Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 43:1

Εις το τέλος, για τους υιούς Κορέ, προς σύνεση. ΨΑΛΜΟΣ ΜΓ΄. Υπόθεση. [Και αυτός επίσης πραγματεύεται την ίδια υπόθεση· διηγούνται δηλαδή τις παλαιές ευεργεσίες και αξιώνουν να γίνουν αποδεκτοί, εναποθέτοντας την ελπίδα τους σε Αυτόν και εξομολογούμενοι στο όνομά Του.

ΨΑΛΜΟΣ ΜΓ΄. <Εις το τέλος, στους υιούς Κορέ, εις σύνεσιν.> (B f. 159, I f. 222) Επειδή η επιγραφή είναι η ίδια με εκείνη του τεσσαρακοστού πρώτου ψαλμού και περιέχει το ίδιο νόημα με την πρώτη, είναι αναγκαίο να πούμε ποιος είναι άραγε ο σκοπός αυτών που ψάλλουν. Θα τους αποδώσουμε, λοιπόν, το πρόσωπο εκείνων που πολιτεύτηκαν άμεμπτα σύμφωνα με τον νόμο και κατόρθωσαν πάρα πολύ καλά τα καυχήματα της πολιτείας που επαινείτο τότε· όπως ακριβώς ήταν ο θεσπέσιος Παύλος, όταν έγραφε ότι υπήρξε άμεμπτος ως προς τη δικαιοσύνη του νόμου.

ΕΙΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ, ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΙΟΥΣ ΚΟΡΕ ΓΙΑ ΣΥΝΕΣΗ, ΜΓ΄. Αλλά ούτε τα προκείμενα λόγια περιέχουν ψαλμό σύμφωνα με την επιγραφή, ούτε ωδή, ούτε ύμνο, ούτε κάτι παρόμοιο· επειδή ούτε το νόημα όσων περιλαμβάνονται σε αυτά σχετίζεται με τέτοιου είδους θεώρηση· απεναντίας πρόκειται για ικεσίες παρόμοιες με τις προηγούμενες και για το ίδιο θέμα· μιλώ δηλαδή για την έκπτωση του έθνους των Ιουδαίων, οι οποίες εκφωνήθηκαν εκ μέρους των προφητών μέσω των υιών Κορέ. Αποσαφηνίζουν δε στο παρόν κείμενο, φανερώνοντας με μεγαλύτερη σαφήνεια το νόημα για το οποίο θρήνησαν στα προηγούμενα.

Εξιστορούν, λοιπόν, τα πάθη που συνέβησαν στον λαό. Γι' αυτό τον λόγο μας παρακινούν σε σύνεση και μας παραπέμπουν στο τέλος μέσω της επιγραφής, επειδή αυτά πρόκειται να συμβούν στο τέλος, αν και οι υιοί Κορέ τα προανήγγειλαν προφητικά σαν να είχαν ήδη συμβεί. Μέσω λοιπόν των προηγουμένων θρήνησαν και εξέφρασαν στον Θεό τις λύπες τους· στα προκείμενα, όμως, εκθέτουν αναλυτικά και τα ίδια τα πάθη.

ΣΤΟΝ ΜΓʹ ΨΑΛΜΟ. Στον νικοποιό, για τους υιούς Κορέ. Θεέ μας, με τα αυτιά μας ακούσαμε, οι πατέρες μας μάς ανήγγειλαν το έργο που έπραξες στις ημέρες τους, στις αρχαίες ημέρες. Άλλος ερμηνευτής λέει: Στις προγενέστερες ημέρες.

Ψαλμός 43. Εις το τέλος· στους υιούς Κορέ για σύνεση. «Θεέ, με τα αυτιά μας ακούσαμε όσα οι πατέρες μας μάς ανήγγειλαν». Έπειτα διηγείται με δραματικό τόνο τις θείες ευεργεσίες προς τους Ιουδαίους: πώς δηλαδή τιμώρησε τους λαούς της Αιγύπτου και έβγαλε τον λαό από τη δουλεία, και πώς εξολόθρευσε τα έθνη των Χαναναίων και εγκατέστησε τους Ιουδαίους. Επειδή όμως επέδειξαν κακή διαγωγή, διηγείται πάλι ότι διασκορπίστηκαν σε αιχμαλωσία σε διάφορους καιρούς και έγιναν όνειδος ανάμεσα στα έθνη και «λογίστηκαν ως πρόβατα σφαγής». Αλλά αυτό το ρητό βρίσκει εφαρμογή με έμφαση και στους θείους μάρτυρες του Χριστού, οι οποίοι και έλεγαν, σύμφωνα με τον απόστολο Παύλο, μέσα στα βασανιστήρια: «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού» και τα εξής, ότι για χάρη σου «θανατωνόμαστε όλη την ημέρα, λογιστήκαμε ως πρόβατα σφαγής. Εξεγέρσου· γιατί κοιμάσαι, Κύριε;» αντί του «γιατί ανέχεσαι μακροθυμώντας τους αδίστακτους τυράννους;». «Γιατί αποστρέφεις το πρόσωπό σου; Ξεχνάς τη φτώχεια μας και τη θλίψη μας; Ανάστηθι, Κύριε, μην μας απορρίψεις ως το τέλος». «Διότι ταπεινώθηκε στο χώμα η ψυχή μας, κόλλησε στη γη η κοιλιά μας», από την υπερβολή των βασανιστηρίων.