Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 44:15

Αλλ' όπως ακριβώς οι ναύτες και οι κυβερνήτες, όταν δουν τη θάλασσα να αρχίζει να ταράζεται από αντίθετους ανέμους, γρήγορα και χωρίς αναβολή κατευθύνονται προς τα λιμάνια και αποφεύγουν τον κίνδυνο, ενώ αν παραμείνουν έξω κινδυνεύουν, έτσι κι εσύ, όταν τα οστά των λογισμών σου ταράζονται από τους ανέμους της φιληδονίας, τρέξε γρήγορα στο λιμάνι της εκκλησίας, για να ακούσεις περί σωφροσύνης και αγνείας από τις Γραφές και τους δασκάλους ότι «πόρνους και μοιχούς θα κρίνει ο Θεός», ότι «είναι τίμιος ο γάμος», ότι λέει στους αγάμους και στις χήρες ο απόστολος: «Καλό είναι γι' αυτούς αν μείνουν όπως κι εγώ, διότι θα οδηγηθούν στον Βασιλιά ως παρθένες», ότι «υπάρχουν ευνούχοι οι οποίοι ευνούχισαν τους εαυτούς τους για τη βασιλεία των ουρανών». Και πριν από την πορνεία, αφού εξομολογηθείς στον Θεό τα σπέρματα της πορνείας, δηλαδή της επιθυμίας, πες: «Ελέησόν με, Κύριε, διότι είμαι ασθενής», καθώς φέρεις πάνω σου την ασθένεια της φύσεως. «Γιάτρεψέ με, Κύριε, διότι ταράχθηκαν τα οστά μου», δηλαδή οι λογισμοί της ψυχής, που με αιχμαλωτίζουν στην ασέλγεια και την αμαρτία· «διότι ο λογισμός του ανθρώπου θα εξομολογηθεί σε σένα». Το ότι δε δεν μιλάει για τα οστά του σώματος, το φανερώνουν τα όσα ακολουθούν.

Όλη η δόξα της θυγατέρας του βασιλιά βρίσκεται στο εσωτερικό της, στολισμένη με χρυσά κρόσσια. Το «έσωθεν» (στο εσωτερικό) υποδηλώνει την ευσέβεια· διότι ο στολισμός της Εκκλησίας είναι νοητός· ενώ τα κρόσσια υποδηλώνουν τις πολυειδείς αρετές. Θα οδηγηθούν στον βασιλιά παρθένες ακολουθώντας την. Παρόμοιο είναι το: «Θα αρπαγούμε μέσα σε νεφέλες για να προϋπαντήσουμε τον Κύριο στον αέρα». Και πάλι, μέσω της παρθένου υποδηλώνει την Εκκλησία: «Διότι σας αρραβώνιασα, για να σας παραστήσω στον Θεό ως αγνή παρθένο».

Εκείνες που είναι πλησίον της θα οδηγηθούν σε εσένα. Διότι κοντά στην παρθενία βρίσκεται η εγκράτεια. Όσες ψυχές, λοιπόν, εγκρατεύονται, προφανώς από πονηρές πράξεις, θα οδηγηθούν και αυτές μαζί. Συμβαίνει δε αυτές που οδηγούνται εκεί να βρίσκουν αιώνια ευφροσύνη και αγαλλίαση.

Όλη η δόξα της θυγατέρας του βασιλιά είναι εσωτερική, ενδεδυμένη και στολισμένη με χρυσά κρόσσια. Θα οδηγηθούν στον βασιλιά παρθένες πίσω από αυτήν. Επειδή καθαρίστηκε από τις παλαιές διδασκαλίες της πονηρίας, υπακούοντας στη διδασκαλία, και λησμονώντας τον λαό της και τον οίκο του πατέρα της, το Άγιο Πνεύμα διηγείται τα σχετικά με αυτήν. Και επειδή είδε την κρυφή καθαρότητα, λέει: «Όλη η δόξα της θυγατέρας του βασιλιά», δηλαδή της νύμφης του Χριστού, η οποία έγινε πλέον μέσω της υιοθεσίας θυγατέρα του βασιλιά, «είναι εσωτερική». Ο λόγος προτρέπει να προχωρήσουμε στα ενδότερα μυστήρια της εκκλησιαστικής δόξας, καθώς το κάλλος της νύμφης βρίσκεται στο εσωτερικό. Διότι εκείνος που ετοιμάζει τον εαυτό του για τον Πατέρα, ο οποίος βλέπει στα κρυφά, και προσεύχεται και πράττει τα πάντα όχι για να θεαθεί από τους ανθρώπους, αλλά για να φανερωθεί μόνο στον Θεό· αυτός έχει όλη τη δόξα στο εσωτερικό του, όπως ακριβώς και η θυγατέρα του βασιλιά. Επομένως, και τα χρυσά κρόσσια, με τα οποία είναι ενδεδυμένη και ολόκληρη στολισμένη, βρίσκονται στο εσωτερικό. Μην αναζητάς τίποτα στον εξωτερικό χρυσό και στην σωματική ποικιλία των στολιδιών· αλλά να εννοείς ένα ένδυμα άξιο να κοσμήσει εκείνον που πλάστηκε κατ' εικόνα του Δημιουργού, όπως λέει ο Απόστολος: «Αφού απεκδυθείτε τον παλαιό άνθρωπο, και ενδυθείτε τον νέο, ο οποίος ανακαινίζεται σε επίγνωση κατ' εικόνα του Δημιουργού».

