις ἀληθῶς λογικὸς καὶ εἰκὼν τοῦ Θεοῦ, καὶ συγγένειαν ἔχων πρὸς τὰ ὑψηλὰ καὶ οὐράνια, οὐδὲ εἶναι βούλεται οὐδὲ συνεγερθῆναι τοῖς ἀναβιωσομένοις ἀνθρώποις· εἰ μὴ μέλλοι ἐπαινεῖσθαι παρὰ τοῦ Θεοῦ ὡς ἀγαθὸς δοῦλος, καί τινων ἀξιοῦσθαι γερῶν. Ἐπὶ ταύτῃ τῇ προαιρέσει καὶ ὁ Δαβὶδ τῆς ἐλάφου τὴν δίψαν οἰκεῖον ὑπόδειγμα ποιεῖται τῆς ἑαυτοῦ πρὸς Θεὸν ἐπιθυμίας· καὶ ἰδεῖν εὔχεται τὸ πρόσωπον τοῦ Θεοῦ, ἵνα ταῖς νοηταῖς ἐνευφρανθῇ δεξιώσεσι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εχθρική προς όλους τους αγίους είναι αυτή η φωνή, αντίθετη προς τους απ' αιώνος οσίους. Διότι όλοι εκείνοι αγάπησαν τους κινδύνους υπέρ της παρρησίας, και παρέδιδαν το σώμα τους σε όσους ήθελαν να το κόψουν και να το θανατώσουν με ποικίλους τρόπους, και δεν λύγισαν μπροστά σε κανέναν οδυνηρό άθλο, προσδοκώντας την τιμή στη βασιλεία των ουρανών ως ανταμοιβή του αίματος και των ανδραγαθημάτων τους. Για χάρη αυτών ο Αβραάμ, όταν πήρε την προσταγή, θυσίασε τον υιό του· και ο Μωυσής μοχθούσε μέσα στα δεινά της ερήμου· και ο Ηλίας έζησε βίο ερημικό και στερημένο περιποιήσεων· και όλοι οι προφήτες έζησαν φορώντας προβιές και δέρματα κατσικιών, θλιβόμενοι και κακουχούμενοι. Υπέρ αυτής της τιμής οι ευαγγελιστές υπέφεραν τα στίγματα για χάρη του Ευαγγελίου, και οι μάρτυρες αγωνίστηκαν στα βασανιστήρια των τυράννων, και καθένας, αν είναι αληθινά λογικό ον και εικόνα του Θεού, και έχει συγγένεια με τα υψηλά και τα επουράνια, ούτε να υπάρχει θέλει ούτε να αναστηθεί μαζί με τους ανθρώπους που θα επανέλθουν στη ζωή, εάν δεν πρόκειται να επαινεθεί από τον Θεό ως αγαθός δούλος και να αξιωθεί κάποιων επάθλων. Με αυτήν την προαίρεση και ο Δαβίδ χρησιμοποιεί τη δίψα του ελαφιού ως οικείο παράδειγμα της δικής του επιθυμίας προς τον Θεό· και εύχεται να δει το πρόσωπο του Θεού, για να ευφρανθεί με τις νοητές δεξιώσεις.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος Σύντομος ἑρμηνεία
Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ Ἡ (ὁ) ἔλαφος θερμόν ἐστι ζῶον καὶ ἀεὶ σπεύδει πρὸς (ἐπὶ) τὰ ὕδατα· οὕτως, φησίν, ὁ κατὰ θεὸν ἄνθρωπος ὀφείλει μετὰ πόνου ψυχῆς, ὥσπερ διψῶν, σπεύδειν πρὸς τὸν θεόν. λέγει δὲ ὁ προφήτης τὸ βάπτισμα, εἰς ὃ ἐπιποθεῖν ὀφείλουσιν οἱ ἀμύητοι. οὕτως ἐπιποθεῖ Ἀνένδοτος γὰρ ὀφείλει εἶναι καὶ ἡ πρὸς τὸν θεὸν ἐπιθυμία τοῦ πιστοῦ ἀνθρώπου καὶ ἀκατάπαυστος. ἐδίψησεν Περὶ γὰρ τῶν τοιούτων μακαρίζει ὁ κύριος λέγων· μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην. οὕτω γὰρ καὶ ὁ Ἀδὰμ ἐδίψα, φλεγόμενος τῷ καύσωνι τῆς ἁμαρτίας καὶ περιέμενε τὴν παρουσίαν τοῦ θεοῦ (Χριστοῦ). πότε ἥξω Τουτέστιν ἥξει πρὸς μὲ ὁ θεὸς καὶ ὀφθήσομαι τῇ δόξῃ αὐτοῦ. ἐγενήθη Ἀντὶ γὰρ τῶν ἄρτων τῇ φορᾷ τῶν δακρύων ἐτρέφετο· οὔτε γὰρ ἡμέρας οὔτε νυκτὸς ἐπαύετο θρηνῶν, βαρυνόμενος (βαρούμενος) τῇ ἁμαρτίᾳ. ἐν τῷ λέγεσθαι Ὠνείδιζον γὰρ οἱ δαίμονες τὸν ἄνθρωπον καθ’ ἑκάστην λέγοντες· ποῦ ἐστιν, ὃν προσδοκεῖς (προσδοκεῖ) εἰς βοήθειαν, ὡς οἱ Ἰουδαῖοι κατὰ μίμησιν τῶν δαιμόνων ἔλεγον τῷ Χριστῷ· εἰ υἱός ἐστι τοῦ θεοῦ, σωσάτω ἑαυτόν. ταῦτα ἐμνήσθην Τίς ὁ μνησθείς; ὁ Χριστός. ἐμνήσθη γὰρ τοῦ ἀνθρώπου, ὅτι καταποθεὶς ἐτύγχανεν ὑπὸ τῶν δαιμόνων καὶ ἐξέχεε τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐπ’ αὐτόν, ἐλθὼν πρὸς ἀναζήτησιν αὐτοῦ. ὅτι διελεύσομαι Σκηνή, ὡς σωματικῶς θελήσας καὶ κατασκηνώσας ἐν αὐτῇ· καὶ οἶκος, ὡς ἐνοικήσας ὁ θεός.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ» (Όπως επιποθεί): Το ελάφι είναι θερμό ζώο και πάντοτε σπεύδει προς τα νερά· έτσι, λέει, ο άνθρωπος του Θεού οφείλει με πόνο ψυχής, σαν να διψά, να σπεύδει προς τον Θεό. Ο προφήτης αναφέρεται στο βάπτισμα, το οποίο οφείλουν να επιποθούν οι αμύητοι. «Οὕτως ἐπιποθεῖ» (Έτσι επιποθεί): Διότι ανυποχώρητη και ακατάπαυστη οφείλει να είναι η επιθυμία του πιστού ανθρώπου προς τον Θεό. «Ἐδίψησεν» (Δίψασε): Διότι για τέτοιους ανθρώπους μακαρίζει ο Κύριος λέγοντας: «μακάριοι οι πεινώντες και διψώντες τη δικαιοσύνη». Διότι έτσι και ο Αδάμ διψούσε, φλεγόμενος από τον καύσωνα της αμαρτίας, και περίμενε την παρουσία του Θεού (του Χριστού). «Πότε ἥξω» (Πότε θα έρθω): Τουτέστιν, θα έρθει σε μένα ο Θεός και θα εμφανιστώ στη δόξα του. «Ἐγενήθη» (Έγιναν): Διότι αντί για ψωμί τρεφόταν με την ορμή των δακρύων· επειδή ούτε μέρα ούτε νύχτα σταματούσε να θρηνεί, βαρυνόμενος από την αμαρτία. «Ἐν τῷ λέγεσθαι» (Όταν μου έλεγαν): Διότι οι δαίμονες χλεύαζαν τον άνθρωπο καθημερινά, λέγοντας: πού είναι αυτός τον οποίο προσδοκάς για βοήθεια; Όπως ακριβώς οι Ιουδαίοι, κατά μίμηση των δαιμόνων, έλεγαν στον Χριστό: αν είναι Υιός του Θεού, ας σώσει τον εαυτό του. «Ταῦτα ἐμνήσθην» (Αυτά θυμήθηκα): Ποιος τα θυμήθηκε; Ο Χριστός. Διότι θυμήθηκε τον άνθρωπο, επειδή είχε καταποθεί από τους δαίμονες, και εξέχεε το έλεός Του πάνω του, ερχόμενος προς αναζήτησή του. «Ὅτι διελεύσομαι» (Ότι θα διέλθω): Σκηνή, καθώς σωματικά το θέλησε και κατασκήνωσε σε αυτήν· και οίκος, επειδή ενοίκησε ο Θεός.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν μετάνοιαν
βʹ. Εἶδες πόσην ζημίαν περιέχει ἡ ῥᾳθυμία; Ὁ πικρὸς ὕπνος, καὶ τῶν ψυχῶν λάκκος, καὶ τῶν χαυνοτέρων συνόμιλος καὶ σύσκηνος καὶ διδάσκαλος. Διὸ καὶ ὁ Παῦλος διὰ τὴν πολλὴν χαυνότητα καὶ μαλακίαν γυναῖκας ὀνομάζει, καὶ οὐδὲ γυναῖκας ἁπλῶς, ἀλλὰ γυναικάρια σεσωρευμένα· ἔθος γὰρ ταῖς τοιαύταις γυναιξὶ συγκουστουδιάζειν καὶ συνεδριάζειν καὶ φλυαρεῖν τὰ μὴ δέοντα αὐταῖς, ἃς οὐ ποιμαίνει ὁ Θεός· Οὐ γὰρ προέθεντο τὸν Θεὸν ἐνώπιον αὐτῶν· Πάντοτε μανθάνοντα, καὶ μηδέποτε εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν δυνάμενα. Ὁ δὲ ἀγαπῶν τὸν Κύριον ἐν ὅλῃ καρδίᾳ, καὶ ἔχων τὴν αὐτοῦ μνήμην ἀλάθητον, ἅμα ἀκούσει τοῦ κήρυκος ἐπὶ τὴν φοβερὰν ἐκείνην προσκαλουμένου ζωοποιὸν θεοσφαγίαν, σπουδαίως ἀνίσταται· καὶ πρῶτον μὲν ἐννοεῖ μή που κατά τινος ἔχει, ἣ ἄλλος κατ᾽ αὐτοῦ· καὶ τοῦτο κατορθώσας τὸ ἐμπόδιον τῆς σωτηρίας, καὶ ἑαυτὸν ἐλευθερώσας καὶ λύσας ἀπὸ τοῦ τοιούτου χαλεποῦ δεσμοῦ, τρέχει πρὸς τὴν τῶν θείων λογίων ἀκρόασιν· ὃν τρόπον ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐν πίστει καὶ πόθῳ τρέχων καταλαμβάνει τὸν πνευματικὸν τοῦ Θεοῦ λιμένα. Καὶ συσφίγξας ἑαυτὸν καὶ συναγαγὼν ἑαυτοῦ τὴν διάνοιαν, καὶ πᾶσαν βιωτικὴν τέως ἀποῤῥιψάμενος μέριμναν, ἑτοιμάζει τὰς ἀκοὰς πρὸς ἀκρόασιν τῆς ἀγγελικῆς μελῳδίας· εἶτα τοῦ ἱεροψάλτου Δαυῒδ βοῶντος, Δεῦτε καὶ ἴδετε τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Βʹ. Είδες πόση ζημιά περικλείει η ραθυμία; Είναι πικρός ύπνος, λάκκος των ψυχών, συνομιλητής, συγκάτοικος και δάσκαλος των πιο