Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 45:9

Υπέρ των κρυφίων. Ότι θα γεννηθεί από κοιλία παρθένου: «Από την κοιλία της Μαριάμ σε γέννησα», όπως λέει το εβραϊκό. Ότι στον ποταμό με τον Ιωάννη θα περάσει για το βάπτισμα: «Μέσα από τον ποταμό θα περάσουν με τα πόδια». Ότι τα ύδατα θα φοβηθούν βλέποντας τον Θεό να βαπτίζεται από άνθρωπο: «Σε είδαν τα ύδατα, Θεέ, και φοβήθηκαν». Ότι ο Πατέρας θα δώσει μαρτυρία για τον βαπτισθέντα: «Ο Κύριος είπε προς εμένα: Υιός μου είσαι εσύ». Περί της περιστεράς που κατήλθε από τον ουρανό επάνω του: Εκεί υπάρχουν «φτερούγες περιστεράς περιηργυρωμένες». Περί των σημείων και των τεράτων: «Ελάτε και δείτε τα έργα του Θεού, τα τέρατα που έκανε επί της γης». Ότι τότε θα παύσουν οι πόλεμοι και οι πολυαρχίες: «Αυτός που καταργεί τους πολέμους μέχρι τα πέρατα της γης». Ότι θα κάνει τους τυφλούς ομολογητές του: «Ο Κύριος σοφίζει τους τυφλούς». Ότι θα θεραπεύσει τους χωλούς: «Ο Κύριος ανορθώνει τους καταβεβλημένους». Για τον παράλυτο: «Όλο το κρεβάτι του το ανέστρεψας κατά την αρρώστια του», λέγοντάς του: «Σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα». Ότι θα αποδώσει στη χήρα τον νεκρό υιό της: «Ορφανό και χήρα θα αναλάβει». Ότι θα θρέψει χιλιάδες από πέντε άρτους: «Τα μάτια όλων ελπίζουν σε εσένα, και εσύ δίνεις την τροφή τους στον κατάλληλο καιρό». Ότι θα επιτιμήσει τους δαίμονες: «Επιτίμησε τα θηρία του δάσους».

Ελάτε και δείτε τα έργα του Θεού, τα τέρατα που έθεσε πάνω στη γη. Υποδηλώνει την ειρήνη που επήλθε διά του κηρύγματος, με το να λέει ότι έχει καταπαύσει κάθε πόλεμος από τη γη. Και ονομάζει τέρατα τους αφανισμούς, δηλαδή τις καταργήσεις· διότι κατήργησε κάθε πόλεμο.

Ελάτε και δείτε τα έργα του Θεού, τα οποία έθεσε ως θαυμαστά σημεία επί της γης, καταπαύοντας τους πολέμους μέχρι τα πέρατα της γης. Εκείνους που βρίσκονται μακριά από τον λόγο της αλήθειας, τους προσκαλεί ο Λόγος στην εγγύτητα μέσω της επίγνωσης, λέγοντας: Ελάτε και δείτε.

Βοηθός μας, λέει, δεν είναι άλλος Θεός από αυτόν που παραδίδεται από τους προφήτες, αλλά ο Θεός του Ιακώβ, αυτός που συνομίλησε με τον υπηρέτη του κατά την αποκάλυψη: «Εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ.» <Δείτε τα έργα του Κυρίου, τα οποία έθεσε ως θαύματα επί της γης.> (I f. 249 b. L f. 123 b) Διότι πάρα πολλά είναι τα λαμπρά και ξακουστά θαύματα που έχουν γίνει, και όχι μόνο στην Ιουδαία, αλλά έγιναν γνωστά σε όλους τους κατοίκους της γης μέσω των ευαγγελικών κηρυγμάτων των αγίων ιερουργών, οι οποίοι, διασχίζοντας όλη την υφήλιο, κατέστησαν φανερή την αξιοθαύμαστη δύναμη και υπεροχή του Χριστού, αφενός διηγούμενοι τα όσα έγιναν από αυτόν, και αφετέρου επιτελώντας και οι ίδιοι κατορθώματα στο όνομά του. Εάν πάλι κάποιος ισχυριζόταν ότι πρέπει εκείνοι που καλούνται από τα έθνη να γνωρίσουν τα έργα του Θεού, δηλαδή την ορατή κτίση, η οποία διαθέτει σε πολύ μεγάλο βαθμό το αξιοθαύμαστο και δεν απέχει πολύ από το να θεωρηθεί θαύμα, ώστε να γνωρίσουν οι πάντες ότι αυτός είναι ο Δημιουργός των όλων, δεν θα αστοχούσε ως προς το ορθό.

