Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 50:11

Αυτά, αδελφοί, έχουν γραφτεί για νουθεσία, ώστε και εμείς, όταν αμαρτήσουμε, να γίνουμε κατήγοροι και ελεγκτές, κριτές και τιμωροί του εαυτού μας, για να μπορέσουμε να διαφύγουμε την αιώνια οργή. «Έως πότε θα υψώνεται ο εχθρός μου εναντίον μου;» Του αρκεί ότι υψώθηκε εκείνος μία φορά· αφού εγώ ταπεινώθηκα με την αμαρτία, γιατί υψώνεται πάλι εναντίον μου, ενώ εγώ ικετεύω τον Θεό και δεν επιτυγχάνω τίποτα; Για να ταπεινωθεί λοιπόν ο εχθρός διάβολος και κάθε συμμέτοχός του: «επίβλεψε, εισάκουσέ με, Κύριε ο Θεός μου». Και γιατί λέει πρώτα «επίβλεψε» και έπειτα «εισάκουσε»; Για να δει πρώτα τα κατορθώματα και έπειτα να χορηγήσει τα αιτήματα. Εκείνος λοιπόν που είναι σπιλωμένος με αμαρτίες και μολυσμένος με παρανομίες ας μην τολμά να λέει στον Θεό: «Επίβλεψε», αλλά ας παρακαλεί: «Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου. Φώτισε τους οφθαλμούς μου». Ο άνθρωπος έχει ανάγκη και από τα δύο, και από το φως που ανατέλλει και από τον οφθαλμό που είναι υγιής. Διότι τι ωφελείται ο τυφλός, όταν ανατέλλει ο ήλιος;

Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου. Πάλι ανατρέχει στην εξομολόγηση. Καρδιά καθαρή κτίσε μέσα μου, Θεέ. Ανακαίνισε, λέει, την παλαιωμένη μου ψυχή, η οποία έχει καταστεί σαθρή από την αμαρτία. Και πνεύμα ευθύ εγκαίνισε στα έγκατά μου. Αντί για σταθερό· είναι σαν να λέει: Ασφάλισε τον νου, ώστε να μην είναι πλέον εύκολο να καταπίπτει στην αμαρτία.

Θα με κάνεις να ακούσω αγαλλίαση και ευφροσύνη· θα αγαλλιάσουν τα ταπεινωμένα οστά. Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου και εξάλειψε όλες τις ανομίες μου. Καρδιά καθαρή δημιούργησε μέσα μου, Θεέ, και πνεύμα ευθύ εγκαινίασε στα έγκατά μου.

ΨΑΛΜΟΣ Ν'. [Ακούγοντας ο Δαβίδ το προφητικό Πνεύμα που εξήγγειλε μέσω του προαναφερθέντος ψαλμού για την κρίση του Θεού, και καθώς έλεγε προς τον αμαρτωλό: «Αν έβλεπες κλέφτη, έτρεχες μαζί του, και με τους μοιχούς έβαζες τη μερίδα σου», συντετριμμένος από την ανάμνηση της κλεψίγαμης μοιχείας, προλαβαίνει την κρίση του Θεού, συντάσσοντας τον προκείμενο ψαλμό σαν μια στήλη κατηγορίας εναντίον του εαυτού του. Διότι φοβήθηκε ακούγοντας: «Ο Θεός θα έλθει φανερά, και φωτιά θα καίει ενώπιόν του, και γύρω του θα υπάρχει σφοδρή καταιγίδα.» Γι' αυτό κατέφυγε στο έλεος του Θεού. Και πάλι ακούγοντας: «Το στόμα σου πλήθυνε την κακία, και η γλώσσα σου έπλεκε δολιότητα· καθισμένος καταλαλούσες τον αδελφό σου, και εναντίον του γιου της μητέρας σου έθετες σκάνδαλο», έφερε στον νου του τη σκευωρία κατά του Ουρία, για την οποία έγραψε ώστε να θανατωθεί στον πόλεμο. Και λέει: «Διότι την ανομία μου εγώ τη γνωρίζω.» Και πάλι: «Λύτρωσέ με από τα αίματα, ω Θεέ.» Και πάλι ακούγοντας, «Θα σε ελέγξω και θα τις παραστήσω μπροστά στο πρόσωπό σου,» λέει: «Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου.» Και όταν πάλι άκουσε: «Δεν θα δεχθώ από τον οίκο σου μοσχάρια, ούτε από τα ποίμνιά σου τράγους», ως προς αυτό πρόσθεσε: «Διότι, αν ήθελες θυσία, θα την έδινα.» Τα σχετικά με τον Ουρία και τον έλεγχο του Νάθαν, είναι γραμμένα στο Δεύτερο Βιβλίο των Βασιλειών.]