Ας ακούσουν δε και αυτές που υπόσχονται την παρθενία στον Κύριο, ότι ως παρθένες θα οδηγηθούν στον βασιλιά· παρθένες δε, είναι αυτές που βρίσκονται πλησίον της Εκκλησίας, αυτές που την ακολουθούν και δεν αποπλανώνται από την εκκλησιαστική ευταξία. Θα οδηγηθούν δε οι παρθένες με ευφροσύνη και αγαλλίαση, θα εισαχθούν στον ναό του βασιλιά. Όχι αυτές που με καταναγκασμό ανέλαβαν την παρθενία, ούτε αυτές που από λύπη ή από ανάγκη αποδέχθηκαν τον σεμνό βίο, αλλά αυτές που με ευφροσύνη και αγαλλίαση χαίρονται για ένα τέτοιο κατόρθωμα· αυτές θα οδηγηθούν στον βασιλιά και θα φερθούν όχι σε οποιονδήποτε τυχαίο τόπο, αλλά στον ναό του βασιλιά. Διότι τα ιερατικά σκεύη, τα οποία δεν μόλυνε η ανθρώπινη χρήση, θα εισαχθούν στα Άγια των Αγίων και θα έχουν το δικαίωμα της εισόδου στα άδυτα, όπου δεν πρόκειται να περπατήσουν βέβηλα πόδια. Το πόσο σπουδαίο είναι δε το να οδηγηθεί κανείς στον ναό του βασιλιά, το δείχνει ο Προφήτης, προσευχόμενος για τον εαυτό του και λέγοντας: Ένα πράγμα ζήτησα από τον Κύριο, και αυτό θα επιζητώ· το να κατοικώ στον οίκο του Κυρίου όλες τις ημέρες της ζωής μου, για να βλέπω την τερπνότητα του Κυρίου και να επισκέπτομαι τον ναό Του.

Γι' αυτό και η βασίλισσα που αναφέρεται στους λόγους προστάζεται να λησμονήσει τον λαό της και τον οίκο του πατέρα της· και η αλλόφυλη θυγατέρα της Τύρου καλείται σε αυτήν την καλή μεταβολή· παρθένες, καθώς και κάποιοι γιοι που έλαβαν τη θέση των πατέρων, και λαοί που εξομολογούνται (δοξολογούν) τον Θεό, αξιώθηκαν την ίδια αλλοίωση. Εξαιτίας όλων αυτών, η ωδή φέρει την επιγραφή «ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων»· σύμφωνα δε με τον Ακύλα, «ἐπὶ τοῖς κρίνοις»· σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο, «ὑπὲρ τῶν ἀνθῶν». Διότι εκείνοι που αλλοιώθηκαν, εκπέμποντας ευωδία και γενόμενοι δροσερά άνθη της Εκκλησίας, ονομάστηκαν με αυτόν τον τρόπο.

Θα οδηγηθούν στον Βασιλιά παρθένες πίσω από αυτήν, οι πλησίον της θα οδηγηθούν σε εσένα. Η θυγατέρα, η οποία πολλές φορές ονομάστηκε έτσι στα προηγούμενα, δεν παραμένει για πάντα στη γη, αλλά θα μετατεθεί όταν έρθει ο καιρός. Όμως δεν θα αξιωθεί ολόκληρη μαζικά μιας τέτοιας μετάβασης· αλλά τμηματικά, εκείνες που τιμήθηκαν σε αυτήν με τον πρώτο βαθμό θα οδηγηθούν στον Βασιλιά.