Αυτός είναι ο Κύριος των δυνάμεων που βρίσκεται μαζί μας, και αυτός είναι ο προστάτης μας, ο Θεός του Ιακώβ. Διότι μέσω αυτού κατορθώσαμε όλα τα προαναφερθέντα. Ελάτε και δείτε τα έργα του Κυρίου, τα θαύματα που επιτέλεσε πάνω στη γη, καταπαύοντας τους πολέμους μέχρι τα πέρατα της γης. Θα συντρίψει το τόξο και θα κομματιάσει το όπλο, και θα κατακάψει τις ασπίδες μέσα στη φωτιά.

Διάψαλμα: παύση του πνεύματος και μεταβολή (μετάβαση) της προφητείας. «Του ποταμού»: Τα ρεύματα του Ιορδάνη, κινούμενα από τη χάρη, ευφραίνουν την Ιερουσαλήμ, διότι σε αυτόν κατήλθε ο Θεός Λόγος, αγιάζοντας τα ύδατα. «Αγίασε»: Όταν κατήλθε σε αυτόν ο Υιός, και ακούστηκε σε αυτόν η φωνή του Πατρός, και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς κατήλθε επ' αυτόν. «Ο Θεός εν μέσω»: Της Ιερουσαλήμ, τόσο της νοητής όσο και της αισθητής, η οποία είναι η Εκκλησία. «Θα βοηθήσει»: Την Εκκλησία δια της αναστάσεως· διότι η ανάσταση του Κυρίου έγινε κατά τον όρθρο. «Ταράχθηκαν»: Διότι μετά την ανάσταση του Χριστού (του Κυρίου) [συνετρίβησαν και] συγκλονίστηκαν όλα τα έθνη, καθώς πίστεψαν και μεταστράφηκαν από την πλάνη, και τα βασίλεια της γης υποτάχθηκαν στην πίστη του Χριστού (του Κυρίου). «Έδωσε φωνή»: Όταν ο Χριστός επάνω στον σταυρό έκραξε και παρέδωσε το πνεύμα, τότε η γη σείστηκε και οι πέτρες σχίστηκαν. «Κύριος των δυνάμεων»: Δηλαδή γνώρισαν όλα τα έθνη ότι ο Θεός είναι μαζί τους, και ότι λυτρώθηκαν από την πλάνη. «Ελάτε, δείτε»: Διότι τα έθνη προσκαλούν το ένα το άλλο, έχοντας πιστέψει και βλέποντας τη σωτηρία τους (βλέποντας τον Θεό). «Τα τέρατα που έκανε»: Αναφέρεται στα σημεία τα οποία έκανε ο Χριστός, όταν επιδήμησε στη γη. «Αναιρώντας»: Έχοντας καταπαύσει τους πολέμους του διαβόλου και των δαιμόνων του από ολόκληρη τη γη.

