Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 43:12

Από τη γενεαλογική διαδοχή αυτών, κατά την εποχή του Δαβίδ, προέρχεται ένας άλλος Κορέ, ομώνυμος με τον προηγούμενο, και από αυτόν γεννιούνται άλλα παιδιά. Είτε, λοιπόν, αυτοί είτε οι προηγούμενοι, προφητεύουν μέσα από τον προκείμενο [Ψαλμό] την αιχμαλωσία του λαού που συνέβη πολύ αργότερα, καθώς και τη διασπορά του ιουδαϊκού έθνους σε όλα τα έθνη. Προχωρώντας, λοιπόν, λένε: «Και αυτοί που μας μισούν άρπαζαν για τον εαυτό τους. Μας παρέδωσες σαν πρόβατα προορισμένα για τροφή, και μας διασκόρπισες ανάμεσα στα έθνη».

Τώρα όμως μας απώθησες και μας ντρόπιασες, και δεν θα βγεις μαζί με τις δυνάμεις μας. Επειδή το πλήθος ολόκληρου του ιουδαϊκού έθνους, έχοντας εμπλακεί σε κάθε είδους ασέβειες και παρανομίες, δεν ήταν αποξενωμένο από το προφητικό σώμα, εύλογα αυτοί που είπαν τα προηγούμενα, οικειοποιούμενοι όσα συνέβησαν στο πλήθος, τα προφέρουν μετά την παρεμβολή ενός διαψάλματος, για να παραθέσουν τη μεταβολή όσων πρόκειται να λεχθούν. Οι πατέρες μας, λοιπόν, μας ανήγγειλαν, και με τα ίδια μας τα αυτιά ακούσαμε τι είδους έργα επιτέλεσες στις ημέρες τους, και τα εξής. Τώρα όμως με τα μάτια μας δεν βλέπουμε τέτοια πράγματα, αλλά τα αντίθετα. Διότι μας απώθησες, Εσύ ο Θεός, που παλαιότερα διέσωσες τους πατέρες μας· εξαιτίας των αμαρτιών μας, εμάς που παλαιότερα καυχιόμασταν και έχαιραμε μεγάλης πεποίθησης σε Εσένα μας ντρόπιασες, εγκαταλείποντάς μας έρημους και αβοήθητους στη σύγκρουση με τους εχθρούς. Διότι δεν εκστράτευσες μαζί με τις δυνάμεις μας· ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, με τα στρατεύματά μας. Και γι' αυτό τον λόγο μας έτρεψες σε φυγή προς τα πίσω μπροστά στους εχθρούς μας· ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο: Μας έταξες τελευταίους από κάθε εχθρό, και εκείνοι που μας μισούν μας διαρπάζουν για τον εαυτό τους. Μας παρέδωσες σαν ζώα προορισμένα για σφαγή, και μας διασκόρπισες ανάμεσα στα έθνη.

Διάψαλμα· μεταφορά της προφητείας [στον λαό των Ιουδαίων]. «Τώρα όμως μας απώθησες» Ο λαός των Ιουδαίων κραυγάζει ως απορριφθείς από τον Θεό. «και δεν θα εξέλθεις» Διότι δεν είναι πλέον μαζί τους ο Θεός για να τους βοηθήσει, ούτε στον πόλεμο. «μας έστρεψας πίσω» Διότι στράφηκαν πίσω οι Ιουδαίοι ακολουθώντας τους δαίμονες, ως εκούσιους εχθρούς. «και αυτοί που μας μισούν» Διότι παραδόθηκαν σε διαρπαγή στους εχθρούς εξαιτίας της ασέβειάς τους. «μας παρέδωσες» Για να καταναλωθούν από όλα τα έθνη (τους εχθρούς) και τους δαίμονες. «και ανάμεσα στα έθνη» Διότι σε όλο το πρόσωπο της γης σκορπίστηκαν τα παιδιά των Ιουδαίων. «πούλησες τον λαό» Όταν παραδόθηκαν στους Βαβυλωνίους χωρίς τιμή· διότι δεν τιμήθηκαν από τους Χαλδαίους ως γένος του Θεού. «και δεν υπήρχε πλήθος» Δηλαδή δεν υπήρχε αριθμός στους θρήνους μας. «μας έθεσες ως όνειδος» Διότι τους περιγελούσαν οι πλησιέστεροί τους, επειδή, αν και ήταν γένος του Θεού, βρίσκονται αιχμάλωτοι. «ως περίγελο» Διότι όσοι βρίσκονταν γύρω τους τους χλεύαζαν και τους κορόιδευαν, για το πώς απορρίφθηκαν από τον Θεό τους. «μας έθεσες» Δηλαδή, τα έθνη, λέει, έλεγαν: ας μη γίνουμε έτσι βδελυροί όπως οι Ιουδαίοι. «ως κίνηση της κεφαλής» Διότι όλοι όσοι τους έβλεπαν κουνούσαν τα κεφάλια τους, απορώντας πώς ξέπεσαν από τη δόξα του Θεού οι Ιουδαίοι. «όλη την ημέρα» Διότι έως τον αιώνα δεν θα αφαιρεθεί το όνειδος από αυτούς.