Αυτές είναι εκείνες που κατόρθωσαν την εν Χριστώ αγνεία στην ψυχή και στο σώμα, και είναι καθαγιασμένες στο πνεύμα. Μετά το πρώτο τάγμα, θα οδηγηθούν εκείνες που βρίσκονται πλησίον τους· διότι υπάρχουν πολλές κατοικίες κοντά στον Πατέρα. Αυτές είναι εκείνες που κατέχουν την πιο κοντινή θέση στις παρθένες, εξαιτίας του σεμνού και σώφρονος βίου τους.

Διότι έτσι, σύμφωνα με τον ψαλμό, ακολουθώντας πίσω από τη Θεομήτορα και ως πλησίον της, θα οδηγηθείτε και θα εισέλθετε στον αχειροποίητο ναό του Βασιλέως των ουρανών, στην υπερκόσμια και αιώνια παστάδα της αφθαρσίας.

διότι αυτός είναι ο Χριστός· διότι αυτός σε εξέλεξε για νύμφη του. Επομένως, δεν θα προσκυνήσεις πλέον άλλον, παρά μόνο αυτόν. «Και θα προσκυνήσουν»· Η Τύρος ερμηνεύεται ως συνοχή. Ονομάζει, λοιπόν, την Εκκλησία ως προερχόμενη και από τα έθνη και από τη συνοχή των ειδώλων· διότι σε αυτήν προσφέρονται καθημερινά τα δώρα στον Θεό (τα έθνη προσφέρουν καθημερινά τα δώρα στον Θεό). «Το πρόσωπό σου»· Και οι βασιλείς και κάθε ύψιστη εξουσία δοξάζουν με φόβο (μετά φόβου) το πρόσωπο του Χριστού και της Εκκλησίας. «Όλη η δόξα»· Διότι όλη (κάθε) η δόξα της Εκκλησίας βρίσκεται στο εσωτερικό της, που είναι ο στολισμός της, τόσο ο αισθητός όσο και ο νοητός. «Με κρόσσια»· Διότι με χρυσό και άργυρο και πολύτιμους λίθους και πολυτελή ιματισμό είναι πάντοτε στολισμένη η Εκκλησία. Υπάρχουν όμως και οι λαμπερές σαν χρυσάφι αρετές εκείνων που συνάγονται σε αυτήν με φόβο Θεού. «Θα οδηγηθούν»· Στον Χριστό οι ψυχές, όσες έζησαν με αγνεία. «Πίσω της»· Δηλαδή μέσω της Εκκλησίας. «Οι πλησίον»· Και οι υπόλοιπες ψυχές των αγίων, ως αδελφές της αγνείας, αφού πολιτεύθηκαν και αυτές για τον Χριστό. «Θα οδηγηθούν»· Ευφραινόμενοι τότε και αγαλλιώμενοι θα λάβουν τις αμοιβές για τους κόπους των έργων τους. «Θα αχθούν»· Στην άνω Ιερουσαλήμ· διότι αυτή είναι αληθινά ο ναός του Θεού που παραμένει στους αιώνες. «Αντί των πατέρων»· Διότι αντί των προφητών γεννήθηκαν οι απόστολοι.

Πες και για τον χορό των παρθένων: Θα οδηγηθούν παρθένοι οπίσω της. Πες και για την εκλογή των αποστόλων: Αντί των πατέρων σου γεννήθηκαν οι υιοί σου. Πες και για το βάπτισμα: Σε ύδωρ αναπαύσεως με ανέθρεψε. Πες και για τα μυστήρια: Ετοίμασας ενώπιόν μου τράπεζα απέναντι από εκείνους που με θλίβουν· πες και για το χρίσμα: Άλειψες με έλαιο την κεφαλή μου, και το ποτήριό σου με μεθά σαν το άριστο. Πες και για την αίτηση των εθνών: Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομία σου, και ως ιδιοκτησία σου τα πέρατα της γης. Διότι ιδού, Τα άδηλα και τα κρύφια της σοφίας σου μου φανέρωσες. [Εγώ βέβαια δεν θεωρώ τον εαυτό μου άξιο καμίας συγγνώμης, καθώς έπειτα από τόσες δωρεές έγινα αχάριστος. Διότι όχι μόνο με εγκαθίδρυσες σε βασιλικούς θρόνους, αλλά και μου προανήγγειλες όσα επρόκειτο να συμβούν έπειτα από μακρύ χρόνο, και όσα στους άλλους ήταν άδηλα σε εμένα τα κατέστησες φανερά, ώστε να διδάξω και στους άλλους την ενανθρώπηση του μονογενούς σου Υιού και το σωτήριο πάθος και την ανάσταση.