Ευλόγως δε μετά το, «Θα με ραντίσεις», πρόσθεσε αυτά· διότι τη χάρη του αγίου βαπτίσματος ακολουθεί η ελπίδα της αναστάσεως, η οποία ανάγει όσους πιστεύουν στον Χριστό στις απαρχές μιας ατελεύτητης και τρισμακάριας ζωής. Διότι τότε οι δίκαιοι θα εκλάμψουν σαν τον ήλιο, και εντρυφώντας στα αγαθά που υπερβαίνουν τον νου, θα έχουν ακατάπαυστη την ευφροσύνη. Επομένως, η κάθαρση μέσω του αγίου βαπτίσματος συντελείται αμέσως· διότι η χάρη δίνεται εν Χριστώ, καθώς το άγιο Πνεύμα αγιάζει και αποκαθαίρει τις καρδιές των πιστών. Ακούγεται δε, και στο μεταξύ αποτελεί αψευδή ελπίδα, η αγαλλίαση και η ευφροσύνη για τα μελλοντικά αγαθά. Φαίνεται δε σε ορισμένους από τους εξηγητές ότι η αγαλλίαση και η ευφροσύνη, η οποία αντηχεί στις θείες ακοές, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο ίδιος ο χορηγός της, εννοώ δηλαδή τον Χριστό, ο οποίος θα ανανεώσει και θα ανορθώσει τις δυνάμεις της ψυχής του καθενός που υπέστησαν συντριβή. Διότι ως «οστά» πρέπει να νοηθεί εδώ το σθένος του νου. Πιο απλά δε αναφέρω: Είθε να ακούσω, λέει, τη φωνή της αγαλλιάσεως, ότι μου έχει αφεθεί και συγχωρεθεί η διπλή αμαρτία. <Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου, κ.τ.λ.> (A f. 290, L f. 135.)

Σε ποιον λοιπόν να καταφύγω, παρά σε σένα, φιλάνθρωπε, παρά σε σένα, αμνησίκακε; Ελέησέ με, ο Θεός, κατά το μέγα έλεός σου, και κατά το πλήθος των οικτιρμών σου εξάλειψε το ανόμημά μου. Πλύνε με ακόμη περισσότερο από την ανομία μου και από την αμαρτία μου καθάρισέ με. Διότι την ανομία μου εγώ τη γνωρίζω, και η αμαρτία μου είναι διαρκώς ενώπιόν μου. Σε σένα μόνο αμάρτησα και το πονηρό ενώπιόν σου έπραξα. Σε σένα καταφεύγω για την πολλή σου ευσπλαχνία. Σένα παρόργισα, και σε σένα καταφεύγω για την πολλή σου αμνησικακία. Σένα αθέτησα, και σε σένα καταφεύγω για την πολλή σου αγαθότητα και φιλανθρωπία, και δεόμενος φωνάζω: απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου, και όλες τις ανομίες μου εξάλειψε, μόνο και μόνο για το όνομά σου· διότι δεν έχω τίποτα να σου προσφέρω, ούτε καλή πράξη, ούτε καθαρή καρδιά, αλλά έχοντας θάρρος στους οικτιρμούς σου, ρίχνω τον εαυτό μου σε αυτούς, ώστε να κτίσεις μέσα μου καρδιά καθαρή και με πνεύμα ηγεμονικό να με στηρίξεις, για να μην ξαναπέφτω εύκολα στην αμαρτία, αλλά από τώρα και στο εξής να σε λατρεύω με οσιότητα και δικαιοσύνη όλες τις ημέρες μου· διότι δική σου είναι η βασιλεία και το κράτος στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Σε σένα καταφεύγω εξαιτίας της πολλής σου αγαθότητας και ευσπλαχνίας. Σε παρόργισα, και σε σένα καταφεύγω εξαιτίας της πολλής σου αμνησικακίας. Σε αθέτησα, και σε σένα καταφεύγω εξαιτίας της πολλής σου φιλανθρωπίας, και ικετεύοντας φωνάζω: απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου και εξάλειψε όλες τις ανομίες μου. Καρδιά καθαρή κτίσε μέσα μου, Θεέ, και πνεύμα ευθύ εγκαίνιασε στα έγκατά μου, μόνο για το όνομά σου. Δεν έχω τίποτα να σου προσφέρω, ούτε πράξη αγαθή, ούτε καρδιά καθαρή, αλλά έχοντας θάρρος στους οικτιρμούς σου, παραδίδω τον εαυτό μου σε σένα, ώστε να με οδηγήσεις σε κατάνυξη και σε επίμονη εκπλήρωση των εντολών σου, για να μην καταπίπτω πάλι εύκολα στην αμαρτία, αλλά από τώρα και στο εξής να σε λατρεύω με οσιότητα και δικαιοσύνη όλες τις ημέρες της ζωής μου.

