Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 43:9

Πώς λοιπόν λέγει αλλού: «Και θα υψώσει το κέρας του λαού του», σαν να είναι άλλος αυτός που υψώνει και άλλο το κέρας; Σαφώς, επομένως, κέρας του λαού είναι ο Λόγος του Θεού, ο οποίος υψώνεται από τον Πατέρα, επειδή εκένωσε τον εαυτό του. Γι' αυτό ο Θεός τον υπερύψωσε, σύμφωνα με τον Απόστολο. Σε αυτό λοιπόν το κέρας τους και τον βασιλέα λένε ότι θαρρούν για τη σωτηρία, και όχι στη δική τους δύναμη. Γι' αυτό προσθέτουν: «Εν τω Θεώ θα επαινεθούμε όλη την ημέρα»· ή σύμφωνα με τον Ακύλα, «θα καυχηθούμε»· ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο, «υμνούμε». Λέγουν δε ότι και θα εξομολογούνται σε αυτόν, καθώς συνήθως η Γραφή χρησιμοποιεί τον όρο εξομολόγηση αντί της ευχαριστίας. <«Και στο όνομά σου θα εξουδενώσουμε αυτούς που επαναστατούν εναντίον μας.»> (B f. 160 b, I f. 224 b, L f. 116 b) Το όνομά του, στο οποίο εξουδενώνουν όσους επαναστατούν εναντίον τους, δηλώνει τη δόξα· διότι, για να δοξάζεται ο Θεός, έδινε τη δύναμη.

Επομένως, αυτός είναι το κέρας· πρόσεξε πώς έχει ειπωθεί αλλού: «Η δοξολογία του είναι πάνω στη γη και στον ουρανό, και θα υψώσει το κέρας του λαού του»· σαν να είναι άλλος αυτός που υψώνει το προαναφερθέν κέρας. Δες, λοιπόν, μήπως σαφώς ο Λόγος του Θεού, ο ίδιος ο Κύριος, είναι το κέρας του λαού, ενώ εκείνος που τον υψώνει είναι ο Πατέρας που τον γέννησε. Επειδή, δηλαδή, ταπείνωσε τον εαυτό του μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού, γι' αυτό ο Θεός τον υπερύψωσε, σύμφωνα με τον Απόστολο. Έχοντας, λοιπόν, θάρρος σε αυτό το κέρας τους και στον βασιλιά, ομολογούν ότι δεν θα υπερισχύσουν των εχθρών με το τόξο, ούτε με τη ρομφαία, ούτε με τη δική τους αρετή, αλλά με τη δύναμη του βασιλιά τους. Έπειτα, επειδή απέκτησαν ως βασιλιά και κέρας τον ίδιο τον Κύριο, εύλογα λένε ότι δεν θα γίνουν υποχείριοι στους εχθρούς, αλλά ότι θα αποδειχθούν ανώτεροι από τους πολεμίους. Αυτό άλλωστε δηλώνουν λέγοντας: «Μας έσωσες από εκείνους που μας θλίβουν, και καταντρόπιασες εκείνους που μας μισούν». Και επειδή ακριβώς οι μεν εχθροί περιλούστηκαν με ντροπή, ενώ οι ίδιοι σώθηκαν όχι με τη δική τους δύναμη, αλλά με τη δύναμη του κέρατός τους, εύλογα προσθέτουν λέγοντας: «Στον Θεό θα επαινεθούμε όλη την ημέρα»· ή σύμφωνα με τον Ακύλα, «Στον Θεό θα καυχηθούμε»· ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο, «Τον Θεό υμνούμε όλη την ημέρα, και το όνομά σου θα δοξολογούμε εις τον αιώνα».