Πες και τα μυστήριά του: Ετοίμασας μπροστά μου τράπεζα απέναντι σε εκείνους που με θλίβουν. Πες και για το ποτήριό του: Το ποτήριό σου με μεθάει σαν να είναι το άριστο. Πες και για την απόρριψη των Ιουδαίων: Δεν θα δεχθώ από τον οίκο σου μόσχους, ούτε από τα ποίμνιά σου τράγους. Λέγε και τις λοιδορίες από τους Ιουδαίους: Ήλπισε στον Κύριο, ας τον γλιτώσει, ας τον σώσει, αφού τον θέλει. Πες και για τη σωτηρία των εθνών: Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου. Πες και για τον τάφο του: Διότι δεν θα εγκαταλείψεις την ψυχή μου στον άδη, ούτε θα επιτρέψεις στον όσιό σου να δει τη φθορά. Πες και για την ανάληψή του στους ουρανούς: Ανέβηκε ο Θεός με αλαλαγμό, ο Κύριος με φωνή σάλπιγγας. Πες και για την εκλογή των αποστόλων: Αντί για τους πατέρες σου γεννήθηκαν σε εσένα υιοί. Πες και για τον χορό των παρθένων: Θα οδηγηθούν στον βασιλιά παρθένες οπίσω του. Πες και για την κλήση της Εκκλησίας: Στάθηκε η βασίλισσα στα δεξιά σου, ντυμένη με ολόχρυσο ένδυμα και ποικιλόχρωμα στολισμένη. Πες και για την καθέδρα στα δεξιά του Θεού: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε στα δεξιά μου, μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου. Ω Δαβίδ, ενώ εξήγγειλες όλη την προφητεία, γιατί αναφωνείς: Καρδιά καθαρή κτίσε μέσα μου, Θεέ, και πνεύμα ευθύ ανανέωσε στα έγκατά μου;

Διότι, όπως ακριβώς το σώμα φαίνεται ωραίο όταν περιβάλλεται με αυτά, έτσι και η ψυχή καλλωπίζεται όταν είναι ενδεδυμένη την αρετή. Θα οδηγηθούν στον βασιλιά παρθένες πίσω από αυτήν. Άλλος: Θα ακολουθήσουν. Άλλος: Θα προσφερθούν. Οι πλησίον της θα οδηγηθούν σε εσένα.

Επειδή, δηλαδή, το αγαθό της παρθενίας δεν άνθισε αμέσως με την ίδρυση της Εκκλησίας, αλλά αργότερα και έπειτα από κάποιο χρονικό διάστημα, γι' αυτό και ο ίδιος το τοποθετεί μετά από αυτά, αφού δηλαδή εκείνη λησμόνησε τον λαό της και τον οίκο του πατέρα της, και ενδύθηκε εκείνον τον στολισμό και έλαμψε από κάλλος. Γι' αυτό λέει: «Οπίσω της θα οδηγηθούν οι πλησίον της».

Έπρεπε, λοιπόν, να καταγραφούν και τα όσα δίνονται από τον καθέναν τους, δούλοι και παιδίσκες· από τον Χριστό μεν δούλοι, από τη νύμφη δε παιδίσκες. Τους δούλους τούς δίνει ο Χριστός· έρχονται ο Παύλος, ο Σιλουανός και ο Τιμόθεος, δούλοι του Ιησού Χριστού· απαιτούν και τις παιδίσκες από την πλευρά της νύμφης. Ο Δαβίδ υπαγορεύει: «Θα οδηγηθούν στον βασιλιά παρθένες πίσω από αυτήν, οι συνοδοί της θα οδηγηθούν σε εσένα». Γίνεται ο γάμος· έρχεται ο Κύριος μυστικώς στην Κανά της Γαλιλαίας.

