Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 5:11

Σήμερα πάλι, πολλά και καλά είναι όλα όσα το Πνεύμα παρέθεσε για εμάς στην ορατή τράπεζα. Έστρεψα όμως τον νου μου στους φλύαρους και συνάμα πειραστές Φαρισαίους και τους σπλαχνίστηκα υπερβολικά για τη μοχθηρία των τρόπων τους, επειδή με τις ερωτήσεις τους επιχειρούσαν να ξεγελάσουν την ίδια την πηγή της σοφίας. Και αποτύγχαναν στο εγχείρημά τους, καθώς η θεότητα του Μονογενούς ανέτρεπε πάντοτε τα ερωτήματά τους εναντίον τους. Γι' αυτούς, νομίζω, προφήτευε και ο Ησαΐας λέγοντας: «Αυτός που στρέφει τους συνετούς προς τα πίσω και μωραίνει τις βουλές τους, και στερεώνει τα λόγια του δούλου του»· και πάλι ο Δαβίδ: «Με τις γλώσσες τους δολιεύονταν· δίκασέ τους, Θεέ· ας πέσουν έξω από τα διαβούλιά τους». Ωστόσο, τους χρωστάμε χάρη, έστω κι αν είναι εχθροί, διότι παρακίνησαν τη σοφία να απαντήσει, ώστε να αφήσει σε εμάς τους δούλους καταγεγραμμένη τη διδασκαλία των όσων μας συμφέρουν. Διότι, ιδού, ο γάμος ρυθμίζεται με κανόνες, ένα ζήτημα που αποτελεί κεφάλαιο του ανθρώπινου βίου, και νομοθετούνται ακριβείς όροι για τη σύσταση και τη διάλυσή του. Αυτούς τους όρους ας τους ακούσουν με πολλή προσοχή οι δύο τάξεις, ώστε και η πλευρά των γυναικών να διδαχθεί τα καθήκοντά της και η πλευρά των ανδρών να αποκομίσει εξαιρετική ωφέλεια.

Ας εκπέσουν από τα διαβούλιά τους. Διότι, λέγει, όλα αυτά τα διαβούλια τα κατέστρωναν εναντίον μου, αντιτιθέμενοι στην κατά Θεόν προκοπή μου. [Ανάλογα με το πλήθος των ασεβειών τους απόβαλέ τους, καθιστώντας τους ευσεβείς. Διότι εκείνοι που καταδιώκουν την ψυχή η οποία πράττει τα θεάρεστα, πικραίνουν τον Θεό, εφόσον ολοφάνερα θεομαχούν.] Και θα κατασκηνώσεις μέσα τους. Διότι θα έλθει ο Ίδιος και ο Πατέρας, και θα κατοικήσουν μαζί του.

Ω διεστραμμένη καρδιά τέτοιων ανθρώπων. Ω στόμα γεμάτο κακία και δόλο. Ω λάρυγγα, ανοιγμένε τάφε, έτοιμε να καταστρέψεις εκείνους που πέφτουν μέσα σου. Δικαίως παραδίδονται σε πάθη ατιμίας, διότι απέρριψαν τη γνώση του Θεού. Γι' αυτό και θα εκδιωχθούν από τον Θεό εξαιτίας του πλήθους των ασεβειών τους, διότι ούτε τον Θεό φοβήθηκαν, ούτε την ευλάβεια των Χριστιανών προτίμησαν, εξαπατώντας τις ψυχές των νέων.

Διότι δεν υπάρχει αλήθεια στο στόμα τους, η καρδιά τους είναι μάταιη. Μάταιη είναι και η καρδιά των θύραθεν σοφών, για τους οποίους έχει λεχθεί: Ο Κύριος γνωρίζει τους διαλογισμούς των σοφών ότι είναι μάταιοι. Ο λάρυγγάς τους απέπνεε νεκρά δόγματα, διότι δεν δίδασκαν τον ζωοποιό λόγο του Θεού, αλλά τον ψευδή και νεκρό. Κρίνε τους, Θεέ, αυτούς που επιβουλεύονται τις ελπίδες μου για την κληρονομία· διότι αυτοί σε παραπικραίνουν. Κρίνε τους· διότι, ενώ εσύ μεριμνάς να σώσεις, αυτοί πολεμούν και επιβουλεύονται. Επιθυμεί όμως να ωφεληθούν και αυτοί, κρινόμενοι από τώρα κιόλας, ώστε να απαλλαγούν από το πλήθος των ασεβειών.

