Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 5:12

Και ποιοι είναι αυτοί; Όλοι οι μαθητές, εκείνοι που ελπίζουν στον Θεό. 〈Και θα ευφρανθούν όλοι όσοι ελπίζουν σε σένα· στον αιώνα θα αγαλλιάζουν, και θα κατασκηνώσεις μέσα τους.〉 Διότι, επειδή σε σένα 〈υπάρχουν όλοι οι θησαυροί της γνώσεως και της σοφίας,〉 και εσύ κατασκηνώνεις μέσα τους, αγαλλιάζουν παντοτινά, εφόσον μέσω σου κληρονομούν τους μεγάλους θησαυρούς. 〈Εις το τέλος, υπέρ της κληρονομούσης.〉 Και ποιοι είναι οι κληρονόμοι; Οι πράοι. Λέει στη διαθήκη του ο Χριστός: 〈Μακάριοι οι πράοι, διότι αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη.〉 Εάν οι πράοι είναι οι κληρονόμοι, οι οργίλοι είναι ξένοι προς την κληρονομία, όπως και οι ευέξαπτοι και οι βίαιοι. 〈Υπέρ της κληρονομούσης.〉 Και ποια είναι η κληρονόμος ψυχή; Εκείνη που έθρεψε τους πένητες και, μέσω των πενήτων, τον ίδιο τον Χριστό. Ο ίδιος λέει: 〈Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε την ετοιμασμένη για εσάς βασιλεία.〉 Τι σου κάναμε, δηλαδή, εμείς οι κληρονόμοι; 〈Πείνασα, και μου δώσατε να φάω· δίψασα, και μου δώσατε να πιώ,〉 και τα εξής. 〈Εφόσον το κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελαχίστους, το κάνατε σε εμένα.〉 Ως κληρονόμοι με θρέψατε· απολαύστε λοιπόν την κληρονομία. 〈Υπέρ της κληρονομούσης.〉 Ποια είναι η κληρονόμος ψυχή; Εκείνη που έτρεξε την οδό των εντολών του Χριστού, εκείνη που λέει: 〈Την οδό των εντολών σου έτρεξα· κληρονόμησα τα μαρτύριά σου. Υπέρ της κληρονομούσης.〉 Ποια είναι αυτή που κληρονομεί;

Ο προηγούμενος από αυτόν ψαλμός επιγράφηκε «υπέρ της κληρονομούσης», δηλαδή της εκκλησίας ή της ψυχής, και για μεν τους κληρονόμους έλεγε: «Θα ευφρανθούν όλοι όσοι ελπίζουν σε σένα, αιώνια θα αγαλλιούν»· για δε αυτούς που χάνουν την κληρονομιά: «Δεν θα κατοικήσει μαζί σου ο πονηρός, ούτε θα σταθούν παράνομοι μπροστά στα μάτια σου». Επειδή έμαθε ο Δαβίδ ότι «άνδρα αιμάτων και δόλιο βδελύσσεται ο Κύριος», και αυτός με δόλο σκότωσε τον Ουρία, και ότι «κάθε πόρνος ή ακάθαρτος δεν έχει κληρονομιά στη βασιλεία του Χριστού και Θεού», για να μη χάσει την κληρονομιά εξαιτίας του μιάσματος, ψάλλοντας τον ψαλμό υπέρ της ογδόης και της αναστάσεως των νεκρών, παρακαλούσε: Επειδή η μοιχεία και ο φόνος με διώχνουν από την κληρονομιά, «Κύριε, με τον θυμό σου μην με ελέγξεις και με την οργή σου μην με παιδεύσεις». Μην οργιστείς εναντίον μου για τον Ουρία, μη θυμώσεις μαζί μου για την Βηρσαβεέ. Και για ποιο λόγο η περιτομή γίνεται την όγδοη ημέρα;

Ας εκπέσουν από τα διαβούλιά τους. Διότι, λέγει, όλα αυτά τα διαβούλια τα κατέστρωναν εναντίον μου, αντιτιθέμενοι στην κατά Θεόν προκοπή μου. [Ανάλογα με το πλήθος των ασεβειών τους απόβαλέ τους, καθιστώντας τους ευσεβείς. Διότι εκείνοι που καταδιώκουν την ψυχή η οποία πράττει τα θεάρεστα, πικραίνουν τον Θεό, εφόσον ολοφάνερα θεομαχούν.] Και θα κατασκηνώσεις μέσα τους. Διότι θα έλθει ο Ίδιος και ο Πατέρας, και θα κατοικήσουν μαζί του.