επιπόλαιων. Γι' αυτό και ο Παύλος, εξαιτίας της πολλής χαυνότητας και μαλθακότητας, τις ονομάζει γυναίκες, και όχι απλώς γυναίκες, αλλά γυναικάρια βεβαρημένα· διότι είναι συνήθεια σε τέτοιες γυναίκες να συγκεντρώνονται, να συνεδριάζουν και να φλυαρούν για όσα δεν πρέπει, τις οποίες δεν ποιμαίνει ο Θεός. Διότι δεν έθεσαν τον Θεό ενώπιόν τους· πάντοτε μαθαίνουν και ποτέ δεν μπορούν να φτάσουν στην επίγνωση της αλήθειας. Εκείνος όμως που αγαπά τον Κύριο με όλη του την καρδιά, και διατηρεί τη μνήμη Του αλάνθαστη, μόλις ακούσει τον κήρυκα να προσκαλεί σε εκείνη την φοβερή και ζωοποιό θεοσφαγία, σηκώνεται με προθυμία· και πρώτα μεν συλλογίζεται μήπως τυχόν έχει κάτι εναντίον κάποιου, ή αν κάποιος άλλος έχει κάτι εναντίον του· και αφού υπερβεί αυτό το εμπόδιο της σωτηρίας, ελευθερώνοντας και λύνοντας τον εαυτό του από έναν τέτοιο σκληρό δεσμό, τρέχει προς την ακρόαση των θείων λογίων· όπως το ελάφι ποθεί τις πηγές των υδάτων, έτσι, τρέχοντας με πίστη και πόθο, καταφθάνει στον πνευματικό λιμένα του Θεού. Και αφού ανασυντάξει τον εαυτό του και συγκεντρώσει τον νου του, απορρίπτοντας εντελώς κάθε βιοτική μέριμνα, ετοιμάζει την ακοή του για την ακρόαση της αγγελικής μελωδίας· έπειτα, καθώς ο ιεροψάλτης Δαβίδ αναφωνεί: «Ελάτε και δείτε τα έργα του Θεού».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν πρὸς Γαλάτας ἐπιστολήν
Ποῖον δὲ τοῦτό ἐστι, καὶ τίς ἡ δύναμις τῶν εἰρημένων καλῶν, ἢ τὸ πνεύματι ζῇν; Διό φησι· Πνεύματι περιπατεῖτε, καὶ ἐπιθυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ τελέσητε. Ἡ γὰρ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός· ταῦτα δὲ ἀντίκειται ἀλλήλοις, ἵνα μὴ, ἃ ἂν θέλητε, ταῦτα ποιῆτε. Ἐνταῦθα δὲ ἐπιτίθενταί τινες λέγοντες, ὅτι διεῖλεν εἰς δύο τὸν ἄνθρωπον ὁ Ἀπόστολος, ὥσπερ ἐξ ἐναντίας οὐσίας κατεσκευασμένον εἰσάγων, καὶ μάχην τῷ σώματι πρὸς τὴν ψυχὴν δεικνὺς οὖσαν. Ἀλλ᾽ οὐκ ἔστι ταῦτα, οὐκ ἔστι· σάρκα γὰρ ἐνταῦθα, οὐ τὸ σῶμα καλεῖ· εἰ γὰρ τοῦτό φησι, πῶς ἔχει λόγον τὸ ἑξῆς εἰρημένον; Ἐπιθυμεῖ γὰρ, φησὶ, κατὰ τοῦ πνεύματος. Καὶ μὴν τοῦτο οὐ τῶν κινούντων, ἀλλὰ τῶν κινουμένων ἐστὶν, οὐ τῶν ἐνεργούντων, ἀλλὰ τῶν ἐνεργουμένων· πῶς οὖν ἐπιθυμεῖ; ἡ γὰρ ἐπιθυμία οὐ σαρκὸς, ἀλλὰ ψυχῆς. Καὶ γὰρ ἀλλαχοῦ φησι· Κατεπίθυμός ἐστιν ἡ ψυχή μου· καὶ τί ἐπιθυμεῖ ἡ ψυχή σου, καὶ ποιήσω σοι, Καὶ, Μὴ πορεύου κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ψυχῆς σου· καὶ πάλιν, Οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου. Πῶς οὖν Παῦλός φησιν, Ἡ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος; Οἶδε σάρκα καλεῖν, οὐ τὴν τοῦ σώματος φύσιν, ἀλλὰ τὴν πονηρὰν προαίρεσιν, ὡς ὅταν λέγῃ· Ὑμεῖς οὐκ ἐστὲ ἐν σαρκὶ, ἀλλ᾽ ἐν πνεύματι· Καὶ πάλιν, Οἱ δὲ ἐν σαρκὶ ὄντες, Θεῷ ἀρέσαι οὐ δύνανται. Τί οὖν; ἀνελεῖν δεῖ τὴν σάρκα;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ποιο είναι λοιπόν αυτό, και ποια είναι η δύναμη των αγαθών που αναφέρθηκαν, παρά το να ζει κανείς σύμφωνα με το πνεύμα; Γι’ αυτό λέει: «Να περιπατείτε σύμφωνα με το πνεύμα, και δεν πρόκειται να εκπληρώσετε την επιθυμία της σάρκας». Διότι η σάρκα επιθυμεί ενάντια στο πνεύμα, και το πνεύμα ενάντια στη σάρκα· αυτά τα δύο αντιτίθενται το ένα στο άλλο, ώστε να μην κάνετε εκείνα που θέλετε. Εδώ όμως επιτίθενται μερικοί λέγοντας ότι ο Απόστολος διαίρεσε τον άνθρωπο στα δύο, σαν να τον παρουσιάζει κατασκευασμένο από αντίθετες ουσίες, και υποδεικνύοντας ότι υπάρχει μάχη ανάμεσα στο σώμα και την ψυχή. Αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα, δεν είναι. Διότι εδώ δεν ονομάζει σάρκα το σώμα· επειδή, αν εννοεί αυτό, πώς στέκει λογικά η επόμενη φράση: «Διότι επιθυμεί», λέει, «ενάντια στο πνεύμα»; Και όμως, αυτό [το σώμα] δεν ανήκει σε εκείνα που κινούν, αλλά σε εκείνα που κινούνται, ούτε σε εκείνα που ενεργούν, αλλά σε εκείνα που δέχονται την ενέργεια· πώς λοιπόν επιθυμεί; Διότι η επιθυμία δεν προέρχεται από τη σάρκα, αλλά από την ψυχή. Γι’ αυτό και αλλού αναφέρει: «Η ψυχή μου είναι γεμάτη επιθυμία»· και, «τι επιθυμεί η ψυχή σου, και θα σου το κάνω;», καθώς και, «Μην πορεύεσαι σύμφωνα με την επιθυμία της ψυχής σου»· και πάλι, «Έτσι επιποθεί η ψυχή μου». Πώς λοιπόν λέει ο Παύλος: «Η σάρκα επιθυμεί ενάντια στο πνεύμα»; Συνηθίζει να ονομάζει σάρκα, όχι τη φύση του σώματος, αλλά την πονηρή προαίρεση, όπως όταν λέει: «Εσείς δεν είστε υποταγμένοι στη σάρκα, αλλά στο πνεύμα». Και πάλι: «Εκείνοι που ζουν κατά σάρκα δεν μπορούν να αρέσουν στον Θεό». Τι σημαίνει λοιπόν αυτό; Ότι πρέπει να θανατώσουμε τη σάρκα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν πεντηκοστὸν ψαλμόν
Οὐ δύναμαί σου τὴν οὐσίαν ἰδεῖν· ἀόρατος γάρ ἐστιν· ἀλλ᾽ ἀπὸ τοῦ ἔρωτος τὰ ἔργα σου βλέπω, καὶ σκιρτῶ. Οὐκ εἶδόν σε, ἀλλ᾽ εἶδον τὸν οὐρανὸν, καὶ ἐσκίρτησα, καὶ εἶπον· Οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ. Εἶδον τὴν γῆν, καὶ εἶπον· Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. Εἶδον τὴν θάλασσαν, καὶ ἐχάρην, καὶ εἶπον· Αὕτη ἡ θάλασσα ἡ μεγάλη καὶ εὐρύχωρος. Εἶδον τὴν ἡμέραν καὶ τὴν νύκτα, καὶ ἐκέκραξά σοι· Σή ἐστιν ἡ ἡμέρα καὶ σή ἐστιν ἡ νύξ· σὺ κατηρτίσω φαῦσιν καὶ ἥλιον. Εἶδον τὰ ὄρη, καὶ θαυμάσας εἶπον· Ὄρη τὰ ὑψηλὰ ταῖς ἐλάφοις. Καὶ καθάπερ ὁ φιλῶν, κἂν μὴ ἴδῃ τὸν φιλούμενον, ἱμάτιον δὲ αὐτοῦ ἴδῃ ἢ ὑποδήματα, ἀγάλλεται καὶ σκιρτᾷ, καὶ ὥσπερ τινὰ λαμβάνει παραμυθίαν τοῦ ἔρωτος· οὕτω δὴ καὶ ἐγὼ περιέρχομαι ἐπὶ τὸ σῶμα τῆς κτίσεως, ἀλύων καὶ ἐκμαινόμενος, ἀεί σοι λέγων· Ὂν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν, τὸν ζῶντα· πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ Θεῷ. Βασιλεὺς εἶ, διάδημα ἔχεις· τί θέλεις;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δεν μπορώ να δω την ουσία σου, διότι είναι αόρατη· αλλά εξαιτίας του έρωτα βλέπω τα έργα σου και σκιρτώ. Δεν σε είδα, αλλά είδα τον ουρανό, και σκίρτησα, και είπα: «Οι ουρανοί διηγούνται δόξα Θεού». Είδα τη γη, και είπα: «Του Κυρίου είναι η γη και το πλήρωμά της». Είδα τη θάλασσα, και χάρηκα, και είπα: «Αυτή είναι η θάλασσα η μεγάλη και ευρύχωρος». Είδα την ημέρα και τη νύχτα, και έκραξα προς εσένα: «Δική σου είναι η ημέρα και δική σου είναι η νύχτα· εσύ κατασκεύασες το φως και τον ήλιο». Είδα τα όρη, και γεμάτος θαυμασμό είπα: «Τα όρη τα υψηλά είναι για τα ελάφια». Και όπως ακριβώς εκείνος που αγαπά, ακόμη κι αν δεν δει το αγαπημένο του πρόσωπο, αλλά δει μόνο το ένδυμα ή τα υποδήματά του, αγάλλεται και σκιρτά, και λαμβάνει τρόπον τινά μια παρηγοριά για τον έρωτά του· έτσι λοιπόν κι εγώ περιφέρομαι στο σώμα της κτίσης, αδημονώντας και συνεπαρμένος, λέγοντάς σου ακατάπαυστα: «Όπως επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου τον Θεό τον ισχυρό, τον ζώντα· πότε θα έλθω και θα εμφανιστώ ενώπιον του Θεού;». Βασιλιάς είσαι, διάδημα έχεις· τι θέλεις;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