Διότι, εφόσον είχαν τις ψυχές τους εξ ολοκλήρου υγιείς και ήταν καθαρισμένοι από κάθε ψεγάδι, κηλίδα και μόλυσμα, θεωρούσαν άξιο να παρουσιαστούν ενώπιον του προσώπου του Θεού. Εκείνος όμως που αμαρτάνει αποφεύγει το πρόσωπό Του, και το αποποιείται με προσευχή και ικεσία λέγοντας: Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου.

Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου, και όλες τις ανομίες μου εξάλειψε. Αλλιώς, αυτός μεν που έχει την ψυχή του καθαρμένη από πονηρή συνείδηση θα έλεγε στον Θεό: Το πρόσωπό σου, Κύριε, θα εκζητήσω, μην αποστρέψεις το πρόσωπό σου από εμένα· αυτός όμως που αποκαλύπτεται και βλέπει την αισχρότητα των τραυμάτων της ψυχής, εύλογα λέει στον μεγάλο Κριτή: Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου, αλλά όχι από εμένα τον ίδιο, παρά ως ασθενούντα θεράπευσέ με.

Πότε όμως θα ευφρανθούμε, παρά μόνον όταν έρθει ο μέλλων αιώνας, του οποίου την κυριότητα και την εξουσία δεν θα την έχει κανένας άλλος, παρά μόνο αυτός που έλαβε τη δύναμη από τον Πατέρα; Διότι τώρα, στον παρόντα αιώνα, υπάρχουν πολλές αρχές, και εξουσίες και κυριότητες, και τα πνεύματα της πονηρίας και οι κοσμοκράτορες· τότε όμως, όταν θα καταργήσει κάθε αρχή και εξουσία και δύναμη, μόνος αυτός θα εξουσιάζει τον αιώνα, για τον οποίο ο παρών λόγος μάς υπόσχεται την ευφροσύνη. «Οι οφθαλμοί του επιβλέπουν τα έθνη, αυτοί που τον παραπικραίνουν ας μην υπερηφανεύονται. Διάψαλμα.» Με τα προηγούμενα λόγια, υποδηλώνοντας συγκαλυμμένα την κλήση των εθνών, καλούσε ολόκληρη τη γη· όχι βέβαια ρητά τα έθνη· τώρα όμως ολοκάθαρα αναφέρει τα έθνη και τη συμφιλίωση με τον Θεό. Διότι για όσους αμαρτάνουν έχει ειπωθεί: «Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου»· και πάλι: «Γιατί αποστρέφεις το πρόσωπό σου και τη δεξιά σου;»· και πάλι: «Απέστρεψες το πρόσωπό σου, και ταράχθηκα». Για εκείνους όμως που έχουν αγαθές ελπίδες έχει ειπωθεί: «Οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι στραμμένοι προς τους δικαίους, και τα αυτιά του στη δέησή τους»· και πάλι: «Τα μάτια σου ας δουν ευθύτητες»· και ξανά: «Ας σημειωθεί επάνω μας το φως του προσώπου σου, Κύριε». Μεγάλες λοιπόν υποσχέσεις δίνονται με τα προκείμενα λόγια στα έθνη· ήδη οι οφθαλμοί του επιβλέπουν τα έθνη.