Γι' αυτό και «θα οδηγηθούν στον βασιλιά παρθένες πίσω από αυτήν» ως προς την αρετή, «θα οδηγηθούν» σε εσένα «τον βασιλιά» που προήλθε από αυτήν, «με ευφροσύνη και αγαλλίαση, θα οδηγηθούν στον ναό του βασιλιά», συνοδεύοντάς την με ολόφωτες λαμπάδες στα Άγια των Αγίων.

Και εμείς, προσκυνώντας με πίστη, λιτανεύουμε τις άχραντες εικόνες και μέσω αυτών τα πρωτότυπα. Και αυτό είναι το «μακάριοι όσοι δεν είδαν και πίστεψαν». «Όλη», λέει, «η δόξα της θυγατέρας του βασιλιά βρίσκεται στο εσωτερικό», στη βασιλεία των ουρανών, «στολισμένη με χρυσοΰφαντα κρόσσια» αρετών. «Θα οδηγηθούν στον βασιλιά παρθένες πίσω από αυτήν, οι πλησίον της θα οδηγηθούν σε εσένα. Θα οδηγηθούν με ευφροσύνη και αγαλλίαση, θα εισαχθούν στον ναό του βασιλιά» του σοφού Σολομώντα. Οδηγήθηκαν «στον Βασιλιά παρθένες πίσω από αυτήν» ακολουθώντας, συνοδεύοντας και προσαγόμενες, λαμπαδηφόρες παρθένες που προπέμπουν στα άγια των αγίων τη θεόνυμφη Δέσποινα. Όμως ο προφήτης δεν αναφέρθηκε μόνο σε αυτές τις παρθένες. Διότι οι παρθένες που οδηγήθηκαν πίσω από αυτήν στον Βασιλιά και Θεό είναι αυτές, όσες μέσω του μαρτυρίου και της άσκησης και της καθαρής παρθενίας πορεύθηκαν πίσω από αυτήν.

Όσο για το χωρίο «αυτές που είναι κοντά της θα οδηγηθούν σε εσένα», δεν λέει ότι όλες οι παρθένες θα οδηγηθούν στον Βασιλέα και Θεό· διότι υπάρχουν και παρθένες των αιρετικών και παρθένες που είναι γεμάτες από μεγάλο αίσχος, όπως ακριβώς φανερώνει ο λόγος για εκείνες τις πέντε μωρές παρθένες, ότι δηλαδή δεν οδηγήθηκαν στον Βασιλέα, ούτε τις γνωρίζει ο νυμφίος. «Φύγετε», λέει, «δεν σας γνωρίζω»· και δεν τους άνοιξε τον άγιο νυμφώνα, επειδή δεν βρίσκονταν κοντά στην Παρθένο και Θεομήτορα· διότι «εκείνες που βρίσκονται κοντά της», λέει, κατά την αρετή «θα οδηγηθούν σε εσένα». Και πώς «με ευφροσύνη και αγαλλίαση» οδηγήθηκαν «στον βασιλέα» οι παρθένες; Εξαιτίας της μελλοντικής ελπίδας υπέμειναν εκείνους τους μεγάλους πόνους με αγαλλίαση.

Και δες την πανεύφημη Θέκλα την πρωτομάρτυρα και τις συμμέτοχές της παρθένους και μάρτυρες, και πάλι τις όσιες παρθένους και ασκήτριες, πώς με μαρτυρικούς πόνους και αγώνες λάμπρυναν το κάλλος της παρθενίας και με ευφροσύνη και αγαλλίαση οδηγήθηκαν στον Βασιλέα. Διότι νεαρές παρθένες και πάρα πολλές άλλες γυναίκες, μέσω καθαρής πολιτείας, οδηγήθηκαν στον Βασιλέα και Θεό βαδίζοντας πίσω από τη Θεοτόκο, και αφού κατέλαβαν την ασάλευτη βασιλεία, αγάλλονται ακατάπαυστα, και δεν τις εμπόδισε καθόλου η δυσκολία της πορείας, ούτε η γυναικεία φύση, ούτε η ακμή του σώματος, ούτε το νεανικό κάλλος, ούτε οι ηδονές των σαρκικών ορέξεων, ούτε η φαντασία του βίου και των θελημάτων του, ούτε τίποτε άλλο από αυτά που προκαλούν εμπόδια στάθηκε ικανό να τις εμποδίσει. Διότι το πιο αδύναμο φύλο τα περιφρόνησε όλα, αψήφησε όλα τα φθαρτά πράγματα, τα νίκησε όλα. Και βαδίζοντας πίσω από την Παρθένο Μαρία και Θεοτόκο οδηγήθηκαν στον Βασιλέα.

