Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 50:17

Και πάλι περί των ιδίων: Όπως ακριβώς η κατασκευή του σώματος έχει λάβει από τον Δημιουργό τις πέντε αισθήσεις που της αρμόζουν, έτσι και η νοερή ουσία της ψυχής επιτελεί όλο το έργο των εντολών μέσω των πέντε αισθήσεων. Και σύμβολο μεν της δικής της όρασης είναι οι οφθαλμοί, όπως είπε ο άγιος Δαβίδ: «Οι οφθαλμοί μου είναι διαπαντός στραμμένοι προς τον Κύριο»· της δε ακοής: «Μου προσέθεσε αυτί για να ακούω», και ο Κύριος: «Εκείνος που έχει αυτιά για να ακούει, ας ακούει»· της δε όσφρησης: «Θα τρέξουμε στην οσμή των μύρων σου»· της δε γεύσης: «Γευθείτε και δείτε ότι ο Κύριος είναι αγαθός»· και: «Άνοιξα το στόμα μου και είλκυσα πνεύμα»· και: «Κύριε, θα ανοίξεις τα χείλη μου»· της δε αφής: «Εκείνο που είδαμε και τα χέρια μας ψηλάφησαν περί του Λόγου της ζωής».

Σχετικά με την προσευχή και την ψαλμωδία, υπάρχει ανάγκη να γίνονται όχι μόνο μέσω του νου, αλλά και μέσω των χειλέων. Διότι ο Προφήτης λέει: «Κύριε, θα ανοίξεις τα χείλη μου και το στόμα μου θα αναγγείλει την αίνεσή σου.» Και ο Απόστολος, αποδεικνύοντας ότι απαιτούνται τα χείλη, είπε: «Καρπό χειλέων» και τα εξής.

Ελευθέρωσέ με από την ενοχή των αιμάτων, Θεέ, ο Θεός της σωτηρίας μου· η γλώσσα μου θα υμνήσει με αγαλλίαση τη δικαιοσύνη σου. Κύριε, θα ανοίξεις το στόμα μου, και τα χείλη μου θα αναγγείλουν την αίνεσή σου. Διότι, εάν ήθελες θυσία, θα την είχα προσφέρει· στα ολοκαυτώματα δεν θα ευαρεστηθείς.

Εμφύσησε λοιπόν στους αποστόλους λέγοντας: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο». Διότι έτσι δόθηκε και στην αρχή στην ανθρώπινη φύση. <Απόδος μου την αγαλλίαση του σωτηρίου σου.> (A f. 291.) Και παρακαλεί να υπάρξει και στην ανθρώπινη φύση η μέθεξη των αρχικών αγαθών, πράγμα το οποίο και έγινε σε αυτήν με τη μεσιτεία του Χριστού, ο οποίος είναι αγαλλίαμα και σωτήριο. Διότι ελευθερωθήκαμε από την κατήφεια της φθοράς, αφού καταργήθηκε ο θάνατος. Σωθήκαμε δε, αποβάλλοντας το φορτίο της αμαρτίας δια του αγίου βαπτίσματος, και στηριχθήκαμε με το ηγεμονικό Πνεύμα, το οποίο είναι η μέσω του Αγίου Πνεύματος πνευματική ρώμη. Την οποία, εάν κάποιος την επιλέξει και την εγκατοικήσει στον νου του, θα κυριαρχήσει οπωσδήποτε στα δικά του θελήματα και θα αποβεί ανώτερος από τη διαβολική πλεονεξία, έχοντας μέσα του το Πνεύμα ως ηγεμόνα. «Διότι όσοι», λέει, «οδηγούνται από το Πνεύμα του Θεού, αυτοί είναι υιοί του Θεού». Και πάλι: «Να περιπατείτε σύμφωνα με το Πνεύμα, και δεν θα εκπληρώσετε την επιθυμία της σάρκας». <Θα αγαλλιάσει η γλώσσα μου για τη δικαιοσύνη σου.> (B f. 202.) Ή και ως εξής: Ως αφορμή πνευματικής εορτής θα θεωρήσει τη δική σου δικαιοσύνη, τη χάρη δηλαδή που δικαιώνει τον ασεβή δια της πίστεως, δηλαδή τον ίδιο τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος έγινε για εμάς από τον Θεό και Πατέρα δικαιοσύνη και αγιασμός και απολύτρωση. <Κύριε, τα χείλη μου θα ανοίξεις.> (A f. 291 b.) Η αμαρτία έχει από τη φύση της την ιδιότητα να δεσμεύει τη γλώσσα και να φράζει το στόμα.

Επειδή, λοιπόν, τα χείλη του Δαβίδ ήταν κλειστά εξαιτίας της αμαρτίας, προσεύχεται να ανοίξουν, και να αποκτήσει ξανά την προηγούμενη παρρησία του. «Τα χείλη μου θα ανοίξεις»· διότι το χάρισμα αυτό είναι θεόσδοτο· «Διότι δεν είναι ωραίος ο αίνος στο στόμα του αμαρτωλού». Ανοίγουν, όμως, μέσω της μετανοίας, και αρχίζει να διηγείται τον αίνο του Θεού.