«θα αγαλλιάσουν» Διότι μαζί με την ψυχή, η αμαρτία συντάραξε και συνέτριψε και τα οστά μου, λέει ο προφήτης· αναφέρεται δε και στην ανάσταση του Χριστού, μέσω της οποίας τα οστά των δικαίων, που είχαν φθαρεί από τον πολύ χρόνο, αγαλλίασαν. «απόστρεψον» Δηλαδή μην προσηλώσεις το πρόσωπό σου στις αμαρτίες μου, αλλά παράβλεψέ τες ως Θεός. «και πάσας» Διότι, αν το θελήσεις, με ένα σου νεύμα όλες εξαλείφονται. «καρδίαν καθαράν» Όπως δηλαδή την έκτισες εξαρχής, έτσι και τώρα, αφού την καθαρίσεις, κτίσε την καινούργια. «και πνεύμα» Το Άγιό σου Πνεύμα κάνε να κατοικήσει μέσα μου, ώστε να καθαρθεί ο εσωτερικός και ο εξωτερικός άνθρωπος. «μη απορρίψης» Μην με αποστραφείς επειδή μολύνθηκα από την αμαρτία, αλλά ανακαίνισέ με με τη χάρη (με την αρετή). «και το πνεύμα» Δηλαδή μην απομακρύνεις (μην αφαιρέσεις) το Πνεύμα σου από εμένα, επειδή μολύνθηκα, αλλά όπως εξαρχής ας φωτίσει (φώτισε) την καρδιά μου. «απόδος μοι» Εάν μου συγχωρείς, λέει, την αμαρτία μου, δώσε μου πάλι και το προφητικό μου χάρισμα. «και πνεύματι» Με πνεύμα ηγεμονικό, για να μην χάσω και τη βασιλεία, πλήρωσέ με [και με την προφητεία], ώστε να μπορώ πάλι να ομιλώ για τα μέλλοντα και για την έλευσή σου. «διδάξω ανόμους» Ως έχων πείρα της αμαρτίας και της παρανομίας, θα δώσω ωφέλιμες συμβουλές στους παρανομούντες, ώστε στο εξής να πορεύονται στην οδό της δικαιοσύνης. «και ασεβείς» Διότι, ακούγοντας και οι ασεβείς τα όσα συνέβησαν σε εμένα, από φόβο θα επιστρέψουν σε εσένα.

Η επιθυμία, αφού συλλάβει, γεννά την αμαρτία, και η αμαρτία, όταν ολοκληρωθεί, γεννά τον θάνατο. Ώστε, όταν αμαρτάνουμε, μέσα σε αμαρτίες συλλαμβανόμαστε. «Θα με ραντίσεις με ύσσωπο.» Όπως ακριβώς και εμείς, με τη δωρεά του βαπτίσματος, με το νερό πλενόμαστε, ενώ με το Πνεύμα λαμπρυνόμαστε. «Θα με κάνεις να ακούσω αγαλλίαση.» Ταπεινώνονται βέβαια τα οστά της ψυχής, δηλαδή οι δυνάμεις της, από την αμαρτία, και συντρίβονται· αλλά, όταν σωθούν με τη μετάνοια, αναθάλλουν και επανέρχονται στην αρχική τους χαρά. «Απόστρεψε το πρόσωπό σου.» Διότι, εάν δεν παραβλέψει τα πταίσματά μας, δεν μπορούμε να σωθούμε. Πώς όμως κατορθώνεται αυτό;