4. Οι θεόφρονες γονείς της πανάγνου θεόπαιδος, εκπληρώνοντας την υπόσχεσή τους, την προσφέρουν μετά από τρία χρόνια στον Θεό, στα Άγια των Αγίων, με συνοδεία χορείας παρθένων και με λαμπρές λαμπάδες, και εκπληρώνεται το ρητό «θα οδηγηθούν στον βασιλιά Θεό παρθένες πίσω από αυτήν, και θα φερθούν στον ναό του βασιλιά», δηλαδή του Σολομώντα· καθώς και το «άκουσε, θυγατέρα, και δες, και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου· και ο βασιλιάς της δόξης, ο Χριστός, θα επιθυμήσει το κάλλος σου»· πράγμα που και συνέβη. Και αυτή μεν ξέχασε τον λαό και τον οίκο του πατέρα της, διαμένοντας στον οίκο του Κυρίου και στα Άγια των Αγίων.

Οι θεόφρονες γονείς της πανάγνου θεόπαιδος, εκπληρώνοντας την υπόσχεσή τους, την προσφέρουν μετά από τρία χρόνια στον Θεό, στα Άγια των Αγίων, συνοδευόμενη από χορεία παρθένων και λαμπρές λαμπάδες. Και εκπληρώνεται το «θα οδηγηθούν στον βασιλιά» Θεό «παρθένες πίσω από αυτήν» και «θα εισαχθούν στον ναό του βασιλιά», δηλαδή του Σολομώντα, καθώς και το «άκουσε, θυγατέρα, και δες και ξέχασε τον λαό σου και τον οίκο του πατέρα σου· και θα επιθυμήσει ο “βασιλιάς της δόξης” Χριστός “το κάλλος σου”»· πράγμα το οποίο και συνέβη. Και αυτή μεν ξέχασε τον λαό και τον οίκο του πατέρα της, διαμένοντας στον οίκο του Κυρίου και στα Άγια των Αγίων· διότι εκεί όπου ο αρχιερέας εισερχόταν μία φορά τον χρόνο, η παρθένος κόρη διέμενε καθημερινά, ώστε να εκπληρωθεί η Γραφή.

Κάθε άλλο. Αλλά επειδή ήταν ανάξιο της απύθμενης εκείνης ευσπλαχνίας να εγκαταλείψει το δικό της πλάσμα βορά στον εχθρό, και η αμαρτία απαιτούσε δίκαιη αποτροπή, «δικαιοσύνη και αγιασμό», γεννιέται με προσταγή του Θεού από τον Ιωακείμ και την Άννα αυτή η πανάμωμη και καθαρή παρθένος Μαριάμ, ώστε ο Ένας της Τριάδος, με τη συνευδοκία των άλλων δύο, αφού προσέλαβε σάρκα από αυτήν, να καταργήσει την αμαρτία μέσα στη σάρκα του. Πώς λοιπόν έπρεπε να είναι εκείνη η Παρθένος, αν όχι οπωσδήποτε καθαρότερη και από τις ακτίνες του ήλιου, για να μεταδώσει στον ήλιο της δικαιοσύνης πανάμωμη και καθαρή σάρκα; Και πού έπρεπε να ανατρέφεται και να διαμένει μια τέτοια Παρθένος; Μήπως απλώς σε ένα κοινό και συνηθισμένο σπίτι; Κάθε άλλο· αλλά μάλλον σε αυτά τα ίδια τα Άγια των αγίων, ως αγιότερη και από αυτά, εφόσον δάνεισε σάρκα στον υπεράγιο Λόγο και Θεό. Αυτήν, σε ηλικία τριών ετών σήμερα, οι γονείς της την εισάγουν στα Άγια των αγίων μαζί με πολυάριθμο χορό παρθένων και με ολόφωτες λαμπάδες, εκπληρώνοντας ξεκάθαρα τις υποσχέσεις τους, όπως ακριβώς ο προπάτοράς της Δαβίδ προείπε για τις παρθένους που θα ακολουθούσαν: «Θα οδηγηθούν», λέει, «στον βασιλιά παρθένες πίσω από αυτήν· οι πλησίον της θα οδηγηθούν σε εσένα· θα οδηγηθούν με ευφροσύνη και αγαλλίαση· θα οδηγηθούν στον ναό του βασιλιά».