ΕΙΣ ΤΟΝ ΜΑʹ ΨΑΛΜΟΝ. «Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων.» Καὶ τίνος χάριν ὁ ψαλμὸς εἰς τὸν βίον εἰσενεχθεὶς μετ᾽ ᾠδῆς ψάλλεται. Καὶ περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ μακροθυμίας. αʹ. Ὑμεῖς μὲν ἡμᾶς ἐθαυμάζετε πρώην, ὅτε τὸν περὶ τοῦ Μελχισεδὲκ ἐκινήσαμεν λόγον, ἐπὶ τῷ μήκει τῶν εἰρημένων· ἐγὼ δὲ ὑμᾶς ἐθαύμαζον ἐπὶ τῇ τῆς ἀκροάσεως προθυμίᾳ τε καὶ συνέσει, καὶ ὅτι μακροτέρου τοῦ λόγου προελθόντος, μέχρι τέλους παρηκολουθήσατε ἡμῖν· καίτοι γε οὐ μακρὸς ἦν ὁ λόγος μόνον, ἀλλὰ καὶ δυσχέρειαν εἶχε πολλήν. Ἀλλ᾽ οὔτε τὸ μῆκος, οὔτε ἡ δυσκολία τὴν ὑμετέραν ἤλεγξε προθυμίαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εις τον ΜΑ΄ Ψαλμό. «Όπως αποζητά το ελάφι τις πηγές των υδάτων». Και για ποιο λόγο ο ψαλμός, αφού εισήχθη στον βίο μας, ψάλλεται με μελωδία. Και περί της μακροθυμίας του Θεού. α΄. Εσείς μεν μας θαυμάζατε προάλλες, όταν αναπτύξαμε τον λόγο περί του Μελχισεδέκ, για την έκταση των όσων ειπώθηκαν· εγώ δε σας θαύμαζα για την προθυμία και τη σύνεσή σας κατά την ακρόαση, και επειδή, παρόλο που ο λόγος επεκτάθηκε, μας παρακολουθήσατε μέχρι το τέλος. Αν και βεβαίως ο λόγος δεν ήταν μόνο μακροσκελής, αλλά παρουσίαζε και πολλή δυσκολία. Αλλά ούτε η έκταση ούτε η δυσκολία στάθηκαν ικανές να κάμψουν τη δική σας προθυμία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τοῦτο δὲ ἔλεγεν, οὐκ ἐπειδὴ τὸ Πνεῦμα ἐστέναζεν, ἀλλ᾽ ἐπειδὴ οἱ πνευματικοὶ ἄνδρες, οἱ τὰ χαρίσματα τοῦ Πνεύματος ἔχοντες, ὑπὲρ τῶν πλησίον εὐχόμενοι, καὶ τὰς ἱκετηρίας ἀναφέροντες, μετὰ κατανύξεως καὶ στεναγμῶν τοῦτο ἐποίουν. Τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποιῶμεν, καὶ καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν ἐντυγχάνωμεν τῷ Θεῷ διά τε ψαλμῶν καὶ εὐχῶν. Ἵνα δὲ μὴ τὰ ῥήματα μόνον προσφέρωμεν, ἀλλὰ τὴν δύναμιν αὐτὴν εἰδῶμεν τῶν ῥήσεων, φέρε, τὸ προοίμιον αὐτὸ τοῦ ψαλμοῦ εἰς μέσον ἀγάγωμεν. Τί οὖν ἐστι τὸ προοίμιον; Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός. Τοιοῦτον τῶν ἐρώντων τὸ ἔθος, μὴ κατέχειν σιγῇ τὸν ἔρωτα, ἀλλ᾽ εἰς τοὺς πλησίον ἐκφέρειν, καὶ λέγειν ὅτι φιλοῦσι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και αυτό το έλεγε, όχι επειδή το Πνεύμα αναστέναζε, αλλά επειδή οι πνευματικοί άνδρες, αυτοί που κατέχουν τα χαρίσματα του Πνεύματος, προσευχόμενοι υπέρ των πλησίον και αναπέμποντας τις ικεσίες τους, το έπρατταν αυτό με κατάνυξη και στεναγμούς. Αυτό ας πράττουμε και εμείς, και κάθε ημέρα ας απευθυνόμαστε στον Θεό τόσο με ψαλμούς όσο και με προσευχές. Για να μην προσφέρουμε όμως μόνο τα λόγια, αλλά να κατανοήσουμε την ίδια τη δύναμη των φράσεων, εμπρός, ας φέρουμε στο μέσο το ίδιο το προοίμιο του ψαλμού. Τι λέει λοιπόν το προοίμιο; «Όπως ακριβώς ποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι ποθεί και η ψυχή μου εσένα, Θεέ μου». Τέτοια είναι η συνήθεια εκείνων που αγαπούν, να μην κρατούν σιωπηλό τον έρωτά τους, αλλά να τον φανερώνουν στους πλησίον τους και να ομολογούν ότι αγαπούν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τοῦτο γοῦν ἐκπληττόμενος ὁ Ἰωάννης ἔλεγεν· Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὅτι τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν. Εἰ δὲ βούλει καὶ ἀκοῦσαι αὐτοῦ τῶν ῥημάτων, καὶ τὸν πόθον μαθεῖν, ἄκουσον τί φησι διὰ τοῦ προφήτου· Μὴ ἐπιλήσεται γυνὴ τοῦ ἐλεῆσαι τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας αὐτῆς; Εἰ δὲ καὶ ἐπιλάθοιτο ταῦτα γυνὴ, ἀλλ᾽ ἐγὼ οὐκ ἐπιλήσομαί σου. Καὶ καθάπερ οὗτος ἔλεγεν· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός· οὕτω καὶ ὁ Χριστός φησι· Ὃν τρόπον ἐπισυνάγει ὄρνις τὰ ἑαυτῆς νεοσσία, οὕτως ἐθέλησα ἐπισυνάξαι τὰ τέκνα ὑμῶν, καὶ οὐκ ἐθελήσατε. Καὶ πάλιν, Καθὼς οἰκτείρει πατὴρ υἱοὺς, οὕτως ᾠκτείρησε Κύριος τοὺς φοβουμένους αὐτόν· καὶ πάλιν, Ὅτι κατὰ τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς ἐκραταίωσε Κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτό, λοιπόν, θαυμάζοντας ο Ιωάννης έλεγε: «Διότι τόσο αγάπησε ο Θεός τον κόσμο, ώστε έδωσε τον Υιό του τον μονογενή». Εάν, όμως, θέλεις να ακούσεις και τα δικά του λόγια και να μάθεις τον πόθο του, άκουσε τι λέει μέσω του προφήτη: «Μήπως θα ξεχάσει η γυναίκα να σπλαχνιστεί τα γεννήματα της κοιλιάς της; Αλλά ακόμη και αν η γυναίκα τα ξεχάσει αυτά, εγώ όμως δεν θα σε ξεχάσω». Και όπως ακριβώς εκείνος έλεγε: «Όπως το ελάφι αποζητά τις πηγές των υδάτων, έτσι αποζητά και η ψυχή μου εσένα, Θεέ»· έτσι και ο Χριστός λέει: «Όπως η όρνιθα συγκεντρώνει τους νεοσσούς της, έτσι θέλησα κι εγώ να συγκεντρώσω τα παιδιά σας, και δεν θελήσατε». Και πάλι: «Όπως ο πατέρας σπλαχνίζεται τους γιους του, έτσι σπλαχνίστηκε ο Κύριος εκείνους που τον φοβούνται»· και πάλι: «Διότι, όσο είναι το ύψος του ουρανού από τη γη, τόσο στερέωσε ο Κύριος το έλεός του επάνω σε εκείνους που τον φοβούνται».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Καὶ καθάπερ ὁ προφήτης ὑπόδειγμα ζητεῖ, ἵνα τὸν πόθον ἐνδείξηται τὸν ἑαυτοῦ· οὕτω καὶ ὁ Θεὸς ὑποδείγμασί τισι κέχρηται, ἵνα ἡμῖν δηλώσῃ τὸν ἔρωτα, ὃν περὶ τῆς ἡμετέρας σωτηρίας ἔχει. Καὶ ὁ μὲν προφήτης ἔλαφον εἶπε διψῶσαν, καὶ γῆν ἐκκεκαυμένην· ὁ δὲ Θεὸς ὀρνίθων περὶ νεοττοὺς φιλοστοργίαν, καὶ πατέρων κηδεμονίαν, καὶ ὕψος οὐρανοῦ ἀπὸ γῆς, καὶ εὐσπλαγχνίαν μητέρων, οὐκ ἐπειδὴ τοσοῦτον φιλεῖ μόνον, ὅσον μήτηρ παῖδα, ἀλλ᾽ ἐπειδὴ τούτων τῶν ὅρων, καὶ τῶν κανόνων καὶ ὑποδειγμάτων οὐκ ἔστι παρ᾽ ἡμῖν ἕτερα μείζονα φιλίας τεκμήρια. Ἐπεὶ οὐ τοσοῦτον φιλεῖ ἡμᾶς μόνον, ὅσον παιδία μήτηρ φιλόστοργος, ἀλλὰ πολλῷ πλέον, ἄκουσον τί φησιν· Εἰ γὰρ καὶ ἐπιλάθοιτο, φησὶ, γυνὴ τῶν ἐκγόνων αὐτῆς, ἀλλ᾽ ἐγὼ οὐκ ἐπιλήσομαί σου. Τοῦτο δὲ ἔλεγε δεικνὺς, ὅτι πάσης φιλοστοργίας θερμότερος ὁ περὶ ἡμᾶς αὐτοῦ πόθος ἐστίν. Ταῦτα δὲ πάντα συλλέγων ἀναλογίζου πρὸς ἑαυτὸν, καὶ θερμὸν ἐργάσῃ τὸν ἔρωτα, καὶ λαμπρὰν ἀνάψεις τὴν φλόγα. Ἐπεὶ οὖν τὰς φιλίας καὶ ἐφ᾽ ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων οὐδὲν οὕτως ἐκκαίειν εἴωθεν, ὡς τὸ μεμνῆσθαι τῶν εὐεργεσιῶν, ὧν ἀπελαύσαμεν· καὶ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τοῦτο ποιῶμεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και όπως ακριβώς ο προφήτης αναζητά ένα παράδειγμα, για να φανερώσει