Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 43:27

Κόλλησε στο χώμα η κοιλιά μας. Αυτά τα λέγουν επειδή, αφού απέρριψαν το φρόνημα του Χριστού, εξέπεσαν σε σαρκικό φρόνημα. Ανάστα, Κύριε, βοήθησέ μας. Στήριξέ μας, λέγει, και χάρισε την εύνοιά σου και καιρό επιστροφής σε όσους ομολογούν την αληθινή πίστη σε εσένα.

Διότι εκείνος που με την προαίρεσή του αποφάσισε σε κάθε πειρασμό να αναδεχθεί τον θάνατο υπέρ της αλήθειας, δυνάμει έχει πεθάνει· πράγμα που έλεγε και ο Παύλος, υπομένοντας διάφορους πειρασμούς και λέγοντας: «Καθημερινά πεθαίνω, μα την καύχησή σας». Στα κρύφια της ψυχής μας, λοιπόν, θανατωνόμασταν κάθε μέρα, και παραδίνοντας άπαξ τους εαυτούς μας ως θυσία υπέρ του λαού, το υπομείναμε αυτό με τον λογισμό μας. Έχοντας λοιπόν πάθει αυτά, σε στρέφουμε προς εμάς και σε εξεγείρουμε σαν να κοιμάσαι μπροστά στα φαύλα. <Ανάστα, Κύριε, βοήθησέ μας, και λύτρωσέ μας ένεκεν του ονόματός σου.> (B f. 163 b) Την επιστροφή και την κλήση του Ισραήλ που πρόκειται να γίνει στους έσχατους καιρούς, την καταδεικνύουν μέσα από τους προκείμενους στίχους· προσθέτοντας δε στα λόγια τους, δηλαδή στις ικεσίες τους προς τον Θεό, το «ένεκεν του ονόματός σου», ομολογούν ρητά ότι δεν είναι μεν άξιοι να ελεηθούν, αυτοί που ακόνισαν το κέρας της άγνοιάς τους εναντίον του Χριστού. Του ταιριάζει όμως να ελεεί, και να μην εξισώνει την οργή με τα ανθρώπινα πταίσματα, αλλά μάλλον να σπλαγχνίζεται χάριν του εαυτού Του. Και γι' αυτό άλλωστε είπε μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Δεν ενεργώ εξαιτίας σας, λέει ο Κύριος, αλλά ένεκεν του ονόματός μου».

Η'. Περί της αναστάσεως του Χριστού. Ο Δαβίδ, προορώντας την ανάστασή Του, έλεγε: «Εξεγέρσου, γιατί κοιμάσαι, Κύριε; Ανάστηθι και μην απορρίψεις έως τέλους.» Και πάλι: «Ανάστα, Κύριε· σώσε με, ο Θεός μου.» Και πάλι: «Ανάστα, Κύριε, βοήθησέ μας, και λύτρωσέ μας ένεκεν του ονόματός Σου.» Και πάλι: «Ανάστα, Κύριε, κρίνε την γη, διότι Εσύ θα κατακληρονομήσεις όλα τα έθνη.» Ο Ησαΐας: «Τώρα θα αναστηθώ, λέγει ο Κύριος, τώρα θα δοξασθώ, τώρα θα υψωθώ, τώρα θα δείτε, τώρα θα σωθείτε· μάταιη θα είναι η ισχύς του πνεύματός σας.» Ο Ωσηέ: «Και θα αναζητήσουν το πρόσωπό μου μέσα στην θλίψη τους, και θα ορθρίσουν προς εμένα, λέγοντας: Ας πορευθούμε και ας επιστρέψουμε προς τον Κύριο τον Θεό μας, διότι Αυτός άρπαξε, και θα μας ιατρεύσει· θα πατάξει, και θα επιδέσει τις πληγές μας· θα μας θεραπεύσει μετά από δύο ημέρες· κατά την τρίτη ημέρα θα αναστηθούμε ενώπιόν Του, και θα γνωρίσουμε, ας επιδιώξουμε να γνωρίσουμε τον Κύριο, θα Τον βρούμε έτοιμο ως όρθρο.» Ο Δαβίδ: «Διότι δεν θα εγκαταλείψεις την ψυχή μου στον άδη, ούτε θα επιτρέψεις στον όσιό Σου να δει διαφθορά.» Και πάλι: «Έγινα σαν άνθρωπος αβοήθητος, ανάμεσα στους νεκρούς ελεύθερος.» Και ποιος είναι ελεύθερος από τον θάνατο, παρά μόνον ο Θεός;

