Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 48:1

Εις το τέλος, για τους υιούς Κορέ. ΨΑΛΜΟΣ ΜΗ΄. Υπόθεση. Μέσω του παρόντος ψαλμού κηρύσσονται σε όλους τους ανθρώπους τα περί του θείου δικαστηρίου, και η ημέρα εκείνη κατά την οποία ο Θεός θα φέρει κάθε δημιούργημα σε κρίση. Οι δε υιοί Κορέ θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν το πρόσωπο των αποστόλων, οι οποίοι μυσταγώγησαν την οικουμένη.

ΣΤΟΝ ΜΗ΄ ΨΑΛΜΟ. Εις το τέλος, για τους υιούς Κορέ, ψαλμός. Στοχάστηκαν βέβαια και ορισμένοι από τους έξω σχετικά με το ανθρώπινο τέλος, και οδηγήθηκαν σε διάφορες αντιλήψεις περί της εννοίας του τέλους. Διότι άλλοι μεν αποφάνθηκαν ότι τέλος είναι η επιστήμη, άλλοι δε η πρακτική ενέργεια· άλλοι η ποικίλη χρήση του βίου και του σώματος· ενώ οι έχοντες κτηνώδη φρονήματα αποφάνθηκαν ότι τέλος είναι η ηδονή. Για εμάς όμως τέλος, για το οποίο πράττουμε τα πάντα και προς το οποίο σπεύδουμε, είναι η μακάρια διαβίωση στον μέλλοντα αιώνα. Αυτή δε ολοκληρώνεται με το να βασιλευόμαστε από τον Θεό. Διότι τίποτα καλύτερο από αυτό δεν θα μπορούσε να βρεθεί για τη λογική φύση, ούτε καν ως επινόηση· και προς αυτήν μας παρακινεί ο Απόστολος, λέγοντας: Έπειτα το τέλος, όταν παραδώσει τη βασιλεία στον Θεό και Πατέρα. Αυτό ακριβώς παρουσιάζει και ο Σοφονίας στην προφητεία του, λέγοντας εκ προσώπου του Θεού: Διότι η κρίση μου είναι προς συναγωγές εθνών, για να δεχθώ βασιλείς, για να εκχέω επάνω τους την οργή μου. Διότι στο πυρ του ζήλου μου θα καταναλωθεί όλη η γη· διότι τότε θα μεταστρέψω σε πολλούς λαούς γλώσσα στη γενεά της, για να επικαλούνται όλοι το όνομα του Κυρίου, ώστε να τον υπηρετούν κάτω από έναν ζυγό. Σε αυτό, λοιπόν, το τέλος νομίζω ότι αναφέρονται οι ωφέλειες από τους Ψαλμούς, οι οποίοι φέρουν αυτήν την επιγραφή.

ΨΑΛΜΟΣ ΜΗ'. <Εἰς τὸ τέλος, τοῖς υἱοῖς Κορέ.> (A f. 269.) Διά του παρόντος ηθικού ψαλμού κηρύττονται σε όλους τους ανθρώπους τα περί του θείου δικαστηρίου, και εκείνη η ημέρα κατά την οποία ο Θεός θα φέρει το δημιούργημά του σε κρίση. Οι δε υιοί Κορέ θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν το πρόσωπο των αποστόλων που μυσταγώγησαν την υφήλιο· εξού και ακολούθως εδώ, το κήρυγμα του λόγου διαδίδεται σε όλη τη γη· και όπως πριν από τη σύγχυση των γλωσσών υπήρχε μια γλώσσα για όλους και μια φωνή, έτσι και τώρα όλα τα έθνη και όλη η οικουμένη και όλοι οι άνθρωποι γίνονται μια ακοή και μια καρδιά, καθώς ένας λόγος αντηχεί σε όλους. Διότι βραδύγλωσσος μεν, ομολογουμένως, και χωρίς ευφράδεια ήταν ο παλαιός νόμος, ο οποίος, μέσα από μια μακρά κυκλική πορεία σύμφωνα με το γράμμα, σχεδόν μας ψέλλιζε το θέλημα του Θεού. Αντιθέτως, το πλέον καλλίφωνο στόμα του Μωυσή είναι ο Χριστός, ο οποίος μεθιστά τους τύπους στην αλήθεια και προσφέρει έτοιμη παντού τη γνώση των αναγκαίων. Και ενώ ο νόμος παιδαγώγησε μόνο τον κατά σάρκα Ισραήλ, ο Χριστός, απλώνοντας το δίχτυ της πραότητάς του, σαγήνευσε όλη την οικουμένη. Εύλογα, λοιπόν, συμβουλεύει αυτούς που βρίσκονται σε όλη τη γη: «Ακούστε αυτά, όλα τα έθνη», κ.τ.λ. <Θα κλίνω το αυτί μου σε παραβολή, θα ανοίξω το πρόβλημά μου με ψαλτήρι.> (I f. 267 b.)