τον δικό του πόθο, έτσι και ο Θεός χρησιμοποιεί ορισμένα παραδείγματα, για να μας δηλώσει τον έρωτα που τρέφει για τη δική μας σωτηρία. Και ο μεν προφήτης μίλησε για διψασμένο ελάφι και για κατακαμένη γη· ο δε Θεός μίλησε για τη φιλοστοργία των πουλιών προς τα νεογνά τους, για τη φροντίδα των πατέρων, για το ύψος του ουρανού από τη γη, και για την ευσπλαχνία των μητέρων, όχι επειδή αγαπά μόνο τόσο όσο μια μητέρα το παιδί της, αλλά επειδή πέρα από αυτά τα όρια, τους κανόνες και τα παραδείγματα, δεν υπάρχουν ανάμεσά μας άλλες μεγαλύτερες αποδείξεις αγάπης. Διότι, για να καταλάβεις ότι δεν μας αγαπά μόνο τόσο όσο μια φιλόστοργη μητέρα τα παιδιά της, αλλά πολύ περισσότερο, άκουσε τι λέει: «Ακόμη κι αν ξεχάσει», λέει, «μια γυναίκα τα παιδιά της, εγώ όμως δεν θα σε ξεχάσω». Και το έλεγε αυτό αποδεικνύοντας ότι ο πόθος Του για εμάς είναι πιο θερμός από κάθε φιλοστοργία. Συγκεντρώνοντας, λοιπόν, όλα αυτά, να τα αναλογίζεσαι μέσα σου, και έτσι θα κάνεις θερμό τον έρωτά σου προς Αυτόν και θα ανάψεις λαμπρή τη φλόγα. Επειδή, επομένως, και σε εμάς τους ανθρώπους τίποτε δεν συνηθίζει να αναζωπυρώνει τόσο την αγάπη, όσο το να θυμόμαστε τις ευεργεσίες που απολαύσαμε, ας πράττουμε το ίδιο και ως προς τον Θεό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ταῦτα δὴ πάντα ἀναλογιζόμενοι, καὶ τὰ ἁμαρτήματα ἑαυτῶν, ὅσα ἑκόντες, ὅσα ἀγνοοῦντες σφαλλόμεθα (καὶ γὰρ καὶ τοῦτο οὐ μικρὸν εἰς εὐεργεσίας λόγον, μὴ καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν ἐπεξιέναι τὸν Θεὸν τοῖς πλημμελήμασι τοῖς ἡμετέροις), δυνησόμεθα φιλεῖν τὸν Θεόν. Ὅταν γὰρ ἐννοήσῃς, ὅσα καθ᾽ ἑκάστην ἁμαρτάνεις τὴν ἡμέραν, ὅσα καθ᾽ ἑκάστην εὐεργετῇ τὴν ἡμέραν, ὅσης ἀπολαύεις μακροθυμίας, ὅσης ἀνέσεως, καὶ ὅτι εἰ καθ᾽ ἑκάστην ὁ Θεὸς ἐπεξῄει, οὐδὲ βραχὺν ἂν ἔζησας χρόνον (κατὰ τὸν Προφήτην τὸν λέγοντα· Ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσῃς, Κύριε, Κύριε, τίς ὑποστήσεται;)· αὐτῷ χάριτας εἴσῃ, καὶ ἐπ᾽ οὐδενὶ δυσχερανεῖς τῶν προσπιπτόντων· ἀλλ᾽ ὄψει, ὅτι κἂν μυρία πάθῃς, οὐδέπω τὴν ἀξίαν ἀπέδωκας δίκην, καὶ οὕτω διακείμενος πολὺν τὸν πόθον ἀνάψεις, καὶ δυνήσῃ κατὰ τὸν προφήτην λέγειν· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός. Ἄξιον δὲ ἐξετάσαι, τί δήποτε τοῦτο τὸ ζῶον εἰς μέσον παρήγαγε. Διψαλέον πώς ἐστιν ἡ ἔλαφος, καὶ διὰ τοῦτο συνεχῶς τρέχει ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων. Διψαλέον δὲ γίνεται καὶ ἀπὸ τῆς φύσεως καὶ ἀπὸ τοῦ τοὺς ὄφεις κατεσθίειν, καὶ τοῖς ἐκείνων τρέφεσθαι σώμασι. Καὶ σὺ τοίνυν τοῦτο ποίησον· τὸν νοητὸν ὄφιν κατάφαγε· ἐδάφισον τὴν ἁμαρτίαν, καὶ δυνήσῃ διψᾷν τὸν τοῦ Θεοῦ πόθον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αναλογιζόμενοι, λοιπόν, όλα αυτά, καθώς και τα δικά μας αμαρτήματα, σε όσα σφάλλουμε με τη θέλησή μας και σε όσα εν αγνοία μας (διότι και τούτο αποτελεί μεγάλη ευεργεσία, το ότι δηλαδή ο Θεός δεν μας τιμωρεί καθημερινά για τα παραπτώματά μας), θα μπορέσουμε να αγαπήσουμε τον Θεό. Διότι, όταν αναλογιστείς πόσο αμαρτάνεις καθημερινά, πόσο ευεργετείσαι καθημερινά, πόση μακροθυμία απολαμβάνεις, πόση ανοχή, και ότι εάν ο Θεός σε τιμωρούσε καθημερινά, δεν θα ζούσες ούτε για λίγο χρονικό διάστημα (σύμφωνα με τον Προφήτη που λέει: «Εάν παρατηρήσεις τις ανομίες, Κύριε, Κύριε, ποιος θα μπορέσει να σταθεί;»), τότε θα Τον ευγνωμονείς και δεν θα δυσανασχετείς για τίποτα από όσα σου συμβαίνουν· αντιθέτως, θα δεις ότι, ακόμη κι αν υποστείς μύρια δεινά, δεν έχεις υποστεί ακόμη την άξια τιμωρία, και έχοντας αυτή τη διάθεση θα ανάψεις μέσα σου μεγάλο πόθο, και θα μπορέσεις να πεις κατά τον προφήτη: «Όπως το ελάφι επιποθεί τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί και η ψυχή μου Εσένα, Θεέ μου». Αξίζει δε να εξετάσουμε για ποιον λόγο έφερε ως παράδειγμα το συγκεκριμένο ζώο. Το ελάφι διακατέχεται από δίψα, και γι' αυτό τρέχει συνεχώς προς τις πηγές των υδάτων. Αισθάνεται δε αυτή τη δίψα τόσο από τη φύση του όσο και επειδή καταβροχθίζει τα φίδια και τρέφεται με τα σώματά τους. Αυτό, λοιπόν, κάνε κι εσύ· καταβρόχθισε τον νοητό όφι, σύντριψε την αμαρτία στο έδαφος, και τότε θα μπορέσεις να διψάσεις με τον πόθο για τον Θεό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Μὴ τοίνυν οἰηθῇς διὰ τοῦτο ἐνταῦθα εἰσιέναι, ἵνα τὰ ῥήματα εἴπῃς μόνον, ἀλλ᾽ ἵνα ὅταν ὑποψάλλῃς, συνθήκας εἶναι νομίσῃς τὴν ὑπακοήν. Ὅταν γὰρ εἴπῃς Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός· συνέθου τῷ Θεῷ, γραμματεῖον ἔγραψας ἄνευ χάρτου καὶ μέλανος, διὰ τῆς φωνῆς ὡμολόγησας πάντων αὐτὸν μᾶλλον φιλεῖν, καὶ οὐδὲν αὐτοῦ προκρίνεσθαι, καὶ καίεσθαι τῷ περὶ αὐτὸν ἔρωτι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μην νομίσεις, λοιπόν, ότι εισέρχεσαι εδώ γι' αυτόν τον λόγο, για να προφέρεις δηλαδή απλώς τα λόγια, αλλά για να θεωρήσεις, όταν συμψάλλεις, ότι η υπακοή σου αποτελεί συμφωνία. Διότι, όταν πεις: «Όπως το ελάφι επιποθεί τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου εσένα, Θεέ», συνήψες συμφωνία με τον Θεό, έγραψες συμβόλαιο χωρίς χαρτί και μελάνι, με τη φωνή σου ομολόγησες ότι Τον αγαπάς περισσότερο από όλα, ότι δεν προτιμάς τίποτα άλλο από Αυτόν, και ότι φλέγεσαι από τον έρωτα γι' Αυτόν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἂν τοίνυν ἐξελθὼν ἴδῃς γυναῖκα εὔμορφόν τινα καὶ ἀκόλαστον δελεάζουσάν σε καὶ πρὸς τὸν ἔρωτα τὸν ἑαυτῆς καλοῦσαν, εἰπὲ πρὸς αὐτήν· Οὐ δύναμαί σοι ἀκολουθῆσαι, συνθήκας ἐθέμην πρὸς τὸν Θεὸν, παρόντων τῶν ἀδελφῶν, τῶν ἱερέων, τῶν διδασκάλων, ὡμολόγησα καὶ ὑπεσχόμην διὰ τῆς ὑπακοῆς οὕτως αὐτὸν φιλεῖν, Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων. Δέδοικα παραβῆναι τὰς συνθήκας, ἐκείνου λοιπὸν μελετῶ τὸν ἔρωτα. Ἐὰν ἴδῃς ἀργύριον ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς κείμενον, ἢ ἱμάτια χρυσᾶ, ἑτέρους σοβοῦντας, οἰκέτας ἔχοντας καὶ ἵππους χρυσοχαλίνους, μηδὲν πάθῃς ὑπὸ τῆς φαντασίας ἐκείνης, ἀλλὰ πάλιν ἔπᾳδε σεαυτῷ, καὶ εἰπὲ πρὸς τὴν ψυχὴν τὴν σήν· Πρὸ μικροῦ ὑπεψάλαμεν, Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός· καὶ ᾠκειωσάμεθα τὸ γράμμα, καὶ ἡμῶν αὐτὸ ἐποιήσαμεν εἶναι. Μηδὲν οὖν φιλῶμεν τῶν βιωτικῶν τούτων, ἵνα ἄκρατος ἡμῖν ὁ ἔρως ἐκεῖνος μείνῃ, καὶ μὴ σχιζόμενος ἀσθενέστερος γένηται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν, λοιπόν, βγαίνοντας έξω δεις κάποια γυναίκα όμορφη και ακόλαστη να σε δελεάζει και να σε προσκαλεί στον έρωτά της, πες της: Δεν δύναμαι να σε ακολουθήσω, διότι συνήψα συμφωνία με τον Θεό· παρουσία των αδελφών, των ιερέων και των