Όταν εμείς ασκήσουμε αγαθές πράξεις και αρετές, για να στρέψουμε σε αυτές το βλέμμα του κριτή· διότι έτσι μπορούμε να τον απομακρύνουμε και από τη θέαση των δικών μας αμαρτημάτων. «Και όλες τις ανομίες μου εξάλειψε.» Όχι μία, αλλά όλες· διότι και η μία μόνο είναι ικανή να μας στείλει στη γέεννα. Ας μην αμελήσουμε, λοιπόν, την παραμικρή αμαρτία. Διότι, εάν ο χιτώνας μας βρεθεί κηλιδωμένος με οποιονδήποτε ρύπο, δεν μπορούμε να εισέλθουμε στον νυμφώνα του βασιλιά, ούτε να πατήσουμε στην αυλή του. Αυτό επισφραγίζοντας ο Παύλος έλεγε: Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε μαλακοί, ούτε πλεονέκτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. «Καρδίαν καθαράν κτίσον εν εμοί.» Όχι για να αλλάξει τη φύση (διότι αυτή δεν διέθετε τίποτα το φαύλο), αλλά για να καθαρίσει τον λογισμό της ψυχής, και να τον διορθώσει, αφού έγινε ρυπαρός από τις ηδονές και τις επινοήσεις του διαβόλου· διότι η λέξη «κτίζω» στη Θεία Γραφή πολλές φορές σημαίνει το διορθώνω. «Και πνεύμα ευθές εγκαίνισον.» Βλέπεις ότι ο προφήτης δεν προσεύχεται να αλλάξει τη φύση, αλλά να έλθει η χάρη, ώστε να βοηθήσει τη φύση που ασθενεί και έχει παλαιωθεί από την αμαρτία. Διότι «πνεύμα ευθές» δεν εννοεί το ζωτικό πνεύμα που υπάρχει μέσα μας, αλλά το ίδιο το Πνεύμα του Θεού, για το οποίο σε άλλον ψαλμό έψαλε: Το Πνεύμα σου το αγαθό θα με οδηγήσει σε γη ευθεία.

Πώς λοιπόν θα μπορέσουμε να τον απομακρύνουμε; Αν δείξουμε ότι τα αμαρτήματα δεν καταγράφονται μόνο, αλλά και εξαλείφονται. Διότι σε ένα δικαστήριο, όσα πει ο δικαζόμενος στα πρακτικά, καταγράφονται οπωσδήποτε στο διηνεκές και δεν είναι πλέον δυνατόν να εξαλειφθούν. Σε εκείνο το βιβλίο όμως, ακόμη και αν πεις κάποια πονηρά πράγματα, εφόσον το θελήσεις, εξαλείφονται και πάλι. Από πού είναι αυτό φανερό; Από την Αγία Γραφή: «Απόστρεψε», λέει, «το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου και εξάλειψε όλες τις ανομίες μου». Κανείς όμως δεν εξαλείφει αυτό που δεν έχει γραφτεί· επομένως, επειδή ήταν καταγεγραμμένες, παρακαλεί να εξαλειφθούν. Κάποιος άλλος διδάσκει και το πώς εξαλείφονται, λέγοντας: «Με τις ελεημοσύνες και την πίστη καθαρίζονται οι αμαρτίες». Όχι μόνο εξαλείφονται, αλλά και καθαρίζονται εντελώς, ώστε να μη μένει ούτε ίχνος από το σβήσιμο. Δεν εξαλείφονται όμως μόνο τα μετά το βάπτισμα, αλλά και όσα είχαν καταγραφεί πριν από το λουτρό εξαλείφθηκαν όλα εκείνα με το νερό του βαπτίσματος και με τον σταυρό του Χριστού, όπως ακριβώς λέει ο Παύλος, ότι «Αφού εξάλειψε το καθ' ημών χειρόγραφο, το οποίο ήταν εναντίον μας, το απομάκρυνε από τη μέση καρφώνοντάς το στον σταυρό». Είδες πώς εξαλείφθηκε εκείνο το χειρόγραφο; Και όχι μόνο εξαλείφθηκε, αλλά και σκίστηκε, καθώς τα καρφιά του σταυρού το διέρρηξαν, ώστε να καταστεί άχρηστο.