«Διότι αυτός»: Διότι γνώριζε ο Θεός (ως Θεός) την επιστροφή των εθνών, η οποία επρόκειτο να συμβεί στο τέλος. «Ένεκα σου»: Διότι από αυτούς προέρχονταν οι μάρτυρες, οι οποίοι πέθαναν υπέρ του Χριστού. «Λογισθήκαμε»: Μιμούμενοι τον Δεσπότη τους, ο οποίος οδηγήθηκε σαν πρόβατο στη σφαγή, και οι ίδιοι θυσιάζονταν σαν πρόβατα, προσφέροντας τους εαυτούς τους ως θυσία στον Θεό. «Εξεγέρσου»: Γιατί, λέει, μακροθυμείς τόσο πολύ απέναντι στους φαύλους ανθρώπους; Διότι ο προφήτης παρομοίασε τη μακροθυμία του Θεού με ύπνο. Το όλο νόημα δε, υπονοεί την ανάσταση του Χριστού. «Ανάστηθι»: Δηλαδή, και μετά την ανάσταση, δέξου τους αμαρτωλούς που μετανοούν. «Γιατί το πρόσωπο»: Δηλαδή, μην αποστρέψεις το πρόσωπό σου. «Επιλανθάνεσαι»: Δηλαδή, μην ξεχνάς ότι κάποτε βρισκόμασταν σε πτώχεια θεοσέβειας (θεογνωσίας) (αλλά και) θλιβόμενοι. «Διότι ταπεινώθηκε»: Καταπατημένοι από τους δαίμονες μέσω της ειδωλολατρίας και της πλάνης. «Κολλήθηκε»: Τρώγοντας τα ξυλοκέρατα και λιώνοντας από τη νοητή πείνα, αλλά σπεύσε, λένε τα έθνη, να μας δώσεις ως τροφή το Σώμα σου και το Αίμα σου. «Ανάστα»: Διότι ο Κύριος, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, φώτισε τα έθνη. «Και λύτρωσε»: Διότι στο όνομα του Θεού λυτρώθηκαν τα έθνη από την τυραννία του διαβόλου.

Απόκοψε το πάθος, εξάλειψε τις απολαύσεις. Η τρυφή και η μέθη είναι πηγές πορνείας. Αν δεν χρησιμοποιήσεις την άνεση όπως πρέπει, θα σου επιφέρει θλίψη. Άκουσε τι έπαθαν οι Ιουδαίοι που πόρνευσαν, αυτοί που δεν είχαν μεταλάβει το σώμα του Χριστού, αυτοί που δεν είχαν απολαύσει την πνευματική τράπεζα: «Ούτε να πορνεύουμε», λέει, «όπως ακριβώς πόρνευσαν μερικοί από αυτούς, και έπεσαν σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες». «Ανάστα, Κύριε, βοήθησέ μας, και λύτρωσέ μας ένεκα του ονόματός σου». Και άλλος λέει: «Στάσου βοηθός μας, και σώσε μας για το έλεός σου». Δες πώς κατέκλεισαν τον λόγο: έπειτα από αναρίθμητα δικά τους κατορθώματα, από πού αξιώνουν να σωθούν;

Από έλεος, από φιλανθρωπία, για το όνομα του Θεού. Τι σημαίνει, «Ένεκεν του ονόματός σου»; Για να μην βεβηλωθεί αυτό, πράγμα το οποίο και ο Ίδιος πολλές φορές λέει, ότι «Ενεργώ για χάρη του ονόματός μου». Είδες ταπεινοφροσύνη και συντετριμμένη διάνοια; Και από πού αξιώνουν να σωθούν; Από φιλανθρωπία, από έλεος· σαν εκείνους που στερούνται κατορθωμάτων, σαν εκείνους που δεν έχουν απολύτως κανένα δικαίωμα σωτηρίας, και μολονότι είχαν να επιδείξουν τόσους κόπους και κινδύνους, τα απέδιδαν όλα στον Θεό.

Γι' αυτό: «Ανάστηθι, Κύριε, βοήθησέ μας και λύτρωσέ μας ένεκα του ονόματός σου». Και Εκείνος, αφού εισάκουσε και αναστήθηκε, συνέτριψε τους τυράννους, και ο τόπος τους, αν και αναζητείται, δεν βρίσκεται, και η Εκκλησία Του διά της χάριτος όλο και περισσότερο φαιδρύνεται και λαμπρύνεται.

Αρπάζονται πρόωρα και ξαφνικά άνδρες, γυναίκες, γέροντες, ηλικιωμένοι, παιδιά, βρέφη, κάθε αξιολύπητη ηλικία. Χωρίζεται η γυναίκα από τον άνδρα, ο αδελφός από τον αδελφό, η μητέρα από το παιδί. Άλλοι αποκεφαλίζονται μπροστά στους οικείους και συγγενείς τους, άλλοι κατασφάζονται κατά τις επιδρομές και πέφτουν σε οποιοδήποτε μέρος, χωρίς ίσως να αξιώνονται ούτε καν ταφής. Άλλοι κρατούνται σιδηροδέσμιοι και μεταφέρονται ελεεινά από τόπο σε τόπο, βασανισμένοι από την πείνα και τη δίψα, καταξεσκισμένοι από τα μαστιγώματα. Βλέπει η μητέρα το ίδιο της το παιδί, το οποίο γέννησε με κόπο, είτε να χτυπιέται, είτε να σφάζεται, είτε να ξεψυχά από τη δίψα ή την πείνα, και κανείς δεν τους ελεεί και πουθενά δεν υπάρχει φάρμακο βοηθείας. Και τα περισσότερα πρέπει μάλλον να τα αποσιωπούμε παρά να τα διαλαλούμε, καθώς είναι άξια θρήνου και σιωπής. Ω Κύριε, σώσε μας! Ω Κύριε, κατεύθυνέ μας σε καλό δρόμο! Σπλαγχνίσου, σπλαγχνίσου τον λαό Σου και μην παραδώσεις την κληρονομιά Σου σε ονειδισμό! «Γιατί αποστρέφεις το πρόσωπό Σου, λησμονείς τη φτώχεια μας και τη θλίψη μας, επειδή ταπεινώθηκε στο χώμα η ψυχή μας, κόλλησε στη γη η κοιλιά μας; Ανάστα, Κύριε· βοήθησέ μας και λύτρωσέ μας ένεκα του ονόματός Σου».