Λύτρωσέ με, για να μη μολύνω πλέον τα χέρια μου στο αίμα, όπως στην περίπτωση του Ουρία. Θα αγαλλιάσει. Διότι, αφού καθαρίστηκε, άρχισε να λαλεί τα μεγαλεία του Θεού ως προφήτης. Κύριε, τα χείλη μου. Διότι, αφού καθαρίστηκαν τα χείλη διά της μετανοίας (με τη μετάνοια), δύνανται και πάλι να φθέγγονται τα της προφητείας. Διότι εάν ήθελες. Αλλά δεν ευαρεστείσαι πλέον στις νομικές θυσίες. Ολοκαυτώματα. Διότι με την αναίμακτη θυσία, αυτήν της προσευχής, θεραπεύεσαι (αναπαύεσαι) και με εκείνην της ταπεινώσεως. Θυσία στον Θεό. Διότι ενώπιον του Θεού η ταπείνωση είναι εκλεκτή, καθώς λέει ο Ίδιος: μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι. Καρδιά συντετριμμένη. Διότι ούτε ο πλούτος ούτε η εξουσία ούτε η περιουσία δυσωπούν τον Θεό, όσο η καρδιά η ταπεινή (καθαρή). Αγάθυνον. Της νέας Ιερουσαλήμ, η οποία είναι η Εκκλησία, στην οποία ας ευδοκήσεις να στηριχθούν τα τείχη, δηλαδή να πληθύνουν οι πιστοί, οι οποίοι είναι τα τείχη. Τότε θα ευδοκήσεις. [Τότε. Πότε; Όταν πληθυνθεί η πίστη και πλεονάσει η χάρη, τότε το θέλημα του Θεού ας γίνει (θα γίνει).] Αναφορά. Διότι τότε με το πυρ του Αγίου Πνεύματος σφραγίζονται οι πιστοί, αναφέροντας (προσφέροντας) τους εαυτούς τους στον Άγιο Θεό. Τότε θα προσφέρουν. Αυτούς που αναγεννώνται διά του βαπτίσματος, ως απαλά μοσχάρια, προσφέροντας στη μυστική τράπεζα.

Ο Χριστός Ιησούς ήλθε στον κόσμο για να σώσει τους αμαρτωλούς, από τους οποίους πρώτος είμαι εγώ. Εάν απιστείτε στο κήρυγμα, λέει, που αναγγέλλει τη σωτηρία των αμαρτωλών, μάθετε από εμένα τον ίδιο που το κηρύττω, ότι ενώ ήμουν διώκτης, αξιώθηκα να γίνω διάκονος του Ευαγγελίου. «Κύριε, τα χείλη μου θα ανοίξεις». Βλέπεις ότι τα χείλη του Δαβίδ ήσαν κλεισμένα εξαιτίας της αμαρτίας, αλλά και πάλι με τη μετάνοια ανοίγουν, για να διηγηθούν τον αίνο του Θεού. Αρχίζει δε το κεφάλαιο των ύμνων περιέχοντας την επιστροφή του αμαρτωλού.

Δεν θέλεις αυτά, αλλά ζητάς τα του Υιού σου· θέλεις την επιστροφή από την πλάνη και την εκλογή της αλήθειας· εκείνη τη θυσία θέλεις. Λύτρωσέ με από τα αίματα, Θεέ, ο Θεός της σωτηρίας μου. [Συνεχώς επαναφέρει στη μνήμη του τον φόνο του Ουρία. Διότι αυτό το δήλωσε και στο προοίμιο, λέγοντας ότι Η αμαρτία μου είναι πάντοτε ενώπιόν μου. Θα αγαλλιάσει η γλώσσα μου για τη δικαιοσύνη σου. Αυτό ο Σύμμαχος το ερμήνευσε ως εξής: Θα διαλαλήσει η γλώσσα μου την ελεημοσύνη σου. Διότι δεν θα σιωπήσω έχοντας απολαύσει την άφεση, αλλά θα συνεχίσω να σε υμνώ, και να διηγούμαι τις χάριτές σου. Κύριε, θα ανοίξεις τα χείλη μου, και το στόμα μου θα αναγγείλει την αίνεσή σου. Επειδή η αμαρτία από τη φύση της δεσμεύει τη γλώσσα και φράζει το στόμα.

Εγώ όμως που μολύνθηκα από την αμαρτία, «θα με ραντίσεις με καθαρτικό ύσσωπο, και θα καθαριστώ· θα με πλύνεις, και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι», για να δεχθώ και πάλι τις ακτίνες του Αγίου Πνεύματος. «Θα με κάνεις να ακούσω αγαλλίαση και ευφροσύνη, θα αγαλλιάσουν τα οστά μου που είναι ταπεινωμένα» από την αμαρτία. «Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου» και μην το στρέψεις επάνω μου με οργή, αλλά «εξάλειψε όλες τις ανομίες μου. Καθαρή καρδιά», άξια της χάρης σου ξανά, «κτίσε μέσα μου, Θεέ, και ανανέωσε πνεύμα ευθές στα σπλάχνα μου, και μην με απορρίψεις από το πρόσωπό σου» επειδή παρανόμησα, «και το Άγιο σου Πνεύμα μην το αποκόψεις από εμένα. Δώσε μου πίσω» μάλλον «την αγαλλίαση του εξιλασμού της αμαρτίας μου και με πνεύμα ηγεμονικό» και απολύτως κυριαρχικό «στήριξέ με» για να μην περιφέρομαι προς τις αμαρτίες κλονιζόμενος. Ώστε, αντλώντας θάρρος από αυτό, με έργα «να διδάξω στους ανόμους τους δρόμους σου και οι ασεβείς να επιστρέψουν σε εσένα», λαμβάνοντας από εμένα αληθινές αποδείξεις της ευσπλαχνίας σου. «Λύτρωσέ με από τα αίματα, Θεέ, ο Θεός της σωτηρίας μου», ώστε ούτε εγώ να χύσω ξένο αίμα ούτε πάλι το δικό μου από κάποιον άλλον. «Η γλώσσα μου θα αγαλλιάσει για τη δικαιοσύνη σου» και πάλι υμνώντας την με μεγαλοπρέπεια όπως πρώτα. «Κύριε, θα ανοίξεις τα χείλη μου και το στόμα μου θα αναγγείλει τον αίνον σου.»