Ζ΄. Πώς πρέπει να συμπληρωθεί ο άνω κόσμος, ποιος είναι αυτός και με ποιον τρόπο θα συμπληρωθεί. Πρέπει δε πρώτα να εξετάσουμε ποιον ονομάζει «κόσμο» ο λόγος, ο οποίος πρέπει να συμπληρωθεί και χωρίς τη συμπλήρωση του οποίου δεν θα έλθει το τέλος, και τι ακριβώς είναι αυτό το τέλος που λέγεται. Σε εμένα φαίνεται ότι στολισμένος κόσμος είναι η Εκκλησία του Χριστού και ολόκληρος ο άνθρωπος, μέσα στον οποίο λέγεται ότι κατοικεί και περιπατεί ο Θεός και ότι, όντας ήλιος της δικαιοσύνης, καταπέμπει λαμπρές τις ακτίνες των χαρισμάτων του. Αυτήν γνωρίζουμε ότι ονομάζεται και σώμα Χριστού και νύμφη, όπως ανακράζει ο Παύλος, ο νυμφαγωγός της: «Σας αρραβώνιασα με έναν άνδρα, για να σας παρουσιάσω στον Χριστό ως αγνή παρθένο», και ο θείος Δαβίδ: «Παραστάθηκε η βασίλισσα στα δεξιά σου, ντυμένη με ολόχρυσο ιματισμό και στολισμένη». Διότι, αν και λένε ότι αυτό έχει λεχθεί μόνο για τη Θεοτόκο, εντούτοις αρμόζει απόλυτα και για την Εκκλησία του Υιού της και Θεού, όπως θα καταδείξουν πιο καθαρά τα επόμενα: «Θα οδηγηθούν, λέει, στον βασιλιά παρθένες ψυχές πίσω από αυτήν· οι ψυχές που είναι κοντά της θα οδηγηθούν σε εσένα· θα οδηγηθούν με ευφροσύνη και αγαλλίαση, θα εισαχθούν στον ναό του βασιλιά». Ποιον, λοιπόν, υποθέτεις ότι είναι αυτός ο ναός; Μήπως θεωρείς ότι ο ναός είναι κάποιος άλλος οίκος, και διαφορετικός από αυτόν ο βασιλιάς; Ασφαλώς όχι.

Έλα λοιπόν μαζί μου, ας συναθροιστεί όλη η υπ' ουρανόν κτίση, από ιεράρχες και ιερείς, μοναχούς και κοσμικούς, από βασιλείς και άρχοντες, από άνδρες και γυναίκες, από νέους και παρθένους, από φυλές και γλώσσες, παγγενώς και παμπληθώς, και ενδυόμενη τα ενδύματα των αρετών, σαν να είναι περιβεβλημένη και στολισμένη με χρυσά κρόσσια, ας προσέλθει με λαμπρή χαρά εορτάζοντας την εορτή της Κυριοτόκου Μαρίας, τα επικήδεια και τη μετάβασή της. Διότι μεταβαίνει από τα επίγεια και πλησιάζει στα αιώνια όρη, αυτή που είναι όντως το όρος Σιών, στο οποίο ευδόκησε ο Θεός να κατοικήσει, όπως λέει η λύρα του ψαλμωδού. Σήμερα, λοιπόν, ο επίγειος ουρανός, αφού περιτυλιχθεί με το ένδυμα της αφθαρσίας, μεταβάλλεται σε κατοικία ανώτερη και αιώνια. Σήμερα η νοητή και θεοφώτιστη σελήνη, συμπορευόμενη με τον Ήλιο της δικαιοσύνης, εκλείπει μεν από την πρόσκαιρη και παρούσα ζωή, αλλά συγχρόνως ανατέλλοντας καταλαμπρύνεται με το αξίωμα της αθανασίας. Σήμερα η χρυσότευκτη και θεοκατασκεύαστη κιβωτός του αγιάσματος, αναχωρώντας από τα επίγεια σκηνώματα, μεταφέρεται προς την άνω Ιερουσαλήμ, σε ατελεύτητη ανάπαυση. Και ο θεοπάτωρ Δαβίδ, σαν να παίζει την κιθάρα, μας μελωδεί εκείνα και αναφωνεί: «Θα οδηγηθούν», λέει, «στον βασιλέα παρθένες»· δηλαδή ψυχές θα οδηγηθούν σε εσένα ακολουθώντας την.