Διότι και ένας άγγελος κάποτε, όταν εξήλθε, εξολόθρευσε εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες. Τι γίνεται λοιπόν εάν είναι μεν δυνατός, αλλά δεν θέλει να μας απλώσει χείρα βοηθείας; Αλλά ούτε και αυτό πρέπει να φοβηθείς, λέει· γι' αυτό πρόσθεσε: «Αντιλήπτωρ ημών». Επομένως, και θέλει και μπορεί· μην φοβάσαι, λοιπόν. Τι γίνεται όμως εάν εμείς είμαστε ανάξιοι; Αλλά έχουμε εκ μέρους του πατρική φιλανθρωπία. Γι' αυτό και προσθέτοντας τούτο έλεγε: «Ο Θεός του Ιακώβ», σαν να έλεγε: Πάντοτε, λέει, αυτή είναι η συνήθειά του, ανέκαθεν και εξ αρχής. Διάψαλμα. Άλλος ερμηνευτής λέει: Αεί. «Ελάτε και δείτε τα έργα του Θεού, τα θαυμαστά σημεία που επιτέλεσε πάνω στη γη, καταργώντας τους πολέμους μέχρι τα πέρατα της γης. Τόξο θα συντρίψει και θα συνθλάσει όπλο (άλλος λέει: συνέθλασε), και ασπίδες θα κατακάψει στη φωτιά». Άλλος μεταφραστής λέει: «Και άμαξες θα κατακάψει στη φωτιά». Αφού μίλησε για τη γη, για τη θάλασσα, για τα όρη, για την πνευματική χορηγία που τους δόθηκε, για τη συμμαχία, επεκτείνει πάλι τον λόγο προς τους θεατές, καλώντας τους να δουν τα τρόπαια με πολλή ευφροσύνη και με θερμή διάθεση προς τον Δεσπότη, και διακηρύσσοντας τις νίκες τις οποίες Εκείνος κατήγαγε υπέρ αυτών.

Και ορθώς είπε «τέρατα», δεν είπε «νίκες και τρόπαια». Διότι τα όσα συνέβαιναν δεν ακολουθούσαν τη φυσική τάξη, ούτε η έκβαση της μάχης κρινόταν από τα όπλα και τη σωματική δύναμη, αλλά από το νεύμα του Θεού, καθώς τα ίδια τα γεγονότα φανέρωναν ότι Εκείνος ήταν ο στρατηγός. Επειδή, λοιπόν, οι αδύναμοι νικούσαν τους δυνατούς, οι λίγοι τους πολλούς, οι υποδουλωμένοι τους κυρίαρχους, και τα πράγματα εξελίσσονταν ενάντια σε κάθε προσδοκία, εύλογα τα ονομάζει «τέρατα», εφόσον συνέβαιναν κατά τρόπο παράδοξο και είχαν εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη γη.

«Ελάτε» τα έθνη «δείτε τα έργα του» σαρκωθέντος «Θεού, τα θαυμαστά σημεία που έκανε πάνω στη γη». «Θα συντρίψει τόξο και θα θρυμματίσει όπλο» που κινείται εναντίον της εκκλησίας του «και τις ασπίδες» των μιαρών εικονομάχων «θα κατακάψει μέσα στη φωτιά. Σταματήστε» την ασέβεια «και μάθετε ότι εγώ είμαι ο Θεός» που έγινε και άνθρωπος για εμάς. Εσείς δε, πείτε με ευσέβεια: «Ο Κύριος των δυνάμεων είναι μαζί μας, υπερασπιστής μας είναι ο Θεός του Ιακώβ». Και εγώ «θα υψωθώ πάνω στη γη», δηλαδή, θα γίνω γνωστός και θα δοξαστώ και θα δοξάσω «εκείνους που με πίστη και πόθο» και με αγαθά έργα «με μεγαλύνουν».

Μόνο εξ ακοής σας γνωρίζαμε πρωτύτερα, τώρα όμως σας έχουμε δει με τα ίδια μας τα μάτια. Όσα λοιπόν είδαμε παρόντες με τα μάτια μας και ακούσαμε με τα αυτιά μας, αυτά και θα γράψουμε· και θα τα μεταδώσουμε σε όσους βρίσκονται σωματικά μακριά και σε εκείνους που πρόκειται να έρθουν μετά από εμάς, ψάλλοντας μαζί με τον προφήτη Δαβίδ: «Ελάτε και δείτε τα έργα του Θεού, τα θαύματα που επιτέλεσε πάνω στη γη». Και παρακινώντας τον πιστό λαό, ας τον συγκεντρώσουμε για να ακούσει τα θαύματα που τελούνται από τον Θεό μέσω του Κύρου και του Ιωάννη. Εμπρός, λοιπόν, εμπρός, έχοντας και πάλι ενδυθεί ως βοήθεια τις προσευχές των αγίων, ας επιχειρήσουμε τη διήγηση των θαυμάτων τους, κάνοντας σε όλα την αλήθεια σύμμαχο και μάρτυρα των όσων λέγονται.