Μας παρέδωσες σαν πρόβατα προορισμένα για βρώση, και μας διασκόρπισες ανάμεσα στα έθνη. Άλλος λέει: Μας λίχνισες. Τι σημαίνει: «Σαν πρόβατα προορισμένα για βρώση»; Ότι μας κατέστησες ευάλωτους σε επιθέσεις, αναδεικνύοντάς μας ευτελείς. Διότι υπάρχουν βέβαια και πρόβατα κτήσεως, τα οποία είναι κατάλληλα για αναπαραγωγή· άλλα όμως, λόγω γήρατος ή στειρότητας, είναι χρήσιμα μόνο για βρώση. Και το πιο οδυνηρό είναι το ότι διαμοιραστήκαμε ανάμεσα στα έθνη, πράγμα που τους ήταν βαρύτερο από όλα, το ότι δηλαδή δεν μπορούσαν εκεί να τηρήσουν με ακρίβεια τον νόμο και ότι είχαν εκπέσει από την πατροπαράδοτη πολιτεία τους. Και μάλιστα όχι σε ένα μόνο έθνος, αλλά παντού, λέει, και μόνο για ένα πράγμα είμαστε έτοιμοι: για το να κακοπαθαίνουμε, ενώ για να αμυνθούμε ή να σηκώσουμε τα χέρια μας δεν έχουμε καν τη δύναμη. Διότι αυτό ακριβώς υποδηλώνει η εικόνα των προβάτων. Πούλησες τον λαό σου χωρίς τίμημα. Άλλος λέει: Έναντι μηδενός. Άλλος: Χωρίς αντάλλαγμα. Και δεν υπήρξε κέρδος από την ανταλλαγή μας. Άλλος λέει: Και δεν όρισες μεγάλη την τιμή τους. Αυτό που εννοεί είναι το εξής —διότι το ρητό φαίνεται μεν πολύ ασαφές, αλλά προσέξτε, ώστε να ψάλλετε με σύνεση. Τι σημαίνουν λοιπόν αυτά τα λόγια; Παρουσιάζουν την ευτέλεια και την ασημαντότητά τους. Σαν να μην αξίζαμε τίποτα, σαν να ήμασταν φθηνοί και ευκαταφρόνητοι, έτσι μας εγκατέλειψες. Και αυτό το λέει αντλώντας την έκφραση από την καθημερινή ανθρώπινη συνήθεια.

Όταν λοιπόν διαφύγει, θα προστρέξει σε έναν από τους οικονόμους της χάριτος, ώστε να μην τη βρει αφύλακτη ο πονηρός και την αρπάξει πάλι. Κοντά του θα εκγυμναστεί, μέχρι να μπορέσει να αναλάβει την πανοπλία του Θεού και να σταθεί με αυτήν απέναντι στις μεθοδείες του διαβόλου, απέναντι στις αρχές, στις εξουσίες, στους κοσμοκράτορες του σκότους του αιώνα τούτου, στα πνεύματα της πονηρίας. Διότι απέναντι σε τέτοιους και τόσους εχθρούς, μια ψυχή που είναι συνδεδεμένη με τη σάρκα, είναι αδύνατον να πολεμήσει γυμνή, εάν δεν ενδυθεί την πανοπλία του Θεού, όπως ακριβώς ούτε ένας στρατιώτης, έστω και αν είναι υπερβολικά γενναίος, δεν μπορεί άοπλος και γυμνός να αντισταθεί απέναντι στα τόξα, τα μαχαίρια και τις λόγχες των εχθρών· διότι ένας τέτοιος θα σκοτωθεί αμέσως. Γι' αυτό τον λόγο, όσοι τα αγνοούν αυτά, πέφτουν σαν πρόβατα προορισμένα για σφαγή.