διδασκάλων, ομολόγησα και υποσχέθηκα μέσω της υπακοής να Τον αγαπώ κατ' αυτόν τον τρόπο: «Όπως το ελάφι επιποθεί τις πηγές των υδάτων». Φοβούμαι να παραβώ τη συμφωνία, γι' αυτό τον δικό Του έρωτα συλλογίζομαι. Εάν πάλι δεις άργυρο εκτεθειμένο στην αγορά, ή χρυσά ενδύματα, ή άλλους να επιδεικνύονται αλαζονικά, έχοντας υπηρέτες και ίππους με χρυσά χαλινάρια, να μην επηρεαστείς καθόλου από εκείνη την απατηλή εικόνα, αλλά πάλι ψάλε μέσα σου και πες προς την ψυχή σου: Πριν από λίγο ψάλαμε: «Όπως το ελάφι επιποθεί τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου προς εσένα, ω Θεέ»· και οικειοποιηθήκαμε τα λόγια της Γραφής, και τα κάναμε δικά μας. Ας μην αγαπούμε, λοιπόν, τίποτε από αυτά τα βιοτικά, ώστε να παραμείνει μέσα μας άκρατος εκείνος ο έρωτας και να μην καταστεί ασθενέστερος διχαζόμενος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τοιαύτην οὖν καὶ ἡμεῖς σπουδάσωμεν γνώμην ἔχειν, καὶ μεθ᾽ ἡδονῆς πάντα φέρωμεν τὰ προσπίπτοντα λυπηρά. Δυνησόμεθα δὲ φέρειν, ἂν τὸν Θεὸν φιλήσωμεν, ὡς ὁ προφήτης ἐφίλησεν. Οὐ γὰρ δὴ μόνον ἀπὸ τῆς ὑπακοῆς ταύτης ἔστιν ἰδεῖν αὐτοῦ τὸ φίλτρον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν ἑξῆς ῥημάτων. Εἰπὼν γὰρ, Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός μου, ἐπήγαγε λέγων· Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν, τὸν ζῶντα· πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ; Οὐκ εἶπεν, Ἐφίλησεν ἡ ψυχή μου τὸν Θεὸν τὸν ζῶντα, οὐδ᾽, Ἠγάπησεν ἡ ψυχή μου τὸν Θεὸν τὸν ζῶντα, ἀλλ᾽ ἵνα τὴν διάθεσιν ἐνδείξηται, δίψος ἐκάλεσε τὸ φίλτρον, ἀμφότερα ἡμῖν δηλῶν, τό τε διακαὲς τῆς ἀγάπης, καὶ τὸ διηνεκὲς τοῦ ἔρωτος. Καθάπερ γὰρ οἱ διψῶντες οὐκ ἐν μιᾷ τοῦτο πάσχουσιν ἡμέρᾳ καὶ δύο καὶ τρισὶν, ἀλλὰ καὶ διὰ παντὸς τοῦ βίου, τῆς φύσεως ἐπὶ τοῦτο αὐτοὺς ἀγούσης· οὕτω δὴ καὶ ὁ μακάριος ἐκεῖνος, καὶ πάντες οἱ ἅγιοι, οὐκ ἐν μιᾷ μόνον ἡμέρᾳ ἐν κατανύξει ἐγένοντο, καθάπερ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων, οὐδὲ ἐν δυσὶ καὶ τρισὶ (τοῦτο γὰρ οὐδὲν θαυμαστὸν), ἀλλὰ καὶ διηνεκῶς καὶ καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν ἐρῶντες διετέλουν μετ᾽ εὐλαβείας, καὶ τὴν ἀγάπην ἐπέτεινον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ας φροντίσουμε λοιπόν κι εμείς να έχουμε τέτοιο φρόνημα, και με χαρά να υπομένουμε όλα τα λυπηρά που μας συμβαίνουν. Και θα μπορέσουμε να τα υπομείνουμε, εάν αγαπήσουμε τον Θεό, όπως τον αγάπησε ο προφήτης. Διότι δεν μπορεί να διαπιστώσει κανείς την αγάπη του μόνο από αυτήν την υπακοή, αλλά και από τα ακόλουθα λόγια του. Αφού δηλαδή είπε: «Όπως το ελάφι επιθυμεί διακαώς τις πηγές των υδάτων, έτσι επιθυμεί διακαώς και η ψυχή μου εσένα, Θεέ μου», πρόσθεσε λέγοντας: «Δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό τον ισχυρό, τον ζωντανό· πότε θα έρθω και θα εμφανιστώ μπροστά στο πρόσωπο του Θεού;». Δεν είπε: «Αγάπησε η ψυχή μου τον Θεό τον ζωντανό», ούτε «Αγάπησε η ψυχή μου τον Θεό τον ζωντανό», αλλά, για να δείξει την εσωτερική του διάθεση, ονόμασε την αγάπη δίψα, φανερώνοντάς μας και τα δύο: και το φλογερό της αγάπης, και το αδιάκοπο του θείου έρωτα. Διότι, όπως ακριβώς εκείνοι που διψούν δεν το παθαίνουν αυτό για μία ή δύο και τρεις ημέρες, αλλά καθ' όλη τη διάρκεια του βίου τους, επειδή η φύση τούς οδηγεί σε αυτό· έτσι λοιπόν και εκείνος ο μακάριος, καθώς και όλοι οι άγιοι, δεν έφτασαν σε κατάνυξη μόνο για μία ημέρα, όπως συμβαίνει με πολλούς ανθρώπους, ούτε για δύο και τρεις (διότι αυτό δεν είναι καθόλου θαυμαστό), αλλά αδιάκοπα και κάθε μέρα συνέχιζαν να αγαπούν με ευλάβεια, και να αυξάνουν την αγάπη τους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Κἂν γὰρ πένης ᾖς, καὶ διὰ τὴν πενίαν ἀπορῇς βιβλίων, ἢ βιβλία μὲν ἔχῃς, σχολῆς δὲ μὴ ἀπολαύσῃς, τὰς ὑπακοὰς μόνον διατήρησόν μοι τῶν ψαλμῶν, ἃς ἐνταῦθα ὑποψάλλεις οὐχ ἅπαξ, οὐ δὶς, οὐ τρὶς, ἀλλὰ καὶ πολλάκις, καὶ μεγάλην ἀπελθὼν λήψῃ τὴν παραμυθίαν. Ὅρα γοῦν, ἡ ὑπακοὴ αὕτη πόσον ἡμῖν ἠνέῳξε θησαυρόν. Καὶ μή μοι λεγέτω τις, ὅτι πρὸ τῆς ἑρμηνείας οὐκ εἶδεν αὐτῆς τὴν δύναμιν. Καὶ γὰρ πρὸ τῆς ἑρμηνείας παντὶ τῷ ἀκούοντι καὶ ὁπωσοῦν βουλομένῳ προσέχειν εὐσύνοπτος ἡ ὑπακοή. Εἰ γὰρ μόνον ἐπαίδευσας σαυτὸν λέγειν· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός· ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν, τὸν ζῶντα· πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ; καὶ πρὸ τῆς ἑρμηνείας δύνασαι πᾶσαν φιλοσοφίαν ἐνθεῖναι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, ακόμη και αν είσαι φτωχός και εξαιτίας της φτώχειας στερείσαι βιβλίων, ή αν έχεις βιβλία αλλά δεν διαθέτεις ελεύθερο χρόνο, συγκράτησέ μου μόνο τις υπακοές των ψαλμών, τις οποίες εδώ συμψάλλεις όχι μία, ούτε δύο, ούτε τρεις, αλλά πολλές φορές, και όταν αναχωρήσεις θα λάβεις μεγάλη παρηγοριά. Δες, λοιπόν, πόσο μεγάλο θησαυρό μάς άνοιξε αυτή η υπακοή. Και ας μη μου πει κάποιος ότι δεν αντιλήφθηκε τη δύναμή της πριν από την ερμηνεία της. Διότι, και πριν από την ερμηνεία, για τον καθένα που ακούει και θέλει έστω και λίγο να προσέξει, η υπακοή αυτή είναι εύκολα αντιληπτή. Διότι, αν εκπαίδευσες απλώς τον εαυτό σου να λέει: «Όπως αποζητά το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι αποζητά η ψυχή μου εσένα, Θεέ· δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό τον ισχυρό, τον ζωντανό· πότε θα έρθω και θα εμφανιστώ ενώπιον του προσώπου του Θεού;», τότε και πριν από την ερμηνεία μπορείς να ενσταλάξεις μέσα σου κάθε πνευματική φιλοσοφία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τὴν διάθεσιν οὖν ζητεῖ τοῦ εὐχαριστοῦντος, ἵνα ἐκκαίηται τῷ πόθῳ, ἵνα διεγείρηται τῷ φίλτρῳ, ἵνα ὅλος ἀνακέηται τῷ ὑμνουμένῳ Θεῷ· καθάπερ καὶ ἀλλαχοῦ τὸ αὐτὸ δηλῶν ἔλεγεν, Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός. Καὶ πάλιν, Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρὸν, τὸν ζῶντα. Καὶ πάλιν, Ἐδίψησέ σε ἡ ψυχή μου, ποσαπλῶς σοι ἡ σάρξ μου, ἐν γῇ ἐρήμῳ, καὶ ἀβάτῳ, καὶ ἀνύδρῳ· ὅπερ ἕτερος ἑρμηνευτὴς, Ὡς ἐν γῇ διψάδι, εἶπε. Βουλόμενος γὰρ τὴν διάθεσιν τῆς ἑαυτοῦ παραστῆσαι ψυχῆς καὶ τὸν πόθον, γῇ παραβάλλει διψάδι, ἐλάφῳ διψώσῃ. Καὶ διὰ ῥημάτων δὲ πάλιν τὸν αὐτὸν πόθον ἐνδείκνυται, λέγων· Πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αναζητεί, λοιπόν, τη διάθεση εκείνου που ευχαριστεί, ώστε να φλέγεται από τον πόθο, να διεγείρεται από την αγάπη και να είναι ολοκληρωτικά αφιερωμένος στον υμνούμενο Θεό. Όπως ακριβώς και αλλού, δηλώνοντας το ίδιο πράγμα, έλεγε: «Όπως επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου εσένα, Θεέ». Και πάλι: «Δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό, τον ισχυρό, τον ζωντανό». Και ξανά: «Σε δίψασε η ψυχή μου, πόσο πολύ σε επιθύμησε η σάρκα μου, σε γη έρημη, και αδιάβατη, και άνυδρη»· πράγμα που ένας άλλος ερμηνευτής το απέδωσε: «Σαν σε γη διψασμένη». Διότι, θέλοντας να παραστήσει τη διάθεση και τον πόθο της ψυχής του, την παρομοιάζει με γη διψασμένη και με ελάφι που διψά. Και μέσα από τα λόγια του πάλι φανερώνει τον ίδιο πόθο, λέγοντας: «Πότε θα έρθω και θα εμφανιστώ μπροστά στο πρόσωπο του Θεού;»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Περὶ ὑπομονῆς καὶ συντελείας τοῦ αἰῶνος