Εις το τέλος, στους υιούς Κορέ, ψαλμός ΜΗʹ. Έπρεπε, λοιπόν, οι υιοί Κορέ, αφού εξέθεσαν τα πρώτα γεγονότα σύμφωνα με τον καιρό τους και αφού ευαγγελίστηκαν τα δεύτερα, και επιπλέον, αφού κήρυξαν την κλήση των εθνών και παρέδωσαν τα σχετικά με την Εκκλησία του Θεού, μετά από όλα αυτά να διακηρύξουν τα περί της συντέλειας του παρόντος βίου και του θείου κριτηρίου· στο οποίο ο Θεός θα οδηγήσει κάθε δημιούργημα σε κρίση, και όλοι θα παραστούμε μπροστά στο βήμα του Θεού, για να λάβει ο καθένας την ανταπόδοση για όσα έπραξε διαμέσου του σώματος, ανάλογα με τα έργα του, είτε αγαθό είτε φαύλο. Αναγκαία, λοιπόν, καλεί όλα τα έθνη στην ακρόαση όσων πρόκειται να λεχθούν.

Εις το τέλος· ψαλμός για τους υιούς Κορέ. Δηλαδή, στους Ιουδαίους φανερώθηκε η καταδίκη που επρόκειτο να συμβεί στους έσχατους καιρούς. Ακούσατε αυτά. Κατά πλάτος καλούνται ως μάρτυρες όλα τα έθνη· ακούστε, λέει, τι μου έκανε ο λαός μου, ο Ισραήλ. Δώστε προσοχή. Διότι στα αυτιά όλης της οικουμένης έφτασαν όσα έγιναν στον Ισραήλ. Οι γηγενείς. [Και οι νεκροί, λέει, και οι ζωντανοί, ακούστε τι έκαναν οι Ιουδαίοι.] Όλοι μαζί. Και οι φτωχοί και οι πλούσιοι, και οι μικροί και οι μεγάλοι, μάθετε τα γενόμενα. Το στόμα μου. Ενώ δίδασκε τον Ισραήλ και τους παρέθετε και τους υπεδείκνυε τα θαύματα, δεν εισάκουσαν. Και η μελέτη. Διότι ο Χριστός εμφανίζεται ως συνετός ακροατής στον Ησαΐα, καθώς ακούει με σύνεση τα δικά μας. Θα κλίνω. Διότι πολλά δίδαξα στους Ιουδαίους, και με παραβολές και στο φως, αλλά το αυτί τους έγινε ανυπάκουο και σκληρό. Θα ανοίξω. Διότι εγώ εκπλήρωσα όσα ειπώθηκαν για μένα και στους ψαλμούς και στους προφήτες, αλλά οι Ιουδαίοι δεν θέλησαν να πιστέψουν. Γιατί να φοβηθώ. Ο Ιούδας λέει: δεν φοβάμαι να παραδώσω τον Κύριο. Η ανομία. Διότι, ενώ νόμιζε ότι εξαπατά [τον Κύριο], εξαπατήθηκε ο ίδιος· αφού έλαβε ως μισθό το σχοινί. Αυτοί που πεποίθησαν. Εννοεί τους άρχοντες των Ιουδαίων. Και στο πλήθος. Οι Ιουδαίοι, επειδή πλουτίζουν από τα δώρα του Θεού και κατέχουν από όλους τα του νόμου.

Στον ΜΗ΄ Ψαλμό. Εις το τέλος, για τους υιούς Κορέ. Άλλος: Επινίκιος. Ακούστε αυτά, όλα τα έθνη. Άλλος: Ακούστε τούτο. Ενωτιστείτε, όλοι όσοι κατοικείτε την οικουμένη. Άλλος: Την εγκατάδυση. Άλλος λέει: Την κατάδυση. Ο δε Εβραίος: Ολδ, τόσο οι γηγενείς όσο και οι υιοί των ανθρώπων.

Ψαλμός μη'. Στο τέλος, για τους υιούς Κορέ. «Ακούστε αυτά όλα τα έθνη, δώστε προσοχή όλοι εσείς που κατοικείτε την οικουμένη, τόσο οι γηγενείς όσο και οι υιοί των ανθρώπων», διότι: «Το στόμα μου θα λαλήσει σοφία και η μελέτη της καρδιάς μου σύνεση. Θα κλίνω το αυτί μου σε παραβολή».