Και θα καυχηθούν για εσένα εκείνοι που αγαπούν το όνομά σου, διότι εσύ, Κύριε, θα ευλογήσεις τον δίκαιο. Επειδή, καθώς η δική σου ευλογία και πρόνοια χορηγείται στους λάτρεις σου, αυτοί, έχοντας καταστήσει τους εαυτούς τους εραστές του ονόματός σου, θα σεμνύνονται για τη δική σου προστασία, διηγούμενοι τη δύναμή σου. Έτσι και ο μακάριος Παύλος λέγει: «Ο καυχώμενος εν Κυρίω καυχάσθω». «Σαν με όπλο ευδοκίας μας στεφάνωσες». Ως στέφανο των κόπων μας, λέγει, θα μας χαρίσει την τελείωση, περιτειχίζοντάς μας με αυτήν [την ευδοκία] σαν με κάποιο όπλο.

«Και ας ευφρανθούν όλοι όσοι ελπίζουν σε σένα, αιώνια θα αγαλλιούνται και θα κατασκηνώσεις μέσα τους». Αλλά και κατά την έλευση του Σωτήρα ευφράνθηκαν εκείνοι που προσδοκούσαν την ενανθρώπησή του, η οποία αποτελούσε ελπίδα για τους προφήτες και για όσους κατανοούν τα λόγια τους. Διότι ήλθε ο Θεός Λόγος αφού έγινε σάρκα, μέσω της πρόσληψης της σάρκας, για να κατασκηνώσει μέσα σε αυτούς που τον πίστεψαν, σύμφωνα με το ρητό: «Ο Λόγος έγινε σάρκα και κατασκήνωσε ανάμεσά μας»· αυτοί είναι που θα αγαλλιούνται αιώνια, βλέποντας τη δόξα του σαρκωθέντος Λόγου, δόξα Μονογενούς από τον Πατέρα, γεμάτου χάρη και αλήθεια. Οι ίδιοι επίσης λένε: «Ακόμη κι αν γνωρίσαμε τον Χριστό κατά σάρκα, τώρα όμως δεν τον γνωρίζουμε πλέον έτσι», επειδή έχουν την ενατένιση της δόξας του, σύμφωνα με την οποία είναι ο Μονογενής από τον Πατέρα.

«Και θα καυχηθούν σε εσένα εκείνοι που αγαπούν το όνομά σου, διότι εσύ θα ευλογήσεις τον δίκαιο». Μολονότι υπάρχει καύχηση για την οποία ο Παύλος λέει: «Κανείς ας μην καυχάται για ανθρώπους», και ο προφήτης: «Ας μην καυχάται ο σοφός για τη σοφία του», και τα εξής· δεν είναι τέτοιου είδους η καύχηση εκείνου που λέει: «Σε εμένα όμως ας μη συμβεί ποτέ να καυχηθώ παρά μόνο στον σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού»· και, «Εκείνος που καυχάται, ας καυχάται για τον Κύριο». Τέτοιοι είναι αυτοί για τους οποίους γίνεται ο λόγος, οι οποίοι έχουν αγαπήσει το όνομά του. Διότι καυχώνταν επειδή τον τίμησαν με την ελεύθερη προαίρεσή τους και όχι από φόβο. Και αιτία της καυχήσεως είναι το να τυγχάνουν τις επουράνιες ευλογίες· για τις οποίες λέει ο Απόστολος: «Ευλογητός ο Θεός που μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια».

Και ας ευφρανθούν με τη μυστική και πνευματική ευφροσύνη (του Πνεύματος), όσοι από τα έθνη πίστεψαν και ήλπισαν στον Κύριο. Διότι θα έχουν ατελεύτητη αγαλλίαση εις τον αιώνα, εκείνοι οι οποίοι έχουν τον Χριστό να κατοικεί μέσα τους. Και θα καυχηθούν, λαμβάνοντας τότε τον μισθό τους οι δίκαιοι. Διότι εσύ ευλογείς· ως αγαπώμενοι οι δίκαιοι ευλογούνται, λαμβάνοντας τον έπαινο από τον Θεό. Κύριε, ως όπλο· ακαταμάχητο όπλο είναι ο σταυρός για τους πιστούς· αυτόν πάντοτε φέροντας στο κεφάλι τους στεφανηφορούν [δηλαδή βασιλεύουν].

Και ας ευφρανθούν όλοι όσοι ελπίζουν σε εσένα. Δες το όφελος της προσευχής. Και εκείνοι θα γίνουν καλύτεροι και θα αποστούν από την πονηρία· και άλλοι θα απολαύσουν μεγάλη χαρά, βλέποντας τόσο την αλλαγή εκείνων και τη μεταστροφή τους προς το καλύτερο, όσο και άλλους να γίνονται πιο ζηλωτές εξαιτίας αυτού. Αιώνια θα αγαλλιούν, και εσύ θα κατασκηνώσεις μέσα τους.

Διότι αυτή προπάντων η χαρά είναι διηνεκής· καθώς οι άλλες χαρές δεν βρίσκονται σε καλύτερη μοίρα από τα ρεύματα των ποταμών, αφού εμφανίζονται και αμέσως παρέρχονται. Η κατά Θεόν όμως ευφροσύνη παραμένει και είναι σταθερή, διαρκής και μόνιμη, χωρίς να διακόπτεται από καμία απροσδόκητη περίσταση, αλλά γίνεται ανώτερη μέσα από τα ίδια τα εμπόδια. Επειδή και οι απόστολοι μαστιγώνονταν, και χαίρονταν· και ο Παύλος θλιβόταν, και σκιρτούσε από χαρά· επρόκειτο να πεθάνει, και προσκαλούσε και άλλους να γίνουν κοινωνοί της χαράς του, λέγοντας: «Αλλά και αν ακόμη προσφέρομαι ως σπονδή στη θυσία και τη λειτουργία της πίστης σας, χαίρω και συγχαίρω όλους σας. Το ίδιο λοιπόν και εσείς να χαίρεστε και να συγχαίρετε μαζί μου». Σε εκείνους που αισθάνονται τέτοια ευφροσύνη, κατοικεί ο Θεός. Γι' αυτό και αυτή αναφέρει τα εξής: «Στον αιώνα θα αγαλλιούνται, και θα κατασκηνώσεις μέσα τους».

Αυτό ακριβώς δήλωνε και ο Χριστός, φανερώνοντας το ακατάλυτο της αγαλλίασης: «Πάλι θα σας δω, και τη χαρά σας κανείς δεν την αφαιρεί». Και ο Παύλος πάλι: «Πάντοτε να χαίρεστε, αδιάλειπτα να προσεύχεστε». Και «θα καυχηθούν σε εσένα όσοι αγαπούν το όνομά σου». Διότι κυρίως μόνο σε αυτούς ανήκει το να καυχώνται, σε αυτούς το να χαίρονται, σε αυτούς το να ευφραίνονται· επειδή εκείνος που υπερηφανεύεται για τα βιοτικά πράγματα δεν διαφέρει σε τίποτα από εκείνους που απολαμβάνουν τρυφηλό βίο στα όνειρά τους.

Διότι, όπως είναι οι ασχολίες της ζωής μας, τέτοια είναι αναγκαίο να είναι και τα όνειρά μας. ΤΙΤΛΟΣ Ε΄. —Περί ελπίδος: ότι πρέπει να ελπίζουμε στον Θεό και όχι στις προστασίες των ανθρώπων. «Εκείνος που εμπιστεύεται τον Κύριο θα σωθεί.» «Ας ευφρανθούν όλοι όσοι ελπίζουν σε σένα εις τον αιώνα,» και τα λοιπά. «Είναι υπερασπιστής όλων εκείνων που ελπίζουν σε αυτόν.» «Αυτοί καυχώνται για τα άρματα και αυτοί για τα άλογα· εμείς όμως για το όνομα [του Κυρίου],» και τα λοιπά. «Σε σένα ήλπισαν οι πατέρες μας, ήλπισαν και τους λύτρωσες.» «Τα μάτια μου είναι διαρκώς στραμμένα προς τον Κύριο, διότι αυτός,» και τα λοιπά. «Ελπίζοντας στον Κύριο δεν θα κλονιστώ.» «Σε αυτόν ήλπισε η καρδιά μου και βοηθήθηκα.» «Σε σένα, Κύριε, ήλπισα, ας μην ντροπιαστώ ποτέ.» «Εκείνον που ελπίζει στον Κύριο θα τον περικυκλώσει το έλεος.» «Έλπισε στον Κύριο, πράττε το αγαθό και κατοίκησε τη γη. Φανέρωσε προς τον Κύριο τον δρόμο σου.» «Μακάριος ο άνθρωπος του οποίου η ελπίδα είναι το όνομα του Κυρίου.» «Εναπόθεσε στον Κύριο τη μέριμνά σου και αυτός θα σε συντηρήσει.» «Ελέησέ με, Θεέ, ελέησέ με, διότι σε σένα εναπόθεσε την εμπιστοσύνη της η ψυχή μου.» «Στον Θεό ήλπισα, δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει ο άνθρωπος.» «Τους οδήγησε με ελπίδα και δεν δείλιασαν.» «Είναι προτιμότερο να έχει κανείς πεποίθηση στον Κύριο, παρά να έχει πεποίθηση σε άνθρωπο.» «Εκείνοι που έχουν την πεποίθησή τους στον Κύριο είναι σαν το όρος Σιών.» «

«Επειδή δεν υπάρχει στο στόμα τους αλήθεια, η καρδιά τους είναι μάταιη. Τάφος ανοιγμένος είναι ο λάρυγγάς τους» που αναδίδει δυσοσμία από τα βρωμερά τους λόγια, «με τις γλώσσες τους δολιεύονταν», ξεστομίζοντας μιαρά πράγματα. «Κρίνε τους, Θεέ» για τις προαναφερθείσες αιτίες, και όσον αφορά μεν το παρόν χώρισέ τους από εμένα ως βέβηλους, όσον αφορά δε το μέλλον κρίνε τους δίκαια. «Σύμφωνα με το πλήθος των ασεβειών τους διώξε τους, επειδή σε πίκραναν, Κύριε», αν και πολλές φορές ειπώθηκε «ας αποτύχουν στα σχέδιά τους». Και εκείνοι μεν θα θερίσουν εύλογα καρπούς αντάξιους αυτών που έσπειραν, «Ας ευφρανθούν δε όλοι όσοι ελπίζουν σε σένα», είτε είναι σοφοί είτε απλοί άνθρωποι. «Στον αιώνα θα αγάλλονται, και θα κατασκηνώσεις μέσα τους» μέσω της μέθεξης του πνεύματός σου, «και θα καυχηθούν σε σένα όλοι όσοι αγαπούν το όνομά σου».

Όχι για τον πλούτο ούτε για κανένα άλλο από τα φθαρτά και τα μάταια, αλλά για σένα θα καυχηθούν εκείνοι που αγαπούν το όνομά σου. «Διότι εσύ θα ευλογήσεις τον δίκαιο, Κύριε», δηλαδή θα επαινέσεις, θα δοξάσεις και θα μεγαλύνεις τον δίκαιο, Κύριε. «Σαν με όπλο ευδοκίας μας στεφάνωσες». Όχι με όπλο πολεμικό, αλλά με όπλο ειρηνικό, με τον τύπο του σταυρού σου μας περιέβαλες.