Βλέπε οὖν, ἀδελφὲ, μὴ ἀμελήσῃς τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος τοῦ δοθέντος σοι τῇ δωρεᾷ τοῦ Χριστοῦ· ἀλλὰ φρόντισον καὶ ἐκζήτησον τὸ πῶς εὐαρεστῆσαι τῷ Θεῷ δυνήσῃ, ἵνα τύχῃς τοῦ μακαρισμοῦ· γέγραπται γάρ· Μακάριοι οἱ ἐξερευνῶντες τὰ μαρτύρια αὐτοῦ, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐκζητήσουσι αὐτόν. Βλέπε μή σε ἀνακόψῃ ὁ Ἐχθρὸς, ὅταν βούλῃ ἀναγνῶναι, προσφέρων σοι τὴν ἀδικίαν, καὶ βάλλων σε εἰς πειρασμοὺς, καὶ λέγων· Ποίησον πρῶτον τόδε τὸ πρᾶγμα, ἐφ᾽ ὅσον ὀλίγον ἐστὶ, καὶ οὕτως ἀμερίμνως ἀναγινώσκῃς. Ἡνίκα γὰρ ὑποβάλλῃ ταῦτα, καὶ προθυμίαν παρέχῃ εἰς τὸ ἐργόχειρον, ταῦτα πάντα ἐμβάλλει, ἵνα σε ἀπασχολήσῃ τοῦ ἀναγνῶναι καὶ ὠφεληθῆναι. Ὅταν γὰρ ἴδῃ ἄνθρωπον ὁ διάβολος ἐμπόνως ἀναγινώσκοντα καὶ ὠφελούμενον, ταύταις ταῖς ἀφορμαῖς καὶ ἄλλαις πολλαῖς παρατάσσεται αὐτῷ, ἐμποδίζειν αὐτὸν ζητῶν. Σὺ οὖν μὴ πεισθῇς αὐτῷ, ἀλλὰ γενοῦ ὡσεὶ ἔλαφος διψῶσα, καὶ ἐπιποθῶν ἐλθεῖν ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, τουτέστιν ἐπὶ τὰς θείας Γραφὰς, ὅπως πίῃ ἐξ αὐτῶν, καὶ καταψύξωσί σου τὴν δίψαν τὴν συμφλέγουσάν σε διὰ τῶν παθῶν. Σύμπινε δὲ καὶ τὴν ἐξ αὐτῶν ὠφέλειάν σοι γινομένην· οἷόν τι λέγω, ἵνα, ὅταν ὁ Κύριος δωρῆταί σοι τοῦ ἐπιγνῶναι ἐξ αὐτῶν λόγον, μὴ παρέλθῃς, ἀλλὰ μελετήσῃς αὐτὸν ἐν τῇ διανοίᾳ σου, καὶ ἐγγράψῃς αὐτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου, καὶ τῇ μνήμῃ διαφυλάξῃς αὐτὸν ἀνεξάλειπτον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πρόσεχε λοιπόν, αδελφέ, να μην αμελήσεις το χάρισμα που υπάρχει μέσα σου, το οποίο σου δόθηκε με τη δωρεά του Χριστού· αλλά φρόντισε και αναζήτησε πώς θα μπορέσεις να ευαρεστήσεις τον Θεό, ώστε να αξιωθείς τον μακαρισμό. Διότι είναι γραμμένο: «Μακάριοι όσοι ερευνούν τις μαρτυρίες του, με όλη τους την καρδιά θα τον αναζητήσουν». Πρόσεχε μήπως σε ανακόψει ο Εχθρός όταν θέλεις να διαβάσεις, προβάλλοντάς σου την αδικία και ρίχνοντάς σε σε πειρασμούς, λέγοντάς σου: «Κάνε πρώτα αυτό το πράγμα, εφόσον είναι μικρό, και έπειτα διαβάζεις αμέριμνος». Διότι, όταν σου υποβάλλει αυτούς τους λογισμούς και σου προκαλεί προθυμία για το εργόχειρο, όλα αυτά τα παρεμβάλλει για να σε αποσπάσει από την ανάγνωση και την ωφέλεια. Επειδή, όταν ο διάβολος δει τον άνθρωπο να διαβάζει με επιμέλεια και να ωφελείται, με αυτές τις αφορμές και με πολλές άλλες παρατάσσεται εναντίον του, επιδιώκοντας να τον εμποδίσει. Εσύ λοιπόν μην πειστείς σε αυτόν, αλλά γίνε σαν το διψασμένο ελάφι που επιποθεί να φτάσει στις πηγές των υδάτων, δηλαδή στις θείες Γραφές, για να πιεις από αυτές και να δροσίσουν τη δίψα σου που σε καταφλέγει εξαιτίας των παθών. Και ρούφηξε μαζί και την ωφέλεια που σου προκύπτει από αυτές· τι εννοώ με αυτό; Ότι, όταν ο Κύριος σου δωρίσει να κατανοήσεις από αυτές κάποιον λόγο, να μην τον προσπεράσεις, αλλά να τον μελετήσεις στη διάνοιά σου, να τον χαράξεις στην καρδιά σου και να τον διαφυλάξεις ανεξίτηλο στη μνήμη σου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Περὶ ὑπομονῆς
Τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὑμεῖς, ἀγαπητοὶ, διψῶντες τὸν τῆς ἀληθείας λόγον, μετὰ προθυμίας ἔρχεσθε πρὸς τὴν ἀληθινὴν πηγὴν, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ λέγων· Εἴ τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρός με, καὶ πινέτω· καὶ πάλιν αὐτός φησι· Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην. Ταύτης τῆς πηγῆς ἐπιποθῶν ὁ μακάριος Δαυῒδ ἐκελάδει λέγων· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός. Ἀλλ᾽ ἵνα μὴ δόξωμεν ἔξω τῶν Γραφῶν μένειν διὰ τῶν προοιμίων τούτων, φέρε δὴ ἁψώμεθα τῶν λόγων· οὕτω γὰρ ἡμῖν λαμπρότερος ὁ λόγος ἀποδειχθήσεται, καὶ φαιδρὰ ἡμῖν ἡ Ἐκκλησία δείκνυται. Ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Τί οὖν ἦν τὸ ἄρτι ἀκηκόαμεν τοῦ μακαρίου Δαυῒδ λέγοντος· Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον, καὶ προσέσχε μοι, καὶ εἰσήκουσε τῆς δεήσεώς μου; Μέγα ἡμῖν ἀνεφάνη τρόπαιον ἡ ὑπομονή· καὶ γὰρ πάντας τοὺς ἁγίους εὕρομεν ἐστεμμένους τῇ ὑπομονῇ, καὶ ταύτην διδάσκαλον ἔχοντες ἔνδον εἰδέναι τὸν μακάριον Ἀβραὰμ, τὸν ἑκατονταετῆ γενόμενον καὶ μήπω τεκνογονήσαντα, ἀλλὰ τῇ ὑπομονῇ τούτου ὁ καρπὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τετρυγημένος ἦν. Τὸ δένδρον ἀπέβαλε τὰ φύλλα, καὶ ἡ ῥίζα ἐβρίθετο· ἐπαλαιώθη ἡ σὰρξ, καὶ τὸ φρόνημα αὐτοῦ ἤκμαζεν· ἀλλ᾽ ὅμως τῇ ὑπομονῇ ἐκαρποῦτο τὸν Ἰσαάκ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Με τον ίδιο τρόπο και εσείς, αγαπητοί, διψώντας για τον λόγο της αλήθειας, προσέρχεστε με προθυμία στην αληθινή πηγή, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Διότι αυτός είναι που λέει: «Εάν κάποιος διψά, ας έλθει προς εμένα και ας πιει»· και πάλι ο ίδιος λέει: «Μακάριοι όσοι πεινούν και διψούν την δικαιοσύνη». Αναζητώντας με πόθο αυτήν την πηγή, ο μακάριος Δαβίδ έψαλλε λέγοντας: «Όπως επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου προς εσένα, Θεέ». Αλλά, για να μη φανεί ότι εξαιτίας αυτών των προοιμίων μένουμε έξω από τις Γραφές, εμπρός ας καταπιαστούμε με τα λόγια τους· διότι έτσι ο λόγος θα μας αποδειχθεί πιο λαμπρός, και η Εκκλησία θα παρουσιαστεί σε εμάς φωτεινή. Ας επανέλθουμε όμως στο προκείμενο θέμα. Τι ήταν λοιπόν αυτό που μόλις ακούσαμε να λέει ο μακάριος Δαβίδ: «Υπομένοντας υπέμεινα τον Κύριο, και έστρεψε την προσοχή του σε εμένα και εισάκουσε τη δέησή μου»; Μέγα τρόπαιο αναδείχθηκε για εμάς η υπομονή· διότι βρίσκουμε όλους τους αγίους στεφανωμένους με την υπομονή. Και έχοντας αυτήν ως διδάσκαλο, μπορούμε να κατανοήσουμε βαθιά τον μακάριο Αβραάμ, ο οποίος έφτασε στα εκατό του χρόνια και δεν είχε ακόμη τεκνοποιήσει, αλλά χάρη στην υπομονή του, ο καρπός είχε ήδη τρυγηθεί μπροστά στα μάτια του. Το δέντρο έχασε τα φύλλα του, όμως η ρίζα ήταν βαρυφορτωμένη από ζωή· γέρασε η σάρκα, αλλά το φρόνημά του βρισκόταν σε ακμή· και έτσι, με την υπομονή, καρπώθηκε τον Ισαάκ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Πρὸς Στελέχιον περὶ κατανύξεως