«Άνδρα αιμάτων»: Διότι σφόδρα αγανακτεί ο Θεός για τον φόνο της ψυχής και το άδικο αίμα και τον δόλο, επειδή αυτά είναι μισητά στον Θεό, όπως οι Ιουδαίοι που σκότωσαν τον Κύριο [της δόξης]. «Εγώ δε εν τω πλήθει»: Αυτά ανακράζει ο προφήτης, καταφεύγοντας στο έλεος του Θεού σαν σε οίκο. «Προσκυνήσω»: Τον νοητό ναό, τον οποίο ο Σωτήρας (Κύριος) έλεγε ότι θα γκρεμίσει και θα οικοδομήσει σε τρεις ημέρες. «Κύριε οδήγησον»: Για να πορεύομαι σε αυτήν και να γίνω ευάρεστος σε εσένα, λέει ο πιστός και κατά Θεόν άνθρωπος. «Ένεκα των εχθρών»: Την άνοδο στους ουρανούς, ώστε οι Ιουδαίοι, βλέποντάς την, να λιώσουν. Το ίδιο παθαίνουν και οι δαίμονες, όταν βλέπουν τον άνθρωπο να πορεύεται στην οδό της δικαιοσύνης. «Ότι ουκ έστιν»: [Διότι επινόησαν δεύτερη πλάνη μετά την ανάσταση, δίνοντας αργύρια στους στρατιώτες, ώστε να συκοφαντήσουν την ανάσταση του Χριστού]. «Η καρδία αυτών»: Και πράγματι, έχοντας διαβουλευτεί έτσι, ματαιώθηκαν. «Τάφος ανεωγμένος»: Διότι οι ανοιγμένοι τάφοι αναδίδουν δυσοσμία. Και αυτοί ξεστόμισαν δυσώδη και βορβορώδη λόγια, λέγοντας: ας δέσουμε τον δίκαιο, επειδή μας είναι δυσάρεστος. «Ταις γλώσσαις—κρίνον»: Λέγοντας στον Σωτήρα: επιτρέπεται να δώσουμε φόρο στον Καίσαρα ή όχι; Αλλά Εκείνος τους έκρινε, ελέγχοντας τον δόλο τους, και τους είπε: υποκριτές, γιατί με πειράζετε; «Αποπεσάτωσαν»: Διότι εξέπεσαν από τη μάταιη βουλή τους, καθώς δεν μπόρεσαν να του κρυφτούν, επειδή ακριβώς ήταν Θεός (να του κρυφτούν ως Θεού).

Διότι, εάν τα νεκρά σώματα τα ενταφιάζουμε έξω από την πόλη, πολύ περισσότερο πρέπει να εγκαθιστούμε κάπου μακριά εκείνους που εκφέρουν νεκρά λόγια, και όσους λένε τέτοιου είδους πράγματα, χωρίς μάλιστα να θέλουν ούτε καν να τα συγκαλύψουν· επειδή τα στόματα αυτά αποτελούν κοινό μίασμα για την πόλη. «Με τις γλώσσες τους δολιεύονταν». Είδες ένα άλλο είδος κακίας. Διότι άλλοι μεν αποκρύπτουν τον δόλο μέσα στη διάνοιά τους, προφέροντας λόγια προσηνή· άλλοι όμως μεταχειρίζονται τόση επιτηδειότητα, ώστε να συγκαλύπτουν την πονηρία μέσα στα ίδια τους τα λόγια, και να εξυφαίνουν δόλους και επιβουλές. «Κρίνε τους, Θεέ· ας ξεπέσουν από τα διαβούλιά τους».

Ας καταλύσει σε πόλεις έρημες· και ας εισέλθει σε σπίτια ακατοίκητα. Όσα δε εκείνοι θέρισαν, άλλοι θα τα πάρουν· ούτε πρόκειται να πλουτίσει, ούτε πρόκειται να παραμείνουν τα υπάρχοντά του. Δεν θα ρίξει σκιά πάνω στη γη, ούτε πρόκειται να ξεφύγει από το σκοτάδι. Τον βλαστό του ας τον μαράνει ο άνομος, και ας πέσει το άνθος του. Μάταια θα του αποβούν όλα. Ο κλάδος του θα καταστραφεί πριν την ώρα του, και το βλαστάρι του δεν πρόκειται να πυκνώσει. Ας τρυγηθεί σαν άγουρο σταφύλι πριν την ώρα του· και ας πέσει σαν το άνθος της ελιάς· διότι ο θάνατος του ασεβούς αποτελεί μαρτύριο. Στα σπλάχνα του θα συλλάβει οδύνες· η κατάληξή του θα είναι μάταιη, και η κοιλιά του θα κυοφορήσει δόλο». «Το φως των ασεβών θα σβήσει, και δεν θα προχωρήσει η φλόγα τους. Τιποτένιοι θα λεηλατήσουν τα υπάρχοντά τους. Το πόδι τους έπεσε σε παγίδα, και ας μπλεχτεί σε δίχτυ. Ας έλθουν πάνω του παγίδες. Φοβερή πτώση έχει ετοιμαστεί γι' αυτόν. Ο θάνατος θα καταβροχθίσει τα ωραία του· τα ευπρεπή του θα κατασπαρθούν με θειάφι. Από κάτω του οι ρίζες θα ξεραθούν, και από πάνω του θα πέσει ο θερισμός του. Η μνήμη του ας χαθεί από τη γη. Ας απωθηθεί από το φως στο σκοτάδι, δεν πρόκειται να σωθεί ο οίκος του κάτω από τον ουρανό, αλλά στα υπάρχοντά του θα ζήσουν άλλοι· αυτοί είναι οι οίκοι των αδίκων, αυτός είναι ο τόπος εκείνων που δεν είδαν τον Κύριο». «Κρίνε τους, Θεέ· ας πέσουν έξω στα δόλια σχέδιά τους». «Ας καταντροπιαστούν και ας ταραχθούν όλοι οι εχθροί μου». «

«Επειδή δεν υπάρχει στο στόμα τους αλήθεια, η καρδιά τους είναι μάταιη. Τάφος ανοιγμένος είναι ο λάρυγγάς τους» που αναδίδει δυσοσμία από τα βρωμερά τους λόγια, «με τις γλώσσες τους δολιεύονταν», ξεστομίζοντας μιαρά πράγματα. «Κρίνε τους, Θεέ» για τις προαναφερθείσες αιτίες, και όσον αφορά μεν το παρόν χώρισέ τους από εμένα ως βέβηλους, όσον αφορά δε το μέλλον κρίνε τους δίκαια. «Σύμφωνα με το πλήθος των ασεβειών τους διώξε τους, επειδή σε πίκραναν, Κύριε», αν και πολλές φορές ειπώθηκε «ας αποτύχουν στα σχέδιά τους». Και εκείνοι μεν θα θερίσουν εύλογα καρπούς αντάξιους αυτών που έσπειραν, «Ας ευφρανθούν δε όλοι όσοι ελπίζουν σε σένα», είτε είναι σοφοί είτε απλοί άνθρωποι. «Στον αιώνα θα αγάλλονται, και θα κατασκηνώσεις μέσα τους» μέσω της μέθεξης του πνεύματός σου, «και θα καυχηθούν σε σένα όλοι όσοι αγαπούν το όνομά σου».

Γιατί όμως επικατάρατος; Διότι κανείς δεν κρεμόταν επί ξύλου, παρά μόνον ο άξιος κατάρας, δηλαδή ο ληστής, ο φονέας, ο κλέφτης και ο μοιχός, των οποίων τα έργα ήταν καταραμένα και πριν από την καταδίκη στο ξύλο. Ίσως γι' αυτό και τα τέκνα των Εβραίων, οι πραγματικά καταραμένοι, κρέμασαν τον Χριστό ως καταραμένο δήθεν και ως κακούργο επί ξύλου μαζί με ληστές, θέλοντας με κακοήθεια να διαβάλουν τη δόξα Του («ας εκπέσουν όμως από τις βουλές τους» οι παράφρονες), «και η αδικία διέψευσε τον εαυτό της» στρεφόμενη εναντίον της.

Διότι, αφού τον σταύρωσαν δήθεν ως καταραμένο, εκείνος έλυσε την κατάρα αναβλύζοντας την ευλογία διά του τιμίου αίματός του. Και έκτοτε, λοιπόν, αναγνωρίστηκε ως Θεός, όπως ακριβώς προείπε και ο θαυμάσιος Αββακούμ: «Ανάμεσα», λέει, «σε δύο ζώα θα γίνεις γνωστός» (αντί του: ανάμεσα σε δύο ληστές που είχαν έργα άλογων ζώων και όχι απλώς ανθρώπων), «όταν θα πλησιάζουν τα έτη θα αναγνωριστείς, όταν θα έρθει ο καιρός θα αναδειχθείς, όταν η ψυχή μου ταραχθεί μέσα σε οργή, το έλεος θα θυμηθείς». Τότε, λέει, «θα γίνεις γνωστός» ποιος είσαι, και θα αναγνωριστείς ως Θεός, όταν θα φτάσει ο καιρός, και θα κρεμαστείς ανάμεσα σε δύο ληστές (ζώα) ανθρώπους, και θα σκοτεινιάσει ο ουρανός, και θα τρέμει η γη. Τότε «θα γίνεις γνωστός» ως Θεός «όταν θα έρθει ο καιρός» εκείνος, όταν και η ψυχή σου ταραχθεί «με οργή» εναντίον εκείνων που είναι άξιοι οργής, «θα θυμηθείς το έλεος». Διότι «Τώρα», λέει, «η ψυχή μου έχει ταραχθεί», αλλά παρ' όλα αυτά θα θυμηθείς το έλεος λέγοντας: «Συγχώρεσέ τους, Πατέρα, “αυτή την αμαρτία”· διότι δεν γνωρίζουν τι κάνουν». Έτσι, λοιπόν, οι καταραμένοι «ας εκπέσουν από τα σχέδιά τους», διότι «πριν» μεν «από τον σταυρό και το πάθος» ο Χριστός θεωρούνταν από τους πολλούς απλώς ένας κοινός άνθρωπος, και το υπέρτιμο μεγαλείο της θείας του δόξας ήταν γνώριμο μόνο στους αγγέλους, μετά όμως από εκείνον τον άτιμο και καταραμένο θάνατο αναγνωρίστηκε και από τους ανθρώπους ότι είναι ο Θεός που έπαθε με τη σάρκα του «όταν ήρθε ο καιρός», όπως έχει προλεχθεί.