«Με εσένα τους εχθρούς»: Ο πιστός λαός, που προέρχεται από τα έθνη, ονομάζει εχθρούς τους δαίμονες. Αυτούς τους αποδιώξαμε με τη δύναμη του σταυρού. Διότι ο σταυρός είναι κέρας (δύναμη)· γι' αυτό λέει «κέρατα στα χέρια του». «Και στο όνομα»: Τουτέστιν, θα μισήσουμε. Διότι η ειδωλολατρία (η υπερηφάνεια) είναι βδελυρή μετά την έλευση του Χριστού. «Διότι όχι στο τόξο»: Διότι ούτε με την ελληνική ευγλωττία ούτε με τη δική μας (την ιδία) δύναμη επιγνώσαμε τον Θεό (τον Χριστό), λέγουν τα έθνη, αλλά σωθήκαμε από την αγαθότητα του Θεού. «Μας έσωσας»: Από τα πνεύματα της πλάνης, διότι έθλιψαν τα έθνη μέσω της ειδωλολατρίας. «Και αυτούς που μισούν»: Τους δαίμονες. Διότι από την αρχή τρέφουν μίσος προς τον άνθρωπο. «Στον Θεό»: Διότι ο έπαινος των πιστών προέρχεται από τον Θεό όλη την ημέρα, τουτέστιν αιώνια. «Και στο όνομα»: Διότι αιώνια δεν παύουν οι πιστοί να εξομολογούνται και να δοξάζουν (να δοξολογούν) τον Θεό.

Άλλος λέει: «Διότι μας έσωσες». Τι χρειάζεται να αναφέρουμε τα παλαιά, λέει, και όσα αφορούν τους προγόνους; Εμείς οι ίδιοι έχουμε πολλά εχέγγυα της δικής σου πρόνοιας, και μπορούμε να απαριθμήσουμε λαμπρά τρόπαια, και νίκες αλλεπάλληλες και θαυμαστές και παράδοξες. Διότι γι' αυτόν τον λόγο είπε: «Τους καταντρόπιασες», φανερώνοντας ότι δεν μας απάλλαξες απλώς, ούτε μας διέσωσες απλώς, αλλά το έπραξες προκαλώντας ταυτόχρονα την καταισχύνη εκείνων που μας επιτέθηκαν. «Με τον Θεό θα καυχώμαστε όλη την ημέρα· και το όνομά σου θα δοξολογούμε εις τον αιώνα».

Άλλος λέγει: Υμνούμε τον Θεό κάθε ημέρα. Διότι τα της νίκης, λέγει, έχουν παρέλθει, τα της ευχαριστίας όμως παραμένουν σε εμάς. Διότι λέγοντας «όλη την ημέρα», εννοεί όλη τη ζωή. Επειδή δεν παύουμε να υμνούμε και να σεμνυνόμαστε για τις δικές σου συμμαχίες.

Διότι αυτή είναι η δόξα μας, αυτό είναι το καύχημά μας, με αυτό φιλοτιμούμαστε απέναντι σε όλους· όχι ότι έχουμε πόλη μεγάλη και θαυμαστή, ούτε ότι πρώτοι εμείς νικούμε, ούτε ότι υπερισχύουμε με τη ρώμη του σώματος· αλλά ότι έχουμε Θεό αληθινό, για αυτό καυχιόμαστε· όχι μόνο όταν μας βοηθάς, αλλά και όταν μας εγκαταλείπεις. Διότι αυτό σημαίνει το «Όλη την ημέρα»· όπως ακριβώς λέει και ο Παύλος: «Σε μένα δε, μακάρι να μη συμβεί να καυχηθώ, παρά μόνο για τον σταυρό του Χριστού». Διότι δεν υπάρχει, δεν υπάρχει άλλη τέτοια δόξα. Γι' αυτό και πάλι έλεγε: «Και όχι μόνο αυτό, αλλά και καυχόμαστε για τον Θεό». Διότι τίποτα δεν είναι ίσο με αυτό το καύχημα. Κανείς, λοιπόν, ας μην υψηλοφρονεί για τον πλούτο· κανείς για κανένα από τα βιοτικά πράγματα, αλλά μόνο για τούτο, για το ότι έχει τον Θεό ως Δεσπότη. Αυτό είναι ανώτερο από κάθε ελευθερία, αυτό είναι καλύτερο και από τους ίδιους τους ουρανούς. Διότι, εάν το να αποκαλείται κανείς ότι ανήκει στον τάδε ή στον δείνα έφερε πολλές φορές καύχηση μεταξύ των ανθρώπων, αναλογίσου πόση δόξα φέρει το να ανήκει κανείς στον Θεό. Γι' αυτό και ο Παύλος το έθεσε αυτό ως μεγάλο αξίωμα λέγοντας: «Όσοι δε είναι του Χριστού, σταύρωσαν τη σάρκα». Διάψαλμα. Άλλος λέει, «Πάντοτε». Ο δε Εβραίος αυτό το λέει «Σελ». «Τώρα όμως μας απώθησες και μας ντρόπιασες». Άλλος λέει, «Αν και μας απώθησες».