Εἰ γὰρ ὁ τῶν σωμάτων ἔρως οὕτω δουλοῦται τὴν ψυχὴν, ὡς πάντων αὐτὴν ἀπαγαγεῖν, καὶ τῇ τῆς ἐρωμένης προσηλῶσαι τυραννίδι μόνῃ, τί οὐκ ἂν ὁ τοῦ Χριστοῦ πόθος ἐργάσαιτο, καὶ τὸ δέος τῆς ἐκείνου ἀλλοτριώσεως; Ἅπερ ἀμφότερα ταῦτα οὕτως ἔστρεφε τοῦ προφήτου τὴν ψυχὴν, ὡς ποτὲ μὲν λέγειν· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός· καὶ πάλιν, Ἡ ψυχή μου ὡς γῆ ἄνυδρός σοι· καὶ, Ἐκολλήθη ἡ ψυχή μου ὀπίσω σου· ποτὲ δὲ, Κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με, μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, εάν ο σαρκικός έρωτας υποδουλώνει τόσο πολύ την ψυχή, ώστε να την αποσπάσει από όλα τα άλλα και να την προσηλώσει αποκλειστικά στην τυραννία του αγαπώμενου προσώπου, τι δεν θα μπορούσε να κατορθώσει ο πόθος για τον Χριστό και ο φόβος της αποξένωσης από Αυτόν; Αυτά ακριβώς και τα δύο κυρίευαν σε τέτοιο βαθμό την ψυχή του προφήτη, ώστε άλλοτε μεν να λέει: «Όπως επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου προς εσένα, Θεέ»· και πάλι: «Η ψυχή μου είναι σαν άνυδρη γη ενώπιόν σου»· και, «Προσκολλήθηκε η ψυχή μου οπίσω σου»· άλλοτε δε: «Κύριε, μην με ελέγξεις με τον θυμό σου, ούτε να με τιμωρήσεις με την οργή σου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης Κλῖμαξ
Περὶ διακρίσεως εὐδιακρίτου. Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος φλεγομένη τὰ νάματα, οὕτως παρὰ μοναχοῖς ἐπιποθεῖται ἡ τοῦ θείου καὶ ἀγαθοῦ θελήματος κατάληψις· οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ τοῦ συγκεκραμένου, ἔτι δὲ καὶ τοῦ ἐναντίου ἡ ἐπίγνωσις. Περὶ ὧν πολὺ ἡμῖν ὄντως ὁ λόγος καὶ δυσερμήνευτος· καὶ ποῖά τε τῶν πραγμάτων, καθ’ ἡμᾶς ἀνυπερθέτως ὀφείλουσι γίνεσθαι· καὶ πάσης ἀναμονῆς ὀξυτέρως, κατὰ τὸν λέγοντα· Οὐαὶ ὁ ἀναβαλλόμενος ἡμέραν ἐξ ἡμέρας, καὶ καιρὸν ἐκ καιροῦ. Ποῖα δὲ πάλιν μετὰ ἐπιεικείας καὶ περισκέψεως· ὡς παραινεῖ ὁ εἰρηκώς, Μετὰ κυβερνήσεως γίνεται πόλεμος, καὶ πάλιν· Πάντα εὐσχημόνως, καὶ κατὰ τάξιν γινέσθω. Οὐκ ἔστι γὰρ, οὐκ ἔστι τῶν τυχόντων τὰ τοιάδε δυσδιάκριτα θᾶττον εὐκρινῶς διαγνῶναι, εἴπερ καὶ ὁ θεοφόρος, καὶ τὸ πνεῦμα ἐν ἑαυτῷ λαλοῦν ἔχων, τοῦτο πολλάκις φαίνεται προσευχόμενος· καὶ ποτὲ μὲν λέγων·
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Περί ευδιάκριτης διακρίσεως. Όπως ακριβώς επιποθεί το ελάφι φλεγόμενο από τη δίψα τα νάματα, έτσι και από τους μοναχούς επιποθείται η κατανόηση του θείου και αγαθού θελήματος· αλλά όχι μόνο αυτού, αλλά και η επίγνωση του συγκεκραμένου, καθώς και του αντίθετου. Για τα ζητήματα αυτά, όντως ο λόγος μας είναι εκτενής και δυσερμήνευτος· και για το ποια πράγματα, κατά την κρίση μας, οφείλουν να γίνονται ανυπερθέτως και γρηγορότερα από κάθε αναμονή, σύμφωνα με εκείνον που λέει: «Ουαί σε αυτόν που αναβάλλει από ημέρα σε ημέρα και από καιρό σε καιρό». Ποια πάλι πρέπει να γίνονται με επιείκεια και περίσκεψη, όπως προτρέπει αυτός που είπε: «Με ορθή καθοδήγηση διεξάγεται ο πόλεμος», και πάλι: «Όλα ας γίνονται με ευσχημοσύνη και με τάξη». Διότι δεν είναι, δεν είναι έργο των τυχαίων ανθρώπων το να διαγνώσουν γρήγορα και με σαφήνεια τέτοια δυσδιάκριτα ζητήματα, εφόσον και ο ίδιος ο θεοφόρος, αν και είχε το Πνεύμα να ομιλεί μέσα του, φαίνεται να προσεύχεται συχνά για αυτό· και άλλοτε μεν λέγοντας:
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Περὶ τοῦ τρισαγίου ὕμνου
Πάντα μὲν ἑνιαίως καὶ ἁπλῶς καὶ ἀπολύτως τὰ ἐφ᾽ ὅλης τῆς θεότητος λεγόμενα καὶ ἐφ᾽ ἑκάστης τῶν ὑποστάσεων λέγονται, ὁ δὲ τρὶς ἀριθμὸς ἐπὶ τῆς ἁγίας τριάδος τῶν τριῶν ὑποστάσεών ἐστιν δηλωτικός. Καλῶς γὰρ ἔφη καὶ λίαν καιρίως ὁ θεοφόρος Ἐπιφάνιος, ὅτι «διὰ τί μὴ δὶς ἢ τετράκις τὸ ‘ἅγιος’ λέγει τὰ σεραφίμ, ἀλλὰ τρίς, εἰ μὴ ὅτι τὸν τῶν ὑποστάσεων ἀριθμὸν καταμηνύουσιν εἰς μίαν κυριότητά τε καὶ θεότητα ἑνούμενον;» «Ἅγιος ὁ θεὸς» καὶ πατήρ, ἐξ οὗ θεὸς ὁ υἱὸς καὶ θεὸς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, «ἅγιος ἰσχυρὸς» ὁ υἱὸς ἡ ἐνυπόστατος τοῦ θεοῦ δύναμις, «ἅγιος ἀθάνατος» τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ ζωοποιόν, καθώς φησιν ὁ ἀπόστολος· «Ὁ νόμος τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς.» Οὐχ ὅτι οὐκ ἔστι θεὸς ὁ υἱὸς ἢ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον οὐδ᾽ ὅτι οὐκ ἔστιν ἰσχυρὸς ὁ πατὴρ ἢ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον οὐδ᾽ ὅτι οὐκ ἔστιν ἀθάνατος ὁ πατὴρ ἢ ὁ υἱός, ἀλλά, καθὼς ὁ ἀπόστολος τὰς ὑποστάσεις δεῖξαι βουλόμενός φησιν· «Ἡμῖν δὲ εἷς θεὸς καὶ πατήρ, ἐξ οὗ τὰ πάντα, καὶ εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός, δι᾽ οὗ τὰ πάντα, καὶ ἓν πνεῦμα ἅγιον, ἐν ᾧ τὰ πάντα», οὕτω κἀνταῦθα. Τοῦτο δὲ καὶ Δαυὶδ προανεφώνησεν εἰπών· «Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρός σε, ὁ θεός.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όλα βεβαίως ενιαία, απλά και απόλυτα, όσα λέγονται για ολόκληρη τη θεότητα, λέγονται και για καθεμία από τις υποστάσεις, ο δε αριθμός τρία στην Αγία Τριάδα είναι δηλωτικός των τριών υποστάσεων. Διότι πολύ σωστά και εύστοχα είπε ο θεοφόρος Επιφάνιος: «Γιατί τα Σεραφείμ δεν λένε το “Άγιος” δύο ή τέσσερις φορές, αλλά τρεις, αν όχι επειδή φανερώνουν τον αριθμό των υποστάσεων που ενοποιείται σε μία κυριότητα και θεότητα;» «Άγιος ο Θεός» είναι και ο Πατέρας, από τον οποίο είναι Θεός ο Υιός και Θεός το Άγιο Πνεύμα· «Άγιος ισχυρός» είναι ο Υιός, η ενυπόστατη δύναμη του Θεού· «Άγιος αθάνατος» είναι το Άγιο Πνεύμα το ζωοποιό, όπως λέει ο απόστολος: «Ο νόμος του Πνεύματος της ζωής». Όχι βέβαια ότι δεν είναι Θεός ο Υιός ή το Άγιο Πνεύμα, ούτε ότι δεν είναι ισχυρός ο Πατέρας ή το Άγιο Πνεύμα, ούτε ότι δεν είναι αθάνατος ο Πατέρας ή ο Υιός, αλλά, όπως ακριβώς ο απόστολος θέλοντας να καταδείξει τις υποστάσεις λέει: «Για εμάς όμως υπάρχει ένας Θεός και Πατέρας, από τον οποίο προέρχονται τα πάντα, και ένας Κύριος Ιησούς Χριστός, μέσω του οποίου έγιναν τα πάντα, και ένα Άγιο Πνεύμα, μέσα στο οποίο υπάρχουν τα πάντα», το ίδιο συμβαίνει και εδώ. Αυτό άλλωστε προανεφώνησε και ο Δαβίδ λέγοντας: «Όπως αποζητά το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι αποζητά η ψυχή μου εσένα, τον Θεό».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Περὶ τοῦ τρισαγίου ὕμνου