Σε σένα καταφεύγω εξαιτίας της πολλής σου αγαθότητας και ευσπλαχνίας· σε παρόργισα, και σε σένα καταφεύγω εξαιτίας της πολλής σου αμνησικακίας· σε αθέτησα, και σε σένα καταφεύγω εξαιτίας της πολλής σου αγαθότητας και φιλανθρωπίας, και δεόμενος ανακράζω: Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου και όλες τις ανομίες μου εξάλειψε. Καρδιά καθαρή κτίσε μέσα μου, Θεέ, και πνεύμα ευθύ εγκαίνισε στα έγκατά μου, για το όνομά σου και μόνο. Διότι δεν έχω τίποτα να σου προσφέρω, ούτε πράξη αγαθή, ούτε καρδιά καθαρή, αλλά έχοντας θάρρος στους οικτιρμούς σου εναποθέτω τον εαυτό μου σε σένα, ώστε να κτίσεις μέσα μου κατάνυξη, για να μην καταπέφτω πάλι εύκολα στην αμαρτία, αλλά από τώρα και στο εξής να σε λατρεύω με οσιότητα και δικαιοσύνη όλες τις ημέρες της ζωής μου, διότι δική σου είναι η βασιλεία και το κράτος στους αιώνες. Αμήν.

Γέμισε, λέει, τα αυτιά μου με αυτήν την ευφροσύνη, υποσχόμενος την τέλεια κάθαρση, ώστε η χαρά να διατρέξει σε όλα τα μέρη του σώματος, και τα οστά που τώρα είναι ταπεινωμένα από την κακουχία να ανθίσουν και πάλι, και να ανακτήσουν τη φυσική τους ισχύ. Και μη δεις, λέει, τις ανομίες που τόλμησα να διαπράξω, αλλά εμένα που οδύρομαι γι' αυτές, και εξάλειψε την ανομία μου. Τι θέλεις, ω προφήτη; Συγχωρήθηκε το αμάρτημά σου, εξαλείφθηκε η τιμωρία σου. Δεν αρκούμαι σε αυτά· έχω φιλάνθρωπο Δεσπότη, ο οποίος δίνει περισσότερα από όσα ζητώ. Και τι θέλεις; Προφήτης ήμουν· θέλω να γίνω πάλι προφήτης. Εκείνη την παρρησία ζητώ, τη δωρεά του Πνεύματος, τη μεγάλη χάρη. Απομακρύνθηκε από εμένα η χάρις, σαν το περιστέρι που αντικρίζει βούρκο· σαν τη μέλισσα επιθυμώ να επιστρέψει. Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου και εξάλειψε όλες τις ανομίες μου.

Εγώ όμως που μολύνθηκα από την αμαρτία, «θα με ραντίσεις με καθαρτικό ύσσωπο, και θα καθαριστώ· θα με πλύνεις, και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι», για να δεχθώ και πάλι τις ακτίνες του Αγίου Πνεύματος. «Θα με κάνεις να ακούσω αγαλλίαση και ευφροσύνη, θα αγαλλιάσουν τα οστά μου που είναι ταπεινωμένα» από την αμαρτία. «Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου» και μην το στρέψεις επάνω μου με οργή, αλλά «εξάλειψε όλες τις ανομίες μου. Καθαρή καρδιά», άξια της χάρης σου ξανά, «κτίσε μέσα μου, Θεέ, και ανανέωσε πνεύμα ευθές στα σπλάχνα μου, και μην με απορρίψεις από το πρόσωπό σου» επειδή παρανόμησα, «και το Άγιο σου Πνεύμα μην το αποκόψεις από εμένα. Δώσε μου πίσω» μάλλον «την αγαλλίαση του εξιλασμού της αμαρτίας μου και με πνεύμα ηγεμονικό» και απολύτως κυριαρχικό «στήριξέ με» για να μην περιφέρομαι προς τις αμαρτίες κλονιζόμενος. Ώστε, αντλώντας θάρρος από αυτό, με έργα «να διδάξω στους ανόμους τους δρόμους σου και οι ασεβείς να επιστρέψουν σε εσένα», λαμβάνοντας από εμένα αληθινές αποδείξεις της ευσπλαχνίας σου. «Λύτρωσέ με από τα αίματα, Θεέ, ο Θεός της σωτηρίας μου», ώστε ούτε εγώ να χύσω ξένο αίμα ούτε πάλι το δικό μου από κάποιον άλλον. «Η γλώσσα μου θα αγαλλιάσει για τη δικαιοσύνη σου» και πάλι υμνώντας την με μεγαλοπρέπεια όπως πρώτα. «Κύριε, θα ανοίξεις τα χείλη μου και το στόμα μου θα αναγγείλει τον αίνον σου.»