Ἰδοὺ κοινῶς τὴν θεότητα εἰπὼν ἐπήγαγε καὶ τὰς ὑποστάσεις σημᾶναι βουλόμενος· «Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν θεὸν τὸν ἰσχυρόν, τὸν ζῶντα», τουτέστιν τὸν ἀθάνατον, τὸν ἀεὶ ζῶντα· ὁ γὰρ ἀεὶ ζῶν ἀθάνατος. Εἰπών· «Ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρός σε, ὁ θεός», ἐσήμανεν τὴν μίαν θεότητα. Εἶτα εἰπών· «Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν θεὸν τὸν ἰσχυρόν, τὸν ζῶντα», τὸ τριαδικὸν τῶν ὑποστάσεων ἔδειξε. Καὶ πάλιν ἐπανῆλθεν εἰς τὸ ἑνιαῖον τῆς φύσεως· «Πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ θεοῦ;» Εἰ δέ τις εἴποι, ὅτι πολλάκις καὶ ἐπὶ μιᾶς ὑποστάσεως λέγεται τὸ τρισόλβιος καὶ τριπόθητος καὶ τρισμακάριστος, γινωσκέτω, ὅτι τὸ τρεῖς, ὅτε μὲν διὰ τῆς 〈ει〉 διφθόγγου γράφεται, τὸν τριαδικὸν ἀριθμὸν σημαίνει, ὅτε δὲ διὰ ψιλοῦ τοῦ ἰῶτα, ἀντὶ τοῦ πολλάκις τάττεται, ὥς φαμεν τρεῖς ἄνθρωποι καὶ «τρεῖς εἰσιν οἱ μαρτυροῦντες, τὸ ὕδωρ καὶ τὸ αἷμα καὶ τὸ πνεῦμα», καὶ τρὶς διὰ τοῦ ἰῶτα ἐπιρρηματικῶς ἀντὶ τοῦ πολλάκις, ὥς φησιν ὁ ἀπόστολος· «Περὶ τούτου τρὶς τὸν κύριον παρεκάλεσα,» ἀντὶ τοῦ πολλάκις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ιδού, αφού αναφέρθηκε κοινώς στη θεότητα, πρόσθεσε τα εξής θέλοντας να υποδηλώσει και τις υποστάσεις: «Δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό τον ισχυρό, τον ζώντα», δηλαδή τον αθάνατο, αυτόν που ζει αιώνια· διότι αυτός που ζει αιώνια είναι αθάνατος. Λέγοντας: «Επιποθεί η ψυχή μου προς εσένα, ω Θεέ», υποδήλωσε τη μία θεότητα. Έπειτα, λέγοντας: «Δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό τον ισχυρό, τον ζώντα», έδειξε το τριαδικό των υποστάσεων. Και πάλι επανήλθε στο ενιαίο της φύσεως: «Πότε θα έλθω και θα εμφανιστώ ενώπιον του προσώπου του Θεού;» Εάν δε κάποιος ισχυριστεί ότι πολλές φορές και για μία υπόσταση χρησιμοποιούνται οι λέξεις τρισόλβιος, τριπόθητος και τρισμακάριστος, ας γνωρίζει ότι η λέξη «τρεις», όταν μεν γράφεται με τη δίφθογγο «ει», σημαίνει τον τριαδικό αριθμό, ενώ όταν γράφεται με το απλό ιώτα («τρις»), τίθεται αντί του «πολλές φορές», όπως λέμε «τρεις άνθρωποι» και «τρεις είναι αυτοί που μαρτυρούν, το ύδωρ και το αίμα και το πνεύμα», και το «τρις» με ιώτα επιρρηματικώς αντί του «πολλές φορές», όπως λέει ο απόστολος: «Για τούτο τρις παρακάλεσα τον Κύριο», αντί του πολλές φορές.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Βίος Βαρλαὰμ καὶ Ἰωάσαφ
XX Ὅθεν μοι ταύτης ἐργάτης διηγήσατό τις, ὅτι Μετὰ τὸ προσλαβέσθαι με τὴν θείαν θεωρίαν ἐν ἕξει βεβαιοτάτῃ καὶ τῇ ταύτης μελέτῃ ποιωθῆναι τὴν ψυχήν, βουληθείς ποτε ἀπόπειραν αὐτῆς ποιήσασθαι, κατέσχον τὸν νοῦν μου, μὴ συγχωρήσας τῇ κατ᾽ ἔθος ἐπιβαλεῖν μελέτῃ· καὶ ἔγνων αὐτὸν ἀνιώμενον καὶ δυσφοροῦντα καὶ πρὸς αὐτὴν ἀσχέτῳ ἐπειγόμενον πόθῳ, μηδόλως δὲ πρὸς ἐναντίαν τινὰ ἐνθύμησιν ἀποκλῖναι ἰσχύοντα· ἡνίκα δὲ μικρὸν ἐνέδωκα τὰς ἡνίας, ὀξυδρόμως εὐθὺς ἀνέδραμε πρὸς τὴν ἑαυτοῦ ἐργασίαν, καθά φησιν ὁ Προφήτης· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεόν, τὸν ἰσχυρόν, τὸν ζῶντα. ἀποδέδεικται οὖν ἐκ πάντων τούτων, ὡς ἐφ᾽ ἡμῖν ἐστιν ἡ κτῆσις τῆς ἀρετῆς, καὶ ἡμεῖς ταύτης κύριοι καθεστήκαμεν εἴτε θελήσομεν αὐτῆς ἀνθέξεσθαι, εἴτε τὴν ἁμαρτίαν προκρῖναι. οἱ μὲν οὖν δουλωθέντες τῇ κακίᾳ δυσαποσπάστως αὐτῆς ἔχουσι, καθὰ δὴ προλαβὼν εἶπον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΧΧ Γι' αυτό, κάποιος εργάτης της μου διηγήθηκε ότι: «Αφού απέκτησα τη θεία θεωρία ως σταθερότατη έξη και η ψυχή μου διαμορφώθηκε από την ενασχόληση με αυτήν, θέλοντας κάποτε να κάνω μια δοκιμή, συγκράτησα τον νου μου, χωρίς να του επιτρέψω να στραφεί στη συνηθισμένη του μελέτη· και συνειδητοποίησα ότι αυτός θλιβόταν και δυσφορούσε και ορμούσε προς αυτήν με ασυγκράτητο πόθο, χωρίς να έχει καθόλου τη δύναμη να αποκλίνει σε κάποια αντίθετη σκέψη. Όταν δε χαλάρωσα λίγο τα ηνία, αμέσως επέστρεψε τρέχοντας με ορμή στη δική του εργασία, όπως ακριβώς λέει ο Προφήτης: "Όπως το ελάφι επιθυμεί διακαώς τις πηγές των υδάτων, έτσι επιθυμεί διακαώς η ψυχή μου τον Θεό, τον ισχυρό, τον ζωντανό". Αποδεικνύεται, λοιπόν, από όλα αυτά, ότι η απόκτηση της αρετής εξαρτάται από εμάς, και εμείς έχουμε καταστεί κύριοί της, είτε θελήσουμε να προσκολληθούμε σε αυτήν, είτε να προτιμήσουμε την αμαρτία. Όσοι βέβαια υποδουλώθηκαν στην κακία, είναι πολύ δύσκολο να αποσπαστούν από αυτήν, όπως ακριβώς ανέφερα προηγουμένως».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Βίος Βαρλαὰμ καὶ Ἰωάσαφ
πόθῳ γάρ τινι ὑπερφυεῖ καὶ ἔρωτι θείῳ τρωθεὶς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀθανάτου βασιλέως Χριστοῦ, ὅλως ἦν τοῦ ποθουμένου ἐξεστηκώς, ὅλως ἠλλοιωμένος Θεῷ, κάτοχος τῇ τούτου ἀγάπῃ· Κραταιὰ γάρ, φησίν, ὡς πῦρ ἀγάπη· τοιαύτην αὐτὸς ἀπὸ τῆς θείας ἀγάπης ἐδέξατο μέθην, καὶ οὕτως ἐξεκαύθη τῷ δίψει, κατὰ τὸν εἰπόντα· Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός· ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν ἰσχυρόν, τὸν ζῶντα· καὶ καθὼς ἡ τετρωμένη τῆς τοιαύτης ἀγάπης ψυχὴ βοᾷ ἐν τῷ Ἄισματι τῶν ᾀσμάτων· Ἐκαρδίωσας ἡμᾶς τῷ πόθῳ σου, ἐκαρδίωσας ἡμᾶς· καί· Δεῖξόν μοι τὴν ὄψιν σου, καὶ ἀκούτισόν μοι τὴν φωνήν σου· ἡ γὰρ φωνή σου φωνὴ ἡδεῖα καὶ ἡ ὄψις σου ὡραία.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, έχοντας τρωθεί στην ψυχή από κάποιον υπερφυή πόθο και θείο έρωτα για τον αθάνατο βασιλέα Χριστό, βρισκόταν εξ ολοκλήρου σε έκσταση για τον Ποθούμενο, ολοκληρωτικά αλλοιωμένος εν Θεώ, κυριευμένος από την αγάπη Του. Διότι, όπως λέει, η αγάπη είναι κραταιά σαν φωτιά. Τέτοια μέθη δέχθηκε ο ίδιος από τη θεία αγάπη και τόσο πολύ φλεγόταν από τη δίψα, σύμφωνα με εκείνον που λέει: «Όπως ποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι ποθεί η ψυχή μου Εσένα, Θεέ· δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό τον ισχυρό, τον ζωντανό». Και όπως η τρωμένη από τέτοια αγάπη ψυχή αναφωνεί στο Άσμα Ασμάτων: «Αιχμαλώτισες την καρδιά μας με τον πόθο σου, αιχμαλώτισες την καρδιά μας»· και: «Δείξε μου την όψη σου, και κάνε με να ακούσω τη φωνή σου· διότι η φωνή σου είναι γλυκιά και η όψη σου ωραία».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Εἰς τοὺς ψαλμούς
Ψαλμὸς μαʹ Εἰς τὸ τέλος· εἰς σύνεσιν τοῖς υἱοῖς Κορέ. «Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ, ὁ Θεός. Ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν» τὸν ἰσχυρὸν «καὶ ζῶντα».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ψαλμός μα'. Εις το τέλος· προς σύνεση για τους υιούς Κορέ. «Όπως ποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι ποθεί η ψυχή μου εσένα, Θεέ. Δίψασε η ψυχή μου για τον Θεό» τον ισχυρό «και ζωντανό».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες